I SA/Wa 2918/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-13

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji uwłaszczeniowej, wydana na podstawie stwierdzenia, że część uwłaszczonego gruntu była w dniu 5 grudnia 1990 r. zajęta pod drogę publiczną, narusza przepisy prawa, w szczególności zasady postępowania nadzorczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzorczy prawidłowo stwierdził nieważność decyzji uwłaszczeniowej, ponieważ część gruntu była w dniu 5 grudnia 1990 r. zajęta pod drogę publiczną, co stanowiło rażące naruszenie prawa i naruszenie praw osób trzecich (zarządców dróg). Postępowanie nadzorcze, choć dotyczyło ostatecznej decyzji, wymagało oceny, czy nie narusza ona rażąco przepisów prawa materialnego, co mogło wiązać się z analizą dowodów zebranych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 2005 r. dotyczącej uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego P. działką gruntu. Organ nadzorczy uznał, że decyzja uwłaszczeniowa była wadliwa, ponieważ działka była w dniu 5 grudnia 1990 r. zajęta pod drogę publiczną, co naruszało prawa osób trzecich. Skarżąca spółka zarzuciła organowi nadzorczemu m.in. przeprowadzenie nowego postępowania dowodowego i nieuprawnioną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] października 2013 r nr [...] po rozpatrzeniu wniosku P. S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r., nr [...], dotyczącej uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego P. w W. działką nr [...] o pow. [...] ha, położoną w J., obręb [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz. 29), decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...], stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "P." w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, będącego w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego "P. " w W., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] m2, położona w J., obręb [...], objęta księgą wieczystą Nr [...]. Prezydent Miasta J. wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r., wystąpił do Ministra Infrastruktury o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. Wnioskodawca podniósł, że uwłaszczona działka w dniu 5 grudnia 1990 r. była zajęta pod drogę publiczną - ul. [...], a więc decyzja uwłaszczeniowa naruszała prawa osób trzecich. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, jako właściwy w sprawie zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 roku w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (Dz. U. Nr 248, poz. 1494), stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. P. S.A. pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r., wystąpiły o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż została ona oparta na ustaleniach wynikających z dodatkowych dowodów załączonych do pisma Prezydenta Miasta J. zawierającego wniosek o stwierdzenie nieważności, a nie na podstawie stanu faktycznego ustalonego w decyzji co według skarżącego uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji, a może stanowić jedynie podstawę wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Ponadto wnioskodawca zarzucił, iż organ naczelny nie uzasadnił, dlaczego za dowód przesądzający w sprawie uznał opinię geodezyjną, a zdyskredytował dowód z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 2004 r. Rozpoznając ponownie sprawę organ podniósł, że Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji stwierdził, iż nieruchomość oznaczona L. kat [...], a po zmianie oznaczenia działka nr [...], stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, co potwierdzają znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy odpis z księgi wieczystej KW Nr [...] z dnia [...] września 2005 r., jak również wyjaśnienia Prezydenta Miasta J. udzielone pismem z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] i wypis z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 2004 r. Organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego, ustalił, że przedmiotowy grunt znajdował się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego P. Powyższe ustalono na podstawie ww. wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 2004 r., który stanowi jednocześnie jeden z dowodów wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach. W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się wyrys z mapy ewidencyjnej przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w J. w dniu [...] grudnia 2004 r., zgodnie z którym cała działka nr [...] jest wskazana jako ul. [...]. Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 2004 r., w dniu [...] grudnia 1990 r., działka nr [...] nie była jeszcze wydzielona z działki nr [...], a została uwidoczniona w operacie ewidencji gruntów w 2001 r. na podstawie wykazu zmian gruntowych z dnia [...] lutego 2001 r., w którym dla przedmiotowej działki wskazano jako rodzaj użytku - drogę. Jednak akta przedmiotowej sprawy zawierają mapę, opracowaną przez geodetę uprawnionego A. P., na której zostały naniesione przez biegłego linie rozgraniczające pas drogi zajętej pod ul. [...]. Wykreślenia części pasa drogowego ul. [...] dokonano na podstawie metryki ww. drogi l.p.ks [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. Zgodnie z uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w J. z dnia [...] grudnia 1985 r., a następnie uchwałą nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich, ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1987r. pod. Poz. [...] , ul. [...] zaliczona została do dróg lokalnych miejskich. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) drogi lokalne miejskie stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. W obliczu ww. faktów w ocenie organu nadzorczego bezsporne jest, iż ul. [...] posiadała przed dniem 5 grudnia 1990 r. status drogi publicznej. Skoro zatem część działki nr [...], odpowiadającej aktualnie działce nr [...], była w dniu 5 grudnia 1990 r. zajęta pod drogę publiczną, a więc drogę zaliczoną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) do jednej z kategorii tych dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych i zgodnie z art. 22 ust. 1 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 grudnia 1990 r., pozostawała w zarządzie właściwych organów drogowych, to tym samym stan ten uniemożliwia przekształcenie posiadania przedsiębiorstwa państwowego P. w prawo użytkowania wieczystego. Zarząd organów drogowych drogami publicznymi powstał bowiem z mocy prawa. Takie stanowisko przedstawił również Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 listopada 1990 r. sygn. III AZP 10/90 (OSNC 1991, z. 4, poz. 39) stwierdzając w jej uzasadnieniu, że "przekazywanie w drodze decyzji administracyjnej gruntów lokalnych w zarząd okręgowym dyrekcjom dróg publicznych jest zbędne i niecelowe, skoro wcześniej już uzyskały one prawo do pełnienia tego zarządu mocą ustawy o drogach publicznych (...)". Oznacza to, iż uwłaszczenie przedsiębiorstwa państwowego gruntami zajętymi pod drogi którym nadano stosowną kategorię przed dniem 5 grudnia 1990r. naruszałoby prawa osób trzecich, którymi w tym przypadku są zarządcy dróg publicznych. Oznacza to, zdaniem organu, że decyzja uwłaszczeniowa Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r., dotycząca uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego P. w W. działką nr [...], zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, gdyż rażąco narusza regulację zawartą w art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." z uwagi na naruszenie praw osób trzecich. Dodatkowo organ podkreślił, iż z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby zaistniały okoliczności wymienione w art. 156 § 2 Kpa uniemożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez P. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nadzoru podzielił ugruntowane stanowisko judykatury, zgodnie z którym żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie może jednocześnie stanowić podstawy do wznowienia postępowania (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2007 r. sygn. akt 11 OSK 188/06, publ. CBOSA, z dnia 29 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 843/2005 opubl. LexPolonica nr 418796, z dnia 29 marca 1988 r. sygn. akt I SA 636/87 obubl. LexPolonica nr 297562, ONSA 1988/1 poz. 45). W ocenie organu nadzorczego uwłaszczenie gruntem zajętym w dniu 5 grudnia 1990 r. pod drogę publiczną stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, z uwagi na oczywistość naruszenia praw osób trzecich (zarządców dróg). Za niezasadne organ uznał zarzuty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczące naruszenia przez organ dozwolonego zakresu postępowania nadzorczego. Organ nadzoru nie prowadził bowiem nowego postępowania dowodowego celem potwierdzenia zaistnienia przesłanek uwłaszczenia, ale jedynie oparł się na przedstawionych już w toku postępowania przed organem pierwszej instancji mapach i dowodach, na podstawie których potwierdził zajęcie przedmiotowej działki pod drogę publiczną w dniu 5 grudnia 1990 r. Organ zaznaczył, iż opinia uprawnionego geodety z dnia [...] maja 2013 r. nie stanowi nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa, ale jest jedynie kompilacją dowodów przedstawionych do postępowania uwłaszczeniowego prowadzonego przez Wojewodę [...] i znajdujących się w aktach sprawy (wyrys z mapy ewidencyjnej z [...] grudnia 2004 r., wypis z rejestru gruntów z [...] grudnia 2004 r., wykaz zmian gruntowych z [...] lutego 2001 r., mapa opracowana przez geodetę uprawnionego A. P.), a ponadto nie istniała w dacie wydania kwestionowanej decyzji, co uniemożliwia wypełnienie dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Tak więc, w istocie rzeczy, podstawą ustalenia, iż przedmiotowa działka była zajęta pod drogę publiczną w dniu 5 grudnia 1990 r. są mapy i dokumenty zebrane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym przed właściwym organem, a nie jak podnosi wnioskodawca opinia uprawnionego geodety. Dokonanie powyższych ustaleń było natomiast konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania nadzorczego, właśnie w granicach określonych przez art. 156 § 1 Kpa. Nie ulega bowiem wątpliwości, zdaniem organu, iż ustalenie, czy ww. grunt w dniu 5 grudnia 1990 r. zajęty był pod drogę publiczną miało decydujące znaczenie dla oceny, czy kwestionowana decyzja obarczona jest wadą nieważnościową, a tym samym stanowiło wypełnienie nałożonych na organ obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 Kpa. Organ zauważył, iż określenie rodzaju użytku w wypisie z rejestru gruntów nie jest przesądzające dla ustalenia faktycznego wykorzystania gruntu, co potwierdza materiał dowodowy przedmiotowej sprawy. Wynika bowiem z niego, iż w dniu 5 grudnia 1990r. część działki nr [...] zajęta była pod drogę publiczną istniejąca już w 1985r., co nie znalazło odzwierciedlenia w powoływanym przez skarżącą wypisie z rejestru gruntów. NA decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. Skargę do WSA w Warszawie złożyły P. S.A. z siedzibą w W. zarzucając jej: 1) Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1) i 2) k.p.a. zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r., stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r., dotyczącej uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego P. działką nr [...] o pow. [...] ha, położoną w J., obręb [...]; 2) Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r., znak: [...], uwłaszczająca przedsiębiorstwo państwowego P. działką nr [...] o pow. [...] ha, położoną w J., obręb [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 3) Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez wyeliminowanie z obrotu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r., uwłaszczającej przedsiębiorstwo państwowe P. działką nr [...] o pow. [...]ha. położoną w J., obręb [...], w sytuacji, gdy decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jak również wyeliminowanie z obrotu decyzji Prezydenta Miasta J. nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej - Budowa ul. [...] w J., w sytuacji gdy decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne; 4) Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 77 i 107 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego - dowodu z opinii geodety z dnia [...] maja 2013 r., w sytuacji gdy organ nie był do tego upoważniony w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji; 5) Naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przejawiające się w sprzeczności osnowy decyzji z jej uzasadnieniem; 6) Naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) - dalej jako "Ustawa o drogach publicznych" w zw. z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - dalej jako "Ustawa o Komercjalizacji PKP" w zw. a rt. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez dokonanie wykładni tych przepisów w sytuacji, gdy organ działający w trybie nadzoru nie był do tego upoważniony i wniósł o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu podniesiono miedzy innymi, że "Organ badając, czy w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w art. 156 §1 pkt I k.p.a. nie gromadzi materiału dowodowego, który prowadziłby do nowych ustaleń faktycznych w sprawie. Organ nie jest uprawniony do orzeczenia do co do istoty sprawy". Tymczasem w postępowaniu będącym przedmiotem nadzoru organ nadzorczy przeprowadził, zdaniem skarżącej, dowód z dokumentów, nie znajdujących się w aktach postępowania zwykłego - dowód z opinii geodety z dnia [...] maja 2013 r. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji organ wskazał za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracji bada tylko czy decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a., nie prowadząc postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki jest wymagany w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Pomimo wywodów, zawartych w uzasadnieniu decyzji, organ przeprowadził, zdaniem skarżącej spółki, nowe postępowanie dowodowe, co powoduje wewnętrzną sprzeczność decyzji i narusza w sposób istotny art. 107 k.p.a. Organ, dopuszczając nowy dowód na etapie postępowania nieważnościowego a następnie oceniając sprzeczne ze sobą dowody, de facto dokonał ponownego rozpoznania sprawy. Ujawnienie nowych dowodów, nie znanych w dacie wydania decyzji, mogłoby ewentualnie stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i tylko w postępowaniu wznowieniowym organ miałby możliwość dokonania oceny sprzecznych ze sobą dowodów. Ponadto - nawet gdyby przyjąć, że organ był uprawiony do przeprowadzenia dowodu ze wskazanej powyżej opinii geodety z dnia [...] maja 2013 r., to zdaniem skarżącej spółki postępowanie organu nie czyni zadość przepisom k.p.a. w zakresie przeprowadzania dowodów oraz uzasadniania decyzji. Organ nie wyjaśnił bowiem, z jakiego powodu dał wiarę dowodowi w postaci opinii geodety z dnia [...] maja 2013 r. zaś odmówił mocy dowodowej dowodowi w postaci wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 2012 r. Skarżący podkreślił, iż zgodnie z utrwalonymi poglądami judykatury (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 stycznia 2013 r. (II SA/Ld 915/12, Lex nr 1270513)) - "rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. Spór co do wykładni przepisu prawa materialnego nie może stanowić przesłanki do uznania, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a." W świetle przedstawionego powyżej stanowiska, w niniejszym postępowaniu organ, zdaniem skarżącej spółki, w sposób nieuprawniony dokonał wykładni przepisów art. 22 ust. 1 Ustawy o Drogach Publicznych w związku z przepisami art. 34 Ustawy o Komercjalizacji PKP. Skarżący podkreślił, iż kwestia do której merytorycznie odniósł się organ, przekraczając zakres postępowania nieważnościowego, zarówno w judykaturze, jak i poglądach doktryny budzi liczne wątpliwości i jest przedmiotem rozbieżnych nurtów orzeczniczych. Analiza orzeczeń dotyczących uwłaszczenia PKP nieruchomościami Skarbu Państwa na podstawie art. 34 Ustawy o Komercjalizacji PKP prowadzi do wniosku, iż w różnych postępowaniach ten sam przepis interpretowany jest odmiennie. Nie sposób zatem uznać, iż decyzja uwłaszczająca PKP przedmiotową działką gruntu została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2011 r., I SA/Wa 1969/10, Lex nr 991602). Takie okoliczności nie zachodzą, zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie, jest bowiem oczywiste, że zestawienie dwóch sprzecznych ze sobą przepisów prawa (tu: przepisy Ustawy o Komercjalizacji PKP oraz Ustawy o Drogach Publicznych) wymaga analizy wzajemnej relacji tych przepisów oraz dokonania ich interpretacji i wykładni. Natomiast brak jednoznacznych podstaw do podważenia ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 § 1 k.p.a. przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłanką do ich wznowienia w postępowaniu nieważnościowym. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie, poddanej kontroli Sądu istota problemu sprowadza się do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia, które zapadło w trybie nadzoru, wobec czego rozważania Sądu mają na względzie treść przepisów art. 16 i art. 156 k.p.a. Zgodnie bowiem z ustanowioną w art. 16 k.p.a generalną zasadą trwałości decyzji administracyjnych, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Oznacza to, że decyzje administracyjne, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym, podlegają domniemaniu legalności, chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Rozpoznając sprawę w ramach powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nie naruszają przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Wskazać przy tym należy, że postępowanie nadzorcze, które jest prowadzone na podstawie przepisów art. 156-158 k.p.a podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 § 1 k.p.a., którego przedmiotem jest wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji - niezbędna jest ocena rodzaju naruszenia ściśle określonych zasad z punktu widzenia kwalifikowanych podstaw przewidzianych dla tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego. Przy ustalaniu wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. organ winien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, lecz także ustalić czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę jego wydania. Wymaga to często zabiegów procesowych (tj. sprawdzenia prawidłowości zgromadzenia materiału dowodowego) prowadzących do ustalenia, czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji spełnione zostały ustawowe wymagania, warunkujące wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. którą utrzymał on w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2013 r. stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. dotyczącej uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "P." w W. działka nr [...] o powierzchni [...]ha położna w J., obręb [...]. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że obecna działka nr 50 (wówczas działka nr [...] z której wydzielono obecną działkę nr [...]) na dzień [...] grudnia 1990 r. była drogą publiczną (ul. [...]) w zarządzie właściwych organów drogowych, a stan ten obrazuje mapa sporządzona przez uprawnionego geodetę na której zostały naniesione przez biegłego linie rozgraniczające pas drogi zajęty pod ulicę [...] (Wkreślenia części pasa drogowego ul. [...] biegły dokonał na podstawie metryki drogi 1 p.Ks. 386z dnia 18 kwietnia 1989 r.) zaewidencjonowana w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej Kartograficznej w J. w dniu [...] grudnia 2004 r. Natomiast zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 2004 r. w dniu 5 grudnia 1990 r. działka nr [...] nie była jeszcze wydzielona z działki nr [...], a została uwidoczniona w operacie ewidencji gruntów w 2001 r. na podstawie wykazu zmian gruntowych z dnia [...] lutego 2001 r. w którym dla przedmiotowej działki wskazano jako rodzaj użytku drogę. A skoro tak, to brak było, zdaniem Sądu, podstaw do uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "P." w W. działką nr [...] o powierzchni [...] ha położoną w J., obręb [...], ponieważ nowo wydzielona działka nr [...] stanowiła na dzień 5 grudnia 1990 r. i stanowi nadal drogę publiczną – ulicę [...]. Z uchwały Miejskiej Rady Narodowej w J. z dnia [...] grudnia 1985 r. i uchwały nr [...] w K. z dnia [...] marca 1897 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1987 r. gdzie pod pozycją [...] ul. [...] zaliczona została do dróg lokalnych miejskich, a zatem już przed dniem 5 grudnia 1990 r. posiadała status drogi publicznej. Takie stanowisko znajduje, zdaniem Sądu, oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy świadczącym bezspornie, że obecna działka nr [...] zajęta była od kilkudziesięciu lat pod drogę publiczną. Potwierdza to także znajdujący się w aktach przedmiotowej sprawy odpis z księgi wieczystej KW Nr [...] z dnia [...] września 2005 r. Z uwagi na powyższe Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, że nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] faktycznie nie znajdowała się we władaniu P. na dzień 5 grudnia 2005 r., gdyż stanowiła część ulicy [...] w J., a ty, samym naruszono prawa osób trzecich przy uwłaszczeniu P. powyższą działką. Dlatego też organ słusznie uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. dotycząca uwłaszczenia P. działką nr [...] narusza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. gdyż rażąco narusza art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." z uwagi na naruszenie praw osób trzecich (zarządców drogi). Sąd podziela także stanowisko organu, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały okoliczności wynikające z art. 156 § 2 k.p.a. uniemożliwiające stwierdzenie nieważności tej decyzji. Także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów k.p.a., naruszenia prawa materialnego oraz orzekania w postepowaniu nadzorczym w oparciu o opinię geodety z dnia [...] maja 2013 r., Sąd uznał za niezasadne. Opinia powyższa stanowi bowiem jedynie kompilację dowodów branych pod uwagę w postępowaniu uwłaszczeniowym prowadzonym przez Wojewodę [...], a znajdujących się w aktach przedmiotowej sprawy. Wprawdzie sama opinia nie istniała w dacie wydania powyższej decyzji, jednak dowody do których się odnosi były oceniane przez organ nadzorczy i miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem Sądu organ sumiennie, wszechstronnie i rzetelnie ustalił i ocenił stan faktyczny, oraz szczegółowo wyjaśnił motywy jakimi się kierował rozstrzygając sprawę czemu dał wyraz w uzasadnieniach obu decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło