III SA/Gl 1395/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie gier losowych (uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w kwestii wniosku o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych) oddala skargę. Decyzją z dnia [..]. r. o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. , po rozpatrzeniu odwołania "A" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. nr [...] z dnia [...] r. . odmawiającą przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, na terenie województwa [...] , udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. - uchylił w całości rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 221, 233 § 1 pkt 2 lit. a) i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 3 lipca 2012r., poz. 749 ze zm.) oraz art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009r. nr 201, poz. 1540 ze zm). W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumentację prawną. Podkreślono, że decyzją nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. udzielił Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] . Załącznik do ww. decyzji zawierał wykaz punktów gier na automatach o niskich wygranych, na które udzielono zezwolenia; na wniosek Spółki było ono kilkakrotnie zmieniane. Pismem z dnia [...] r. Spółka działając na podstawie art. 35 ust. 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych złożyła wniosek o przedłużenie w/w zezwolenia na okres kolejnych 6 lat. Jednak po przeprowadzonym postępowaniu decyzją dnia [...]r . o nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił przedłużenia wnioskowanego zezwolenia. Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia Spółka złożyła odwołanie żądając jego uchylenia w całości. Zarzuciła naruszenie art. 120, 121 § 1 oraz art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej w związku z zastosowaniem art. 138 ust. ustawy o grach hazardowych w związku z naruszeniem: art. 8 i art. 9 w związku z art. 1 akapit pierwszy pkt 1, 3, 4 i 11 Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w związku z § 4, § 5, §8 i §10 w związku z § 2 pkt la, 2, 3 i 5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2002r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji; art. 120, art. 121 §1 Ordynacji podatkowej; art. 36 ust. 3 i ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy o grach i zakładach wzajemnych; art. 2, art. 7, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 2 Aktu o przystąpieniu do Unii Europejskiej; Zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wskazanych w skardze orzeczeń poprzez odmowę przedłużenia zezwolenia Skarżącej- w oparciu o przepis (art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych), który nie powinien znaleźć zastosowania, jako przepis oczywiście sprzeczny z prawem wspólnotowym, a także z przepisami Konstytucji. Dyrektor Izby Celnej w K. rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym zaskarżoną decyzją uchylił rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i umorzył postępo-wanie. W uzasadnieniu zaakcentował, że [...] r. decyzją nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. udzielił Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności związanej z urządzaniem gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] . W dniu 31 października 2009r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009r., nr 168, poz. 1323), która w art. 197 pkt 11 przeniosła kompetencje dyrektorów izb skarbowych w sprawie udzielania zezwoleń na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie, między innymi, gier na automatach o niskich wygranych (art. 24 ust. 1 b o grach i zakładach wzajemnych) na dyrektorów izb celnych. Z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, która w art. 144 uchyliła w części ustawę z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych. Zgodnie z art. 8 cytowanej wyżej ustawy, do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. W obowiązującej od 1 stycznia 2010 r. ustawie o grach hazardowych określono m.in. warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych do czasu wygaśnięcia dotychczas udzielonych zezwoleń podmiotom urządzającym gry. Zgodnie z art. 129 ust. 1 ww. ustawy działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Jednocześnie ustawa zezwala na dokonywanie zmian w zezwoleniach na zasadach określonych w ustawie. Art. 135 ust. 1 stanowi, iż zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, mogą być zmieniane na zasadach określonych w ustawie dla zmiany koncesji i zezwoleń udzielanych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie określonym w art. 6 ust. 1-3, przez organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Natomiast w myśl art. 138 ust. 1 zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 nie mogą być przedłużane. Spółka pismem z dnia [...] r. złożyła wniosek o przedłużenie ww. zezwolenia, a decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. odmówił jego przedłużenia. Decyzję tą doręczono stronie w dniu [...] r., a odwołanie strona nadała w placówce Poczty Polskiej S.A. w dniu 8 października 2012 r., czyli w ustawowym terminie. Jednakże zezwolenie na urządzanie gier na automatach udzielone decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] r. nr [...] wygasło w dniu 5 września 2012r. Powyższe spowodowało, iż zostało ono wyeliminowane z obrotu prawnego. W związku z tym rozpatrywanie odwołania Spółki od decyzji odmawiającej przedłużenia zezwolenia, które wygasło, a tym samym zostało wycofane z obrotu prawnego, stało się bezprzedmiotowe. Opierając się zatem na normie z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie oraz art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sytuacji "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania" – Dyrektor Izby Celnej w K. postanowił uchylić własną decyzję nr [...] z dnia [...] . i umorzyć postępowanie w sprawie. W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego strona podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu żądając uchylenia decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. Podkreślono naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości i pominięcie faktu złożenia wniosku przed datą wygaśnięcia zezwolenia; naruszenie art. 120, art. 121 § 1 i art. 165a § 1 O.p. w związku z zastosowaniem art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych i wskazanych w skardze regulacji unijnych oraz orzecznictwa TSUE poprzez odmowę przedłużenia zezwolenia w oparciu o przepis, który nie powinien znaleźć zastosowania jako oczywiście sprzeczny z prawem wspólnotowym i Konstytucją RP. Organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyj-nego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji na wstępie należy rozważyć kwestię podmiotowych i przedmiotowych granic dopuszczalności prowadzenia postępowania administracyjnego czy podatkowego. Konkretna decyzja wydana w toku postępowania i nie zaskarżona (jak zezwolenie - decyzja z 5 września 2006r.) ma charakter rozstrzygnięcia o walorze ostateczności i wykonalności, rozstrzygając o istocie danego stosunku prawnego stwarza określoną sytuację prawną na okres na jaki została wydana jeśli konkretny termin został w niej ustalony. Dokonując zatem oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim w ocenie składu Sądu orzekającego w tej sprawie podkreślić, że z mocy art. 208_@POCZ@__@KON@_ § 1 Ordynacji podatkowej gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych tj. jeżeli brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego, tj. takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracji publicznej ustalenia jej indywidualnych uprawnień lub obowiązków wynikających z prawa materialnego. Podobny pogląd został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2010 r. o sygn. akt II GSK 408/2009. Zatem bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu powyżej cytowanej normy zachodzi wówczas, gdy brak jest któregokolwiek elementu stosunku materialnoprawnego uniemożliwiającego wydanie decyzji załatwiającej sprawę. Umorzenie więc postępowania oznacza, że w danej sprawie nie będzie kontynuowane, wszczęte uprzednio postępowanie, oraz że sprawa nie zostanie rozstrzygnięta co do istoty. Jest to wynikiem zaistnienia trwałych, nieusuwalnych przeszkód w kontynuacji postępowania, które mogą nastąpić w pierwszej lub w drugiej instancji. Przenosząc powyższe rozważania na niwę rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, iż już postępowanie pierwszoinstancyjne nie powinno było zakończyć się konkretną decyzją merytorycznie rozstrzygająca – odmawiającą przyznania wnioskowanego uprawnienia. Jak wynika bowiem z zestawienia dat zezwolenie wygasło 5 września 2012 r. a decyzja organu I instancji wydana została w dniu 17 września 2012 r., czyli 12 dni po wygaśnięciu zezwolenia i utracie jego bytu w obrocie prawnym. W konsekwencji zatem należy uznać, że prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie o przedłużenie wnioskowanego zezwolenia jest bezprzedmiotowe. Skutkiem powyższego organ nie miał podstaw do wydawania decyzji merytorycznie rozstrzygającej kwestię złożonego wniosku, a jedynie do wydania rozstrzygnięcia formalnie kończącego postępowanie w sprawie. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić