II FZ 1796/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-11-21
Skład orzekający: Bogdan Lubiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka wykazała, że zaszły istotne zmiany okoliczności sprawy uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, pomimo wcześniejszego odmówienia jej tego prawa?Ratio decidendi
Zażalenie spółki nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie wykazała ona, że zaszły istotne zmiany okoliczności sprawy w porównaniu z pierwotnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, które uzasadniałyby zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia. Ponowny wniosek stanowił powtórzenie argumentacji, a spółka nie przedstawiła nowych dowodów na swoją trudną sytuację finansową.Stan faktyczny
Spółka złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. W uzasadnieniu wskazała na brak dochodów, utratę koncesji, zabezpieczenie majątku ruchomego oraz brak środków na rachunku bankowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała istotnych zmian okoliczności sprawy w porównaniu z poprzednim wnioskiem. Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Zażalenie oddalić.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "M." sp. z o.o. z siedziba w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 443/13 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi "M." sp. z o.o. z siedziba w N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 15 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. postanawia: zażalenie oddalić.
Postanowieniem z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 443/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "M." sp. z o.o. z siedzibą w N. (zwanej dalej "spółką", "skarżącą", "stroną") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że spółka wystąpiła ponownie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (wpis od skargi kasacyjnej) w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 15 marca 2013 r. Uzasadniając wniosek wskazała na podobne okoliczności faktyczne, o których mowa w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 9 lipca 2013 r. W szczególności wymieniła, że obecnie spółka nie generuje jakichkolwiek dochodów. Przychód za ostatnie miesiące wyniósł "0" zł, gdyż spółka nie dokonuje sprzedaży – zakupu towarów handlowych z powodu braku środków finansowych. Nadto utraciła ona koncesję (w 2011 r.) na obrót paliwami ciekłymi. Nie zatrudnia aktualnie pracowników. Dodatkowo wskazała, że posiadany majątek ruchomy (środki trwałe) został zabezpieczony w związku z postępowaniem Prokuratury Okręgowej w R. Od dnia 12 lutego 2013 r. na samochodach ciężarowych stanowiących jedyne źródło uzyskiwania dochodów ustanowiono zastawy skarbowe. Stąd spółka pozbawiona została możliwości ich zbycia i wygospodarowania jakichkolwiek środków finansowych z tego tytułu, w tym na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Podjęła stosowne działania restrukturyzacyjne poprzez zmniejszenie zatrudnienia. Nie posiada środków na rachunku bankowym. Do wniosku załączyła między innymi kopię wyciągu bankowego za lipiec 2013 r. (saldo ujemne).
Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "p.p.s.a."), załączyła potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez prezesa spółki (A. J.) kopię zeznania podatkowego (CIT – 8 za 2013 r. bez prezentaty właściwego urzędu skarbowego) oraz żądane wyciągi bankowe za ostatnie 6 – miesięcy (saldo ujemne – 2,77 zł). Spółka nadal nie wskazała jednak jakie są źródła finansowania jej bieżącej działalności. Nałożony przez Sąd obowiązek wypełniła zatem jedynie w części.
Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Spółka wniosła sprzeciw od ww. postanowienia. W uzasadnieniu powtórzyła okoliczności, o których mowa w jej pierwotnym wniosku. Podkreśliła, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej, zgodnie z przekazanym do Sądu materiałem źródłowym. Odnosząc się do zwróconych spółce samochodów ciężarowych wyjaśniła, że po pięciu latach pozostawania w dyspozycji Prokuratury ich stan techniczny jest na tyle zły, że uniemożliwia ich wykorzystanie do osiągania jakichkolwiek dochodów w działalności spółki. Jedyną możliwość pozyskania jakichkolwiek środków finansowych stanowiłoby ich zbycie. Czynności tej nie może skarżąca dokonać z uwagi na zastrzeżenia zawarte w postanowieniu Prokuratury Okręgowej. Dodatkowo pownosi koszty ich ubezpieczenia i przechowywania.
Sąd powołał się na art. 165 p.p.s.a. i stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazała ona bowiem, pomimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Nie załączyła wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających zasadność jej wniosku. Również na etapie sprzeciwu skarżąca nie wskazała źródeł finansowania bieżącej działalności. Spółka konsekwentnie uchyla się od wykazania swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej, składając wnioski o przyznanie prawa pomocy. Dlatego należało odmówić przyznania jej prawa pomocy.
W zażaleniu spółka wskazała, że przychód jaki osiągnęła jest równy "0". Nie dokonuje w tym momencie transakcji kupna sprzedaży, czego głównym powodem jest brak wystarczających środków finansowych. W 2011 r. utraciła koncesję na obrót paliwami ciekłymi, czego skutek znalazł swoje przełożenie w przychodach przez nią generowanych. Nie posiada również majątku w postaci nieruchomości, które to po sprzedaży i spieniężeniu można by było przeznaczyć na pokrycie chociażby części koniecznych kosztów związanych ze wniesioną skargą. Strona nie generuje w tym momencie żadnych środków pieniężnych.
Ponadto przedsiębiorstwo posiada zobowiązania wobec Urzędu Regulacji Energetyki z tytułu opłaty za uzyskanie koncesji na obrót paliwami ciekłymi w kwocie 5.140,00 zł oraz wobec Urzędu Miasta i Gminy w K. z tytułu:
- podatku od środków transportu za 2009 r. w kwocie 19.597,10 zł wraz z
odsetkami podatkowymi,
- podatku od środków transportowych za 2010 r. w kwocie 27.799,50 zł wraz z
odsetkami podatkowymi,
- podatku od środków transportowych za I półrocze 2012 r. w kwocie 11.267,50 zł wraz z odsetkami podatkowymi,
- podatku od środków transportowych za II półrocze 2012 r. oraz 2011 r. w kwocie 29.145,50 zł wraz z odsetkami podatkowymi.
Spółka nie posiada również środków na rachunku prowadzonym na jej rzecz przez Bank PEKAO S. A. O/R.
Strona potwierdziła, że miał miejsce zwrot samochodów ciężarowych, ale wskazała, iż obecnie ich stan techniczny nie pozwala na wykorzystanie ich do prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskiwania z tego tytułu jakiegokolwiek dochodu. Pojazdy, które były zabezpieczone w 2008 r., nie są w tym momencie zdatne do użytku, ich naprawa dla przywrócenia możliwości użytkowania będzie się wiązać z dodatkowymi dużymi nakładami finansowymi. Nie jest także możliwa ich sprzedaż celem uzyskania środków na wpłatę wymaganych opłat, z uwagi na fakt, że samochody te nie mogą być zbyte, zgodnie z postanowieniem wydanym przez organy ścigania.
W tym momencie strona nie posiada dochodów ani też oszczędności, które chociażby w części zaspokoiłyby wydatki związane z wpisem, a wygenerowanie środków pieniężnych jest praktycznie niemożliwe i wiązałoby się z dodatkowym zadłużeniem spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestia przyznania spółce prawa pomocy była już wcześniej przedmiotem postanowienia Referendarza sądowego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 443/13, który odmówiono spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji – rozpoznając sprzeciw – od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 5 sierpnia 2014 r. - prawidłowo zastosował w tym przypadku przepis art. 165 p.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle tej regulacji zmiana postanowienia wydanego w kwestii incydentalnej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające. W art. 165 p.p.s.a. nie chodzi, więc o jakąkolwiek zmianę okoliczności sprawy, a o taką zmianę, która w porównaniu ze stanem poprzednim, dawałaby sądowi możliwość zmiany czy uchylenia poprzedniego orzeczenia. Z przedstawionego przez spółkę wniosku nie wynika zaś, że w sprawie zaszły takie właśnie zmiany okoliczności w porównaniu z pierwotnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy stanowił zasadniczo powtórzenie argumentacji, jaką zawierał wniosek wcześniejszy. Skarżąca nie wykazała skutecznie nowych okoliczności (również do zażalenia nie dołączyła żadnych załączników, poza odpisem zażalenia), które jednocześnie byłby tego rodzaju, że przemawiałyby za zmianą dotychczasowego rozstrzygnięcia i przyznaniem prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, wobec nie naruszenia prawa przez WSA, a tym samym braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., należało zażalenie oddalić
[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło