II GSK 1297/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-07
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Henryk Wach, Mirosław Trzecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewskazanie przez rolnika powierzchni działek rolnych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) stanowi oczywisty błąd podlegający korekcie, czy też niedopuszczalną zmianę wniosku?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował przepisy unijne. Niewskazanie powierzchni działek rolnych we wniosku o płatność ONW, w sytuacji gdy rolnik ubiegał się o tę płatność w poprzednich latach, należy zakwalifikować jako oczywisty błąd, który może być korygowany w każdym czasie. Sankcja w postaci odmowy przyznania pomocy była nieproporcjonalna do popełnionego błędu.Stan faktyczny
Rolnik D. J. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), jednak we wniosku nie zadeklarował powierzchni działek rolnych do tej płatności, wskazując 0 ha. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając to za niedopuszczalną zmianę wniosku po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że brak deklaracji powierzchni stanowił oczywisty błąd. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR złożył skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 1178/13 w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1178/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., po rozpoznaniu skargi D. J. (dalej: skarżący) uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia [...] września 2013 roku nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 roku, nr [...]. Ponadto zasądzono zwrot kosztów postępowania.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] maja 2013 r. D. J. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w tym pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w którym nie zadeklarował do płatności ONW żadnych działek rolnych.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r., nr [...] odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013, z uwagi na to, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek rolnych do przyznania płatności ONW na rok 2013 wynosiła 0 ha.
Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zasady i tryb przyznawania rolnikom pomocy finansowej w ramach działania wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40 poz. 329 ze zm., dalej: rozporządzenie ONW). Wskazano, że składając wniosek o przyznanie płatności, rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności ONW na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności.
W ocenie organu z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że w dniu [...] maja 2013 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w którym na 1 stronie wniosku zaznaczył, że wnioskuje o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, natomiast w sekcji VIII Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych, kolumna 6 wniosku, na wszystkich działkach rolnych wskazał, że nie ubiega się o płatność z tytułu ONW. Organ podkreślił, iż wniosek o przyznanie płatności ONW składa się w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, czyli od 15 marca do 15 maja. Skarżący mógł otrzymać wnioskowaną płatność ONW, ale zmianę do wniosku powinien złożyć w terminie do dnia 31 maja. W aktach rozpoznawanej sprawy brak było dokumentów potwierdzających fakt dokonania zmiany wniosku. Mając na uwadze, że dokonane zmiany wniosku nastąpiły w dacie złożenia odwołania, organ stwierdził, że dokonana zmiana nie mogła wywołać oczekiwanego przez skarżącego skutku, czyli przyznania wnioskowanych płatności ONW. Błąd, jaki popełnił skarżący w rubryce 6 na pierwszej stronie wniosku skutkował odmową przyznania płatności ONW i nie mógł być, w ocenie organu odwoławczego, zakwalifikowany jako oczywista omyłka pisarska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga skarżącego zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazano, że nie budziło wątpliwości, iż skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na 2013 r. z tytułu wsparcia gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, podając powierzchnię działek objętych wnioskiem wskazał jednakże wartości zero. Wniosek ten w zakresie powierzchni zmienił składając odwołanie od odmownej decyzji pierwszoinstancyjnej. Postępowanie w sprawach dotyczących przyznawania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ma charakter wnioskowy. Oznacza to, zdaniem Sądu, że postępowanie inicjowane jest na wniosek uprawnionego podmiotu i prowadzone w zakresie określonym we wniosku. Wniosek o przyznanie płatności ONW zawiera oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczy. Oświadczenia te obejmują przede wszystkim powierzchnię działek ewidencyjnych, w stosunku do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności oraz informacje o sposobie wykorzystania działek rolnych. Szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności ONW określa rozporządzenie ONW. Zasady wypełniania, składania i poprawy wniosków nie mogą być zmieniane w indywidualnych przypadkach.
Dalej Sąd wskazał, że niektóre nieprawidłowości wniosku nie mogą być skorygowane po ujawnieniu ich przez organ (lub po powiadomieniu o zamiarze kontroli na miejscu), a niektóre mogą być poprawione w każdym czasie jako oczywiste błędy wykryte przez organ. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest niezwykle istotne, gdyż zdaniem Sądu błędy nieusuwalne z uwagi na treść art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE. nr L 316, str. 65, dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009) wywołują daleko idące skutki, tj. ograniczenie pomocy lub wykluczenie z pomocy. Cele uregulowań oraz skutki nieprawidłowości stanowią wskazówkę dla przeprowadzenia rozróżnienia pomiędzy oczywistym błędem wniosku podlegającym korekcie w każdym czasie, a błędem wniosku, który nie może być już skorygowany po wykryciu przez organ lub powiadomieniu o kontroli. Skarżący we wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 podał powierzchnię 0,00. Tak wypełniony wniosek mógł wskazywać, że skarżący nie zgłosił żadnej z posiadanych pięciu działek do udzielenia płatności ONW. Zgodzić się jednakże należało ze skarżącym, iż zaistniały błąd miał charakter oczywisty (niezamierzony), albowiem brak zgłoszenia działek do płatności ONW w roku 2013 stał w sprzeczności z tym, że we wcześniejszych latach skarżący ubiegał się o przyznanie wnioskowanych płatności i przedmiotowe działki zgłaszał do udzielenia płatności ONW.
Zdaniem Sądu wskazanie w treści wniosku działek objętych wnioskiem bez podania ich powierzchni jedynie w kolumnie 6 "Powierzchnia deklarowana do płatności ONW na działce rolnej w granicach działki ewidencyjnej", w sekcji VIII. "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych" należy zakwalifikować do kategorii błędów oczywistych, który może być korygowany w każdym czasie. Przede wszystkim podkreślono, że błąd ten mógł zostać wykryty przez organ administracji na podstawie rutynowej analizy treści wniosku, bez potrzeby konfrontacji z innymi dokumentami. Wszelkie informacje pozwalające na stwierdzenie błędu zawarte były we wniosku beneficjenta o przyznanie płatności ONW na rok 2013. Podane przez skarżącego dane były spójne i wzajemnie się nie wykluczały. Porównanie danych zawartych w kolejnych częściach (sekcjach) wniosku pozwalało na ich weryfikację i skorygowanie zaistniałego oczywistego błędu, bez potrzeby wzywania skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Ponadto opierając na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, trudno było zarzucić skarżącemu, że składając wniosek o przyznanie płatności ONW na kolejny już rok nie działał w dobrej wierze, skoro od chwili stwierdzenia przez organ nieprawidłowości we wniosku, skarżący w toku całego postępowania podnosił okoliczności wskazujące na jego oczywisty błąd popełniony przy wypełnianiu wniosku. Popełniony błąd nie mógł być też rozważany w aspekcie wyłudzenia nienależnej dopłaty czy w zawyżonej wysokości, skoro skarżący nie tylko nie wskazał w kolumnie 6 sekcji VIII powierzchni działek, ale i nie wskazał ich w wielkości wyższej niż faktycznie posiadany ich areał. Nie można zatem było przyjąć, iż w wyniku tego błędu cel regulacji unijnej, jakim jest zapewnienie właściwego funkcjonowania sytemu pomocy i eliminacja nieprawidłowości prowadzących do uzyskiwania nienależnej pomocy, nie mógł być zrealizowany. Zastosowana swoista "sankcja" w ocenie Sądu polegająca na odmowie przyznania pomocy w sytuacji niewątpliwego spełnienia wszystkich warunków materialnych była nieproporcjonalna do popełnionego błędu. Błąd był niewspółmierny do konsekwencji, jakie organy zastosowały. Dokonana przez organ wykładnia przesłanki "oczywisty błąd" naruszała nakaz ścisłego interpretowania wszelkich nieprawidłowości dyskwalifikujących wniosek i w sposób zapewniający osiągnięcie celu regulacji unijnej.
Reasumując w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznanie przez organy, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła niedopuszczalna zmiana wniosku, o której mowa w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jest błędne, bowiem wbrew twierdzeniom organów administracji we wniosku wystąpił jedynie błąd oczywisty, o którym mowa w art. 21 rozporządzenia, którego korekta jest możliwa w każdym czasie. Oceniając ponownie wniosek skarżącego organy administracji powinny uwzględnić zaprezentowaną powyżej wykładnię prawa i ponownie ustalić w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki do przyznania beneficjentowi wnioskowanych płatności ONW na rok 2013.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, w przypadku gdyby wniosek powyższy nie zasługiwał na uwzględnienie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego tj.:
- art. 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE.L.2011.25.8 ze zm.) oraz art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie, że niewskazanie przez beneficjenta we wniosku powierzchni gruntów rolnych do których wnioskuje o przyznanie płatności ONW stanowi oczywisty błąd podczas, gdy wypełnienie wniosku, w tym i powierzchni gruntów wnioskowanych do płatności jest podstawowym uprawnieniem i obowiązkiem wnioskodawcy, a organ nie może brakujących danych uzupełniać lub modyfikować;
- art. 14 ust 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że niewskazanie przez beneficjenta we wniosku powierzchni gruntów rolnych, co do których wnioskuje o przyznanie płatności ONW i uzupełnienie wniosku dopiero na etapie odwołania od decyzji nie stanowi niedopuszczalnej zmiany wniosku po terminie.
2. naruszenie przepisów postępowania, tj.
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. na skutek przyjęcia, iż dopuszczalna w każdym czasie jest zmiana wniosku o przyznanie płatności w sytuacji niewskazania przez beneficjenta w pierwotnym wniosku powierzchni gruntów rolnych do których wnioskuje o płatności ONW oraz przyjęcia iż niewskazanie przez beneficjenta we wniosku powierzchni gruntów rolnych do których wnioskuje o przyznanie płatności ONW stanowi oczywisty błąd podczas, gdy wypełnienie wniosku, w tym i powierzchni gruntów wnioskowanych do płatności jest podstawowym uprawnieniem i obowiązkiem wnioskodawcy a organ nie może brakujących danych uzupełniać lub modyfikować;
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym podtrzymano dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną D. J. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. opiera się na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a.
Za podstawę wyroku z 13 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1178/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy administracji publicznej. W dniu [...] maja 2013 r. D. J. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w tym pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w którym nie zadeklarował do płatności ONW żadnych działek rolnych. Odmówiono mu przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na to, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia działek rolnych do przyznania płatności ONW na rok 2013 wynosiła 0,00 ha. Następnie, D. J. wniosek z [...] maja 2013 r. zmienił w zakresie powierzchni składając odwołanie od decyzji organu I instancji.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Natomiast zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyraził jednoznaczną ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania: "Uznanie zatem przez organy, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła niedopuszczalna zmiana wniosku, o której mowa w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jest błędne, bowiem wbrew twierdzeniom organów administracji we wniosku wystąpił jedynie błąd oczywisty, o którym mowa w art. 21 rozporządzenia, którego korekta jest możliwa w każdym czasie. Oceniając ponownie wniosek skarżącego organy administracji powinny uwzględnić zaprezentowaną powyżej wykładnię prawa i ponownie ustalić w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki do przyznania beneficjentowi wnioskowanych płatności ONW na rok 2013."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uwzględniając skargę na decyzję ostateczną wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.
Zgodnie z tym ostatnim przepisem, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z kolei, według art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Skoro Sąd I instancji stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz skoro zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. zawarł w wyroku wskazania co do dalszego postępowania oraz ocenę prawną, to są one wiążące w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Niezastosowanie przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. było konsekwencją stwierdzenia istnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Dopiero po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ administracji I instancji oraz po wyczerpaniu postępowania odwoławczego, wojewódzki sąd administracyjny będzie mógł dokonać oceny, czy przepis art. 153 p.p.s.a. został przez organ administracji publicznej zastosowany prawidłowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. sprawując kontrolę działalności administracji publicznej i stosując środek określony w ustawie kierował się kryterium zgodności z prawem decyzji ostatecznej. W sytuacji, kiedy sąd stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy miał obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję w całości.
Skarga kasacyjna nie ma również usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. nie naruszył prawa materialnego tj. art. 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/11 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 27 stycznia 2011 r. w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina przez błędną wykładnię.
Zgodnie z tymi przepisami, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje mogą być skorygowane w każdym momencie po ich złożeniu, jeżeli właściwe organy stwierdzą w nich oczywisty błąd. Nie naruszając przepisów art. 11-20, wniosek o przyznanie pomocy może być poprawiony w każdym momencie po jego złożeniu, w przypadku gdy właściwy organ wykrył oczywiste błędy.
Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. przedstawił prawidłową wykładnię tych przepisów powołując się również na orzecznictwo sądowo administracyjne, w którym utrwalony jest pogląd, że oczywista omyłka to błąd małej wagi, który można dostrzec "na pierwszy rzut oka" lub inaczej - błąd niebudzący wątpliwości. Ocena błędu jako oczywistego nie wymaga uwzględnienia aspektu winy czy celowości popełnienia błędu przez wnioskodawcę, czy też jej braku. Sytuacja, w której błąd we wniosku niejako musi być wykryty z racji swej oczywistości, nie może powodować dyskwalifikacji wniosku i wywoływać dla rolnika negatywnych konsekwencji.
Sąd I instancji nie naruszył również art. 14 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 przez błędną wykładnię. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowości w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości. Należy podkreślić, że przepis ten mówi o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku, a nie o błędzie oczywistym, który odkrył właściwy organ. W takim wypadku brak jest możliwości wprowadzenia zmian w treści wniosku przez rolnika, który nieprawidłowości nie będącej błędem oczywistym, nie wykrył wcześniej niż organ.
Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej lub też wadliwe uznanie, że prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Stan faktyczny tej sprawy nie jest sporny, Sąd I instancji przedstawił rzeczywisty i prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy przyjęty zgodnie z obowiązującym prawem.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie w pełni spełnia te wymogi. Zarzuty skargi kasacyjnej zbudowano na kwestionowaniu stanowiska Sądu I instancji, że prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej art. 3 ust. 4 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/11 tj. że wniosek może być skorygowany w każdym momencie, ponieważ właściwe organy winne były stwierdzić w nim oczywisty błąd. Kastor nie zarzucił jednak Sądowi I instancji drugiej postaci naruszenia prawa materialnego: jego niewłaściwe zastosowanie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw, podlegającą oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło