II OZ 339/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który osiąga stały miesięczny dochód i dysponuje oszczędnościami, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w celu zwolnienia od kosztów sądowych, mimo że jego sytuacja majątkowa pozwala na pokrycie tych kosztów?Ratio decidendi
Osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy skarżący osiąga stały miesięczny dochód, dysponuje oszczędnościami, które przekraczają koszty postępowania, oraz nie wykazał szczególnych obciążeń budżetowych, nie można uznać, że jego sytuacja majątkowa uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych. W związku z tym, sąd administracyjny prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie odmawiające mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd I instancji uznał, że skarżący, posiadając stały dochód, oszczędności i dwa mieszkania, jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi. Skarżący zarzucił sądowi błąd w ustaleniu dochodu jako netto zamiast brutto.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 kwietnia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 lutego 2014 roku, sygn. akt II SA/Kr 1418/13 o odmowie przyznania M.S. prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] sierpnia 2013 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia oddalić zażalenie.
Postanowieniem z 18 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił M.S. (dalej jako "skarżący") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący samodzielne prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 3000 zł oraz dochodu osiąganego z tytułu najmu w kwocie 1500 zł. Z oświadczenia skarżącego wynika, ze posiada dwa mieszkania - jedno o powierzchni 68,25 m2, a drugie o powierzchni 73 m2. Ponadto jest współwłaścicielem samochodu Skoda Octavia oraz posiada 7000 zł oszczędności. Skarżący ponosi miesięczne wydatki w postaci czynszu w kwocie 620 zł, oraz raty hipotecznej w wysokości 680 zł. Sąd I instancji doszedł do przekonania, że skarżącemu miesięcznie pozostaje kwota około 3200 zł. W ocenie Sądu I instancji skarżący jest więc w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł, nawet po odliczeniu od tej kwoty kosztów utrzymania (np. zakupu żywności).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wskazał, że zgodnie z wymogami formularza PPF wskazał kwoty dochodu brutto, natomiast Sąd I instancji przyjął, że są to kwoty netto.
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jego dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że skarżący osiąga stały miesięczny dochód oraz dysponuje oszczędnościami, które z pewnością pozwolą mu na pokrycie kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprowadzają się do kwoty 500 zł wpisu sądowego od skargi. Bez znaczenia jest przy tym omyłka Sądu I instancji, który wskazane przez skarżącego na urzędowym formularzu PPF kwoty potraktował jako kwoty netto, a nie brutto. Po pierwsze, nawet uwzględniając w tych kwotach potrącenia związane z należnościami z tytułu podatku dochodowego i obowiązkowych składek, uznać należy, że skarżący nadal dysponuje środkami na pokrycie kosztów sądowych. Skarżący nie wskazał przy tym żadnych szczególnych wydatków stanowiących obciążenie dla jego budżetu, a więc przyjąć trzeba, że kształtują się one na poziomie określonym przez Sąd I instancji i wynikającym z oświadczenia skarżącego. Po drugie, skarżący dysponuje oszczędnościami, które znacznie przekraczają obecne koszty postępowania i które mogą zostać przeznaczone na ten cel.
Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na pokrycie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Skarżący nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w tym zakresie.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło