V SA/Wa 812/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-07

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Izabella Janson, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 była zasadna, biorąc pod uwagę stwierdzone problemy z pomiarem powierzchni działek rolnych z powodu podtopień i nieprzestrzeganie zasad rolnictwa ekologicznego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Pomimo stwierdzonych podtopień uniemożliwiających pomiar powierzchni, skarżąca nie zgłosiła faktu wystąpienia siły wyższej w wymaganym terminie. Ponadto, stwierdzono nieprzestrzeganie zasad rolnictwa ekologicznego, co skutkowało nałożeniem sankcji 100% dla tego pakietu, niezależnie od stopnia niewykoszenia działki.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. W trakcie kontroli stwierdzono problemy z pomiarem powierzchni działek z powodu podtopień oraz nieprzestrzeganie zasad rolnictwa ekologicznego. Organy administracji kilkukrotnie odmawiały przyznania płatności, powołując się na brak spełnienia wymogów. Po uchyleniu poprzednich decyzji przez WSA, organy ponownie wydały decyzje odmawiające przyznania płatności, które zostały zaskarżone do sądu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2014 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009; oddala skargę. Przedmiotem skargi W. G. (zwanej dalej skarżącą, wnioskodawczynią lub rolnikiem) jest decyzja Dyrektora [...] w W. (zwanego dalej Dyrektorem Oddziału ARiMR, organem odwoławczym lub II instancji) z [...] stycznia 2013r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (zwanego dalej Kierownikiem Biura ARiMR lub organem I instancji) i odmawiająca przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Skarżąca w dniu [...] kwietnia 2009 r. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2009 r. We wniosku zadeklarowała działki rolne A i B o łącznej powierzchni [...] ha. W dniu [...] czerwca 2009 r. w gospodarstwie wnioskodawczyni przeprowadzona została kontrola, podczas której ze względu na podtopienia, nie dokonano pomiaru powierzchni. W dniu [...] września 2009 r. podjęto kolejną próbę przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie, jednakże z uwagi na podmokły teren oraz wysoką roślinność nie przeprowadzono pomiaru powierzchni. Wobec powyższego stwierdzono, iż w zakresie realizacji pakietu - półnaturalne łąki jednokośne wykaszane ręcznie - kontrola została przeprowadzona przed terminem wykonania koszenia, a odnośnie pakietu - rolnictwo ekologiczne - iż producent rolny nie przestrzega zasad określonych w przepisach o rolnictwie ekologicznym i nie zachowuje odpowiedniego stanu upraw. Następnie w dniu [...] stycznia 2010 r. przeprowadzona została kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni, podczas której ustalono, że grunt, na którym zadeklarowane zostały działki A i B stanowi teren bagienny, zakrzaczony z licznymi zagłębieniami, w związku z czym nie ma możliwości pomiaru działek. Stwierdzono również, że działki nie są użytkowane rolniczo. W dniu [...] kwietnia 2010 r. ponownie przeprowadzono kontrolę gospodarstwa. Podczas kontroli, podobnie jak poprzednio stwierdzono, że nie ma możliwości wykonania pomiaru powierzchni działek. Zauważono także, że na działkach prowadzone są obecnie prace związane z ich porządkowaniem. Pismem z [...] lutego 2010 r. skarżąca odwołała się od wyników kontroli z [...] stycznia 2010 r. wskazując, że zadeklarowane działki mają charakter bagienny, położone są w sąsiedztwie stawów, występują na nich cieki i oczka wodne, co w efekcie uniemożliwiło dokonanie wykoszenia całej powierzchni w 2009 r. Decyzją z [...] lipca 2010 r. Kierownik Biura ARiMR odmówił skarżącej przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na 2009 r. W wyniku rozpoznania odwołania decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektor Oddziału ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura ARiMR decyzją z [...] marca 2011 r. odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2009 r. Dyrektor Oddziału ARiMR w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z [...] maja 2011r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura ARiMR z [...] marca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z [...] października 2011r., [...] m.in. uchylił decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] maja 2011r., oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] marca 2011 r. wyjaśniając, że wydanie rozstrzygnięcia powinno być poprzedzone postępowaniem administracyjnym prowadzonym zgodnie z przepisami k.p.a., a sprawa powinna być rozstrzygnięta w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Organ I instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z [...] lipca 2012r. ponownie odmówił wnioskodawczyni przyznania płatności ONW rolnośrodowiskowej na rok 2009. Kierownik Biura ARiMR decyzję oparł na wynikach protokołu kontrolnego z [...] kwietnia 2010r. W protokole tym wskazano na brak możliwości wykonania pomiaru powierzchni działek, bowiem stanowią one teren podmokły. Zastosowano kod DR27 - działki nie zostały skontrolowane ze względu na wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Stwierdzono brak koszenia lub wypasania albo koszenie w niewłaściwym terminie - kody E08 i E07 wraz z uwagą, że producent rolny nie przestrzega zasad określonych w przepisach o rolnictwie ekologicznym i nie zachowuje odpowiedniego stanu roślin, przeważają wysokie trzciny i szuwary. W ocenie organu I instancji zgromadzone protokoły wraz z dokumentacją fotograficzną oraz późniejsze wyjaśnienia inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR pozwalają stwierdzić, że grunt orny nie jest wykorzystywany do uprawy roślin lub nie jest ugorowany oraz, że grunt orny nie jest uprawiany lub nie jest ugorowany, tj. nie są spełnione normy N.01. W ocenie organu protokoły ze wszystkich kontroli na miejscu wraz z dokumentacją fotograficzną bezspornie i bezstronnie oddają stan przedmiotowych działek przez co zdaniem kierownika Biura Powiatowego ARiMR stanowią podstawę rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Organ I instancji ponadto wskazał, że przypadek wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności nie został zgłoszony w terminie 10 dni od ustania tych okoliczności, w związku z czym nie można zastosować art. 72 rozporządzenia nr 796/2004. Dyrektor Oddziału ARiMR rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania oraz po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego decyzją z [...]stycznia 2013r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura ARiMR z [...] lipca 2012r. Organ wskazał, że istniały obiektywne dowody potwierdzające fakt prowadzenia koszenia łąki jesienią roku 2009: raport WIJHARS nr [...], oświadczenia osób przeprowadzających czynności koszenia łąk, raporty z kontroli Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Organ stwierdził miedzy innymi, że z analizy obszernego materiału fotograficznego wykonanego podczas kontroli przeprowadzanych przez Biuro Kontroli na miejscu w 2009 i 2010 roku wynika, że częściowe koszenie łąk w 2009 roku mogło mieć miejsce. Podkreślił, że można mówić jedynie o częściowym wykoszeniu działek w 2009 roku, jak twierdzą inspektorzy WIJHARS na podstawie inspekcji z [...].11.2009 r. i co potwierdza analiza materiału fotograficznego wykonanego podczas kontroli w styczniu i kwietniu 2010 r. Oceniając zgromadzony w postępowaniu odwoławczym materiał dowodowy oraz dokonując przeglądu fotografii wykonanych w dniu [...] kwietniu 2010 r. przez inspektorów ARiMR podczas kontroli na miejscu, organ II instancji stwierdził, że nie było możliwe uznanie oświadczenia skarżącej o wykoszeniu powierzchni zgodnie z deklaracją z wniosku (łącznie [...] ha z tolerancją 1 ha), bowiem z dokumentacji fotograficznej z [...] kwietnia 2010 r. wynika, że miejsca przez nią zaznaczone na załączniku z [...] października 2012 r. nie zostały wszędzie wykoszone i zajmują większy obszar niż 1 ha. Brak dokonania koszenia na całej powierzchni działek ewidencyjnych nr [...] i 1 potwierdzała również dokumentacja fotograficzna dostarczona przez WIJHARS z [...] kwietnia 2010 r. Jednakże ze względu na fakt, iż nie było znane dokładne miejsce wykonywania zdjęć przez inspektora WIJHARS, to nie zostały one wykorzystane przez organ odwoławczy. Na podstawie zdjęć WIJHARS Dyrektor Oddziału ARiIMR jedynie stwierdził, że duża powierzchnia działek nie została wykoszona jesienią 2009r. (zdjęcia od [...] do [...], [...] do [...], na których widoczne są wysokie wypłowiałe trawy i inne rośliny). Na pozostałych zdjęciach widoczne są obszary wykoszone i niewykoszone jednocześnie, na części zdjęć widoczne są wycięte gęste i liczne zakrzaczenia. Zdjęcia WIJHARS z [...] kwietnia 2010 r. stanowiły zatem dowód, potwierdzający ustalenie organu oddawczego, że część powierzchni zgłoszona przez wnioskodawczynię do płatności nie została wykoszona. Mając powyższe na względzie organ odwoławczy dokonał oceny poszczególnych zdjęć wykonanych w dniu [...] kwietnia 2010 r. pod kątem tego czy widoczna na nich powierzchnia mogła być zakwalifikowana jako wykoszona do czasu kontroli (czyli również jesienią 2009 r.), czy też widoczna tam powierzchnia nie spełnia wymogu utrzymywania powierzchni zgodnie z normami niezbędnego w celu przyznania płatności obszarowych. Wyjaśnił również, że podczas kontroli przeprowadzanych przez ARiMR wykonywane są szkice z kontroli gdzie wskazywane jest miejsce oraz kierunek wykonanego zdjęcia. Podał także, że powierzchnie nie objęte materiałem fotograficznym organ II instancji zakwalifikował jako powierzchnie wykoszone przez skarżącą w wymaganym terminie. Dokonując analizy Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, że na obrazie ortofotomapy z [...] czerwca 2009r. widoczne są powierzchnie trwale wyłączone z produkcji rolniczej - zakrzaczenia i zadrzewienia, których położenie w dużej części odpowiada obrysowi powierzchni nieużytkowanych przez rolnika, a których występowanie potwierdził również świadek H. W.. Organ zauważył, że sama powierzchnia użytków (PEG) wyznaczona w systemie informatycznym ARiMR wynosi [...] ha dla działki ewidencyjnej nr [...], czyli mniej niż powierzchnia deklarowana przez rolnika we wniosku ([...] ha). Już z tego powodu nie było możliwe uznanie całej powierzchni deklarowanej we wniosku jako kwalifikującej się do przyznania płatności. Przechodząc do szczegółowej analizy zdjęć organ odwoławczy stwierdził w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr 1 i obszaru oznaczonego literą A, że brak było przeprowadzenia wymaganego koszenia. W odniesieniu do obszaru oznaczonego literą B podobnie ustalono brak przeprowadzenia wymaganego koszenia. Przy czym na podstawie zdjęć organ II instancji uznał, że obszar niewykoszony ciągnie się na pewno na odległość około 50 metrów w głąb działki. Stan działki w dalszej odległości nie jest możliwy do określenia na podstawie zdjęcia. Dlatego też teren w odległości ponad 50 m od granicy ewidencyjnej został uznany jako wykoszony. W przypadku działki ewidencyjnej nr [...] analiza materiału fotograficznego doprowadziła do uznania obszaru widocznego na zdjęciach [...] za obszar wykoszony. Z kolei obszar widoczny na zdjęciach nr [...] (oznaczony literą C) uznano za nieskoszony. Zauważono bowiem widoczną położoną, wysoką trawę oraz w dalszej części zdjęcia wysokie odrosty traw (zdjęcia nr [...]). Natomiast w odniesieniu do zdjęcia nr [...] organ odwoławczy wyjaśnił, że mimo iż przedstawia ono widok obszaru w części skoszony, to jednak nie dokonano na nim zbioru skoszonej trawy. Organ uznał również za skoszony obszar oznaczony literą D, z którego nie zebrano ściętej biomasy. Wyjaśnił, że zdjęcia nr [...] i nr [...] przedstawiały częściowo skoszony obszar z widoczną wypłowiałą trawą pozostawioną i niezebraną, oraz kopce ściętych gałęzi krzewów. Podobnie zdjęcie nr [...] - częściowo skoszony obszar z widoczną wypłowiałą trawą pozostawioną i niezebraną, oraz kopce gałęzi krzewów w dalszej widoczny był pas zadrzewień wyłączony z produkcji rolniczej. Również obszar oznaczony literą E, nie został zakwalifikowany do płatności przez organ odwoławczy, gdyż ze zdjęć nr [...] z kontroli z [...] września 2009 r. wykonanych w tym rejonie działki pomiędzy miejscami wykonania zdjęć nr [...], wynikało, że obszar ten zajmowały liczne, gęste samosiewy drzew lub krzewów, których występowanie jest niedopuszczalne do tego aby uznać dany obszar za utrzymywany zgodnie z normami. Zdaniem Dyrektora Oddziału ARiMR w tym miejscu w roku 2009 praktycznie nie była realizowana przez cały rok kalendarzowy działalność rolnicza w postaci deklarowanej łąki. Organ odwoławczy wskazał, że powyższe ustalenia potwierdza także dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas kontroli w dniu [...] stycznia 2010 r. Fakt, że kontrola była przeprowadzona w okresie zimowym, a na powierzchni działki zalegała pokrywa śnieżna, zdaniem organu odwoławczego nie przeszkadzała w analizie fotografii i ocenie stanu faktycznego. Dyrektor Oddziału ARiMR uznał za skoszoną powierzchnię w łącznej wysokości [...] ha. Podkreślił, iż pomimo uznania powierzchni łącznie [...] ha za skoszoną w postępowaniu odwoławczym dotyczącym sprawy obszarowej, to biorąc pod uwagę stwierdzenie uchybienia – nie prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym, skutkujące nieodpowiednim stanem uprawy, w szczególności zachwaszczeniem lub porażeniem roślin uprawnych przez szkodniki lub choroby zgodnie z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 174 poz.1809 z późn.zm.), skutkuje nałożeniem sankcji 100% dla pakietu Rolnictwo ekologiczne. Zatem w niniejszej sprawie stwierdzenie wykoszenia nawet znacznej powierzchni działki rolnej skutkuje wykluczeniem z wniosku w zakresie pakietu Rolnictwo ekologiczne. Wskazał również, iż zgodnie z art.12 pkt 1 lit.g Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 do ekologicznej produkcji roślinnej stosuje się zasadę zapobiegania szkodom wyrządzanym przez szkodniki, choroby i chwasty, polegające przede wszystkim na ochronie przez naturalnych wrogów, doborze gatunków i odmian, stosowaniu płodozmianu, odpowiednich technik uprawy i procesów termicznych. Natomiast w przypadku stwierdzenia uchybienia w zakresie niewykoszenia działki rolnej w Pakiecie P01a01- Utrzymanie łąk ekstensywnych, wariant Półnaturalne łąki jednokośne – wykaszanie ręczne zgodnie z załącznikiem 5 przytoczonego rozporządzenia skutkuje nałożeniem sankcji 100% , bez względu na fakt, czy niewykoszenie obejmuje całą działkę czy tylko jej część. Organ zauważył, że złożony wniosek nie odpowiadał stanowi faktycznemu. Ponadto stwierdził, że fakt nie wykoszenia całej deklarowanej powierzchni w wymaganym terminie, pomimo takiego obowiązku, nie został zgłoszony organowi ARiMR prowadzącemu postępowanie. Zauważył, że zgodnie z art. 72 rozporządzenia nr 796/2004 przypadek wystąpienia "siły wyższej" wraz ze stosownymi dowodami winien być zgłoszony organowi na piśmie w terminie 10 dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Organ II instancji nie uznał, żeby przypadek wystąpienia siły wyższej był znany jemu niejako z urzędu i jako taki nie podlegał zgłoszeniu w ogóle. Według ustaleń Dyrektora Oddziału ARIMR wprawdzie podczas kontroli przeprowadzanych w gospodarstwie, zalanie działek było powodem, dla którego nie dokonano pomiarów powierzchni działek, jednak fakt nie przeprowadzenia koszenia przez rolnika na całej deklarowanej powierzchni, ustalony w postępowaniu odwoławczym, z powodu wystąpienia przypadku siły wyższej, nie został organowi ARiMR zgłoszony w żadnej formie. To znaczy jeśli koszenia nie przeprowadzono na całej deklarowanej przez wnioskodawcę powierzchni w wymaganym terminie, rolnik winien o tym fakcie poinformować organ w stosownym terminie 10 dni, a tego nie uczynił. O ile organowi mógł być znany powód nieskoszenia łąk przez producenta do czasu kontroli w dniu [...] września 2009 r., to ARiMR nie została przez producenta poinformowana o fakcie nie skoszenia całej zadeklarowanej powierzchni działek do [...] października 2009 r. oraz że niedopełnienie tych wymagań było spowodowane przez działanie siły wyższej. Pismem z [...] lutego 2013r. skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału z [...] stycznia 2013r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnym oraz prawa materialnego, w szczególności: - art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] października 2011 r., sygn. akt [...]; - art.21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art.8 k.p.a. polegającym na przeprowadzeniu postępowania niezgodnie z zasadami wyrażonymi w tych przepisach; - art. 21 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art.8 k.p.a. polegającym na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego zebranego materiału dowodowego. - art.80 w zw. z art.140 k.p.a. polegającym na niedokonaniu oceny, czy dana okoliczność została udowodniona, na podstawie całokształtu materiału dowodowego; - §16 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich polegającym na ich niewłaściwym zastosowaniu w związku z załącznikiem nr 5 do ww. rozporządzenia; - art. 72 rozporządzenia nr 796/2004 polegającym na jego błędnej interpretacji; - art. 68 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 polegającym na jego niezastosowaniu; - art. 50 ust. 7 rozporządzenia nr 796/2004 polegającym na jego niezastosowaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa, v. art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie, a zarzuty skargi są nieuzasadnione. Należy przypomnieć, że sprawa przyznania W. G. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z [...] października 2011 r., sygn. akt [...] uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. odmawiającą wnioskodawczyni przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Dlatego Sąd rozpoznający sprawę obecnie, w pierwszej kolejności zobowiązany był sprawdzić, czy organy orzekające w sprawie wykonały wskazania zawarte w ww. wyroku WSA. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że kontrola wniosku rolnośrodowiskowego z dnia [...] czerwca 2009r. nie stwierdziła nieprawidłowości, natomiast w czasie kontroli tego wniosku z [...] września 2009 r. jedynie w zakresie pakietu S02 (rolnictwo ekologiczne) stwierdzono kod E08 (nieprowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w rolnictwie ekologicznym), przy jednoczesnym wskazaniu w protokole kontroli kwalifikowalnosci powierzchni braku możliwości pomiaru ze względu na podtopienia zarówno na działce A i B i zastosowanie Kodu DR27, co w rezultacie dowodzi o nieskontrolowaniu działek ze względu na siłę wyższą lub nadzwyczajne okoliczności. Rację ma skarżąca podnosząc zarzut, że po pierwsze brak przestrzegania zasad dobrej praktyki rolniczej winien dowodzić faktu kontroli działek przez i inspektorów terenowych, czemu przeczy zapis kodu DR27, a po wtóre o ile uchybienia takie zostałyby stwierdzone, winny zostać opisane, a producentka pouczona o skutkach dalszego nieprzestrzegania tych zasad, przy czym wzmianka o pouczeniu winna być odnotowana, czego protokół nie zawiera. Jednocześnie wyniki kontroli nie wskazują nieprawidłowości w zakresie koszenia z uwagi na fakt jej przeprowadzenia przed ostatecznym terminem koszenia. Z protokołu z czynności sprawdzających nr [...] z [...] listopada 2009 r. dokonanych na wniosek organów Agencji wynika, iż inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w R. stwierdzili w dniu [...] listopada 2009 r. częściowe wykoszenie łąk, a na pozostałym obszarze z uwagi na wysoki stan wód gruntowych koszeń nie dokonano. Jak oświadczył w toku czynności mąż skarżącej nie kwestionując faktu nie wykoszenia całości łąki z uwagi na bardzo podmokły i zalany teren uniemożliwiający dokonanie zabiegów rolniczych - koszenia zostaną wykonane w najbliższym czasie. Zauważył, iż powyższe stwierdzenie nie jest sprzeczne z ustaleniami dokonanymi w trakcie kontroli ARiMR przeprowadzonych w dniach [...] czerwca i [...] września 2009 r., tj. przed ostatecznym terminem pokosu, który zgodnie z normami podjętego zobowiązania wykonuje się nie później niż 31 października. Ponownie podkreślił, że kontrolerzy w raportach z każdorazowo przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzili kod DR 27, oznaczający, iż działki rolne A i B nie zostały skontrolowane ze względu na wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Zaznaczył, iż zgodnie z Instrukcją realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni kod DR 27 należy stosować wyłącznie w przypadku wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, tzn. "klęski żywiołowej" np. lokalnej powodzi. Zaznaczyć również należy, iż zgodnie z art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE L 30 z dnia 31 stycznia 2009 r., str. 16) do celów niniejszego rozporządzenia działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak: śmierć rolnika; długookresowa niezdolność rolnika do pracy; poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa; wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich; choroba epizodyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt. Uznał, iż określony w art. 31 rozporządzenia nr 73/2009 katalog zdarzeń, które mogą stanowić w danym przypadku działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne, jest katalogiem otwartym, co powoduje, iż organy orzekające, kierując się brzmieniem art. 75 § 1 k.p.a., winny jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W świetle powyższego uznał, iż organy Agencji ponownie rozpoznając sprawę nie odniosły się do wskazówek organu odwoławczego zawartych w decyzji z dnia [...] stycznia 2011r. i nie wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych decyzji, powodów dla których rozstrzygnięcie oparte zostało jedynie na analizie ustaleń zawartych w raportach z kontroli, z pominięciem pozostałych środków dowodowych i bez odniesienia się do zarzutów kwestionowania prawidłowości sporządzonych w nich zapisów. Nie polega przy tym na prawdzie stwierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, iż w protokole z czynności sprawdzających nr [...] z [...] listopada 2009 r. Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w R. stwierdzono brak koszenia na kontrolowanych działkach. O ile bowiem można zgodzić się z organem, że celem kontroli przeprowadzonej przez inspektora Biura Certyfikacji COBICO nie było określenie powierzchni działek rolnych w gospodarstwie w ramach poszczególnych grup płatności, wskazać należy, jak zasadnie skarżąca podnosi, iż kontrola ta obejmowała również sprawdzenie czy uprawy prowadzone są zgodnie lub nie z dobrą praktyka rolną, a tym samym czy produkcja rolna w gospodarstwie skarżącej prowadzona jest zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym. Ponadto, jak wskazał, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do kwestii prawidłowości przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2010r. kolejnej kontroli wniosku rolnośrodowiskowego i dokumentu sporządzonego w jej wyniku, w tym prawidłowości wpisania (dopisania) kodów E07 (brak koszenia) i L09 , zwłaszcza w świetle wyjaśnień BKnM [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zawartych w piśnie z dnia [...] czerwca 2010r., iż skoro kontrole odbywały się każdorazowo przed 31 października nie można było zastosować kodu nieprawidłowości stwierdzającego brak koszenia. W tej sytuacji niezrozumiałym było stanowisko organów, wg którego dopiero w raporcie z kontroli z dnia [...] stycznia 2010r. (kontrola kwalifikowalności powierzchni) i z [...] kwietnia 2010r. (kontrola wniosku rolnośrodowiskowego) kody te wpisano na podstawie jak wyjaśniono wszystkich dotychczas przeprowadzonych kontroli w sytuacji gdy zarówno w dniu [...] stycznia 2010r. , jak i [...] kwietnia 2010r. zamieszczono kod pokontrolny DR 27 oznaczający de facto, iż działki rolne A i B nie zostały skontrolowane ze względu na wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. W ocenie Sądu, rozbieżności w uzasadnieniach zapadłych w sprawie decyzji spowodowały, iż w toku całego postępowania nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym mogące mieć znaczenie dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy i oceny czy na zadeklarowanych do programu działkach była prowadzona przez wnioskodawczynię działalność rolnicza zgodnie z minimalnymi normami czy działalności tej nie prowadzono. Zasadny też w ocenie Sądu był zarzut, iż przy rozpoznaniu sprawy organy Agencji nie dokonały oceny - czy wobec wystąpienia podtopień, uniemożliwiających skoszenie łąki – niewykonanie, zdaniem skarżącej, na części zadeklarowanego obszaru, koszenia przed 31 października 2009r. mogło być spowodowane siłą wyższą lub wyjątkowymi okolicznościami. Ponadto w protokole pierwszej kontroli z dnia [...] czerwca 2009r. stwierdzono, że identyczna sytuacja miała miejsce w dniu [...] października 2006r., a wystąpienie podtopień na działkach zgłoszonych do programu rolnośrodowiskowego stwierdziła również kontrola przeprowadzona [...] listopada 2009r. przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno Spożywczych w R. a organy Agencji nie podjęły próby wyjaśnienia i rozważenia czy w sprawie nie zachodzi okoliczność, o której stanowi art. 50 ust 7 rozporządzenia 796/2004 , zgodnie z którym jeśli rolnik nie był w stanie spełnić swoich zobowiązań w wyniku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności zgodnie z rozumieniem art. 72, zachowuje prawo pomocy do obszaru kwalifikowanego w czasie wystąpienia zdarzenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. Zgodnie z art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE L 30 z dnia 31 stycznia 2009 r., str. 16) do celów niniejszego rozporządzenia działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak: śmierć rolnika; długookresowa niezdolność rolnika do pracy; poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa; wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich; choroba epizodyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt. Uznał, iż określony w art. 31 rozporządzenia nr 73/2009 katalog zdarzeń, które mogą stanowić w danym przypadku działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne, jest katalogiem otwartym. W sprawie niniejszej, już organowi I instancji w czasie każdej kontroli wniosku rolnośrodowiskowego dokonywanej zarówno przed terminem koszenia jak i następnych znany był z urzędu fakt występowania lokalnych podtopień kwalifikowanych przez te same organy jako siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności (użycie kodu DR27), to rozpoznając wniosek o płatności rolnośrodowiskowe organ winien rozważyć czy i na ile i w jakiej sytuacji, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy niniejszej, winien wymagać od wnioskodawczyni, w świetle art. 77 § 4 kpa zgłoszenia ich zgodnie z art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. - w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd w składzie orzekającym obecnie stwierdził, że powyższe wskazania zostały wykonane. W sprawie przeprowadzone zostało wszechstronne postępowanie dowodowe, a zebrany materiał dowody, w szczególności zeznania świadków, bardzo obszerna dokumentacja zdjęciowa, protokół WIJHARS zostały przeanalizowane i ocenione przez Dyrektora Oddziału ARiMR. Podkreślenia wymaga, że wszystkie wątpliwości w zakresie ustaleń faktycznych organ rozstrzygał na korzyść wnioskodawczyni. Organ odwoławczy dokonał również oceny sprawy pod kątem możliwości zastosowania art. 68 rozporządzenia nr 796/2004. Warunki i tryb udzielania producentom rolnym pomocy finansowej ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007- 2013 określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013. (Dz. U. 2009 Nr 33, poz. 262, ze zm.), wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 2273, z późn. zm.). Warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej określone zostały w § 2 ust 1 tego aktu, zgodnie z którym płatność tę przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Należy zaznaczyć, iż składając w dniu [...] kwietnia 2009 r. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009, wnioskodawczyni zadeklarowała działkę rolną A o pow. [...] ha położoną na działce ewidencyjnej nr 1 oraz działkę rolną B o pow. [...] ha położoną na działce ewidencyjnej nr [...], wskazując realizację podjętego uprzednio i realizowanego od 2006r. 5 letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu P01a01 (Pakiet – Utrzymanie łąk ekstensywnych, wariant – Półnaturalne łąki jednokośne – wykaszanie ręczne) oraz S02b02 (Pakiet – Rolnictwo Ekologiczne, wariant – Trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności). Do wniosku beneficjentka załączyła kopię certyfikatu zgodności Nr [...] wystawionego przez Jednostkę Certyfikującą COBICO. Zgodnie z § 1 ust. 1 lit a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.02.2009r. (Dz. U Nr 33 z 2009 r. poz. 255) "zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich": wariant S02b01 i S02b02 zawiera – koszenie w terminie do 31 lipca lub wypasanie w sezonie wegetacyjnym oraz usunięcie lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn uzasadniających nieprzestrzeganie tego wymogu" oraz w myśl § 1 ust 1 lit b) tiret 1 c) pokos pierwszy - od dnia 15 sierpnia - w przypadku łąk trzęślicowych, - od dnia 1 lipca – w przypadku pozostałych łąk, lecz nie później niż do dnia 31 października" dotyczy to pakietu P01". Natomiast realizując pakiet rolnictwo ekologiczne należy zachować powierzchnię trwałych użytków zielonych i wszystkie elementy krajobrazu, tworzące ostoje dzikiej przyrody ( naturalne zbiorniki wodne śródpolne i śródleśne oczka wodne, bagna, kępy drzew i krzewów, miedze, torfowiska, źródliska itp. ). Dyrektor Oddziału ARiMR dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego wyjaśnił, że w sprawie zgromadzone zostały zarówno dowody, według których w gospodarstwie strony nie była prowadzona działalność rolnicza, a to protokół z czynności kontrolnych z [...] kwietnia 2012r., gdzie stwierdzono, że działki są zadrzewione i zakrzaczone, obecnie prowadzone jest odkrzaczanie, usuwanie odrostów i prace porządkowe, a w uwagach do raportu zapisano, że podczas żadnej z kontroli ([...] czerwca 2009 r., [...] września 2009 r., [...] stycznia 2010r. i [...] kwietnia 2010 r.) nie stwierdzono koszenia, jak i dowody, z których wynika, że koszenie zostało przeprowadzone w terminie do 31 października 2009 r. Dowody potwierdzające koszenie to oświadczenia wskazanych przez stronę świadków oraz częściowo protokół z czynności WIJHARS, zgodnie z którym w dniu [...] listopada 2009 r. stwierdzono częściowe wykoszenie łąk, a na pozostałym obszarze z uwagi na wysoki stan wód gruntowych koszeń nie wykonano. Dowód z protokołu kontroli WIJHARS potwierdza więc, że na części obszaru koszenie nie zostało wykonane. Podkreślenia wymaga, że Dyrektor Oddziału ARiMR oparł ustalenia będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności na zdjęciach obrazujących stan faktyczny działek oraz na protokole z kontroli WIJHARS. Organ stwierdził, że fakt, że niecała powierzchnia została skoszona wynika między innymi z dokumentacji fotograficznej dostarczonej przez WIJHARS, a wykonanej dnia [...] kwietnia 2010 r., jednak ze względu na to, że nie jest dokładnie znane miejsce wykonywania zdjęć nie będą one wykorzystane do ustalenia powierzchni faktycznie wykoszonej. Wobec podnoszenia przez stronę zarzutów co do prawidłowości zapisów protokołów kontroli wyjaśnić należy, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia zostały dokonane na podstawie zdjęć i szkiców kontroli, a nie zapisów protokołów kontroli. Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził, że nie podziela oceny stanu faktycznego dokonanej przez osoby przeprowadzające kontrolę. Dlatego zarzuty co do błędów i nieścisłości występujących raportach z kontroli nie mogły mieć wpływu na ocenę podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Co do zgromadzonej w sprawie dokumentacji fotograficznej dokumentującej stan działek Sąd stwierdza, że zawiera ona zarówno zdjęcia przedstawiające tereny zakrzaczone, zarośnięte wysokimi trzcinami i drzewami, zdjęcia z nieuprzątniętą biomasą jak i zdjęcia na podstawie, których można było stwierdzić wykonanie koszenia. Zgodnie z art.21 ust.1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust.2). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust.3). Sąd stwierdza, że wobec treści art. 21 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 powołanej wcześniej ustawy strona nie przedstawiając własnych dowodów (poza wskazaniem świadków), a jedynie zgłaszając zastrzeżenia do zgromadzonego materiału dowodowego w postaci fotografii zgłoszonych do płatności działek oraz szkiców nie podważyła skutecznie ustaleń organu co do powierzchni działek nieutrzymywanych w dobrej kulturze rolnej i w konsekwencji wyłączonych z płatności. Nie budzi wątpliwości Sądu, że zdjęcia wykonane przez pracowników Agencji dnia [...] kwietnia 2010r., tj. przed terminem przeprowadzenia kontroli mogą stanowić dowód w sprawie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji za powierzchnie niekwalifikujące się do przyznania płatności uznano te powierzchnie, których według znajdujących się w aktach sprawy fotografii nie można było uznać za wykoszone oraz takie, co do których organ nie posiadał dowodów nieskoszenia, a stwierdzenie to nie zostało skutecznie zakwestionowane przez skarżącą. Co do pominięcia przez organ odwoławczy dowodu z protokołu kontroli przeprowadzonej przez inspektora Biura Certyfikacji COBICO, to wskazać należy, że kontrola ta została przeprowadzona [...] września 2009 r., a więc przed terminem koszenia, z protokołu tej kontroli wynika, że inspektorzy nie stwierdzili nieprawidłowości. Pominięcie tego dowodu, wobec całości zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności w postaci zdjęć oraz protokołu kontroli WIJHARS i oświadczeń świadków nie przekroczyło granic swobodnej oceny dowodów. Odnosząc się do zarzutu, iż warunki przeprowadzenia kontroli dnia [...] stycznia 2010 r. (pokrywa śniegu 16 cm) uniemożliwiały dokonanie kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni Sąd stwierdza, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Na zdjęciach wykonanych podczas tej kontroli (np. zdjęcia nr [...]) widać bowiem wystające spod warstwy śniegu drzewka, krzaki, wysokie trawy, co uzasadniało dokonaną przez organ ocenę stanu działek. Wobec prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, dokonania wszechstronnego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego oraz wydania decyzji w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy za nieuzasadnione należy uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 1 i art.21 ust.2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. 8 k.p.a. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a. wobec dokonania istotnych w sprawie ustaleń na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Ustalenia, czy skarżąca utrzymywała zgłoszone do płatności działki rolne w dobrej kulturze rolnej, tj. czy dokonała ich koszenia przed 31 października 2009 r. zostały dokonane po ocenieniu wszystkich zgromadzonych dowodów, zarówno tych świadczących, że koszenie zostało wykonane, jak i tych świadczących o niewykonaniu koszenia, co zostało wyżej przedstawione. Zgodnie z art.12 pkt 1 lit. g Rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 do ekologicznej produkcji roślinnej stosuje się zasadę zapobiegania szkodom wyrządzanym przez szkodniki, choroby i chwasty, polegające przede wszystkim na ochronie przez naturalnych wrogów, doborze gatunków i odmian, stosowaniu płodozmianu, odpowiednich technik uprawy i procesów termicznych. W przypadku stwierdzenia uchybienia w zakresie niewykoszenia działki rolnej w Pakiecie P01a01- zgodnie z załącznikiem 5 rozporządzenia skutkuje nałożeniem sankcji 100%, bez względu na fakt czy niewykoszenie obejmuje całą działkę czy tylko jej część. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia §16 rozporządzenia RM z 20 lipca 2004 r. Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia art. 50 ust. 7 rozporządzenia nr 796/2004 poprzez jego niezastosowanie oraz art. 72 rozporządzenia nr 796/2004 poprzez jego błędną interpretację. Art. 50 ust. 7 rozporządzenia nr 796/2004 stanowi, że jeśli rolnik nie był w stanie spełnić swoich zobowiązań w wyniku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, zgodnie z rozumieniem art. 72, zachowuje swoje prawo do pomocy do obszaru kwalifikowalnego w czasie wystąpienia zdarzenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności. Stosownie do przywołanego art. 72 przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 wraz ze stosownymi dowodami zgodnymi z wymogami właściwego organu podlegają zgłoszeniu temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od daty ustania tych okoliczności. Wobec niezgłoszenia przez stronę faktu wystąpienia podtopień brak jest podstaw do zachowania przez nią prawa do wnioskowanej pomocy oraz do uznania, że doszło do naruszenia wskazanych przepisów. Zadeklarowana powierzchnia działek rolnych położonych na działce nr [...] wynosiła [...] ha. Ustalona przez organ powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosiła [...] ha dla działki ewidencyjnej nr [...], pozostałą jej część stanowiły skupiska zakrzaczeń i zadrzewień. Dlatego organ prawidłowo, na podstawie ustalonego stanu faktycznego, uznał, że złożony wniosek nie odpowiadał stanowi faktycznemu. Dokonując oceny, czy rolnik był winny stwierdzonych nieprawidłowości Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził, że rolnik nie dokonał wymaganych zabiegów koszenia w wymaganym terminie na całej deklarowanej powierzchni i nie zgłosił tego faktu Agencji, do czego zobowiązał się podpisując wniosek o przyznanie płatności na 2009 r. Nieprawidłowości zostały stwierdzone przez ARiMR podczas weryfikacji obszaru zadeklarowanego przez rolnika. Podkreślenia wymaga, że zawinienie rolnika polegało na niepoinformowaniu Agencji o niemożności wykonania koszenia w terminie z powodu podtopienia i niewycofaniu działek z wniosku. Ponadto należy przypomnieć, że stosownie do art. 40 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U.UE.L. z 2003r., nr 270, s. 1) przypadek działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ, jest mu zgłaszany przez danego rolnika na piśmie w terminie, który zostanie określony przez każde Państwo Członkowskie. Natomiast cytowany wyżej art. 72 rozporządzenia nr 796/2004 wskazuje m.in. na termin w którym rolnik winien zgłosić wystąpienie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności (10 dni roboczych). Przepis powyższy wprost wskazuje na aktywność rolnika, polegającą na zgłoszeniu tego faktu, a nie z wiedzą Agencji o wystąpieniu określonych zdarzeń. Wykrycie jakiejkolwiek nieprawidłowości w gospodarstwie przez organy ARiMR w sytuacji gdy rolnik nie informował o takiej sytuacji tego organu skutkuje w myśl przepisów art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004 odrzuceniem jakiejkolwiek zmiany we wniosku. Co więcej w myśl § 1 pkt 3 rozporządzenia MRiRW z 12 marca 2007 r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności (Dz.U., nr 46, poz. 308 ze zm.) dowodem potwierdzającym działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczjanych okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 jest protokół z oszacowania szkód w uprawach rolnych, spowodowanych mi.in. nadmiernymi opadami atmosferycznymi, powodzią, sporządzony przez komisję powołana przez wojewodę. W związku z powyższym prawidłowo organ orzekający stwierdził, że powierzchnia działek, na której nie mogła być prowadzona działalność rolnicza ze względu na wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności powinna być zgłoszona Agencji, bowiem jedynie spełnienie wymogów określonych w art. 72 rozporządzenia nr 796/2004, umożliwia przyznanie pomocy do obszaru kwalifikowanego w czasie wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności czy siły wyższej. Zatem rolnik nie wykazał, że nie jest winny odnośnie wykrytych nieprawidłowości. Z wyżej przedstawionych przyczyn Sąd na podstawie atr.151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło