II GSK 992/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt III SAB/Lu 4/14 w sprawie ze skargi [...] na bezczynność Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w przedmiocie wniosku o odszkodowanie postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; 2. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., odrzucił skargę [...] na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji przyjął, iż skarga na bezczynność organu została wniesiona w sprawie, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ponieważ skarżący w podaniu skierowanym do organu domaga się odszkodowania za szkodę wyrządzoną na skutek wydania decyzji niezgodnej z prawem, a tego rodzaju sprawy należą do właściwości sądów powszechnych. W skardze kasacyjnej skarżący wskazał jako podstawę kasacyjną przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 58 § 1 pkt 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zasadniczy zarzut skarżącego sprowadza się do tego, że okoliczność, iż sprawy o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną wydaniem decyzji z naruszeniem prawa należą do właściwości sądów powszechnych nie oznacza, że organowi w tej sprawie nie można zarzucić bezczynności, skoro organ dotychczas nie wydał postanowienia o zwrocie podania skarżącemu na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną należało uwzględnić, ponieważ została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W skardze kasacyjnej trafnie zwrócono uwagę, że stosownie do art. 66 § 3 k.p.a., jeżeli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu podanie w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, a po wyczerpaniu środka odwoławczego, skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że w tym zakresie, w takiej sprawie właściwy jest sąd administracyjny, ponieważ kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na postanowienia, na które służy zażalenie. Konsekwencją tego jest dopuszczalność skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jeżeli organ nie wydaje postanowienia, o którym mowa w art. 66 § 3 k.p.a. W takim przypadku powodem odrzucenia skargi na bezczynność organu nie może być tylko to, że sprawa objęta podaniem należy do właściwości sądu powszechnego. Załatwienie sprawy poprzez zwrot podania w drodze postanowienia, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, następuje w postępowaniu administracyjnym i w tym zakresie jest to sprawa administracyjna i sądowoadministracyjna, a przedmiotem oceny jest to, czy prawidłowe jest stanowisko organu, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny. W takiej sprawie dopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłość prowadzenia postępowania na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy wadliwe jest stanowisko Sądu I instancji, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i z tego powodu, że do rozpoznania sprawy o odszkodowanie właściwy jest sąd powszechny. Rozpoznając skargę na bezczynność organu, w sytuacji gdy podanie strony dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu powszechnego, obowiązkiem sądu administracyjnego jest wyjaśnienie, czy organ dopełnił obowiązku wydania rozstrzygnięcia o zwrocie podania, a w szczególności, czy pisma organu kierowane do skarżącego nie mają cech takiego rozstrzygnięcia, skoro skarżący nie kwestionuje tego, że sprawa objęta jego podaniem dotyczy odszkodowania i należy do właściwości sądu powszechnego. Należy bowiem mieć na uwadze, że celem unormowania przyjętego w art. 66 § 3 k.p.a. jest poinformowanie strony przez organ, że sprawa objeta jej podaniem należy do właściwości sądu powszechnego. Nie jest natomiast zasady postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 58 § 3 p.p.s.a., który określa jedynie formę orzeczenia sądowego i dopuszczalność jego wydania na posiedzeniu niejawnym, a nie podstawę odrzucenia skargi. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący wadliwie przypisuje Sądowi I instancji odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który to przepis nie miał zastosowania w sprawie, wiążąc ten zarzut z naruszeniem art. 58 § 3 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd oddalił, albowiem stosownie do art. 203 i 204 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego dotyczy tylko postępowania, gdy przedmiotem zaskarżenia jest wyrok, a nie postanowienie.