II SA/Rz 1260/13
WyrokWSA w Rzeszowie2014-02-10
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa, jako zarządca nieruchomości wielolokalowych, jest podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz do jej uiszczania, w sytuacji gdy nie wyodrębniono własności lokali?Ratio decidendi
Spółdzielnia mieszkaniowa, sprawująca zarząd nieruchomością wspólną, jest podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz do jej uiszczania. Obowiązek ten wynika z szerokiej definicji 'właściciela nieruchomości' zawartej w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która obejmuje również podmioty posiadające nieruchomości w zarządzie. W przypadku spółdzielni mieszkaniowych, zarząd ten jest sprawowany z mocy ustawy, podobnie jak zarząd powierzony w rozumieniu ustawy o własności lokali.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta, która określiła Spółdzielni wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Spółdzielnia zarzuciła m.in. błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, uznającą ją za podmiot zobowiązany do złożenia deklaracji i uiszczania opłat za nieruchomości zamieszkałe, a także błędne przyjęcie jej jako strony postępowania podatkowego. Spółdzielnia kwestionowała również sposób naliczenia opłaty i wydanie jednej decyzji dla wielu nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi -skargę oddala-
Przedmiotem skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonych przy ul. [...], [...], [...], os. [...] budynki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], w kwocie 23 935,85 zł miesięcznie, począwszy od miesiąca sierpnia 2013 r.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwanej dalej "Ordynacją podatkową") oraz art. 6o, art. 6m, art. 6q, art. 6j ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U z 2012r., poz. 391 ze zm., zwanej dalej "ustawą"). W podstawie prawnej organ wymienił także uchwały Rady Miejskiej
w [...] regulujące kwestie objęte materią wydanej decyzji.
Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że Burmistrz Miasta [...], działając z urzędu, z uwagi na niewypełnienie obowiązku złożenia wszystkich deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, opisaną powyżej decyzją z dnia [...] września 2013 r. określił Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] wysokość tej opłaty w kwocie 23 935,85 zł dla nieruchomości położonych przy ul. [...], [...], [...], [...] budynki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].
Organ wskazał, że stosownie do art. 6m ust. 1 ustawy, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Rada Miejska w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...].12.2012 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz terminu i miejsca składania deklaracji przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Miasta [...], określiła wzór deklaracji oraz termin złożenia pierwszej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, który upłynął 30 marca 2013 r. Równocześnie uchwałą Nr [...] z dnia [...].12.2012 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Miasta [...] określono termin i częstotliwość uiszczania tej opłaty, zaś uchwałą Nr [...] z dnia [...].12.2012 wybrano metodę ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalono stawkę opłaty dla nieruchomości zamieszkałych jak i niezamieszkałych. Dodatkowo uchwałą nr [...] z dnia [...].12.2012 r. postanowiono o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych z terenu Miasta [...], na których powstają odpady komunalne.
Organ wskazał, że powyższe uchwały pozwalają na realizację ustawowego obowiązku właściciela nieruchomości jakim, w świetle ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach jest m.in. składanie deklaracji
i dokonywanie wpłat tytułem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W dalszej części podał, że na Spółdzielni Mieszkaniowej w [...], zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy spoczywają obowiązki właściciela powyżej wskazanych nieruchomości. Spółdzielnia zobowiązana była m.in. do złożenia deklaracji
o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie do 30 marca 2013 r. Z tego obowiązku się nie wywiązała. W złożonej w dniu [...] marca
2013 r. deklaracji ograniczyła się bowiem do wskazania części terenów niezamieszkałych, będących w jej zarządzie, pomijając tereny zamieszkałe. Z uwagi na bezskuteczne wezwanie Spółdzielni do przedstawienia pełnej deklaracji, organ obowiązany był w drodze decyzji określić wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W dalszej części uzasadnienia organ szczegółowo przedstawił sposób naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W odwołaniu od decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 2 ust. 1 pkt. 4 w zw. z art. 2 ust. 3; art. 6m ust. 1 ustawy przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że Spółdzielnia Mieszkaniowa jest podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości zamieszkałych,
- art. 6o i art. 6q ustawy w zw. z art. 3 pkt. 3 lit. c w zw. z art. 7 § 1 w zw. z art. 120
w zw. z art. 121 §1 w zw. z art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, że Spółdzielnia Mieszkaniowa jest stroną postępowania podatkowego w sprawie ustalenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi,
- art. 6o ustawy poprzez błędne oparcie decyzji na informacji Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] dotyczącej aktualnej liczby mieszkańców, w sytuacji gdy decyzja o wysokości opłaty winna zostać oparta na ilości odpadów a nie wyłącznie na ilości osób zamieszkałych;
- art. 6p ustawy przez wydanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie wysokości opłaty w sytuacji gdy winna zostać decyzja określająca wysokość zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;
- art. 6j ustawy w zw. z § 1 uchwały nr [...] z dnia [...].12.2012 r. poprzez zastosowanie błędnego sposobu wyliczenia zaległości za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości niezamieszkałych oraz w zw. z § 3.1.3 uchwały nr [...] poprzez zastosowanie niewłaściwej stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi z terenów niezamieszkałych.
- art. 6m ustawy w zw. z art. 29 ustawy o własności lokali (Dz.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903) oraz art. 4 ust. 41 ustawy o spółdzielni mieszkaniowych (Dz.U. 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm., obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 1222) poprzez wydanie jednej decyzji dla 22 nieruchomości znajdującej się w zarządzie Spółdzielni, w sytuacji, gdy dla każdej nieruchomości wina zostać wydana odrębna decyzji określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], nie uznało powyższego odwołania i decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że wbrew zarzutom odwołania, w badanym materiale dowodowym brak jest sprzeczności między rozwiązaniami ustawowymi
a przepisami prawa miejscowego i prawidłowo ustalony został stan faktyczny sprawy. Organ podał, że sposób ustalania wysokości opłaty opiera się na systemie składania deklaracji, w której zobowiązany samodzielnie dokonuje obliczenia wysokości opłaty. Złożenie poprawnej deklaracji nie wymaga decyzji, dopiero jej nieprzedłożenie lub
w sytuacji uzasadnionych wątpliwości co do danych w niej zawartych, organ wydaje decyzję w której określa wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. SKO zwróciło uwagę, że zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami, obowiązek zawarcia umowy na pozbywanie się odpadów, został zastąpiony obowiązkiem złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami. Nie zmienił się podmiot obowiązany do jego wypełnienia. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, jeżeli nieruchomość zabudowana jest budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokali, wówczas obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy
o własności lokali, lub właścicieli lokali, jeśli zarząd nie został ustanowiony. Potwierdza to także ustawa z dnia 15.12.2007 r. o spółdzielniach mieszkaniowych,
w art. 27 ust. 2. W rozpoznawanej sprawie Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] pełni rolę podmiotu sprawującego zarząd nieruchomością wspólną.
SKO wskazało, że zaskarżona decyzja wypełnia dyspozycję art. 6o ustawy
i zawiera sposób wyliczenia opłaty. Przyjęty w mieście [...] model opłaty uzależniony jest od liczby mieszkańców – co jest zgodne z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy
i § 1 ust. 1 uchwały RM [...] z dnia [...].12.2012 r. Nr [...] i oparty jest na założeniu, że przeciętny mieszkaniec gospodarstwa domowego wytwarza podobną ilość lub masę odpadów. W § 7 ust. 2 pkt 1 uchwały RM [...] z dnia [...].02.2013 r. Nr [...] ustalono normę na jednego mieszkańca na poziomie 25l. Zatem wysokość opłaty w głównej mierze uzależniona jest od liczby mieszkańców.
Za niezasadny Kolegium uznało zarzut naruszenia art. 6p ustawy, gdyż został on uchylony na mocy art. 66 ustawy z dnia 13.06.2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
Zaznaczono, że art. 6j ust. 3 ustawy oraz § 1 ust. 2 uchwały RM [...]
z dnia [...].12.2012 r., Nr [...] nie pozostawia wątpliwości co do sposobu obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości niezamieszkałych. Jest to iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz właściwej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami. Oparty jest on na tzw. "opłacie pojemnikowej" i ma ona zastosowanie do terenów niezamieszkałych, zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 1 uchwały RM w [...]
z dnia [...].02.2013 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta [...].
Jako niezasadny Kolegium uznało także zarzut różnego naliczania opłaty
i szczegółowo wyjaśniło tę kwestie. Nadto wskazało, na brak podstaw do prowadzenia więcej niż jednego postępowania, czego domagała się Spółdzielnia. Zgodnie z art. 6o ustawy, ze względu na uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji określa się w drodze decyzji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W sytuacji złożenia przez Spółdzielnię jednej deklaracji organ wydał jedną decyzję.
Końcowo Kolegium wskazało, że zawiadomieniem, wydanym na podstawie przepisów K.p.a. organ wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się
i wypowiedzenia w zakresie zebranego materiału dowodowego. Mimo tego uchybienia formalnego - postępowanie prowadzone było na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, a zatem zgodnie z jej art. 200 § 1 organ winien wydać postanowienie – błąd ten pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
[...] z dnia [...] października 2013 r. i wniosła o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj.:
- art. 2 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 2 ust 3; art. 6h i art. 6m ust. 1 ustawy poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] jako zarządca lub właściciel nieruchomości wielolokalowej jest podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
z nieruchomości zamieszkałych oraz uiszczania tych opłat;
- art. 6o i art. 6q ustawy w zw. z art. 3 pkt 3 lit. c w zw. z art. 7 § 1 w zw. z art. 120
w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 133 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne przyjęcie, że Spółdzielnia Mieszkaniowa jest stroną postępowania podatkowego
w sprawie ustalenia w drodze decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości zamieszkałych;
- art. 6o ustawy poprzez oparcie decyzji na informacji dotyczącej aktualnej liczby mieszkańców, zamiast informacji o ilości odpadów;
- art. 6j ust. 3 ustawy w zw. z § 1 uchwały nr [...] z dnia [...].12.2012 r. poprzez zastosowanie błędnego sposobu wyliczenia zaległości za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości niezamieszkałych oraz w zw. z § 3 ust. 1 pkt 3 uchwały nr [...] poprzez zastosowanie niewłaściwej stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi z terenów niezamieszkałych.
- art. 6m ustawy w zw. z art. 29 ustawy o własności lokali oraz art. 4 ust. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, poprzez wydanie jednej decyzji dla 22 nieruchomości znajdującej się w zarządzie Spółdzielni, w sytuacji, gdy dla każdej nieruchomości wina zostać wydana odrębna decyzji określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W obszernym uzasadnieniu skarżąca podtrzymała prezentowane dotychczas stanowisko i rozwinęła powyżej wskazana zarzuty
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W rozpatrywanej sprawie Sąd wskazanych wyżej wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi.
Przedmiotem dokonanej przez Sąd oceny zgodności z prawem w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....] października 2013 r. ([...]), utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] września 2013 r. ([...]) określająca Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonych przy ul. [...], [...], [...], [...] budynki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], w kwocie 23 935,85 zł miesięcznie, począwszy od miesiąca sierpnia 2013 r.
Powyższe decyzje zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm. – zwana dalej "ustawą").
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że ustawa ta, w brzmieniu nadanym przepisami ustawy z dnia 1 lipca 2011r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U Nr 152 poz. 897), obowiązującym od 1.01.2012r., wywoływała wątpliwości w zakresie zgodności
z normami Konstytucji niektórych jej uregulowań. Wyrokiem z dnia 28 listopada
2013 r., sygn. K 17/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. w punkcie 3 i 4 sentencji, że: art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach są zgodne z art. 2 Konstytucji; art. 6h i art.6 m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 3 powołanej ustawy są zgodne z art. 2 Konstytucji.
Przechodząc do oceny prawidłowości wydanych decyzji wskazać należy, że zgodnie z art. 6h ustawy, właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c
(a więc nieruchomości, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów od ich właścicieli - z mocy ustawy /ust.1/ i na podstawie uchwały /ust. 2/), są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie zaś
z art.6m ustawy właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy, deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdeklarowana w deklaracji opłata jest uiszczana w trybie
i na zasadach określonych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 6l ustawy.
Jak już wyżej wskazano to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Definicja "właściciela nieruchomości" zamieszczona została w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy. Stosownie do treści tego przepisu, ilekroć w ustawie mowa jest o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Powyższa definicja ma charakter zakresowy, zostały
w niej wymienione poszczególne kategorie podmiotów, które mogą zostać uznane za właścicieli nieruchomości. W przepisie tym określono szeroki krąg podmiotów, które są (mogą być) adresatami obowiązków nałożonych przepisami ustawy. Powyższe podyktowane jest potrzebą zapewnienia prawidłowej i powszechnej realizacji celów
i funkcji ustawy, wskazanych już w samej nazwie. Nie można zatem dokonywać interpretacji poszczególnych przepisów bez uwzględniania celu i funkcji ustawy, jak też bez uwzględniania wykładni systemowej zarówno wewnętrznej jak i zewnętrznej. Podkreślenia wymaga także, że w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach definicja "właściciela nieruchomości" i "nieruchomości" jest odmienna od tej stosowanej w prawie cywilnym i odbiega od interpretacji tego pojęcia w prawie cywilnym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. wyrok WSA w Olsztynie
z dnia 19.12.2013 r., sygn. akt I SA/Ol 760/13, niepubl.) wskazano, że dla prawidłowego odczytywania art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy istotne jest pojęcie nieruchomości. Zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Z treści art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika zatem wprost, z uwzględnieniem pojęcia nieruchomości, że za właściciela ustawa uznaje każdy podmiot, który włada nieruchomością tj. wyodrębnionym gruntem i związanym z nim trwale budynkiem - na podstawie prawa własności, współwłasności, wieczystego użytkowania, zarządu
i użytkowania (tzw. trwały zarząd i użytkowanie to władztwo nad nieruchomościami skarbu państwa lub gminy uregulowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami), a także ewentualnie na podstawie stosunku obligacyjnego.
Z kolei mając na uwadze art. 2 ust. 3 ustawy, w razie zabudowania nieruchomości budynkami wielolokalowymi w których ustanowiona została odrębna własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany.
Z powyższych zapisów wynika, że w stanie faktycznym konkretnej sprawy kilka podmiotów jednocześnie może spełniać warunki do uznania ich za właścicieli nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy. Nie oznacza to jednak, że wszystkie wymienione podmioty mogą jednocześnie mieć taki status względem obowiązku związanego z konkretną nieruchomością. Z tego względu celem ustalenia, który podmiot w konkretnym przypadku powinien zostać uznany za właściciela obowiązanego do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należy odwołać się również do innych aktów prawnych, w tym do przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o własności lokali, a w odniesieniu do możliwości uznania spółdzielni mieszkaniowej za taki podmiot, również do ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.). Jak wskazano w literaturze, tam gdzie jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości łączy się z członkostwem
w określonej korporacji typu spółdzielnia mieszkaniowa, wspólnota mieszkaniowa (powyżej 7 członków) lub TBS, podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji będzie zawsze jednostka organizacyjna lub osoba posiadająca nieruchomość
w zarządzie, czyli m.in. spółdzielnia mieszkaniowa (por. K. Sobieralski, Podmiot zobowiązany do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, NZS 2013/3, s. 59).
Wbrew stanowisku strony skarżącej osoby, które dysponują spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego lub własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego bądź użytkowego nie mają tytułu prawnego do władania nieruchomością tj. gruntem i budynkiem trwale z gruntem związanym, w którym to budynku posiadają lokale. Własność danego gruntu i budynku przysługuje wyłącznie spółdzielni. Zatem w odniesieniu do gruntów zabudowanych budynkami, w których nie nastąpiło wyodrębnienie własności chociażby jednego lokalu, Spółdzielnia jest zobowiązana do uiszczania opłaty za odbieranie odpadów komunalnych z mocy art. 6h w związku z art. 2 ust 1 pkt 4 ustawy, gdyż jest ich właścicielem (bądź użytkownikiem wieczystym gruntu i właścicielem budynków).
Jak powyżej wskazano z przytoczonej wyżej definicji nieruchomości wynika, że część budynku może stanowić odrębną nieruchomość na mocy przepisów szczególnych. Są nimi właśnie przepisy ustawy o własności lokali. Cechą charakterystyczną odrębnej własności lokali jest przymusowa, nie podlegająca podziałowi lub zniesieniu współwłasność w częściach ułamkowych gruntu oraz wszystkich części budynków i innych urządzeń nieprzeznaczonych wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, przy czym udział w nieruchomości wspólnej stanowi prawo związane z własnością lokalu (art. 3 ustawy o własności lokali).
W okolicznościach sprawy skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] wywodzi, że nie jest podmiotem o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy. Z takim stanowiskiem skład orzekający w niniejszej sprawie nie zgadza się.
Zarząd nieruchomością wspólną uregulowany został w rozdziale czwartym ustawy o własności lokali (art.18-33). W myśl art. 18 zarząd nieruchomością wspólną może być uregulowany umownie. Dopiero w braku umowy stosuje się reżim ustawowy. W przypadkach w umowie nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące sposobu zarządu. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy
o własności lokali, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej lub prawnej.
W art. 2 ust. 3 ustawy mowa jest o osobach sprawujących zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, zatem mowa jest nie tylko o osobach pełniących funkcję zarządu wspólnoty mieszkaniowej (wybranych zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali), ale również o każdej osobie fizycznej lub prawnej, której zarząd został powierzony. Spółdzielnia mieszkaniowa jest osobą prawną sprawującą zarząd nieruchomością wspólną. Ustanawiając na rzecz swoich członków i innych osób odrębną własność lokali na zasadach określonych w przepisach Rozdziału 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, odwołujących się w pewnych kwestiach do przepisów ustawy
o własności lokali, spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomościami wspólnymi, jak zarząd powierzony w rozumieniu przepisów o własności lokali, z mocy art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
W uchwale z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12 (opubl. ONSAiWSA 2013/2/23) Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadając się co do charakteru zarządu, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych odwołał się do uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z 26 listopada 2008 r., III CZP 100/08 (OSNC 2009, nr 10, poz. 140), który wskazał, że
w potencjalnej kolizji mogą tu występować dwie ustawy określające swoiste reżimy zarządu nieruchomością wspólną: ustawa o własności lokali i ustawa
o spółdzielniach mieszkaniowych. Ustawodawca w art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych rozstrzygnął o wyborze spółdzielczego (nie zaś powszechnego) reżimu zarządu nieruchomością wspólną, w którego ramach spółdzielnia sprawuje taki zarząd z mocy ustawy, tak jak zarządza nieruchomościami stanowiącymi jej wyłączną własność. Wprawdzie stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy: "w zakresie nieuregulowanym w ustawie do prawa odrębnej własności lokalu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3" - co mogłoby ewentualnie wskazywać na poddanie omawianej sfery stosunków unormowaniom ustawy o własności lokali, jednakże zakres stosowania przepisów
o zarządzie nieruchomością wspólną określa nie przytoczony ust. 1 art. 27, lecz ust. 2 tego artykułu, rozstrzygający o bardzo wąskim stosowaniu odpowiednich dla tej materii przepisów ustawy o własności lokali.
Innymi słowy, w spółdzielniach mieszkaniowych w zasadzie nie stosuje się tych przepisów ustawy o własności lokali, które dotyczą zarządu nieruchomością wspólną, w tym także i tych, które dotyczą funkcjonowania wspólnoty mieszkaniowej powołanej głównie w tym celu, aby właściciele lokali mogli sprawnie zarządzać nieruchomością wspólną. Wyłączenie stosowania również tych przepisów ustawy
o własności lokali jest w spółdzielniach mieszkaniowych zrozumiałe, gdyż w innym przypadku dochodziłoby do stosowania dwóch systemów dotyczących zarządzania tą samą nieruchomością - systemu właściwego dla spółdzielni i systemu właściwego dla wspólnoty mieszkaniowej. Jest oczywiste, że taka sytuacja prawna byłaby źródłem trudności w zarządzaniu wspólną nieruchomością. Ustawodawca zdecydował, że w odniesieniu do nieruchomości spółdzielni mieszkaniowej w razie pojawienia się innych niż spółdzielnia właścicieli lokali stosuje się w powyższym zakresie przede wszystkim procedury (...) przewidziane w przepisach ustawy
o spółdzielniach mieszkaniowych.
NSA stwierdził, że podstawowe znaczenie w kształtowaniu systemu zarządu nieruchomością wspólną, której współwłaścicielką jest spółdzielnia mieszkaniowa, ma art. 27 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, stanowiący, że: "Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26". Według NSA, ze względu na formułę normatywną art. 27 ust. 2 ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych należy wyraźnie zaakcentować okoliczność, iż realizowanie zarządu "jak zarządu powierzonego" następuje nie na podstawie umowy, lecz wynika z ustawy (zarząd ex lege). Ustawowe źródło wykonywania zarządu nieruchomością wspólną powoduje, że nie zachodzi potrzeba zawierania umowy w przedmiocie zarządzania nieruchomością. Oznacza to, iż omawiana formuła wyraża generalną zasadę wykonywania zarządu na podstawie ustawy po ustanowieniu odrębnej własności pierwszego lokalu w budynku należącym dotychczas w całości do spółdzielni mieszkaniowej. Stanowcze brzmienie tej formuły: "zarząd (...) jest wykonywany" wskazuje, że wykonywanie zarządu nieruchomością wspólną stanowi obowiązek spółdzielni mieszkaniowej.
Jak wskazał NSA w omawianej uchwale istotą systemu zarządu uregulowanego
w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych jest więc sprawowanie ex lege przez spółdzielnię zarządu nieruchomością wspólną jak zarządu powierzonego. Podobne stanowisko wyrażone zostało w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2012 r. w sprawie sygn. akt V CSK 459/11(Lex nr 1243118), w którym sformułowano następującą tezę: "Odpowiednie stosowanie art. 18 ust. 1 ustawy
o własności lokali, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, nie może być rozumiane jako przyznanie właścicielom lokali uprawnienia do pozbawienia spółdzielni wykonywania zarządu nieruchomością wspólną w inny sposób niż wynikający z zastosowania art. 241 albo art. 26 ustawy
o spółdzielniach mieszkaniowych. Oznacza ono jedynie to, że zarząd nieruchomością wspólną jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali. Jednakże zarząd przysługujący spółdzielni powstaje i jest wykonywany ex lege, podczas gdy zarząd powierzony według art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali powstaje i jest wykonywany na podstawie uchwały podjętej przez właścicieli lokali. W szczególności więc właściciele lokali w okresie wykonywania zarządu przez spółdzielnię nie mogą go powierzyć innej osobie dopóty, dopóki nie będą do nich stosowane przepisy ustawy o własności lokali na podstawie art. 241 albo art. 26 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych".
Z przytoczonych wyżej orzeczeń wynika zatem, że zarząd spółdzielni
w przypadku, gdy jest ona współwłaścicielem, jest nie tylko zarządem preferowanym ale i wynikającym z ustawy. Zarząd ten, w sytuacji wyodrębnienia własności lokali, nie jest całkowicie oderwany od reguł, o jakich mowa w przepisach ustawy
o własności lokali. Można zatem stwierdzić, że spółdzielnie mieszkaniowe sprawują zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali (jak zarząd powierzony). To, że nie mają w takim przypadku zastosowania inne (niż art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i ust. 1a ustawy o własności lokali) przepisy ustawy
o własności lokali a zwłaszcza przepisy o wspólnocie mieszkaniowej i zebraniu właścicieli lokali nie wyklucza, że na użytek ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zarząd wykonywany przez spółdzielnie mieszkaniowe należy do kategorii mieszczącej się w pojęciu zarządu wynikającym z ustawy o własności lokali.
Nie do zaakceptowania, w świetle art. 32 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, byłoby przyjęcie takiej interpretacji art. 2 ust. 3 ustawy według której uznaje się, że osoby sprawujące zarząd nieruchomościami wspólnymi na podstawie umowy lub uchwały współwłaścicieli nieruchomości, bo to jest regułą na gruncie ustawy
o własności lokali, podlegają obowiązkom określonym w ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, natomiast nie podlegają im osoby prawne tj. spółdzielnie mieszkaniowe, sprawujące zarząd nieruchomościami wspólnymi z mocy przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (która, co już wyżej wskazano, odwołuje się w wielu kwestiach do ustawy o własności lokali).
Należy zaznaczyć także, że spółdzielnia mieszkaniowa ma możliwość wyegzekwowania od lokatorów przypadających od nich części opłaty, bowiem koszty związane z odpadami należą do zwykłych kosztów eksploatacyjnych, które podlegają rozliczeniu na zasadach przewidzianych w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych. Art. 4 tej ustawy przewiduje, że członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali oraz członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją
i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 41 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd spółdzielni prowadzi odrębnie dla każdej nieruchomości ewidencję i rozliczenie przychodów i kosztów, o których mowa w ust. 1-2 i 4. Zgodnie zaś z art. 17 tej ustawy w przypadku długotrwałych zaległości z zapłatą opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, 11 i 5, rażącego lub uporczywego wykraczania osoby korzystającej z lokalu przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu albo niewłaściwego zachowania tej osoby czyniącego korzystanie
z innych lokali lub nieruchomości wspólnej uciążliwym, przepis art. 16 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali stosuje się odpowiednio.
Z faktu, że opłaty za gospodarowanie odpadami wnoszone przez właścicieli nieruchomości na rzecz gmin w świetle obecnych unormowań są daniną publicznoprawną, nie wynika, że spółdzielnie mieszkaniowe nie mogą być nią obciążone i że następnie nie mogą rozliczać tej opłaty jako kosztów utrzymania nieruchomości wspólnych.
Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem
w zakresie uznania Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] ze podmiot zobowiązany do składania deklaracji i uiszczania na rzecz Gminy [...] opłat za gospodarowanie odpadami. W przypadku spółdzielni mieszkaniowych, w których znajdują się mieszkania lokatorskie, bądź spółdzielcze własnościowe, spółdzielnia będzie składała deklaracje za całą nieruchomość a następnie za całą nieruchomość będzie wnosiła opłatę. Kwota opłaty będzie dzielona pomiędzy mieszkańców, których nieruchomości znajdują się w zasobach spółdzielni. Opłata będzie dzielona zgodnie z metodą przyjętą przez gminę (art. 6j ustawy). Taki model postępowania wydaje się, w obecnym stanie prawnym jedynym możliwym do zrealizowania.
Jak wyżej wskazano, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do uiszczania których na rzecz gminy lub ich związków obowiązani są właściciele nieruchomości, są daninami publicznymi o nieopadatkowanym charakterze. Zgodnie z art. 6q ustawy w sprawach dotyczących opłat stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Natomiast treść art. 6o ustawy, zgodnie
z którym, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych
w deklaracji, właściwy organ określa, w drodze decyzji wysokość opłaty (...), wskazuje, że decyzja określająca wysokość opłaty ma charakter deklaratoryjny. Treść przepisu odpowiada częściowo treści art. 21 § 3 w związku z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, według którego w razie niezłożenia deklaracji, bądź też stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Z art. 6m ust. 1 ustawy wynika, że deklarację o wysokości opłaty należy składać
w odniesieniu do danej nieruchomości.
Zaznaczyć należy, że w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie zawarto definicji "nieruchomości". Pojęcie nieruchomości regulują przepisy Kodeksu cywilnego, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy
o własności lokali. Jednakże z uwagi na przyjętą w ustawie o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach systematykę uznać należy, że pod pojęciem nieruchomości należy rozumieć: nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem oraz nieruchomość lokalową. Przy czym pojęcie "nieruchomości" na gruncie tej ustawy jest pojęciem szczególnym w stosunku do art. 46 § 1 Kodeku cywilnego. Ustawa
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na gminę obowiązek objęcia systemem gospodarowania odpadami komunalnymi nieruchomości gruntowych zabudowanych budynkami (zabudowa wielorodzinna, domu wraz z przynależnymi do nich działkami) oraz nieruchomości lokalowych (wyodrębnione lokale w ramach zabudowy wielorodzinnej). Zauważyć należy także, że w przypadku spółdzielni mieszkaniowych w ich zasobach może znajdować się wiele budynków wielolokalowych. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach posługuje się dwiema kategoriami nieruchomości. Są to nieruchomości zamieszkane (art. 6c ust. 1 ustawy) i nieruchomości niezamieszkane (art. 6c ust. 2 ustawy). W piśmiennictwie przyjęto, że konstrukcja zawarta w art. 2 ust. 3 ustawy pozwala na stwierdzenie, że
w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach kategorię nieruchomości możemy bezpośrednio wiązać z jej właścicielem tzn. jeżeli dana nieruchomość ma jednego właściciela, to będzie traktowana jako pewna całość bez względu na to, ile elementów składowych wchodzi w jej zakres. Takie rozumienie właściciela nieruchomości jest związane z nieruchomościami zabudowanymi budynkami wielolokalowymi (por. A. Modrzejewski, "Właściciel i nieruchomość w świetle znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach" – publ. Samorząd Terytorialny 1-2/2013, s. 88).
Jak już powyżej wskazano deklarację o wysokości opłaty należy składać
w odniesieniu do danej nieruchomości. Należałoby przyjąć, że zasadne jest wydawanie wielu decyzji, których adresatem jest sam właściciel bądź zarządca,
w których zostanie określona opłata dla każdej nieruchomości oddzielnie. Jednakże w świetle powszechnej wiedzy należy przyjąć, że na nieruchomościach zabudowanych jednym, dwoma czy nawet większą ilością budynków mieszkalnych, znajduje się zwykle jedna budowla służącą składowaniu odpadów i jedno miejsce usytuowania pojemników. Nie jest zatem możliwe określenie dla danej nieruchomości zamieszkałej przez wielu mieszkańców opłaty obliczonej według różnych stawek (za zbieranie odpadów w sposób selektywny lub nieselektywny). Stwierdzenie, że opłata powinna być określona dla danej nieruchomości, nie wyklucza wydania jednej decyzji. Skoro do postępowania w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej to stosuje się również zasady ogólne oraz szczegółowe przepisy procedury podatkowej. Brak jest przepisu szczegółowego, który by określał tryb postępowania w przypadku, gdy w odniesieniu do tego samego podmiotu można wydać wiele decyzji opartych na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że ze sformułowanej w art. 125 Ordynacji podatkowej zasady szybkości i ekonomiki postępowania wynika możliwość prowadzenia w takim wypadku jednego postępowania i wydania jednej decyzji.
Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach obowiązek posiadania umowy na pozbywanie się odpadów komunalnych wytwarzanych na nieruchomości został zastąpiony obowiązkiem złożenia deklaracji
i uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Dopiero w sytuacji niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowania tymi odpadami właściwy organ określa w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja organu I instancji zawiera szczegółowy sposób wyliczenia opłaty. Wskazano, że Rada Miejska w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...].12.2012 r.
w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz terminu i miejsca składania deklaracji przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Miasta [...], określiła wzór deklaracji oraz termin złożenia pierwszej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, który upłynął 30 marca 2013 r. Natomiast uchwałą Nr [...] z dnia [...].12.2012 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Miasta [...] określono termin i częstotliwość uiszczania tej opłaty, a uchwałą Nr [...] z dnia [...].12.2012 r. wybrano metodę ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalono stawkę opłaty dla nieruchomości zamieszkałych jak i niezamieszkałych. Dodatkowo uchwałą nr [...] z dnia [...].12.2012 r. postanowiono o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych z terenu Miasta [...], na których powstają odpady komunalne. Powyższe przepisy prawa miejscowego pozwalały na naliczenie stosownej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jak zaznaczono
w decyzji Kolegium przyjęty w mieście [...] model opłaty uzależniony jest od liczby mieszkańców – co jest zgodne z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy i § 1 ust. 1 uchwały RM [...] z dnia [...].12.2012 r. Nr [...] w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz stawki za pojemnik o określonej pojemności i oparty jest na założeniu, że przeciętny mieszkaniec gospodarstwa domowego wytwarza podobną ilość lub masę odpadów. W § 7 ust. 2 pkt 1 uchwały RM [...] z dnia [...].02.2013 r. Nr [...] w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta [...] ustalono normę na jednego mieszkańca na poziomie 25l. Zatem wysokość opłaty w głównej mierze uzależniona jest od liczby mieszkańców.
Organ wyjaśnił, że wysokość opłaty dotycząca terenów zamieszkałych została określona zgodnie z art. 6j ust. 1 pkt 1 ustawy. Liczba mieszkańców przyjęta do wyliczenia wynika z pisma Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] (1711 osób – stan na miesiąc sierpień 2013 r.), zaś stawka opłaty z § 2 pkt 1 uchwały nr [....] z dnia [...].12.2012 r. (13,35 zł miesięcznie za 1 osobę w przypadku zbierania odpadów w sposób nieselektywny). Prawidłowo zatem, w ocenie Sądu, wyliczona została kwota opłaty za tereny niezamieszkałe w kwocie 22 8841,85 zł, zgodnie
z zapisem art. 6j ust. 1 pkt 1 ustawy. W tym miejscu odnosząc się do zarzutu strony skarżącej odnośnie nieprawidłowego określenie wysokości opłaty z uwagi na zmienną ilości osób zamieszkujących na danych nieruchomościach wskazać należy na treść art. 6m ust. 1 ustawy zgodnie z którym, w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.
Odnośnie zaś opłaty dotyczącej terenów niezamieszkałych, Sąd uznał, że również i w tym wypadku organ prawidłowo określił jej wysokość, stosownie do treści art. 6j ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że opłata taka stanowi iloczyn liczby pojemników z odpadami komunalnymi powstałymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 ustawy. Zatem wbrew stanowisku Spółdzielni opłatę nie wnosi się za posiadany pojemnik, lecz za ilość odebranych pojemników. Częstotliwość odbioru określona została w § 11 ust. 2 pkt 1 uchwały z dnia [...] lutego 2013 Nr [...] (raz w tygodniu). Skoro zgodnie z art. 6i obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pozostaje za każdy miesiąc w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (w przypadku nieruchomości zamieszkanych), za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne (dotyczy nieruchomości niezamieszkanych) prawidłowo organ dokonał wyliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami w zakresie terenów niezamieszkałych, tj. 150 zł (stawka za pojemnik o pojemności 1100l) x 4 (częstotliwość wywozu/ilość pojemników) = 600 zł. Organ wyjaśnił także sposób wyliczenia opłaty za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] na której zlokalizowany jest budynek nr [...], w którym prowadzona jest działalność gospodarcza tj. sklep spożywczo-przemysłowy "[...]", którego właściciel zadeklarował chęć selektywnego zbierania odpadów w pojemniku 1100l z cotygodniową częstotliwością odbioru. Organ podał, że w złożonej deklaracji Spółdzielnia Mieszkaniowa pominęła tą działkę, dlatego też w decyzji dokonano naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za tą nieruchomość, jak za tereny niezamieszkałe.
W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że organ I instancji dokonał prawidłowego wyliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości zamieszkanej
i niezamieszkanej, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Stan faktyczny sprawy ustalony został w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy w sprawie tj. informacje z rejestru gruntów, informację Spółdzielni Mieszkaniowej w [...]
o ilości osób zamieszkujących w budynkach wielorodzinnych, które ww. Spółdzielnia administruje. Zdaniem Sądu organ dokonał wszechstronnej oceny tego materiału dowodowego bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 122, art. 187 §1, art.191 Ordynacji podatkowej.
Dlatego też, mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło