VI SAB/Wa 155/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Z. P. na bezczynność Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" oddala skargę Skarżący Z. P. pismem z dnia [...] lipca 2013 złożył skargę na: 1) Przewlekłość postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2004 r. o udzieleniu prawa ochronnego [...] na słowny znak towarowy "HERITAGE FILMS", zarzucając: - naruszenie interesu prawnego skarżącego wyrażającego się w konieczności stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku słownego "HERITAGE FILMS" wydanej z rażącym naruszeniem prawa, celem umożliwienia rejestracji znaku towarowego słownego "heritage", zgłoszonego w dniu [...] lipca 2003 r. (nr [...]), - naruszenie prawa, a mianowicie: przepisów art. 35 § 1 i art. 35 § 2 k.p.a., gdyż sprawa me została załatwiona bez zbędnej zwłoki, czy raczej niezwłocznie, pomimo iż sprawa mogła być rozpatrzona w oparciu o dowody przedstawione przez skarżącego lub w oparciu o fakty i dowody znane organowi z urzędu oraz względnie przepisu art. 35 § 3 k.p.a. 2) Bezczynność organu wyrażającą się w braku wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2004 r. o udzieleniu prawa ochronnego [...] na słowny znak towarowy "HERITAGE FILMS". W odpowiedzi na skargę na przewlekłość postępowania oraz bezczynność organu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2004 r. o udzieleniu prawa ochronnego [...] na słowny znak towarowy "HERITAGE FILMS", Urząd Patentowy RP przedstawia stanowisko w sprawie: Skarżący zarzucając przewlekłość postępowania zarzucił naruszenie interesu prawnego skarżącego wyrażającego się w konieczności stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji znaku słownego "HERITAGE FILMS" wydanej z rażącym naruszeniem prawa, celem umożliwienia rejestracji znaku towarowego słownego "heritage", zgłoszonego w dniu [...] lipca 2003 r. (nr [...]). Postępowanie, którego dotyczyła skarga na przewlekłość postępowania i bezczynność organu zostało zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. wydaną po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] października 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2004 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "HERITAGE FILMS". Organ wyraził pogląd, że skarga na przewlekłość postępowania oraz bezczynność organu stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu, a zatem jest środkiem prawnym mającym na celu wyegzekwowanie rozpoznania sprawy przez organ. Funkcją takiej skargi jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu. Skarga na bezczynność oraz przewlekłości postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach organu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania. Należy więc przyjąć, że skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania dopuszczalna jest jedynie do momentu zakończenia postępowania. A zatem skarga taka wniesiona po zakończeniu postępowania, którego może dotyczyć przewlekłość jest niedopuszczalne. Za taką interpretacją przemawia również brzmienie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), który stanowi, że "Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy [...] zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wnikających z przepisów prawa." Przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi zarówno na bezczynność, jak i przewlekłość organu, stanowi ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r. II OSK 709/2012). W niniejszej sprawie uwzględnienie skargi oznaczałoby zatem możliwość zobowiązania Urzędu do wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowny HERITAGE FILMS ([...]), a kwestia ta została już rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego z dnia [...] maja 2004 r. Abstrahując od powyższych argumentów, Urząd odnosząc się do terminowości załatwienia spraw zauważył, że postępowania prowadzone na podstawie przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 roku (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.) oraz postępowania będące w ścisłym związku z tymi przepisami ale prowadzone na podstawie Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, tekst jednolity) charakteryzują się szczególną specyfiką proceduralną. Prowadzenie postępowań związanych z udzielaniem prawa ochronnych na znaki towarowe, a w tym również postępowania takie jak stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, wymaga od Urzędu szczególnej uwagi ze względu na powszechną zawiłość tych postępowań, co miało miejsce również w postępowaniu, którego dotyczy przedmiotowa skarga. Owa szczególna specyfika postępowań prowadzonych przez Urząd wyklucza stosowanie przepisów k.p.a. w tym względzie. Ponadto Urząd zwrócił uwagę na fakt, że przedmiotowa sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy HERITAGE FILMS, wbrew twierdzeniom wzywającego, należy do spraw o dużym stopniu zawiłości a w toku postępowania uwidaczniał się szereg wątpliwości ze strony Urzędu. Tego rodzaju wątpliwości wzbudzała chociażby kwestia istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Interes prawny wnioskodawcy został uznany przez Urząd dopiero w wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Urzędu z dnia [...] lipca 2009 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W toku toczącego się postępowania wzywający dokonywał wielokrotnie uzupełnień materiałów w przedmiotowej sprawie, co również miało wpływ na długość toczącego się postępowania, bowiem nakładało to konieczność ponownej analizy sprawy przez Urząd z uwzględnieniem nowych materiałów. Organ podkreślił, że na bieg postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy HERITAGE FILMS miało wpływ również toczące się równolegle postępowanie sądowe, które było rezultatem wszczętego na wniosek ówczesnego wnioskodawcy a obecnie skarżącego, postępowania w trybie spornym o sygnaturze akt [...]. Rozstrzygnięcie we wskazanym, równolegle toczącym się postępowaniu mogło mieć wpływ na postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2004 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "HERITAGE FILMS", w związku z czym, w opinii Urzędu, słusznym było wstrzymanie się z wydaniem decyzji do czasu zakończenia wcześniejszego postępowania. Organ nie podzielił poglądu skarżącego, iż niewydanie do chwili obecnej decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy HERITAGE FILMS jest wynikiem przewlekłości postępowania oraz bezczynności organu w sprawie znaku towarowego [...]. Tymczasem w przedmiotowym postępowaniu wydano już decyzję, jednakże odmienną od tej o jaką wnosił skarżący - decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy HERITAGE FILMS. Sam fakt odmienności rozstrzygnięcia w przedmiotowym postępowaniu od rozstrzygnięcia o jakie wnosił skarżący nie może determinować zarzutu przewlekłości takiego postępowania. Skarga na bezczynność nie może prowadzić do merytorycznej oceny wydawanych w sprawie decyzji administracyjnych, a jedynie do kontroli tego, czy organ administracji w prowadzonym przez siebie postępowaniu administracyjnym podejmuje wymagane prawem działania w przewidzianym do tego terminie (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r. II OSK 805/2012). Zdaniem organu nie można zarzucić Urzędowi bezczynności, która wyraża się "w braku wszczęcia z Urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2004 r. o udzieleniu prawa ochronnego [...] na słowny znak towarowy HERITAGE FILMS". W opinii Urzędu nie było bowiem przesłanek do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, co zostało potwierdzone w decyzji Urzędu z dnia [...] stycznia 2013 r. wydanej po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] października 2012 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2004 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "HERITAGE FILMS" zarejestrowany pod numerem [...]. Odnosząc się do zarzutu skarżącego wskazującego na bezczynność organu polegającą na nierozpoznaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 29 maja 2013 r. w formie postanowienia, czym naruszył przepis art. 37 k.p.a. w zw. z art. 123 k.p.a., oraz art. 35 § 2 k.p.a. poprzez brak niezwłocznego rozpoznania sprawy, należy stwierdzić iż jest on bezzasadny. Zgodnie z art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) "W przypadkach o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa." Z treści wskazanego przepisu wynika, że wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi (Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r. II GSK 1901/2011). Przepisy nie konstytuują natomiast obowiązku organu udzielania odpowiedzi na wezwanie, a tym bardziej nie precyzują formy w jakiej należałoby udzielać takiej odpowiedzi. Z treści art. 53 § 2 p.p.s.a. wynika, iż kwestia odpowiedzi na wezwanie jest otwarta, a zatem organ może takiej odpowiedzi udzielić, lecz nie jest do niej zobligowany. Tym samym zarzut bezczynności oparty na nieudzieleniu odpowiedzi na wezwanie skarżącego z dnia [...] maja 2013 r. w ocenie Urzędu nie znajduje uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2004 r. o udzieleniu prawa ochronnego [...] na znak słowny "HERITAGE FILMS" jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Należy wskazać – na co słusznie zwrócił uwagę Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę – iż w dacie wniesienia skargi w niniejszym postępowaniu sprawa została już ostatecznie rozstrzygnięta. Mianowicie – skargę wniesiono w dniu [...] lipca 2013 r. podczas, gdy sprawa została zakończona decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji UP z dnia [...] maja 2004 r. Warto przy tym zaznaczyć, że wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 797/13) WSA w Warszawie oddalił skargę Z. P. na powyższe rozstrzygnięcie. Sąd doszedł do przekonania, iż skarga na bezczynność w sytuacji uprzedniego wydania oczekiwanego aktu administracyjnego (decyzji) podlega oddaleniu z przyczyn następujących. Stosownie do art. 149 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w oznaczonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt wydane zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania (wyrok NSA z dnia 16 marca 2000 r. sygn. akt I SAB 201/99, niepubl.). Tak więc Sąd byłby zobligowany do umorzenia postępowania, gdyby po dacie złożenia skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność organu, wydał akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, gdyż – nawet mimo pozostawania w zwłoce - przestałby on tkwić w bezczynności. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności zatem stałoby się bezprzedmiotowe i dlatego podlegałoby umorzeniu na podstawie art. 161§ 1 pkt 3 P.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie powodem oddalenia skargi jest jej bezzasadność. Sąd skargę na bezczynność organu oddala, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego (vide – Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego (7) z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Taka sytuacja miała zaś miejsce w niniejszej sprawie. Z uwagi na zawarcie w skardze równoczesnego wniosku o stwierdzenie przewlekłości postępowaniu administracyjnym – sprawę tę wyłączono do oddzielnego postępowania. W tej sytuacji, w myśl art. 151 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.