IV SA/Wr 599/13
WyrokWSA we Wrocławiu2014-02-12
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Tadeusz Kuczyński, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca wpis do ewidencji działalności gospodarczej, nawet jeśli faktycznie nie prowadziła tej działalności przez dłuższy czas, może być uznana za osobę bezrobotną?Ratio decidendi
Posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, niezależnie od faktycznego prowadzenia tej działalności, wyklucza możliwość uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Domniemanie prawdziwości danych w CEIDG oznacza, że organy są związane treścią wpisu i nie mogą poczynić własnych ustaleń odmiennych. Ciężar wykazania błędu w CEIDG spoczywa na osobie wpisanej.Stan faktyczny
Skarżący został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w 2010 r., składając oświadczenie o nieposiadaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W 2011 r. utracił status osoby bezrobotnej z powodu otrzymania środków na podjęcie działalności. Postępowanie zostało wznowione po uzyskaniu informacji z CEIDG, że skarżący posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej od 2000 r. do 2012 r. Organy administracji uchyliły wcześniejsze decyzje, uznając, że skarżący nie spełniał warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej z powodu aktywnego wpisu do CEIDG. Skarżący twierdził, że działalność była prowadzona tylko przez miesiąc i zgłosił jej zakończenie, a wpis był "martwy".Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant : st. sekr. sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody D. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej orzekającej o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej oraz odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] 2013 r. nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.) dalej ustawa, którą po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej: skarżący) utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu J. z dnia [...] 2013 r., nr [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej Starosty Powiatu J. nr [...] z dnia [...] 2010 r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 5 listopada 2010 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku i ostatecznej decyzji Starosty Powiatu J. z dnia [...] 2011 r., nr [...] o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 grudnia 2011 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżący zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] 5 listopada 2010 r. i decyzją z dnia [...] 2010 r. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna z dniem 5 listopada 2010 r., bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji skarżący złożył oświadczenie, że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Na podstawie decyzji z dnia [...] 2011 r. utracił status osoby bezrobotnej z dniem 15.grudnia 2011 r. z powodu otrzymania jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej.
Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. wznowiono postępowanie w sprawie wydanej ostatecznej decyzji Starosty Powiatu J. z dnia [...] 2010 r. nr [...] orzekającej o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem 5 listopada 2010 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku i ostatecznej decyzji Starosty Powiatu J. z dnia [...] 2011 r., nr [...] orzekającej o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 grudnia 2011 r. w związku z otrzymaniem środków na podjęcie działalności gospodarczej z dniem 14 grudnia 2011 r. w związku z pozyskaniem informacji z CEIDG, z której wynika, że od 10 września 2000 r. do 10 stycznia 2012 r. skarżący posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej firmy "[...]". Data zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej to 20 grudnia 2011 r.
Na tej podstawie Starosty Powiatu J. decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...] orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej Starosty Powiatu J. nr [...] z dnia [...] 2010 r. o uznaniu za osobę bezrobotną z dniem 5 listopada 2010 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku i ostatecznej decyzji Starosty Powiatu J. nr [...] z dnia [...] 2011 r. o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 grudnia 2011 r.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2013 r. skarżący wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu podał, że zarejestrowana działalność gospodarcza firmy " [...]" w 2000 r. wykonywana była jedynie przez jeden miesiąc. Po tym okresie skarżący zgłosił zakończenie tej działalności we właściwym Urzędzie Gminy. W/w działalność nie była faktycznie wykonywana przez stronę, o czym świadczy okoliczność, iż za ten okres nie było odprowadzane składki do Urzędu Skarbowego i ZUS.
Wojewoda D. decyzją z dnia [...] 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...] 2013 r. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, 1, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy (...),(...) jeżeli nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:
- zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo
- nie upłynął jeszcze okres do określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej dnia podjęcia działalności gospodarczej.
Z informacji CEIDG jednoznacznie wynika, że od dnia 10 września 2000 r. do dnia 10 stycznia 2012 r. skarżący posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej i nie zgłaszał w ewidencji informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej.
W świetle powyższego posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej musiało skutkować wznowieniem postępowania w sprawie wydanych decyzji ostatecznych i uchyleniem ich oraz odmową uznania skarżącego za osobę bezrobotną od dnia 5 listopada 2010 r., ponieważ na dzień 5 listopada 2010 r. nie spełniał warunków do nabycia statusu osoby bezrobotnej i jego posiadania w okresie od dnia 5 listopada 2010 r. do dnia 15 grudnia 2011 r.
Odnośnie argumentów podniesionych w odwołaniu to należy stwierdzić, że nie mogą zostać uwzględnione. Okoliczność, że działalność gospodarcza była prowadzona przez stronę tylko okres jednego miesiąca, nie może prowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Organ I instancji, jak i organ odwoławczy rozstrzygając sprawę oparły się na dokumencie wystawionym w dniu 10 kwietnia 2013 r. przez organ ewidencyjny. Podkreślić należy, że organ ewidencyjny może z urzędu decyzją administracyjną wykreślić wpis zawierający dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy np. zakończenia działalności gospodarczej. Decyzja taka powinna być stronie doręczona i przysługuje od niej prawo do wniesienia odwołania. Strona nie przedłożyła żadnych dokumentów, że takie działanie podjęła, lub żeby decyzja została uchylona i w inny sposób rozstrzygnięta.
Organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję oparł się na informacji CEIDG z dnia 10 kwietnia 2013 r. potwierdzającej datę rozpoczęcia działalności gospodarczej skarżącego tj. 10 września 2000 r. i wykreślenia wpisu z dniem 10 stycznia 2012 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów prawa:
- art. 6 i 7 kpa poprzez ich naruszenie - nie podjęcie przez organ ewidencyjny działań z urzędu w zakresie wykreślenia działalności gospodarczej skarżącego;
- art 2 ust. 1 pkt 2 lit. f i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez ich błędną wykładnie skutkującą odebraniem skarżącemu praw osoby bezrobotnej. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu podał, że bezspornym w sprawie pozostaje, że zarejestrowana działalność pod firmą [...] w 2000r wykonywana była jedynie przez jeden miesiąc. Po tym okresie skarżący zgłosił zakończenie tej działalności we właściwym Urzędzie Gminy. W przeświadczeniu skarżącego działalność ta została zakończona i wykreślona z właściwej ewidencji i od tamtego czasu nie interesował się losami wpisu. O istnieniu wpisu skarżący dowiedział się w związku ze zmianą przepisów i przekazania danych z ewidencji gospodarczej do Centralnej Informacji o Ewidencji Działalności Gospodarczej. W chwili podjęcia wiedzy w tym zakresie podjął działania zmierzające do wykreślania tego nieaktualnego wpisu. Prowadzący w ówczesnym czasie ewidencję gospodarczą Urząd w [...] pomimo informacji przekazanych przez skarżącego przez okres ponad 10 lat nie podjął żadnych działań w zakresie zasadności istnienia w/w wpisu w ewidencji.
W/w działalność nie była faktycznie wykonywana o czym świadczy również okoliczność, że za ten okres nie było prowadzonych żadnych rozliczeń pomiędzy Beneficjentem a właściwym Urzędem Skarbowym i ZUS-em.
Nie budzi wątpliwości, że wraz z zarejestrowaniem działalności powstanie obowiązek uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne oraz rozliczeń z urzędem skarbowym.
W ocenie skarżącego sam wpis do rejestru działalności gospodarczej nie wskazuje, że taka działalność jest faktycznie prowadzona, a właśnie prowadzenie działalności jest przejawem faktycznego działania.
Stwierdzić należy, iż przedmiotowy wpis do chwili jego wykreślanie był wpisem martwym.
W związku z powyższym stwierdzić należy, iż składane przez skarżącego oświadczenia, o których mowa w decyzji były składane zgodnie z prawdą na podstawie istniejącego stanu faktycznego.
Podnieść również należy, iż w związku z podjętymi działaniami uprawnionych organów wypowiedziana została skarżącemu umowa na mocy, której otrzymał dofinansowanie do działalności gospodarczej. Umowa i wszystkie wynikające z niej obowiązki zostały w całości wykonane przez skarżącego, co również jednoznacznie potwierdza prawidłowość oraz działanie w dobrej wierze skarżącego.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, iż skarżący spełniał wszelkie niezbędne przesłanki do posiadania statutu osoby bezrobotnej, a ewentualne usterki winny być korygowane w ramach kompetencji właściwych organów, dlatego też zdaniem skarżącego doszło do naruszenia powoływanych na wstępie przepisów prawa
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Wojewody jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.) dalej ustawa bezrobotnym może być osoba, która nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis:
- zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo
- nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.
Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest, czy skarżący rejestrując się w Urzędzie Pracy, spełniał przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną, określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy.
Organ I instancji postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 art. 150 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie wydanej ostatecznej decyzji Starosty Powiatu J. z dnia [...] 2010 r. nr [...] orzekającej o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 5 listopada 2010 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku i ostatecznej decyzji Starosty Powiatu J. z dnia [...] 2011 r., nr [...] orzekającej o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej z dniem 15 grudnia 2011 r. w związku z otrzymaniem środków na podjęcie działalności gospodarczej z dniem 14 grudnia 2011 r. w związku z pozyskaniem informacji z CEIDG, że od 10 września 2000 r. do 10 stycznia 2012 r. skarżący posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej firmy "[...]". Data zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej to 20 grudnia 2011 r. co sprawia, że w sprawie istniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w zakresie przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej (oraz pochodnych od niej spraw) z uwagi na okoliczności nie znane wcześniej organowi. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało mieć przede wszystkim na uwadze to, że została ona wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją podjęto, było dotknięte wadliwością. Skoro instytucja ta stanowi odstępstwo od zasady z art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wadliwość ta musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wyliczone w przepisach prawa procesowego. W postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej. Natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym przedmiotem postępowania jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.
Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z 151 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, lub 145b albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a lub 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
Kluczową kwestią w badanej sprawie jest właściwa interpretacja ustawowej definicji osoby bezrobotnej zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w szczególności pod kątem przesłanki dotyczącej wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
Na podstawie znajdującego się w aktach administracyjnych wydruku z CEIDG i oświadczeń skarżącego należało uznać, że skarżący nie spełniał przesłanek do uzyskania statusu osoby bezrobotnej ze względu na istniejący wpis do CEIDG.
Nie ulega również wątpliwości, że w dniu rejestracji, tj. 5 listopada 2010 r. skarżący na "karcie rejestracyjnej bezrobotnego" oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej Nadto, w tym samym dniu, w trybie art. 233 § 1 kodeksu karnego złożył pisemne oświadczenie, będąc pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, że nie posiada wpisu do działalności gospodarczej,
W konsekwencji organ pierwszej instancji prawidłowo postanowił wznowić postępowanie administracyjne w sprawie obu przywołanych decyzji – [...] 2010 r. o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 5 listopada 2010 r. oraz z dnia [...] 2011 r., o odmowie przyznania jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Prawidłowo organy rozpoznające sprawę przyjęły, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, w myśl którego bezrobotnym jest osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie (...) zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli między innymi – nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów – obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy wyklucza możliwość przyznania statusu bezrobotnego osobie posiadającej aktywny wpis do ewidencji działalności gospodarczej.
Jednocześnie zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007 r. nr 155, poz. 1095 ze zm.) istnieje domniemanie, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o jego sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie były związane treścią wpisu skarżącego do CEIDG i nie mogły poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte. Tym samym zgłoszenie przez skarżącego zarzutu złożenia przez niego wniosku o wykreślenie z ewidencji w 2000 r., nie mogło odnieść oczekiwanego przez niego skutku. Jednakże organ nadal byłby zobowiązany do wznowienia postępowania w jej sprawie. Wniosek ten wynika wprost z zasady domniemania prawdziwości danych w rejestrze CEIDG, określonej w art. 33 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Nie można wobec tego zarzucić organom orzekającym w sprawie braku wyjaśnienia jego stanu faktycznego, skoro nie istnieją podstawy do kwestionowania prawdziwości danych zawartych w CEIDG.
Natomiast brak odprowadzenia składek, czy innych należności publicznoprawnych nie podważa istnienia wpisu do CEIDG. Skarżący zresztą nie potwierdził żadnym zaświadczeniem z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że nie miał obowiązku uiszczania składek ubezpieczeniowych w tym okresie od rozpoczęcia działalności gospodarczej.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że jedyną właściwą drogą do potwierdzenia przez skarżącego faktu wyrejestrowania przez niego działalności gospodarczej już w 2000 r. byłoby złożenie do CEIDG wniosku o sprostowanie istniejącego wpisu, dotyczącego okresu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, skoro zgodnie ze stanowiskiem skarżącego zawarte w nim dane były błędne. Nie ulega również wątpliwości, że ciężar wykazania istnienia błędu w CEIDG spoczywał wyłącznie na skarżącym i wykluczał możliwość wszczęcia tego postępowania z urzędu przez organy administracji obu instancji orzekające w sprawie.
Dopiero sprostowanie informacji znajdującej w CEIDG dałoby podstawę do odmiennego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro, zatem skarżący zamiast żądania sprostowania wpisu dotyczącego okresu prowadzenia działalności gospodarczej dokonał w dniu 20 grudnia 2011 r. wykreślenia działalności gospodarczej, to formalnie potwierdził jej prowadzenie od 10 września 2000 r. do dnia 10 stycznia 2012 r. W rezultacie skarżący w dniu 5 listopada 2010 r. nie spełniał przesłanek do uznania go za osobę bezrobotną, określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia.
Ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych w skardze należy wskazać, że art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy stanowi, że okolicznością wykluczającą uzyskanie statusu bezrobotnego było już samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i to bez względu, czy działalność ta była faktycznie prowadzona, czy też nawet w ogóle podjęta. W okresie wcześniejszym tj. od dnia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej do dnia 1 maja 2004 r. obowiązywała ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz. U. 1997, nr 25, poz.128 ze zm.), gdzie w całym okresie panowała definicja z art 2 ust. 1 pkt 2 bezrobotnego - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie, z zastrzeżeniem lit. g), nie uczącą się w szkole w systemie dziennym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, jeżeli:
f) nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, lub zaopatrzenia emerytalnego.
Niezmiennie zatem wyłączał z możliwości uzyskania statutu bezrobotnego sam fakt podjęcia działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności.
Bezspornym w sprawie pozostaje, że zarejestrowana działalność pod firmą [...] w 2000 r. wykonywana była przez skarżącego przez jeden miesiąc, co zatem w myśl wcześniej obowiązującej ustawy wykluczało także możliwość przyznania statusu bezrobotnego
Wbrew twierdzeniom strony, odmienne rozumienie tego unormowania nie było w niniejszej sprawie możliwie. Jakkolwiek bowiem warto odnotować, że w orzecznictwie pojawił się pogląd aprobujący wykładnię systemową i celowościową cytowanego przepisu (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2298/11 - dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), to jednak wykładnia ta sprowadza się do konieczności odczytywania tej regulacji w powiązaniu z treścią art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., nr 155, poz. 1095 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 marca 2009 r. (to jest po wejściu w życie zmiany wprowadzonej do jej art. 14 na mocy ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2009 r., nr 18, poz. 97). Do orzeczeń takich należy obok opisanego powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 524/10.
Stan prawny w tym zakresie zmienił się z dniem 31 marca 2009 r., kiedy, na mocy art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 18, poz. 97) wszedł w życie znowelizowany przepis art. 14 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Unormowanie to należy poddać analizie, gdyż obowiązywało ono także w dacie rejestracji skarżącego jako bezrobotnego. Na mocy zmienionego art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Jednak w myśl dodanego przepisu art. 14 ust. 3, przedsiębiorca miał prawo we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej określić późniejszy dzień podjęcia działalności gospodarczej, niż dzień złożenia wniosku. O ile przedsiębiorca z tego prawa skorzystał i określił we wniosku o wpis późniejszy dzień podjęcia działalności gospodarczej, domniemanie wynikające z takiego wpisu oznaczało, że przedsiębiorca podejmie wykonywanie działalności gospodarczej z dniem określonym we wniosku. W konsekwencji domniemanie to wskazuje na uzyskanie statusu przedsiębiorcy z dniem określonym we wniosku jako dzień podjęcia działalności gospodarczej. Posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, nie może być wówczas rozumiane inaczej, niż posiadanie wpisu w charakterze przedsiębiorcy, od dnia określonego we wniosku jako dzień podjęcia wykonywanie działalności gospodarczej. Z takiego wpisu wynika też domniemanie, że do dnia określonego we wniosku jako dzień podjęcia działalności gospodarczej osoba wpisana nie podjęła działalności gospodarczej – nie jest przedsiębiorcą. Powyższe rozważania zostały przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2298/11.
Zdaniem zatem Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylenie decyzji pozbawiającej statusu osoby bezrobotnej jest możliwa, jeśli mimo wpisu do działalności, osoba z dniem wydania decyzji o uznaniu za bezrobotnego nie podjęła jeszcze działalności gospodarczej, gdyż zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności wskazała datę późniejszą jej podjęcia niż data wpisu do ewidencji działalności. Okoliczność ta nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie.
Ponadto warto równocześnie zwrócić uwagę, że pogląd sformułowany w tych orzeczeniach nie okazał się dominujący. Wystarczy bowiem wspomnieć, że sam Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w swoim późniejszym wyroku z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 549/11 poddał tę tezę krytyce i zajął stanowisko odmienne.
Wskazać także należy, że skarżący został zapoznany z treścią obowiązujących przepisów dotyczących statusu osób bezrobotnych. Z załączonych do akt dokumentów jednoznacznie wynika, że skarżący przy każdej rejestracji w urzędzie pracy składał oświadczenia, w których podawał, że nie posiada wpisu do działalności gospodarczej (w aktach sprawy znajdują się oświadczenia strony z 5 listopada 2010 r.). Ponadto podczas kolejnych rejestracji skarżący otrzymywał do wiadomości i własnoręcznie podpisywał "pouczenie dla osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku", w których oświadczył, iż został pouczony o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, w tym m.in. dotyczących osoby, która dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
W związku z powyższym uzyskanie przez skarżącego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, spowodowało konieczność orzeczenia przez organy administracji o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej. Zdaniem Sądu nie jest bowiem możliwe jednoczesne dysponowanie wpisem do ewidencji działalność gospodarczej i posiadanie statusu bezrobotnego.
Powyższy pogląd przedstawiony został w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2013 r., sygn. IV SA/Wr 240/12, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
Z tej racji skład orzekający uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Okoliczności sprawy dawały bowiem podstawy do wznowienia postępowania, a następnie uchylenia decyzji, na mocy których skarżącego uznano za osobę bezrobotną i przyznano mu prawo do zasiłku. W treści tych oświadczeń wskazano bowiem wyraźnie i jednoznacznie, że chodzi o nieposiadanie wpisu, nie zaś o nieprowadzenie działalności gospodarczej..
W tym stanie rzeczy, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło