II OZ 387/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. zażalenia E. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1817/13 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Bielska-Białej decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] zatwierdził E. R. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym, związanych z budową drewnianej altany usytuowanej na działce nr [...] Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w B. przy ul. [...]. Przedmiotowe roboty wstrzymane zostały postanowieniem tegoż organu z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uchylił powołaną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego E. R. pismem z dnia 19 października 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie poniesieniem przez niego kosztów rozbiórki spornej altany, co narazi go na niepowetowaną szkodę. Oświadczył jednocześnie, że nie stać go na poniesienie opłaty legalizacyjnej. Skarżący poinformował, że jest osobą starszą (77 lat) i schorowaną, od szeregu lat pobiera świadczenie emerytalne. W ocenie wnioskodawcy za uwzględnieniem wniosku przemawia także rychła nowelizacja prawna w zakresie statusu ogródków działkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 – dalej p.p.s.a.) odmówił wstrzymania wykonania decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że instytucja wstrzymania wykonania odnosi się jedynie do takich zaskarżonych aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. "Nie rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, lecz jedynie to, czy nadaje się on do wykonania i wymaga wykonania (tj. korzysta z przymiotu wykonalności) przesądza o możliwości przyznania ochrony przewidzianej w art. 40 ust. 1 ustawy o NSA" (vide: glosa Z. Kmieciaka do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96 -OSP 1998/3/54). I tak np. akty administracyjne uchylające, ze względu na brak przedmiotu wykonania, nie kwalifikują się do zastosowania wobec nich instytucji wstrzymania wykonania. W ocenie Sądu, skoro w rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest kasacyjna decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, to z tego powodu wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Przywołana także przez skarżącego argumentacja w uzasadnieniu wniosku nie mogła przemawiać za jego uwzględnieniem. Podobnie obawy skarżącego związane z ponownym rozpoznaniem sprawy przez organ pierwszej instancji, jak również postępowanie dotyczące ewentualnej rozbiórki - jako przedwczesne, nie mogły być brane pod uwagę. Wskazać przyjdzie, że postępowania te, przy uwzględnieniu ich dwuinstancyjnego charakteru, nie zamykają skarżącemu drogi sądowej. E. R. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z dnia 13 lutego 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi Sąd może – na wniosek skarżącego – wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., przy czym katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Podkreślenia wymaga także, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, Sąd nie bada zasadności samej skargi. Zatem celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi przez sąd administracyjny. Przesłanką wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. O znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Jednakże przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Natomiast przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego rozumie się spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Tym samym nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Wykonaniu podlegają bowiem takie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 26 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 396/05). W szczególności zaś nie podlegają wykonaniu, a tym samych ochronie tymczasowej, decyzje kasacyjne wydawane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., tak jak w sprawie niniejszej. W przedmiotowej sprawie skarżący żąda wstrzymania wykonania decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] września 2013 r., która w istocie nie nadaje się do wykonania, gdyż dotyczy czynności stricte procesowej. W związku z powyższym uznać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie uznał, iż wniosek o wstrzymanie w przedmiotowej sprawie jest bezzasadny. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.