I OSK 2274/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-31

Skład orzekający: Monika Nowicka, Marek Stojanowski, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na opłatę czynszu, pomimo spełnienia kryterium dochodowego, jest uzasadniona w sytuacji znacznego zadłużenia czynszowego i braku tytułu prawnego do lokalu, ale z zabezpieczeniem w postaci prawa do lokalu socjalnego?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego na opłatę czynszu, nawet przy spełnieniu kryterium dochodowego, jest dopuszczalna, gdy wnioskodawca posiada znaczne zadłużenie czynszowe, brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, a jednocześnie zabezpieczono jego sytuację mieszkaniową poprzez przyznanie prawa do lokalu socjalnego. Decyzje w przedmiocie zasiłków celowych mają charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma prawo ocenić hierarchię potrzeb i możliwości finansowe, a przyznanie świadczenia nie jest automatyczne.
Stan faktyczny
Skarżący J. D. ubiegał się o zasiłek celowy na opłatę czynszu za dwa miesiące w kwocie 479,46 zł. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na wysokie zadłużenie czynszowe (ponad 60 000 zł), brak tytułu prawnego do lokalu (orzeczona eksmisja z prawem do lokalu socjalnego) oraz ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter decyzji o zasiłku celowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2245/13 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2245/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie) oddalił skargę J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] odmówił J.D. przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego w kwocie 479, 46 zł na opłatę czynszu za maj i czerwiec 2013 r. Organ odmawiając udzielenia pomocy wskazał, że co prawda skarżący przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej (542 złote), a więc kwalifikuje się do przyznania mu pomocy, jednakże w tej sprawie należało odmówić wnioskowanego zasiłku gdyż opłata bieżącego czynszu, przy bardzo wysokiej zaległości opłat czynszowych (62 938,19 złote) z jednoczesnym zabezpieczeniem sytuacji mieszkaniowej skarżącego w postaci prawa do lokalu socjalnego nie mieści się w celach i możliwościach pomocy społecznej i nie służyłaby zapobieganiu bezdomności. Możliwości finansowe organu w konfrontacji z oczekiwaniami obywateli są ograniczone, a ich dystrybucja musi być prowadzone z uwzględnieniem interesu wszystkich potrzebujących. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. D.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzja o przyznaniu zasiłki celowego mieści się w sferze uznania administracyjnego. Obejmuje ono prawo organu do oceny hierarchii zgłoszonych potrzeb, które należy ustalić w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Sam fakt spełniania ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., dalej, jako: "u.p.s.") wyraźnie stanowi, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Kolegium uznało, że sytuacja skarżącego nie uzasadnia przyznania mu wnioskowanego zasiłku, wobec tego brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Na powyższą decyzję J. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2245/13 oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że ze sformułowania zawartego w art. 39 ust. 1 u.p.s. "może być przyznany", wynika, że decyzje dotyczące zasiłków celowych mają charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet spełnienie przez ubiegającego się o zasiłek warunków koniecznych do jego uzyskania nie powoduje, że po stronie organu powstaje obowiązek jego przyznania w wysokości uznanej przez stronę za odpowiednią. Uznanie administracyjne obejmuje ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy. Jeśli organ pomocy społecznej ocenił z jednej strony sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, a z drugiej własne możliwości finansowe i uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. Organ pomocy społecznej udzielając świadczeń kierować się powinien ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Oczywiście działanie w trybie uznania administracyjnego nie oznacza dowolności przy wydawaniu decyzji, organy winny bowiem wykazać, że w konkretnej sprawie istniały przesłanki uzasadniające podjęte rozstrzygnięcie. Nie ulega również wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Dlatego w przypadku decyzji uznaniowej działanie organu oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu I instancji, nie budzi zastrzeżeń argumentacja organów, uzasadniająca odmowę przyznania zasiłku celowego. Bezsporne jest, że skarżący nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. W dacie orzekania przez organy dochód jego stanowił dodatek mieszkaniowy w kwocie 333,10 zł oraz zasiłek stały w kwocie 208,90 zł. Jednakże nie oznacza to, że organ zobligowany jest przyznać skarżącemu wnioskowaną pomoc o zasiłek celowy na opłatę czynszu za maj i czerwiec 2014 r. w łącznej kwocie 479,46 zł. Skarżący nie ma tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, gdyż w 2005 r. orzeczona została wobec niego eksmisja z prawem do lokalu socjalnego. Zadłużenie z tytułu czynszu przekracza kwotę 60 000 zł. Dlatego prawidłowe jest stanowisko organów, że wobec braku tytułu prawnego i dużego zadłużenia czynszowego z jednoczesnym zabezpieczeniem sytuacji mieszkaniowej skarżącego w postaci prawa do lokalu socjalnego (nie istnieje niebezpieczeństwo bezdomności), a także wobec znacznej liczby potrzebujących i środków, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej, odmowa przyznania świadczenia nie przekracza granic uznania administracyjnego. Organ wskazał, że na zasiłki celowe przeznaczył w maju 2013 r. kwotę 103 576,17 zł., przyznając 785 świadczeń 424 osobom, a średnia wysokość świadczenia wyniosła 131,93 zł. Sąd I instancji ocenił, że organy prawidłowo ustaliły sytuację osobistą, rodzinną i majątkową skarżącego oraz własne możliwości finansowe dając temu wyraz w uzasadnieniach decyzji obydwu instancji. Sąd I instancji dalej podniósł, że nietrafne są zarzuty skargi dotyczące niezastosowania przez organy przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż sprawy zasiłków celowych reguluje odrębny akt prawny - ustawa o pomocy społecznej. Niezasadne są zarzuty skargi odnośnie pogwałcenia zasady równości wobec prawa i dyskryminowania osób korzystających z pomocy społecznej. Skarżący od wielu lat objęty jest różnymi formami pomocy społecznej - finansowej oraz w naturze (talony obiadowe), wobec tego nie jest on pozostawiony bez pomocy. Jednakże nie zawsze i nie wszystkie potrzeby (z przyczyn wyżej omówionych) mogą być przez organy pomocy społecznej uwzględnione. Nie oznacza to jednak dyskryminacji skarżącego i nierówności wobec prawa. Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego nieustosunkowania się do "sedna" zarzutów odwołania Sąd I instancji wskazał, że w odwołaniu skarżący podnosił także wiele kwestii niezwiązanych ze sprawą, co zwalniało organ odwoławczy od ich rozpatrywania. Wprawdzie Sąd dostrzega, że uzasadnienie decyzji Kolegium jest zbyt ogólnikowe, jednakże uchybienie to nie ma wpływu na wynik sprawy w sytuacji, gdy prawidłowe jest rozstrzygnięcie, a w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak było podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Od powyższego orzeczenia skargę kasacyjną złożył J. D., działający przez pełnomocnika, zaskarżając wyrok WSA w Warszawie w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 - 4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na: a) zaaprobowaniu przez Sąd I instancji stanowiska Kolegium uznającego za prawidłowe nieprzyznanie skarżącemu kasacyjnie zasiłku celowego w kwocie 479,46 zł na opłatę czynszu za maj i czerwiec 2013 r., b) niezakwestionowaniu przez Sąd I instancji przekroczenia przez Kolegium granic uznania administracyjnego i przyjęciu, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego przy orzekaniu o odmowie przyznania zasiłku celowego w przedmiotowej sprawie, pomimo że zebrany materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny prowadzą do innego wniosku, c) zaaprobowaniu przez Sąd I instancji dokonanej przez organ wykładni i zastosowania wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego w sposób przyjmujący, że nieprzyznanie skarżącemu kasacyjnie zasiłku celowego w kwocie 479,46 zł na opłatę czynszu za maj i czerwiec 2013 r. mieści się w sferze uznania administracyjnego oraz że w świetle jego sytuacji osobistej, rodzinnej oraz majątkowej forma, rodzaj i rozmiar świadczenia z pomocy społecznej były odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie, gdy tymczasem wskazana sytuacja nie umożliwia skarżącemu kasacyjnie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, d) nieprawidłowe przyjęcie przez Sąd I instancji, że w przypadku skarżącego kasacyjnie jego potrzeby, jako korzystającego z pomocy społecznej, zostały uwzględnione, bo odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej oraz, że treść decyzji nie stanowi pogwałcenia zasady równości wobec prawa i dyskryminacji; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. polegające na niepełnym rozważeniu przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy, bez jakiegokolwiek uwzględnienia i poprzez całkowite pominięcie zakresem orzekania okoliczności, że skarżący kasacyjnie jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy ze względu na stan zdrowia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wskazuje, że okoliczność ta nie została w ogóle wzięta przez Sąd pod rozwagę przy ocenie, że Kolegium nie przekroczyło granic uznania administracyjnego w niniejszej sprawie; - naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez Kolegium art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co w istotnym stopniu mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez niedokładne ustalenie i wyjaśnienie stanu faktycznego, polegającego na oczywistej sprzeczności istotnych ustaleń co do osobistej i majątkowej sytuacji skarżącego kasacyjnie z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy całkowitym pominięciu istotnych dowodów, tj. orzeczenia nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. o stopniu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym i przyjęcie, że Kolegium prawidłowo ustaliło sytuację osobistą i majątkową skarżącego oraz że argumentacja organu w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego nie budzi zastrzeżeń Sądu I instancji, podczas gdy J. D. jest inwalidą ze stopniem umiarkowanym, cierpiącym na schorzenia laryngologiczne, przewodu pokarmowego oraz kręgosłupa, który egzystuje w ubóstwie, niezdolnym do zakupu leków, czy uiszczania opłat specjalistycznego leczenia i rehabilitacji, jak również opłacenia czynszu a jedynym jego źródłem dochodu jest zasiłek stały w kwocie 208,90 zł; - art. 151 P.p.s.a. oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji skargi, w sytuacji gdy przeprowadzenie prawidłowej kontroli decyzji winno, z powodów wyżej wskazanych, doprowadzić do uwzględnienia skargi wniesionej przez skarżącego kasacyjnie i uchylenia decyzji organów obu instancji, gdyż decyzje te zostały wydane bez rozważenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, tj. z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zarówno Sąd I instancji jak i wspomniane organy pominęły okoliczność, że J. D. jest inwalidą ze stopniem umiarkowanym, cierpiącym na schorzenia laryngologiczne, przewodu pokarmowego oraz kręgosłupa, który egzystuje w ubóstwie, niezdolnym do pokrycia własnych potrzeb życiowych, w tym pokrycia kosztów czynszu; - art. 151 P.p.s.a. oraz 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3 ust 1 - 4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak zakwestionowania faktu przekroczenia przez Kolegium granic uznania administracyjnego i przyjęciu, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, przy orzekaniu o odmowie przyznania zasiłku celowego, pomimo, że zebrany materiał dowodowy prowadzi do innego wniosku. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wprawdzie decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, to nie może być rozstrzygnięciem dowolnym. Kontrola decyzji uznaniowej ma przede wszystkim ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie zarówno Sąd jak i organy orzekające w sprawie nie poddały ocenie wszystkich okoliczności, od jakich uzależnione było udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego, w szczególności sytuacji osobistej i majątkowej J. D. oraz okoliczności, że jest on inwalidą, cierpiącym na schorzenia laryngologiczne, przewodu pokarmowego oraz kręgosłupa, który egzystuje w ubóstwie, niezdolnym przy tym do zakupu leków, czy uiszczania kosztów specjalistycznego leczenia i rehabilitacji, jak również opłacenia czynszu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej i rozpoznał sprawę w jej ramach. Skarga kasacyjna nie zawiera jednak usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy określone w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a, zarzucając zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Zarzuty naruszenia prawa procesowego, sprowadzają się do wykazywania, że organy wadliwie ustaliły stan faktyczny sprawy, z pominięciem szczególnej sytuacji strony, a Sąd I instancji niezasadnie zaaprobował ten stan rzeczy, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego poprzez wydanie decyzji o odmowie przyznania żądanego świadczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z takim stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić. Sąd I instancji dokonał w tym zakresie prawidłowej oceny legalności zaskarżonej decyzji (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1 P.p.s.a.), a wynik tej oceny został szczegółowo przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (art. 141 § 4 P.p.s.a.). Ustalenia faktyczne (sytuacja osobista i majątkowa skarżącego) przytoczone przez Sąd I instancji, jak i organy znajdują odzwierciedlenie w treści akt administracyjnych. W konsekwencji Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., nie stwierdzając naruszeń prawa procesowego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. Materialnoprawną podstawą decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej stanowił art. 39 ust. 1 u.p.s. zgodnie z którym w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Jak już wskazywały organy administracji publicznej, a następnie Sąd I instancji, z przytoczonego przepisu wynika, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego podejmowane jest przez organy w ramach uznania administracyjnego. Obejmuje ono prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Sam fakt spełnienia ustawowych kryteriów nie oznacza zatem automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Przepisy regulujące tryb przyznania zasiłku celowego wskazują, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. W niniejszej sprawie Sąd I instancji właściwie ocenił, że organy administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, czyli w granicach pozwalających dokonać im wyboru co do rozstrzygnięcia, wyboru tego nie dokonały w sposób dowolny. Skarżący od wielu lat objęty jest różnymi formami pomocy społecznej, zarówno finansowej, jak i w naturze. Nie pozostaje bez pomocy Państwa. Zarówno organy administracji publicznej, jak i Sąd I instancji nigdy nie kwestionowały trudnej sytuacji skarżącego. Również Sąd odwoławczy jej nie neguje, jednakże należało rozważyć czy w tych konkretnych okolicznościach tej sprawy zachodziły przesłanki do przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego w kwocie 479, 46 zł na opłatę czynszu za maj i czerwiec 2013 r. Jak wynika z akt sprawy skarżący zamieszkuje w lokalu bez tytułu prawnego, albowiem w 2005 r. orzeczona została wobec niego eksmisja z prawem do lokalu socjalnego. Zadłużenie z tytułu czynszu za ten lokal przekracza obecnie kwotę 60 000 złotych, a więc jest znaczne. Skarżący na bieżąco realizuje swoje prawo do korzystania z zasobów pomocy społecznej. Z tych względów prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji aprobujące odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanego zasiłku. Należy mieć na uwadze okoliczność, że ośrodek pomocy społecznej dysponuje ograniczonymi środkami, a potrzebujących jest wielu. Stąd organ administracji publicznej musi za każdym razem wyważyć czy żądana pomocy jest w danym przypadku niezbędna, czy w takim zakresie jak wskazany we wniosku i wreszcie czy organ dysponuje określonymi środkami finansowymi. W przypadku rozważenia wszystkich tych okoliczności, odmowa przyznania świadczenia nie przekracza granic uznania administracyjnego. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Nie można tracić z pola widzenia, że pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa, mającą na celu umożliwienie osobom lub rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Organy pomocy społecznej nie mogą jednak w sposób zupełny wyręczać danego podmiotu w wychodzeniu z trudnej życiowo sytuacji. Za pozbawione racji należało zatem uznać zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzające się do kwestionowania dokonanej przez Sąd I instancji oceny legalności decyzji o odmowie przyznania świadczenia z punktu widzenia uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne obejmuje bowiem prawo organu do hierarchii zgłaszanych potrzeb. Dlatego też - jak już wskazano - sam fakt spełnienia przesłanek ogólnych udzielenia pomocy społecznej nie oznacza automatycznego prawa do świadczeń w konkretnym przypadku. Należy też pamiętać, że w ramach decyzji uznaniowych, kontrola sądowa ograniczona jest jedynie do zbadania czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania. Innymi słowy - ocena, czy przy załatwieniu sprawy administracyjnej doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. Przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja jej autora stanowi wyłącznie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji, który uznał, że w rozpoznawanej sprawie odmowa przyznania skarżącemu żądanego świadczenia, nie narusza prawa. Przedstawione zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą stanowić skutecznej podstawy jej uwzględnienia. Oddalając skargę Sąd instancji nie naruszył art. 151 P.p.s.a, skoro brak w sprawie podstaw do uznania, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszeń prawa uzasadniających uwzględnienie skargi. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż w niniejszej sprawie działa on na zasadzie prawa pomocy. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło