III SAB/Wa 60/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. R. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia 14 sierpnia 2013 r. postanawia: - odrzucić skargę - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. skierował do K. R. (dalej "Skarżący") upomnienie z dnia 9 lipca 2013 r. dotyczące nieuregulowania podatku PIT za 2012 r. Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. Skarżący złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. na ww. upomnienie, przedstawiając dokonany sposób rozliczenia zaległości w podatku PIT za 2012 r. z nadpłaty podatku za 2011 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. w piśmie z dnia 4 października 2013 r. poinformował Skarżącego o przebiegu postępowania w sprawie rozliczenia podatku PIT za 2011 r. Skarżący pismem z 24 października 2013 r. wniósł skargę na brak decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia 14 sierpnia 2013 r. dotyczącego działania Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w zakresie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w zeznaniach podatkowych PIT-37 za lata 2011-2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, wskazując że postępowanie skargowe prowadzone w trybie art. VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a." W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: 1. decyzji administracyjnych, 2. postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, 3. postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a. pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach (por. art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a.). Z bezczynnością organu mamy więc do czynienia, gdy organ zobowiązany do podjęcia, w ramach inicjowanego przez stronę postępowania, przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w trybie i terminie określonym przez przepisy prawa. Innymi słowy, gdy będąc właściwym w sprawie pozostaje w zwłoce i mimo upływu terminów wynikających z art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "k.p.a."), nie rozpoznaje sprawy w drodze stosownego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Niezwłocznie natomiast powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi ten organ rozporządza (art. 35 § 2 k.p.a.). Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia wymaganej czynności, gdyż jej uwzględnienie przez Sąd skutkuje nakazaniem podjęcia określonego, przewidzianego prawem działania. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. Wszystkie one są podejmowane w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej i rozstrzygają o prawach i obowiązkach w określonym, skonkretyzowanym stanie faktycznoprawnym dotyczącym zindywidualizowanej strony postępowania. Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest w tej sytuacji dopuszczalna jedynie w takim zakresie, w jakim stronie przysługuje skarga na akt lub czynność organu. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji jest zatem występowanie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec przedstawionego żądania strony, którego organ nie podejmuje. W rezultacie niedopuszczalna będzie skarga na bezczynność organu w zakresie postępowania skargowo-wnioskowego uregulowanego w dziale VIII k.p.a. (skargi i wnioski), wydania pisma niemającego charakteru rozstrzygnięcia administracyjnego, wydania określonego aktu lub czynności, których adresatami są inne podmioty niż strona składająca skargę, czy podjęcia przez organ szeregu bliżej niesprecyzowanych działań skierowanych do nieokreślonego kręgu adresatów. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi Skarżący uczynił bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W. w wydaniu "decyzji" będącej odpowiedzią na zażalenie z dnia 14 sierpnia 2013 r. na działanie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w związku z upomnieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] do zapłaty podatku, wydanym na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012, poz. 1015 ze zm. dalej zwaną ,,u.p.e.a.") . Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z treści art. 15 § 1 u.p.e.a. wynika, że przepis ten normuje w istocie zagadnienia proceduralne, warunkując w określonych przypadkach skuteczne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nie potwierdza on natomiast żadnych uprawnień lub obowiązków strony w sensie materialnoprawnym. Dłużnik nie może zwalczać stanowiska organu administracji, będącego w przekonaniu tego organu wierzycielem, poprzez zaskarżenie tego rodzaju czynności, gdyż czynność taka nie przesądza o istnieniu ani uprawnienia ani obowiązku podmiotu, do którego kierowane jest upomnienie. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że upomnienie nie stanowi potwierdzenia uprawnień czy obowiązków dłużnika (tutaj: Skarżącego) wynikających z przepisu prawa. Stanowi ono jedynie swoiste "wezwanie do zapłaty" należności, przypomnienie dłużnikowi o istniejącym – zdaniem wierzyciela (organu administracji publicznej) – zobowiązaniu, w określonych przypadkach stanowi też niezbędny warunek skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Należy podkreślić, że adresatem normy określonej w art. 15 § 1 u.p.e.a., stanowiącej podstawę do wystawienia upomnienia, jest wierzyciel będący organem administracji, a nie dłużnik czyli Skarżący. Wadliwość takiego upomnienia może być skutecznie zwalczona na etapie postępowania egzekucyjnego w ramach zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Ponadto z pisma wynika, iż Skarżący nie zgadza się z treścią upomnienia bowiem w jego ocenie należny mu jest od organu podatkowego zwrot podatku dochodowego w kwocie 811 zł, jako różnicy między nadpłaconym podatkiem dochodowym za 2011 r., a należnym podatkiem za 2012 r. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę zasadnie przyjął, iż treść pisma z dnia 14 sierpnia 2013 r. zbliżona jest do żądań objętych postępowaniem skargowo-wnioskowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a. (skargi i wnioski). Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi (w tym postępowaniu) może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W rozstrzyganej sprawie zarzut strony Skarżącej dotyczy w istocie nienależytego wykonania zadań przez organ państwowy, a nie braku określonego rozstrzygnięcia podlegającego kognicji sądowoadministracyjnej, bowiem jak już wyżej wskazano ze względu na charakter procesowy upomnienia wydanego na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. takie rozstrzygnięcie nie mogło być wydane. Jednakże postępowanie skargowo-wnioskowe uregulowane w dziale VIII k.p.a. nie jest postępowaniem zmierzającym do wydania aktu lub czynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej i jako takie nie jest objęte skargą do sądu administracyjnego. W takim postępowaniu nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej. W konsekwencji nie przysługuje w nim również skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Reasumując, w ocenie Sądu, skarga na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W. ze względu na brak ,,decyzji" na złożone zażalenie z dnia 14 sierpnia 2013r., jest z powodu omówionych wyżej przyczyn niedopuszczalna i dlatego podlega odrzuceniu. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.