I FZ 451/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 21 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 43/14 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 listopada 2013 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2010 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Zażalenie R. O. dotyczy postanowienia z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 43/14, na mocy którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "Ppsa", odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że postanowieniem z 16 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił sprzeciw skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 marca 2014 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sprzeciw został odrzucony z powodu uchybienia przez skarżącego terminu do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie Sądu skarżący złożył zażalenie, w którym zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Skarżący wyjaśnił, że sprzeciw napisał w dniu, w którym korespondencja z Sądu została mu przekazana przez brata i wysłał od razu następnego dnia. W ocenie skarżącego, nie może być tak, że termin już biegnie, mimo iż korespondencji jeszcze nie doręczono. W związku z tym skarżący stwierdził, że wina późnego doręczenia nie leży po jego stronie. Do wniosku skarżący załączył oświadczenia brata dotyczące przekazania korespondencji. Wskazując na motywy oddalenia wniosku Sąd stwierdził, że rzeczywista przyczyna uchybienia terminowi wynikała z załączonego do wniosku oświadczenia G. O., brata wnioskodawcy, według którego, odebrał korespondencję dla brata z Sądu na początku kwietnia, jednak zapomniał o niej i przekazał mu ją 9 kwietnia 2014 r. (tj. w ostatnim dniu terminu). Sąd uznał, że niczym nieuzasadnione, ewidentne zaniechanie przekazania korespondencji w terminie umożliwiającym wnioskodawcy sporządzenie i złożenie sprzeciwu w terminie nie uzasadniało jednak braku winy skarżącego w dochowaniu terminu do wniesienia sprzeciwu. Zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa i doktryny okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała go adresatowi, nie miała wpływu na skuteczność doręczenia oraz na bieg terminu do wniesienia odpowiedniego środka zaskarżenia. Tryb zastępczego doręczenia pisma opierał się bowiem na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone. Sąd podkreślił, że mając świadomość bycia stroną postępowania sądowego skarżący powinien interesować się w odpowiednim stopniu kwestią potencjalnej korespondencji z Sądu, mogącej do niego przyjść, podczas jego nieobecności. Na powyższe orzeczenie skarżący złożył zażalenie, w którym wskazał, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Dodał, że jak tylko otrzymał korespondencję od brata od razu napisał sprzeciw, lecz nie zdążył go wysłać, gdyż było już późno i poczta była nieczynna. Dlatego też sprzeciw nadał dopiero następnego dnia. W ocenie skarżącego nie może on ponosić winy za uchybienia jego brata. Podkreślił, że gdyby miał przypuszczenie, że dojdzie do takiej sytuacji to czekałby na listonosza osobiście lub chodziłby na pocztę sprawdzać czy jest dla niego przesyłka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony i w związku z tym podlegał odrzuceniu. Stosownie do art. 87 § 1 Ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak wynika z oświadczeń skarżącego, powodem uchybienia terminu było przetrzymanie przesyłki zawierającej postanowienie referendarza przez jego brata oraz oddanie jej skarżącemu dopiero w ostatnim dniu terminu do wniesienia sprzeciwu. W związku z powyższym, skarżący nie zdążył sporządzić i wysłać sprzeciwu na czas. Wskazał, że gdy sporządził sprzeciw, poczta już była zamknięta i dlatego też przesyłkę nadał dopiero dnia następnego. W świetle tych wyjaśnień należało zatem stwierdzić, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu kiedy to skarżący wszedł w posiadanie przesyłki tj. 9 kwietnia 2014 r. Od tego też dnia bieg rozpoczął 7-dniowy termin określony w art. 87 § 1 Ppsa, który upłynął bezskutecznie 16 kwietnia 2014 r., albowiem wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero w dniu 29 kwietnia 2014 r. Na marginesie wskazać należy, że nawet gdyby przyjąć, iż wniosek o przywrócenie terminu został skutecznie wniesiony, to i tak wyjaśnienia skarżącego nie mogłyby przyczynić się do uznania, że uchybienie terminu było niezawinione. W tym zakresie należało podzielić w pełni stanowisko Sądu pierwszej instancji, co nie zmienia faktu, że Sąd ten nie dostrzegł, iż wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony i w związku z tym stosownie do art. 88 Ppsa podlegał odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 189 Ppsa, który na podstawie art. 197 § 2 Ppsa znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu.