I OSK 1400/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-06-24
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Zbigniew Ślusarczyk, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia skanów kart drogowych pojazdów służbowych oraz liczby tych kart stanowi informację przetworzoną, a jeśli tak, czy wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający jej udostępnienie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ograniczył rozumienie informacji przetworzonej do konieczności wytworzenia jakościowo nowej informacji. Jednakże, mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyroku WSA, samo rozstrzygnięcie odpowiada prawu, ponieważ Minister Finansów w swoich decyzjach nie przeprowadził wystarczającej analizy, czy żądane informacje mają charakter przetworzony, ani nie zbadał przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. Organ przedstawił te wyjaśnienia dopiero w skardze kasacyjnej, co narusza zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Rada [...] w W. zwróciła się do Ministra Finansów o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej podróży służbowych podsekretarza stanu A. P., w tym liczby kart drogowych i ich skanów. Minister Finansów odmówił udostępnienia informacji dotyczących kart drogowych, uznając je za przetworzone i wymagające wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra, uznając, że informacje te nie mają charakteru przetworzonego i organ nie wykazał tego w sposób należyty. Minister Finansów wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących informacji przetworzonej oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant st. asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 934/13 w sprawie ze skargi Rady [...] w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 lutego
2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 934/13 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rady [...] w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...].
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 11 lipca 2013 r. Rada [...] w W. skierowała drogą elektroniczną wniosek do Ministra Finansów o udostępnienie informacji publicznej: 1) czy w dniach 15-31 maja 2013 r. podsekretarz stanu w Ministerstwie A. P. był w jakiejś podróży służbowej ? ; 2) jeżeli odpowiedź na pyt. 1 jest twierdząca, podanie liczby tych podróży w powyższym okresie; 3) w jakich dniach miały miejsce podróże służbowe w ww. okresie?; 4) podanie nazw miejscowości, do których służbowo podróżował A. P. w ww. okresie; 5) podanie liczby kart drogowych pojazdów służbowych, którymi jeździł A. P. w powyższym okresie; 6) skanów kart drogowych pojazdów służbowych, którymi jeździł podsekretarz stanu A. P. w powyższym okresie; 7) czy w czasie podróży służbowych podsekretarz stanu A. P. miał do dyspozycji samochód służbowy z kierowcą czy samochód służbowy bez kierowcy?; 8) jeżeli podróż odbyła się bez użycia samochodu służbowego, to jakim środkiem lokomocji podsekretarz udał się w podróż (taksówka, autobus, pociąg, samolot, autostop) i jakie były koszty podróży środkami innymi niż samochód służbowy.
Pismem z dnia 24 lipca 2013 r. Minister Finansów udzielił skarżącej odpowiedzi w zakresie określonym w pytaniu nr 1 – 4, 7 oraz 8. Jednocześnie uznając, że żądane w pytaniach nr 5 i 6 informacje – dotyczące liczby kart drogowych oraz skanów kart drogowych pojazdów użytkowanych przez podsekretarza stanu A. P. w okresie 15 – 31 maja 2013 r. – posiadają charakter informacji przetworzonej. Minister Finansów wskazując na to, iż nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności w celu jej wytworzenia, wezwał skarżącą do wykazania spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198, ze zm.; dalej: "u.d.i.p."), tj. szczególnej istotności dla interesu publicznego.
W piśmie z dnia 24 lipca 2013 r. skarżąca odmówiła wskazania przedmiotowych przesłanek uznając, że żądanie wykazania istotnego interesu publicznego jest nieuprawnione.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Minister Finansów działając na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 104 § 1 k.p.a. odmówił udostępnienia informacji wskazanych w pkt 5 i 6 wniosku uznając, że żądane informacje posiadają charakter informacji przetworzonej oraz wykazując brak spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Następnie decyzją z dnia [...] września 2013 r., po rozpatrzeniu wniosku Rady [...] z dnia 31 sierpnia 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy – Minister Finansów orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2013 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wyjaśnił, iż w sentencji decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. błędnie przytoczono sygnaturę, datę oraz treść wniosku skarżącej. Działając z urzędu, na podstawie art. 113 § 1 i § 3 k.p.a. organ dokonał sprostowania oczywistej omyłki w tym zakresie – przywołując właściwe, tj. wniosek z dnia 11 lipca 2013 r. nr [...] o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie danych dotyczących wyjazdów służbowych podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów A. P. w dniach 15-31 maja 2013 r. W ocenie Ministra Finansów sprostowanie omyłki nie skutkowało zmianą merytorycznego rozstrzygnięcia decyzji.
Jednocześnie organ wskazał, iż zarówno stan prawny jak i faktyczny przedstawiony w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., z uwzględnieniem sprostowania, został przez organ ustalony prawidłowo i nie zachodzi naruszenie zarzuconych przez skarżącą przepisów prawa.
Uchylając zaskarżoną decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż informacje, o których mowa w zaskarżonej decyzji, są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 i art. 4 u.d.i.p. Istota sporu dotyczy zaś charakteru żądanych informacji, tj. czy są to informacje proste, czy też przetworzone. Charakter tych informacji może mieć bowiem zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż w przypadku uznania ich za informacje przetworzone, wymagane jest od wnioskodawcy wykazanie istnienia po jego stronie przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. oraz z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Minister Finansów nie wykazał bowiem, że informacje publiczne, o których mowa w jego decyzjach, mają charakter informacji przetworzonych, a nie informacji prostych. Sąd nie podzielił stanowiska Ministra Finansów, że w świetle jego wyjaśnień charakter przetworzony ma przykładowo informacja publiczna dotycząca liczby kart drogowych pojazdów służbowych, którymi jeździł ww. urzędnik oraz skanów tych kart drogowych. Brak jest przy tym podstaw do wniosku, że ww. informacje, których udostępnienia w poszczególnych punktach wniosku domaga się skarżąca, mają charakter informacji publicznych przetworzonych. Treść wniosku skarżącej nie wskazuje na to, że ww. informacje, których udostępnienia domaga się, wymagają szczegółowej analizy lub (i) przekazania takiej liczby informacji prostych, która uzasadniać będzie wniosek, iż mamy do czynienia z informacją przetworzoną.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, iż informacją przetworzoną jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Powyższe zabiegi czynią takie informacje proste informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego, w realiach niniejszej sprawy Minister Finansów nie wykazał jednak, że wymaga zaangażowania dodatkowych sił i środków udzielenie informacji publicznej w zakresie liczby kart drogowych pojazdów służbowych, którymi jeździł ww. urzędnik oraz skanów tych kart drogowych. Sam fakt czasochłonnego procesu odnajdywania żądanej informacji, czy też jej porządkowania, nie stanowi o przetworzeniu informacji publicznej, albowiem taka informacja nie jest informacją nową. Podobnie, proste zliczenie danych znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, nie stanowi o przetworzeniu informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie żądana przez skarżącą informacja publiczna polegająca m.in. na udostępnieniu liczby kart drogowych pojazdu służbowego, którym jeździł podsekretarz stanu A. P. w okresie 15-31 maja 2013 r. oraz skanów tychże kart drogowych, co do zasady nie może zostać uznana za informację przetworzoną. Tylko jednoznaczne wykazanie np. ze względu na specyfikę gromadzenia i przechowywania dokumentów, ich obszerność, szczególne zasady prowadzenia biurowości mogłoby w szczególnych sytuacjach uzasadniać uznanie tego rodzaju informacji za informację przetworzoną. Takich szczególnych okoliczności w zaskarżonej decyzji nie wykazano, dlatego też obecnie, w okolicznościach tej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, że udostępnienie przedmiotowych informacji podlega ograniczeniom zawartym w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zatem żądanie przez organ od skarżącej wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, przemawiającego za udostępnieniem żądanej informacji, było nieprawidłowe.
Sąd pierwszej instancji wywodził dalej, że Minister Finansów, uzasadniając zakwalifikowanie żądanych informacji jako informacji przetworzonych, wskazywał na takie niezbędne dla jej wytworzenia czynności jak: weryfikacja dokumentacji źródłowej, ustalenie czy są w niej zawarte informacje chronione prawem, sporządzenie zestawień wymagających dodatkowych obliczeń i analiz, ewentualne usunięcie danych chronionych prawem, jak i zaangażowanie do ich pozyskania określonych środków osobowych. W ocenie Sądu taka argumentacja organu co do uzasadnienia, że czyni to żądane informacje informacjami przetworzonymi, nie jest trafna. Informacją przetworzoną nie jest m.in. udostępnienie skarżącej skanów kart drogowych pojazdu służbowego, którym jeździł podsekretarz stanu A. P. w okresie 15-31 maja 2013 r. Nadto informacją przetworzoną nie jest także selekcja dokumentów (kart drogowych), ich analiza pod względem treści, uszeregowanie posiadanych informacji, jak i wykonywanie czynności technicznych związanych z udostępnieniem informacji. Czynności te są zwykłymi czynnościami technicznymi związanymi z rozpatrywaniem danego wniosku. W wyniku przeprowadzenia przez organ wyżej opisanych czynności nie powstanie bowiem nowa informacja, a zatem nie powstanie w sensie mentalnym nowa jakość tkwiąca immanentnie w uzyskanej w wyniku przetworzenia nowej informacji. Także przeprowadzenie niezbędnych czynności anonimizacji poprzez ewentualne usunięcie danych chronionych prawem nie stanowi o wytworzeniu informacji przetworzonej, gdyż anonimizacja to wyłącznie czynność techniczna, w wyniku której nie powstaje żadna nowa informacja.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego samo zebranie wnioskowanych dokumentów, odpowiednie ich zestawienie i uszeregowanie według określonego kryterium (a takich czynności musiałby dokonać Minister Finansów rozpoznając wniosek skarżącej z dnia 11 lipca 2013 r. w pkt 5 i 6) nie jest cechą informacji przetworzonej, ale pracochłonnej. Jak podkreśla się w orzecznictwie, czasochłonność oraz trudności organizacyjno-techniczne lub biurowe, jakie wiążą się z przygotowaniem informacji publicznej, nie mogą zwalniać obowiązanych podmiotów z tego obowiązku, bowiem są to zwykłe czynności techniczne związane z rozpatrywaniem danego wniosku.
Reasumując, w ocenie Sądu pierwszej instancji, zaskarżona decyzja zawiera istotne wady co do interpretacji art. 3 ust. 1 pkt 1 in fine u.d.i.p, które miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia – spowodowały nieprawidłowe zastosowanie przez Ministra Finansów przepisu art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Finansów, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w świetle tego przepisu żądane w przedmiotowej sprawie informacje publiczne, wymagające podjęcia czasochłonnych działań o charakterze intelektualnym połączonych z zaangażowaniem pracowników Ministerstwa Finansów, nie są informacją przetworzoną,
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) z związku z art. 135 p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji i uznanie, że Minister Finansów naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a., jak również nieprawidłowo zastosował art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w sytuacji gdy organ dokonał wszechstronnej analizy sprawy na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz w sposób należyty wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji podstawy prawne i faktyczne uchylonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie koszów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Ministerstwo Finansów nie dysponuje gotowymi danymi niezbędnymi do przygotowania oczekiwanych informacji, a ich opracowanie wiąże się z koniecznością przetworzenia posiadanych danych, w tym m.in. poprzez weryfikację dokumentacji źródłowej, w których są zawarte, także w zakresie ustalenia, czy nie są w niej zawarte informacje chronione prawem, sporządzenia na jej podstawie zestawień - wymagających również dodatkowych obliczeń i analiz, co jednocześnie zmusza do zaangażowania w ich pozyskanie określone środki osobowe.
W ocenie Ministra, mimo że wszystkie czynności, jakie musiałyby zostać wykonane w celu udzielenia odpowiedzi na wniosek nie prowadzą do wytworzenia jakościowo nowej informacji, to prowadzą jednak do uznania, iż przedmiotem żądania jest informacja przetworzona, bowiem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie pozwala na zawężenie rozumienia pojęcia informacji przetworzonej tylko do informacji jakościowo nowej, a orzecznictwo sądów administracyjnych przywołane w skardze kasacyjnej wskazuje, iż z informacją przetworzoną, tak jak w niniejszej sprawie, mamy do czynienia również wówczas, gdy jej udostępnienie połączone jest z koniecznością podjęcia szeregu działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań.
Minister Finansów nie zgodził się również z oceną Sądu pierwszej instancji, iż "tylko jednoznaczne wykazanie np., że ze względu na specyfikę gromadzenia i przechowywania dokumentów, ich obszerność, szczególne zasady prowadzenia biurowości mogłyby w szczególnych sytuacjach uzasadniać uznanie tego rodzaju informacji za informacje przetworzoną". Organ wyjaśnił, że karty drogowe pojazdów prowadzone są jedynie w formie papierowej z podziałem na poszczególne pojazdy oraz okresy użytkowania nie zaś z podziałem na użytkowników pojazdu. Organ wskazał również na obszerność materiałów, które musiałyby zostać poddane analizie, w celu udostępnienia wnioskodawcy informacji zgodnie z żądanym kryterium podmiotu użytkującego pojazd w tym ewentualnego usunięcia danych chronionych prawem. Powyższe w ocenie Ministerstwa Finansów spełnia przesłanki przetworzenia informacji definiowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej, jako " p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły, zatem należało odnieść się do zarzutów podniesionych w podstawach skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie oparto na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W związku z tym rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy, stanowiący podstawę wydanego wyroku, został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Z uwagi jednak na sposób skonstruowania zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie, w szczególności to, że główny nacisk został położony na zarzut naruszenia prawa materialnego, a zarzut dotyczący poprawności uzasadnienia uchylonej decyzji ma z zarzutem naruszenia prawa materialnego bezpośredni związek, poprzez ustalenie właściwej przesłanki rozstrzygnięcia – postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należy rozpoznać łącznie.
Minister Finansów odmawiając zaskarżoną decyzją wnioskodawcy Radzie [...] w W. udzielenia informacji publicznej dotyczącej podania liczby kart drogowych pojazdów służbowych, którymi w okresie od dnia 15 maja do dnia 31 maja 2013 r. jeździł sekretarz stanu A. P. oraz skanów kart drogowych pojazdów służbowych uznał, że żądane informacje są informacjami przetworzonymi a ponadto, że wnioskujący nie wykazał spełnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego.
Sąd I instancji, nie podzielając powyższego stanowiska wyraził natomiast pogląd, że żądana przez skarżącą informacja publiczna co do zasady nie może być uznana za informację przetworzoną, wskazując przy tym na decydującą okoliczność, iż wyniku przeprowadzenia przez organ czynności zmierzających do udzielenia informacji nie powstanie nowa informacja. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji uznał jednak brak podstaw do przyjęcia, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej.
Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy żądana przez podmiot wnioskujący informacja ma charakter informacji przetworzonej, a także czy okoliczność ta wynika w sposób nie nasuwający żadnych wątpliwości z uzasadnienia decyzji wydanych w sprawie przez Ministra Finansów.
Stosownie do art.3 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. tj. 2014 r., poz. 782 ze zm.): " Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z przepisu tego wynika, że dostęp do informacji publicznej przetworzonej zależy od wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. Jednocześnie ustawodawca we wskazanej ustawie nie sprecyzował pojęcia informacji przetworzonej. Wobec braku definicji ustawowej, wykładni tego pojęcia dokonano w piśmiennictwie, a także w orzecznictwie sądowo administracyjnym.
Przyjmuje się, że charakter informacji przetworzonej mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy (opracowaniu nawet prostego zestawienia w tym zakresie). Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, może być traktowana jako informacja przetworzona ( por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. I OSK 866/14, publ.www.nsa.gov.pl).
Każdorazowo oceniając decyzje, odmawiające udzielania informacji przetworzonej sąd administracyjny powinien badać, czy organ wykazał, że informacja ma charakter informacji przetworzonej. Wbrew stanowisku wyrażonemu przez Sąd I instancji uznanie informacji za przetworzoną nie zawsze musi wiązać się z wytworzeniem nowej informacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że żądane informacje nie mają charakteru informacji przetworzonej, gdyż nie stanowią nowej informacji.
W piśmiennictwie wskazuje się, że przy informacji przetworzonej możemy w zasadzie mieć do czynienia z dwoma odmiennymi sytuacjami. Pierwsza z nich ma miejsce wtedy, gdy informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego. Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny. Odmiennie jednak kształtują się czynności podmiotu zobowiązanego, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w jego posiadaniu, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie rzeczy mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Żądana informacja w jej elementach składowych zatem istnieje, jednak suma informacji prostych nie zawsze pozostaje informacją prostą, w szczególności wtedy, gdy przekracza ramy normalnego sposobu korzystania z informacji publicznej, wymaga sporządzenia zestawień i opracowań, ma zatem charakter informacji przetworzonej ( tak: Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska. Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej. LexisNexis Polska Sp. z o.o. 2012 r., str.50).
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że zawiera ono jedynie odniesienie się przez organ do zarzutu mylnego oznaczenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, bez rozważań dotyczących istoty sprawy. Dlatego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, że Minister Finansów w wydanych decyzjach nie przeprowadził szczegółowej analizy dlaczego żądane przez wnioskodawcę informacje mają charakter przetworzony. Nie dokonał również pogłębionej analizy przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, jaki powinien występować po stronie skarżącego.
Pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego również nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W uzasadnieniu wyroku z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 866/14, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który podziela Sąd Orzekający w niniejszej sprawie, że pojęcie interesu publicznego jest znaczeniowo węższe od funkcjonującego w powszechnym użyciu pojęcia interesu społecznego. Interes publiczny odnosi się więc w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz jego ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie zaś łączy się z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się zatem z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. Pozyskanie informacji publicznej przetworzonej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., musi więc być nie tylko istotne dla interesu publicznego, ale istotność ta musi mieć również charakter szczególny. Żądane dane mogą być więc - ogólnie rzecz ujmując - istotne dla interesu publicznego, jednakże w wyniku np. zestawienia kosztów ich wytworzenia, a przede wszystkim potrzeby ich pozyskania, nie będą miały szczególnie istotnej wartości dla wskazanego interesu publicznego. Przetworzenie tych informacji i trud z tym poniesiony, nie przełoży się bowiem na wskazywane przez ustawodawcę ulepszenie działania organu.
W konsekwencji, charakter czy też pozycja podmiotu, który występuje z żądaniem udzielenia informacji publicznej przetworzonej, a zwłaszcza realne możliwości przyszłego wykorzystania przez ten podmiot tak uzyskanych danych, ma wpływ na ocenę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego uzasadniającego udzielenie mu żądanych informacji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło jednak rozważań dotyczących spełnienia przez wnioskującego przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego.
W kontekście powyższego należy zauważyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył rozumienie pojęcia informacji publicznej przetworzonej, sprowadzając je de facto do konieczności wytworzenia jakościowo nowej informacji. Wadliwość w tym zakresie nie eliminuje jednak wydanego rozstrzygnięcia. Minister Finansów w wydanych decyzjach nie przeprowadził szczegółowej analizy dlaczego żądane przez wnioskodawcę informacje mają charakter przetworzony. Nie dokonał również pogłębionej analizy przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego, jaki powinien występować po stronie skarżącego. Wyjaśnień w zakresie przetworzonego charakteru żądanej informacji publicznej i uzasadnienia takiego stanowiska, dokonał dopiero w treści skargi kasacyjnej. Takie zachowanie organu nie może więc zostać uznane zgodne z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz z obowiązkami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a.
Ponownie badając sprawę organ uwzględni powyższe wyjaśnienia odnośnie do informacji publicznej przetworzonej i kwestii przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, gdyż pomimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło