II GZ 213/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 745/13 w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie udzielania zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i umorzenie postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 745/13 odmówił M. Sp. z o.o. w K. przywrócenia terminu do uzupełnia braków formalnych skargi kasacyjnej, w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie udzielania zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i umorzenie postępowania. Sąd I instancji podał, iż skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – wniosła pismem z [...] stycznia 2014 r. skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 listopada 2013 r., do której uzupełnia – o oryginał lub kopię pełnego odpisu z KRS - została wezwana przez ten Sąd. Z powodu braku uzupełnienia powyższego braku formalnego skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r. odrzucił skargę kasacyjną. Od niniejszego postanowienia pełnomocnik strony skarżącej złożył zażalenie oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że pełny odpis z KRS znajduje się już w aktach sprawy (k. 23-26) i nigdy ten dowód umocowania organu skarżącej, który udzielił pełnomocnictwa, nie był kwestionowany. Podkreślił, że w toku rozprawy WSA nie wyrażał wątpliwości w zakresie umocowania organu skarżącej czy jej pełnomocnika. W takim stanie rzeczy w pełni usprawiedliwione było potraktowanie przez skarżącą zaadresowanego do niej wezwania za oczywistą omyłkę, zważywszy na zadośćuczynienie obowiązkowi będącemu treścią wezwania już w maju 2011 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu odmowy przywrócenia terminu wskazał, iż zgodnie treścią art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Tymczasem we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej przedstawił argumenty, które w jego ocenie świadczą o niezasadności wezwania Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie oryginału lub kopii odpisu pełnego z KRS (przedłożenie Sądowi pełnego odpisu KRS w maju 2011 r., dotychczasowe niekwestionowanie przez Sąd umocowania organu Spółki). Konsekwencją powyższego, wezwanie Sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, zostało potraktowane przez pełnomocnika za "w pełni usprawiedliwioną" "oczywistą omyłkę". Sąd I instancji uznał za niedopuszczalne aby profesjonalny pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej, tylko z tego powodu, że wezwanie Sądu uważa za nieprawidłowe, czy wręcz "omyłkowe". Trudno w takim zachowaniu pełnomocnika doszukać się "należytej staranności". W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 29 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 3 i 4 aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez nieprawidłowe uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy, w której Skarżąca przedłożył a do akt sprawy sądowoadministracyjnej odpowiadający odpisowi KRS wydruk stanowiący dowód umocowania organu Skarżącej do udzielenia pełnomocnictwa, można przyjąć jako zawinione, zachowanie przejawiające się nieprzedłużeniem po raz drugi dowodu ww. umocowania (pełnego odpisu KRS), podczas gdy w okolicznościach sprawy nie sposób przyjąć aby po stronie Skarżącej w ogóle zaktualizowała się przesłanka "winy", w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., która uzasadniałaby odmowę przywrócenia terminu, skoro w aktach sprawy sądowej figuruje już dokument wystarczający dla celów wykazania tego umocowania, w rozumieniu art. 29 p.p.s.a. – odpis pełny KRS Skarżącej (jego uwierzytelniona za zgodność z oryginałem kopia). W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA we Wrocławiu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy jednak uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Należy wskazać, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w jego zachowaniu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że okoliczności powoływane przez pełnomocnika skarżącej w żaden sposób nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminowi. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że takiej też funkcji spełniać nie mają. Pełnomocnik strony twierdzi, że w niniejszej sprawie nie może być mowy o winie. Powoływane w uzasadnieniu argumenty, iż nie zastosował się on do wezwania sądu ponieważ był pewny, że pełny odpis KRS do którego został wezwany, znajduje się w aktach sprawy, gdyż osobiście sprawdzał ich zawartość, i z tego powodu doszedł do przekonania o omyłkowym charakterze przedmiotowego żądania, nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Wezwanie z dnia 15 stycznia 2014 r. do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej zawierało pouczenie, iż niezastosowanie się do niego w wyznaczonym terminie – 7 dni – będzie skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej. Niezależnie od tego, profesjonalny pełnomocnik, jakim jest adwokat, powinien zdawać sobie sprawę ze skutków niezastosowania się do wezwania, także bez takiego pouczenia. Jednocześnie powinien także zdawać sobie sprawę, iż nie jest władny podważać czy kwestionować zasadności decyzji sądu. Jego obowiązkiem jest dokonywanie, w imieniu i na rzecz klienta, wszelkich czynności do jakich zostanie zobowiązany przez obowiązujące prawo i sąd, w wyznaczonym do tego terminie, a nie decydowanie o tym czy prawo bądź decyzje sądu są zasadne i słuszne, czy też może błędne albo stanowią oczywistą omyłkę. Oczywistym jest, iż wbrew twierdzeniom z zażalenia, ignorując wezwanie sądu, pełnomocnik strony ponosi winę w niedotrzymaniu terminu dla dokonania czynności, do której został wezwany. Jednocześnie przy argumentacji pełnomocnika, iż w niniejszej sprawie nie należy braku uzupełnia pisma w terminie rozpatrywać w kategoriach winy, Sąd nie znajduje innych podstaw do przywrócenia uchybionemu terminowi, gdyż zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. brak winy jest jedyną przesłanką jego przywrócenia. Tym samym Sąd I instancji właściwie ocenił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełniania braków pisma. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.