II GSK 1415/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-08
Skład orzekający: Maria Jagielska, Jan Bała, Stanisław Gronowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo ocenił zdolność odróżniającą znaku towarowego słowno-graficznego "Mistrz" w kontekście jego elementów graficznych i słownych, uwzględniając specyfikę towarów (krzyżówki, czasopisma i książki z krzyżówkami) oraz ich odbiorców?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP. Sąd I instancji zasadnie wskazał na naruszenie przepisów postępowania przez Urząd Patentowy, który nie dokonał wszechstronnej oceny zdolności odróżniającej znaku towarowego "Mistrz", pomijając istotne elementy graficzne i kolorystyczne w kontekście specyfiki towarów i odbiorców. Nadmierne znaczenie przypisano elementowi słownemu "Mistrz", podczas gdy elementy graficzne, takie jak diagram krzyżówki i ramka, również powinny być brane pod uwagę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "Mistrz" dla towarów z klasy 16 (krzyżówki, czasopisma i książki z krzyżówkami). Skarżąca zarzuciła, że znak nie posiada zdolności rejestrowej, jest opisowy lub nie ma zdolności odróżniającej. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek, uznając znak za posiadający zdolność odróżniającą. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Urzędu Patentowego, wskazując na naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. W. T. Spółki z o.o. w C. Zasądzono od A. W. T. Spółki z o.o. w C. na rzecz B. O. 300 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędziowie NSA Jan Bała (spr.) Stanisław Gronowski Protokolant Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W. T. Spółki z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1875/13 w sprawie ze skargi B. O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. W. T. Spółki z o.o. w C. na rzecz B. O. 300 (trzysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 10 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1875/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu skargi B. O., uchylił decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] marca 2013 r. w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Decyzją z [...] lipca 2006 r. Urząd Patentowy RP udzielił A. W. T. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej uprawniony, T.) prawo ochronne na znak towarowy słowno-graficzny "Mistrz" (R-175842), w zakresie towarów z klasy 16, tj. "krzyżówek, czasopism i książek z krzyżówkami". Znak został zarejestrowany jako oznaczenie słowno-graficzne o jasnopomarańczowych polach, składające się z kratek, opisanych jako diagram krzyżówki, prostokątnej ramki w kolorze pomarańczowym umieszczonej dookoła kratki oraz słowa "Mistrz" znajdującego się na tle ramki nad kratką, u góry z prawej strony.
W sierpniu 2011 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek B. O. (dalej skarżąca) o unieważnienie prawa ochronnego na powyższy znak towarowy. Jako podstawę prawną żądania unieważnienia wskazała art. 164 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410; dalej p.w.p.) w zakresie "krzyżówek", alternatywnie art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w zakresie "krzyżówek" oraz art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w zakresie "czasopism i książek z krzyżówkami". W ocenie skarżącej sporny znak nigdy nie miał zdolności rejestrowej (konkretnej i odróżniającej) w kwestionowanym zakresie.
Uzasadniając naruszenie art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 p.w.p. skarżąca podnosiła, że krzyżówka jest zadaniem logicznym, nie jest natomiast ani towarem ani usługą. Wskazała, że w świetle przepisu art. 120 ust. 1 p.w.p. krzyżówka staje się znakiem towarowym z chwilą związania go z towarem w sposób pozwalający zindywidualizować towar na podstawie pochodzenia. Brak związku pojęciowego oznaczenia z towarem (usługą) może wynikać z faktu, że przedmiot zgłoszony do rejestracji jako towar nie stanowi towaru. Skarżąca podniosła, że w przypadku potraktowania przez Urząd Patentowy RP pojęcia "krzyżówka" za synonim czasopisma krzyżówkowego (za potoczne określenie czasopisma krzyżówkowego) jako podstawę unieważnienia ww. prawa ochronnego wskazuje art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p.
Po drugie zdaniem skarżącej znak towarowy "Mistrz" nie ma konkretnej zdolności odróżniającej dla czasopism i książek z krzyżówkami oraz dla krzyżówek w razie potraktowania pojęcia krzyżówka jako synonimu czasopisma szaradziarskiego. Podniosła, że określenie "Mistrz" w spornym znaku zostanie odebrane przez konsumenta jako oznaczenie opisowe. Element ten wskazuje na cechy (właściwości) oznaczanych towarów, tj. na stopień trudności zadań krzyżówkowych. Jest więc oznaczeniem ogólnoinformacyjnym. Ponadto, w ocenie skarżącej słowny element "Mistrz" jest bez znaczenia z punktu widzenia całościowego oddziaływania spornego znaku towarowego, zwłaszcza, że jest w tym znaku słabo widoczny. W konsekwencji jest prawdopodobne, że element ten zostanie pominięty przez przeciętnego odbiorcę przy całościowej percepcji oznaczenia. Oznaczenie w postaci kolorowych ramek oraz oznaczeń słownych informujących o stopniu trudności zadań krzyżówkowych nie może być przedmiotem monopolu używania dla wskazanych towarów i powinno pozostać dostępne dla wszystkich zainteresowanych uczestników obrotu gospodarczego.
W odpowiedzi na wniosek uprawniony wniósł o jego oddalenie.
Decyzją z [...] marca 2013 r. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek skarżącej o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy oraz zasądził na rzecz uprawnionego zwrot kosztów postępowania.
Organ uznał za niezasadny zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w odniesieniu do "krzyżówek" z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 120 ust. 1 p.w.p. Organ uznał, że "krzyżówka" jest towarem, który może być przedmiotem transakcji handlowych. Wskazał, że w obrocie gospodarczym działają firmy układające i sprzedające gotowe krzyżówki innym firmom, takie jak chociażby uprawniony. Za słuszne przyjęto zatem stanowisko uprawnionego, że słowo "krzyżówka" jest powszechnie używane w języku potocznym jako oznaczenie czasopisma szaradziarskiego, mogącego zawierać nie tylko zadania diagramowe (krzyżówki), ale także inne zagadki (np. szarady), a także jest podawane na stronach internetowych różnych kolporterów jako określenie kategorii towarów-czasopism szaradziarskich.
Organ uznał za niezasadny także zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w odniesieniu do "krzyżówek, czasopism i książek z krzyżówkami" z naruszeniem art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p. Towary te skierowane są do szerszej grupy konsumentów. Ze względu na niską cenę należy je uznać za towary ogólnodostępne, powszechnego użytku. Ich nabywcami są osoby w różnym wieku, niezależnie od płci, wykształcenia, statusu społecznego, często będące hobbystami. Jest to zatem odbiorca właściwe poinformowany i uważny.
Urząd Patentowy RP stwierdził, biorąc pod uwagę cechy strukturalne spornego znaku towarowego, że jako całość posiada on dostateczne znamiona odróżniające. O ile elementów takich jak ramka w kolorze pomarańczowym oraz umieszczona wewnątrz niej kratka, którą sam uprawniony opisał w podaniu jako "diagram krzyżówki o jasnopomarańczowych polach", nie sposób w ocenie organu uznać za elementy odróżniające spornego znaku towarowego, o tyle element słowny "Mistrz" jest takim elementem odróżniającym. Kratki tworzące diagram krzyżówki są natomiast typowym, wręcz koniecznym elementem krzyżówek, przy czym pomarańczowa ramka wokół diagramu krzyżówki jest powszechnym elementem graficznym stosowanym na rynku wydawnictw krzyżówkowych, co powoduje, że brak im charakteru odróżniającego. W związku z tym żaden z tych elementów znaku spornego nie ma konkretnej zdolności odróżniającej dla publikacji z krzyżówkami. Organ uznał natomiast, iż słowo "Mistrz" w żadnym swoim znaczeniu nie odnosi się bezpośrednio i w sposób konkretny do ww. towarów lub ich cech, a tym samym nie można uznać go za element opisowy, pozbawiony zdolności odróżniającej. Organ wskazał, że słowo "Mistrz" w spornym znaku, choć jest zapisane niewielką czcionką, zostało umieszczone w takim miejscu, że jest wyraźnie widoczne i bez wątpienia zostanie zauważone przez odbiorców. Zatem oznaczenie "Mistrz" jedynie drogą skojarzeń myślowych może doprowadzić odbiorców do stwierdzenia, że chodzi o stopień trudności zadania szaradziarskiego, a to zdaniem organu za mało, żeby uznać je za opisowe względem ww. towarów. O charakterze informacyjnym elementu słownego "Mistrz" nie może świadczyć pismo stanowiące załącznik nr 4 do pisma skarżącej z [...] lutego 2012 r., w którym wskazano, iż krzyżówki są różnicowane ze względu na poziom trudności: laik, uczeń, student, znawca, mistrz i geniusz, ponieważ w istocie odnoszą się one w sposób aluzyjny do osoby rozwiązującej krzyżówki, a nie krzyżówki jako takiej, co powoduje, że nie jest możliwe bezpośrednie skojarzenie tą drogą trudności zadania szaradziarskiego. Ponadto o zdolności odróżniającej znaku towarowego świadczy jego postrzeganie przez odbiorców towarów do sygnowania których jest on przeznaczony, a nie to jak jest on opisywany przez uprawionego. Biorąc zaś pod uwagę znaczenie słowa "Mistrz" nie sposób w ocenie organu przyjąć, aby odbiorcy w sposób natychmiastowy i bez głębszej refleksji wiązali je ze stopniem trudności zadania szaradziarskiego.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej, że sporny znak nie jest widoczny w trakcie zakupu ww. towarów, a tym samym nie może odróżniać tych towarów, organ zauważył, że skarżąca nie przedstawiała żadnych dowodów na tą okoliczność. Jednocześnie podniesiono, że kwestia, czy i w jakiej postaci występuje w obrocie znak będący przedmiotem oceny, jest zagadnieniem nie mającym znaczenia dla oceny jego zdolności odróżniającej, ponieważ ochrona znaku dotyczy konkretnej jego formy (postaci), jaka została zgłoszona i na tej podstawie wpisana do rejestru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uwzględnił skargę B. O. na powyższą decyzję.
Sąd uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.) poprzez nierozważnie przez organ tego, że forma przedstawienia spornego znaku towarowego jest w istocie wewnętrzną kartką czasopisma. Jeżeli bowiem znak towarowy w całej swojej postaci jest częścią czasopisma wydawanego przez uczestniczkę postępowania będącego towarem lub w zasadniczej swej części jest przedstawieniem rodzaju towaru, który oznacza (formą określającą krzyżówkę), to jednocześnie sam znak nie nadaje się do odróżnienia w obrocie towarów, dla których został zgłoszony, gdyż jest tożsamy z rodzajem towaru. Sporny znak towarowy, zgodnie z ustaleniami Urzędu Patentowego, przedstawia "diagram krzyżówki o jasnopomarańczowych polach" w kolorowej obwódce, na której u góry po prawej stronie widnieje słowo "mistrz". Nie był więc bez znaczenia zarzut skarżącej co do tego, że znak można postrzegać jako rodzaj towaru – krzyżówkę. Jeżeli jest bowiem przedstawieniem rodzaju towaru, to stosownie do art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie może sam siebie jako towar odróżniać od innych towarów jako jego znak towarowy. W tym zakresie Urząd Patentowy, z naruszeniem powołanych przepisów postępowania w związku z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie przedstawił w zaskarżonej decyzji argumentacji poddającej się ocenie Sądu. Urząd Patentowy, cytując art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., przeprowadził wywód na temat wagi zdolności odróżniającej znaku, która musi wynikać z jego struktury, gdyż (jak wskazywał) chodzi o potencjalną zdolność symbolu do odróżniania "w ogóle", a więc chodzi o taką cechę oznaczenia, która oceniana jest w oderwaniu, niezależnie od zgłaszanych konkretnych towarów, które miałyby być sygnowane tym oznaczeniem. W tych stwierdzeniach Urząd Patentowy, odrzucając elementy graficzne znaku (kolorową ramkę i kratkę – diagram), jako nieposiadające dla publikacji z krzyżówkami konkretnej zdolności odróżniającej i oceniając znak w całości, stwierdził, iż elementem odróżniającym sporny znak jest jego element słowny "Mistrz". Zabrakło jednak odniesienia do tego, jakie znaczenie ma dla dostatecznych znamion odróżniających przedmiotowego znaku towarowego fakt, iż ów diagram z jasnopomarańczowymi polami w kolorowej ramce może w istocie stanowić przedstawienie samego rodzaju towaru w rozumieniu art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Sąd podzielił ocenę skarżącej, że osoby regularnie rozwiązujące krzyżówki (hobbiści, jak określił je Urząd Patentowy), będą odbierały słowo "mistrz" jako określony stopień trudności zadania, a więc jako wyrażenie opisowe (informacyjne) o krzyżówce. Urząd Patentowy, uznając ten element znaku spornego za dystynktywny i odróżniający oraz choć mało widoczny to jednak postrzegany przez nabywców, także z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania, nie przeprowadził swojej argumentacji pod kątem rozumienia tego słowa przez osoby często zajmujące się tego rodzaju rozrywką. Uznając słowo "mistrz" za określające osobę lepszą od innych w jakiejś dziedzinie, stwierdził, że nie odnosi się bezpośrednio i konkretnie do towarów oznaczanych spornym znakiem, a tym samym nie sposób uznać tego słowa za opisowe w stosunku do tych towarów. W wyniku zaprezentowanego stanowiska przez Urząd Patentowy uprawniona staje się uwaga o tym, jaki w rezultacie znak towarowy organ badał, słowno-graficzny, czy w zasadzie znak słowny, a może znak słowno-graficzny przez przypisanie słowu "mistrz" także konkretnej grafiki.
Wobec tego za uzasadniony uznano również zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. Jeżeli bowiem organ administracji, kategoryzując odbiorców krzyżówek (zadań szaradziarskich) na rzadko korzystających z tej rozrywki i na jej hobbystów zajmujących się tą rozrywką bardzo często, elementu znaku "mistrz" (uznając go za odróżniający) nie uznał za wskazujący dla hobbystów na stopień trudności krzyżówki, powinien w tym zakresie wykazać się argumentacją szerszą niż odniesienie się do znaczenia tego słowa w słowniku języka polskiego. Powinien także przedstawić szerszą argumentację, dlaczego w rozumieniu organu administracji ta grupa odbiorców (hobbiści) dopiero drogą skojarzeń myślowych po głębszej refleksji może uznać to słowo, jako określenie stopnia trudności zadania mając na względzie zarzut skarżącej stwierdzający, iż "hobbiści" spotykając się na czasopismach z krzyżówkami ze słowami "uczeń, student lub geniusz" wprost odnoszą je do stopnia trudności danej krzyżówki.
Sąd I instancji uznał, że powyższy zarzut skarżącej opierał się na dowodach przedłożonych w toku postępowania administracyjnego, do których Urząd Patentowy w argumentacji przedstawionej w zaskarżonej decyzji nie nawiązał przez ich szersze omówienie.
WSA wskazał, że organ ponownie rozpatrując sprawę będzie miał na względzie powyższe uwagi, jak i argumentację skarżącej, by wydać decyzję administracyjną z zachowaniem wymaganych przepisów postępowania w tym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła A. W. T., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647; dalej p.u.s.a.) polegające na wykroczeniu przez WSA ponad jego właściwość w zakresie kontroli legalności decyzji administracyjnej poprzez dokonanie własnych ustaleń faktycznych, iż sporny znak towarowy jest tożsamy z towarem, który oznacza;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez stwierdzenie naruszenia przez Urząd Patentowy art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na rzekome niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych działań mających na celu wszechstronne rozważenie wszystkich okoliczności sprawy oraz brak wnikliwej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skutkujące wadliwym uzasadnieniem faktycznym decyzji, polegające na wadliwym ustaleniu przez Sąd I instancji, że:
- forma przedstawienia spornego znaku towarowego jest tożsama z towarem,
- organ oceniał zdolność odróżniającą spornego znaku w oderwaniu od konkretnych towarów, które miałyby być sygnowane tym oznaczeniem,
- element słowny "Mistrz" może być opisowy dla wybranej części przeciętnych odbiorców;
3. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez brak oparcia rozstrzygnięcia o akta sprawy w zakresie uznania, że:
- sporny znak towarowy w całej swojej postaci jest towarem i z tego powodu nie nadaje się do odróżniania towarów, do oznaczania których został zgłoszony;
- Urząd Patentowy dokonał kategoryzacji grupy przeciętnych odbiorców krzyżówek (zadań szaradziarskich) na rzadko korzystających z tej rozrywki i na jej hobbystów;
- element słowny "Mistrz" jest opisowy dla wybranej części przeciętnych odbiorców;
4. art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na rozstrzygnięciu poza granicami sprawy poprzez:
- wydanie wyroku uwzględniającego zarzut, iż sporny znak w całej swojej postaci jest towarem, podczas gdy nie był on wskazany we wniosku o unieważnienie ani rozpoznawany w postępowaniu spornym przed organem,
- wydanie wyroku kwestionującego zdolność odróżniania spornego znaku towarowego w świetle art. 129 ust 1 pkt 1 w zw. 120 ust 1 i 2 p.w.p., podczas gdy w tym zakresie WSA podzielił pogląd organu,
5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia wyroku, polegające na braku prawidłowego wyjaśnienia motywów Sądu w zakresie uznania, że:
- sporny znak towarowy w całej swojej postaci jest towarem (krzyżówką);
- wobec towarów takich jak krzyżówki można stosować różne kryteria w zakresie badania charakteru odróżniającego elementu "Mistrz",
- słowu "Mistrz" można przypisać inne znaczenie niż wynikające z języka polskiego
oraz braku przedstawienia w wyroku wskazań dla organu wyjaśniających kryteria, jakie organ winien przyjąć w zakresie "szerszej" analizy znaczenia słowa "Mistrz",
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.p. w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 1 i 2 p.w.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że:
- znak towarowy nie może składać się z elementów, które są tożsame z towarami, do oznaczania których służy;
- przy ocenie zdolności odróżniającej znaku towarowego przeznaczonego do oznaczania towarów powszechnego użytku, dopuszczalne jest ustalenie różnych grup odbiorców wykazujących różny poziom uwagi,
- kryterium językowego znaczenia elementu słownego nie jest wystarczające dla oceny jego zdolności odróżniającej.
W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów.
Pismem z [...] czerwca 2015 r. B. O. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach, aczkolwiek nie wszystkie kwestie, wobec których odniósł się Sąd I instancji, zasługują na aprobatę, ale w ostatecznym rachunku nie miało to wpływu na wynik sprawy.
Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania, przy czym w pierwszej kolejności należy to czynić pod kątem prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych, które wyznaczają przepisy prawa materialnego mające w sprawie zastosowanie.
Najdalej idącym w sprawie zarzutem skargi kasacyjnej co do naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania jest zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. W myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W świetle stanowiska wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FPS 8/09 (publik. ONSAiWSA z 2010 r. nr 3, poz. 39), które podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, powołany wyżej przepis może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja nie ma jednakże miejsca w okolicznościach sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymagane od wyroku. Przedstawia bowiem stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Natomiast, czego nie bierze pod uwagę skarga kasacyjna, ta część uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego nie powinna łączyć się z oceną pod względem zgodności z prawem rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2010 r. o sygn. akt II FSK 119/09, publik. LEX nr 590810). Toteż, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest usprawiedliwioną podstawą dla czynienia zaskarżonemu wyrokowi zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy.
Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia w sprawie przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a., w świetle którego Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Wbrew zarzutom uprawnionej ze spornego prawa ochronnego Sąd I instancji nie dokonał wskazanych w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych przesądzających o opisowym charakterze słowa "Mistrz". Natomiast w ocenie Sądu I instancji wspomniane okoliczności nie zostały dostatecznie zbadane przez Urząd Patentowy, co uzasadniało z przyczyn procesowych uchylenie zaskarżonej decyzji. Stanowisko Sądu I instancji nie stanowiło więc podstawy dla czynienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a.
Sąd I instancji nie dopuścił się także naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., w myśl którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższy obowiązek Sąd I instancji nie mógł naruszyć tego przepisu w sposób wskazany w skardze kasacyjnej, a więc w swej istocie przez wyjście Sądu I instancji poza granice skargi. Nie zasługuje przy tym na uwzględnienie stanowisko skargi kasacyjnej jakoby tym sposobem Sąd I instancji wiążąco przesądził o istnieniu w sprawie istotnych okoliczności wskazujących na brak zdolności odróżniającej spornego znaku towarowego, gdyż – o czym była już mowa – zdaniem Sądu I instancji, sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona przez Urząd Patentowy.
Natomiast oceniając zasadność skargi kasacyjnej pod kątem naruszenia przez Sąd I instancji dalszych przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez stwierdzenie naruszenia przez Urząd Patentowy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. wskazać należy, że istota sprawy, zarówno w świetle skargi jak i skargi kasacyjnej, ogniskuje się wokół mającej znaczenie w sprawie kwestii posiadania przez sporny znak towarowy konkretnej zdolności odróżniającej w odniesieniu do oznaczania nim krzyżówek i czasopism z krzyżówkami. W ocenie Urzędu Patentowego sporny znak, oceniany jako całość, posiadał zdolność odróżniającą, a tym samym udzielenie uprawnionej spornego prawa ochronnego nastąpiło w zgodności z prawem. Natomiast zgodzić się należy ze zdaniem Sądu I instancji, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania. Istotnym mankamentem procesowym zaskarżonej decyzji, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, był brak dokonania przez Urząd Patentowy w oparciu o przepisy art. 129 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w.p. całościowej oceny zdolności odróżniającej spornego znaku w formie zgłoszonej do ochrony, co odnosi się w szczególności do oceny części graficznej i kolorystycznej tego znaku, a w szczególności kolorowych pól diagramu krzyżówki, a także obramowania znaku, tj. barwnego prostokąta. Elementy te, co wymaga podkreślenia, wchodziły w zakres spornego znaku, co wynika z treści opisu zgłoszenia znaku do ochrony w Urzędzie Patentowym. Dlatego pominięcie przy ocenie zdolności odróżniającej spornego znaku omawianych wyżej elementów zasadnie Sąd I instancji uznał za przejaw naruszenia przez organ wskazanych przepisów postępowania. Ma to bowiem w sprawie istotne znaczenie, gdyż te elementy spornego znaku, o czym była mowa, są objęte przedmiotem ochrony. Urząd Patentowy, co należy podkreślić, bada zdolność bycia danego oznaczenia znakiem towarowym przez pryzmat przepisów wskazanych przez wnioskodawcę w postępowaniu spornym (art. 255 ust. 4 p.w.p.). W stanie faktycznym sprawy, o czym była mowa, są to przepisy art. 129 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w.p. Nie został zaś wskazany przez skarżącą przepis art. 129 ust. 2 pkt 3 p.w.p.
Reasumując, pod kątem wskazanych we wniosku o wszczęcie postępowania spornego przepisów art. 129 ust. 1 pkt 1 i 2 p.w.p. Urząd Patentowy nie ocenił, a w każdym razie w stopniu pozwalającym na skontrolowanie prawidłowości zaskarżonej decyzji, wspomnianych elementów graficznych i kolorystycznych spornego znaku w kontekście ich zdolności odróżniającej. Kwestia ta ma istotne znaczenie praktyczne, a to z uwagi na używanie przez uprawnioną spółkę tych elementów znaku w krzyżówkach i wydawnictwach krzyżówkowych. Wprawdzie sposób używania oznaczenia nie ma wpływu na jego zdolność bycia znakiem towarowym, niemniej w postępowaniu spornym o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy sposób jego używania może być dla organu pomocny przy ocenie znaczenia jakie poszczególne elementy znaku są decydujące przy całościowej ocenie zdolności odróżniającej danego znaku.
Co należy podkreślić, Urząd Patentowy nadmierne i decydujące znaczenie dla zdolności odróżniającej całego znaku towarowego przypisał wspomnianemu elementowi słownemu, podczas gdy przy ogólnym wrażeniu jakie całościowo znak wywiera na obserwatorze ten element znaku nie ma istotnego znaczenia. Zresztą, nawet nie jest on przez uprawnioną eksponowany przy oznaczaniu omawianym znakiem wydawnictw krzyżówkowych. Natomiast w pewnym stopniu, z czym zgodzić się można z Urzędem Patentowym, wspomniany słowny element znaku ma zdolność odróżniającą. Nie sposób przy tym zaakceptować zaaprobowanej przez Sąd I instancji argumentacji skarżącej, jakoby zdolności odróżniającej tego elementu słownego znaku szkodził Regulamin udziału w konkursie internetowym "Krzyżówki on-line" przedstawiony przez skarżącą w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., a to z uwagi na znacznie późniejszą jego datę niż data zgłoszenia znaku do ochrony.
Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej stanowią polemikę ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku w kwestiach nieistotnych dla wyniku sprawy, w rozumieniu przepisów art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Natomiast z uwagi na naruszenie w sprawie przepisów postępowania przedwczesne jest zajmowanie stanowiska co do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło