II SA/Kr 146/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Mirosław Bator Protokolant: Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M.M. i M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 listopada 2011 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. (znak: [...]) Burmistrz Miasta J. na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie w przedmiocie naliczenia kary pieniężnej za usunięcie przez W.J. czterech modrzewi bez wymaganego zezwolenia z działki nr [...] w J. Ponieważ ścięte drzewa znajdowały się na działce budowlanej, to - zdaniem organu I instancji - na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody za ich usunięcie nie pobiera się opłat. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez M.M. i M.M. - współwłaścicieli działki nr [...] - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało w dniu [...] października 2007 r. decyzję znak: [...], którą uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium stwierdziło, że bezsporne jest, iż W.J. jako współwłaściciel działki nr [...] w J. usunął z niej 4 sztuki drzew gatunku modrzew, przy czym na usunięcie to nie posiadał pozwolenia. Ponadto powołano się na art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 poz. 880 ze zmianami), z którego wynika, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia. Z kolei art. 88 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Wymierzenie kary jest przy tym obligatoryjne. Powołany przez organ I instancji przepis art. 86 ust. 1 pkt 7 wymienionej ustawy stanowi, że nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które posadzono lub wyrosły na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowe drzewa zostały usunięte 22 września 2005 r., natomiast Uchwała Rady Miasta J. nr [...] z dnia 26 czerwca 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego weszła w życie 22 października 2006 r. Z tego względu art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody nie znajdzie w niniejszej sprawie zastosowania. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została przez W.J. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 10 marca 2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 1298/07) oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody zwalnia od pobierania opłat za usunięcie drzew, jednakże nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na takie usunięcie. W.J. usunął drzewa bez pozwolenia, a więc nie jest istotne, w jaki sposób przedmiotowa nieruchomość była zakwalifikowana w poprzednio obowiązującym planie miejscowym z dnia 20 grudnia 1991 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. (znak: [...]) Burmistrz Miasta J. ponownie umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie stwierdzając, że skoro przedmiotowa nieruchomość była zakwalifikowana jako budowlana już w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z 1991 r., który obowiązywał w dacie usunięcia drzew, to znajduje zastosowanie art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. (znak: [...]) - wydaną po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez M.M. i M.M. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium wskazało na naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 270), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Podkreśliło, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Burmistrz Miasta J. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. (znak: [...]) wymierzył W.J. karę pieniężną w wysokości 47 752,68 zł za usunięcie przedmiotowych drzew bez zezwolenia. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. (znak: [...]) - wydaną po rozpatrzeniu odwołania W.J. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w dotychczas prowadzonym postępowaniu nie ustalono wieku drzew ściętych przez W.J . Jest to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia, bowiem w myśl art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody po zmianie, która weszła w życie 20 lipca 2010 r. przewiduje, że przepisu o konieczności uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew nie stosuje się do drzew, których wiek nie przekracza 10 lat. Burmistrz Miasta J. w dniu [...] sierpnia 2011 r. wydał decyzję (znak: [...]) o wymierzeniu W.J. kary pieniężnej w wysokości 47 752,68 zł za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano na przeprowadzone dowody z zeznań świadków i dokonane na tej podstawie ustalenia, iż przedmiotowe drzewa zostały nasadzone w 1997 r., a więc w dacie wycięcia (2005 r.) nie miały jeszcze 10 lat. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu na dzień dokonania wycinki przewidywał zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na usunięcie drzew mających mniej niż 5 lat, co zdaniem Burmistrza uzasadniania wymierzenie kary. W dniu 14 listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. -- po rozpoznaniu odwołania W.J. - wydało decyzję znak: [...], którą uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia [...] sierpnia 2011r. i umorzyło postępowanie przedmiotowej sprawie. Uzasadniając to rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w prawie administracyjnym co do zasady stosuje się przepisy materialne obowiązujące w dacie wydania decyzji. Od tej reguły ustawodawca może wprowadzić wyjątki w przepisach przejściowych. Ustawa z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 119 poz. 804), która weszła w życie 20 lipca 2010 r. zmieniając wiek drzew, których usunięcie wymaga zezwolenia z 5 do 10 lat, takich przepisów nie zawierała. Skoro więc decyzja jest wydawana po zmianie ustawy, a nowelizacja nie zawierała przepisów intertemporalnych, to należy stosować ustawę w jej nowym brzmieniu, obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy administracyjnej. W ocenie Kolegium bezspornym jest, że przedmiotowe modrzewie w dacie ich usunięcia miały mniej niż 10 lat, a więc w chwili obecnej brak jest podstaw do nałożenia kary za ich usunięcie bez pozwolenia. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli M. i M.M. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i "wznowienia" umorzonego przez Kolegium postępowania w sprawie nielegalnej wycinki drzew. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że to przewlekłość postępowania administracyjnego sprawiła, że przepisy zmieniły się na korzyść W.J. . Ponadto Kolegium w uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2011 r. wskazało na konieczność określenia wieku drzew na podstawie przyrostu pnia, tymczasem wiek drzew ostatecznie ustalono w oparciu o zeznania świadków wskazanych przez W.J. , stanowiących członków jego rodziny. Skarżący wskazali, że przed wydaniem decyzji przez organ i instancji dwukrotnie zwracali się do niego o ocenę wieku drzew na podstawie pni pozostałych po wycince, dołączając do pism fotografie pni, odbyła się również wizja lokalna. Dowody te nie zostały jednak omówione w uzasadnieniu decyzji I i II instancji. Skarżący zwrócili również uwagę, że w piśmie z 13 grudnia 2005 r. skarżący zwrócił się do Burmistrza Miasta J. "z prośbą o odstąpienie od naliczenia kary za wycinkę drzewa (4 kilkunastoletnie modrzewie)". Zdaniem skarżących okoliczności te powodują, że ustalony w sprawie stan faktyczny budzi wątpliwości i wymaga bardziej szczegółowego postępowania dowodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie w całości i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. prawidłowo przyjęło, że przy rozstrzyganiu sprawy administracyjnej stosuje się co do zasady przepisy obowiązujące w dacie wydawania decyzji. Jeżeli w trakcie postępowania administracyjnego obowiązujące przepisy ulegały zmianie, można stosować przepisy już uchylone tylko w przypadku, gdy wyraźnie wynika to z uregulowań międzyczasowych (intertemporalnych). Ustawa z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) (Dz. U. z 2010 r. Nr 119 poz. 804), na mocy której zmieniono art. 83 ustawy o ochronie przyrody, nie zawierała przepisów międzyczasowych w odniesieniu do postępowania w sprawie usunięcia drzew bez zezwolenia. Wynika z tego, że w przedmiotowej sprawie administracyjnej należało zastosować nowe brzmienie art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że konieczność zastosowania nowych przepisów prawa wynikła z przewlekłości postępowania administracyjnego. Niewątpliwie postępowanie administracyjne będące przedmiotem kontroli sądowej było prowadzone nieprawidłowo, co powodowało konieczność trzykrotnego wydawania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej, wskutek czego ostateczne rozstrzygnięcie zapadło na gruncie przepisów korzystniejszych dla W.J, niż przepisy obowiązujące wcześniej w toku postępowania. Niemniej jednak na obecnym etapie postępowania nie ma już możliwości zastosowania nieobowiązujących aktualnie przepisów i brak jest podstaw do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji na tej podstawie. Poza sporem pozostają ustalenia faktyczne organów obu instancji dotyczące faktu usunięcia przez W.J. 4 modrzewi z działki nr [...] w J. bez pozwolenia. Rozbieżność pomiędzy stroną skarżącą a organem administracji dotyczy natomiast wieku usuniętych drzew i prawidłowości postępowania dowodowego przeprowadzonego w tym zakresie. Sąd podziela ocenę dowodu z zeznań świadków przesłuchanych przez organ I instancji tj. H.K. , S.K. i W.W. . Organy obu instancji zeznania tych świadków uznały za wiarygodne i na tej podstawie ustaliły, że usunięte modrzewie zostały nasadzone w 1997 roku, a więc w dacie usunięcia, które nastąpiło w 2005 roku, nie miały jeszcze 10 lat. Wobec poczynienia takich ustaleń faktycznych prawidłowe było umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary za usunięcie drzew bez zezwolenia. Skoro bowiem w dacie usunięcia drzew nie miały one więcej niż 10 lat, to na mocy art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody ich usunięcie nie wymagało uzyskania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 powołanego przepisu, a co za tym idzie nie można wymierzyć kary za usunięcie drzew bez zezwolenia. Biorąc powyższe pod uwagę skargę wniesioną w niniejszej sprawie jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270).