III SA/Wr 898/13

WyrokWSA we Wrocławiu2014-02-19

Skład orzekający: Józef Kremis, Magdalena Jankowska - Szostak, Jerzy Strzebinczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może w jednej decyzji administracyjnej ustalić i nałożyć korektę finansową oraz orzec o zwrocie środków przekazanych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, czy też powinny to być odrębne decyzje?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej oraz orzeczenie o zwrocie środków przekazanych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich stanowią dwie odrębne instytucje prawne. W związku z tym, organy administracji publicznej powinny wydać osobne decyzje w obu tych kwestiach. Wydanie jednej wspólnej decyzji narusza przepisy postępowania i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Zarządu Województwa D. o określeniu kwoty środków przypadających do zwrotu z tytułu dofinansowania projektu, wynikającej z nałożonych korekt finansowych. Korekty te zostały nałożone w związku z naruszeniami przepisów Prawa zamówień publicznych podczas postępowań o udzielenie zamówienia na budowę i wyposażenie Ośrodka Badawczo-Naukowo-Dydaktycznego D. Farmacji. Strona skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia korekt oraz sposób ich naliczenia, a także zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa D. i zasądził od Zarządu Województwa D. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania. Ponadto orzekł, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu z tytułu dofinansowania projektu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]; II. zasądza od Zarządu Województwa D. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych kosztów postępowania; III. orzeka, że decyzje opisane w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku. W dniu [...] grudnia 2008 r. Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym dla Województwa D. na lata 2007-2013 (zwana dalej IZ RPO WD) zawarła z beneficjentem – [...] im. [...] we W. (zwaną dalej – stroną skarżącą) umowę Nr [...] o dofinansowanie projektu "Budowa i wyposażanie Ośrodka Badawczo – Naukowo – Dydaktycznego D. Farmacji we W." w zakresie Działania Nr 7.1. "Rozwój Infrastruktury szkolnictwa wyższego" Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007- 2013 (zwanego dalej [...]). Ostatecznie na podstawie umowy i aneksu (Nr [...]) przyznano stronie skarżącej na realizację projektu dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej [...] zł, co stanowi nie więcej niż 50,33 % kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu, wynoszących [...] zł. Strona skarżąca – działając jako Zamawiający w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w ramach zadania inwestycyjnego pn. "Budowa i wyposażanie Ośrodka Badawczo – Naukowo – Dydaktycznego D.Farmacji we W.", przeprowadziła postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego. W dniach od [...] marca do [...]sierpnia 2012 r. Zespół kontrolujący IZ RPO WD przeprowadził kontrolę. Kontroli poddano m.in. dwie procedury przetargowe w trybie przetargu nieograniczonego w ramach wspomnianego zadania inwestycyjnego, tj. na zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych oraz na kompleksowe zarządzanie całością zdań związanych z tą inwestycją. W wyniku kontroli postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na "Budowę i wyposażenie Ośrodka Badawczo – Naukowo – Dydaktycznego D.Farmacji we W. przy ul. [...]wraz z towarzyszącym parkingiem oraz niezbędną infrastrukturą techniczną" wykryto trzy naruszenia, w tym dwa skutkujące nałożeniem korekt finansowych, polegające na naruszeniu: • art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 223, poz. 1655 ze zm.) – dalej zwana "p.z.p.", w związku z § 12 umowy o dofinansowanie projektu, gdyż w ogłoszeniu o zamówieniu przekazanym do UOPWE w dniu 31 października 2008 r. (opublikowanym w Dz. Urz. UE w dniu 5 listopada 2008 r., Nr 2008/S 215/286284), oraz w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (zwanej dalej "s.i.w.z."), w zakresie warunków udziału w postępowaniu, strona skarżąca zawarła zapis, zgodnie z którym wykonawca dysponuje lub będzie dysponował kierownikiem budowy oraz koordynatorem projektu, którzy mieli "przynależeć do właściwej izby samorządu zawodowego/wpis na listę członków potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę jednostkę". Przyjęto, że naruszenie tego wymagania powoduje korektę finansową w wysokości 5% faktycznych wydatków kwalifikowanych dla zamówienia na podstawie umowy z dnia [...] lutego 2009 r. (Nr [...]) o wartości [...] zł brutto (wartość wydatków kwalifikowanych [...]zł); • art. 38 ust. 4a pkt 2 p.z.p. w związku z § 12 umowy o dofinansowanie projektu, gdyż w związku z zapytaniami potencjalnych oferentów, dotyczących wyjaśnienia s.i.w.z., strona skarżąca przedłużyła termin składania ofert z dnia [...] grudnia 2008 r. na dzień [...] grudnia 2008 r., przy czym nie dopełniła obowiązku przekazania ogłoszenia o zmianie terminu składania ofert do UOPWE, przy jednoczesnym poinformowaniu o zmianie tego terminu wykonawców oraz zamieszczeniu ogłoszenia o zmianie na stronie internetowej. Przyjęto, że naruszenie to skutkuje korektą finansową w wysokości 5% faktycznych wydatków kwalifikowanych dla powyższego zamówienia na podstawie umowy z dnia [...] lutego 2009 r. (Nr [...]) o wartości [...] zł brutto (wartość wydatków kwalifikowanych [...] zł). W wyniku kontroli postępowania o udzielenie zamówienia publicznego "Kompleksowe zarządzanie całością zadań związanych z inwestycją Budowa i wyposażenie Ośrodka Badawczo – Naukowo – Dydaktycznego D.Farmacji we W." wykryto trzy naruszenia, w tym jedno skutkujące nałożeniem korekty finansowej, polegające na naruszeniu art. 7 ust. 1 w związku z art. 22 ust. 2 p.z.p., w związku z § 12 umowy o dofinansowanie projektu. W s.i.w.z. oraz w ogłoszeniu o zamówieniu, w warunkach dotyczących udziału w postępowaniu, w zakresie znajdowania się wykonawcy w sytuacji ekonomicznej i finansowej zapewniającej wykonanie zamówienia, strona skarżąca zażądała bowiem od wykonawców wykazania braku strat w ostatnich kolejnych trzech latach obrotowych. Naruszenie to powodowało nałożenie korekty finansowej w wysokości 5% faktycznych wydatków kwalifikowalnych poniesionych w wyniku realizacji umowy z dnia [...] czerwca 2008 r. (Nr [...]) o wartości wydatków kwalifikowalnych [...] zł. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. (Nr [...]) Zarząd Województwa D. określił kwotę środków przypadających do zwrotu, otrzymanego w ramach [...] dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]września 2013 r. Zarząd Województwa D., po rozpatrzeniu wniosku strony skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy – na podstawie art. 60 zdanie wstępne i lit. b), art. 70 ust. 1 lit. b) oraz art. 98 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31 lipca 2006 r., s. 25, ze zm.); art. 25 pkt 1 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 15 i pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, ze zm.); art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 12 w związku z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze. zm., zwanej dalej "u.f.p."); art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 596) – utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W obszernym uzasadnieniu decyzji organ stwierdził naruszenie przez stronę skarżącą: • art. 7 ust. 1 w związku z art. 38 ust. 4a pkt 2 p.z.p., a tym samym postanowienia § 12 umowy o dofinansowanie projektu – przez niedopełnienie obowiązku przekazania ogłoszenia o zmianie terminu składania ofert do UOPWE, przy jednoczesnym poinformowaniu o zmianie wykonawców, którzy pobrali s.i.w.z., oraz zamieszczeniu na swojej stronie internetowej, a tym samym naruszenia zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania; • art. 7 ust. 1 w związku z art. 22 ust. 2 p.z.p., poprzez stosowanie dyskryminacyjnych warunków działu w postępowaniu – przez określenie warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia w sposób, który mógłby utrudnić uczciwą konkurencję i który nie zapewnia równego traktowania wykonawców. Organ potwierdził w obu przypadkach naruszeń konieczność nałożenia – według zatwierdzonego uchwałą Zarządu Województwa D. Nr 640/IV/ll z dnia 17 maja 2011 r. "Taryfikatora" [Tabela Nr 1, pozycja 2] – korekt finansowych na poziomie 5% faktycznych wydatków kwalifikowalnych poniesionych w wyniku realizacji odpowiednio umowy z dnia [...]lutego 2009 r. (Nr [...]) o łącznej wartości wydatków kwalifikowalnych [...] zł, zawartej w związku z przeprowadzonym przez stronę skarżącą postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego "Budowa i wyposażenie Ośrodka Badawczo – Naukowo – Dydaktycznego D.Farmacji przy ul. [...]wraz z towarzyszącym parkingiem oraz niezbędną infrastrukturą techniczną", oraz umowy z dnia [...] czerwca 2008 r. (Nr [...]) o łącznej wartości wydatków kwalifikowalnych [...] zł, zawartej w związku z przeprowadzonym przez stronę skarżącą postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego "Kompleksowe zarządzanie całością zadań związanych z inwestycją Budowa wyposażenie Ośrodka Badawczo – Naukowo – Dydaktycznego D.Farmacji we W., przy ul. [...]wraz z towarzyszącym parkingiem oraz niezbędną infrastrukturą techniczną". Organ przyjął, że korekta finansowa w wysokości 5% faktycznych wydatków kwalifikowalnych poniesionych w związku z realizacją umów wynosi [...] zł i zobligował stronę skarżącą do zwrotu tych środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowej (szczegółowo wyliczonych i wskazanych w uzasadnieniu s. [...]), wskazując rachunek bankowy IZ RPO WD. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. strona skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 38 ust. 4a pkt 2 w związku z art. 7 ust. 1 p.z.p. – przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że brak przekazania Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej informacji o sprostowaniu (zmianie) ogłoszenia o zamówieniu "Budowa i wyposażenie Ośrodka Badawczo – Naukowo – Dydaktycznego D.Farmacji we W. przy ul. [...]wraz z towarzyszącym parkingiem oraz niezbędną infrastrukturą techniczną" (przesunięcie łącznie o [...] dni terminu składania ofert), uchybia zasadzie konkurencyjności i równego traktowania wykonawców, gdy tymczasem strona skarżąca w stanie faktycznym sprawy w żaden sposób nie ograniczyła możliwości składania ofert, o czym świadczą podjęte przez nią działania w zakresie przekazania informacji o przedłużeniu terminu składania ofert, a w konsekwencji liczba złożonych w przedłużonym czasie ofert oraz wartość wybranej najkorzystniejszej oferty; 2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 22 ust. 2 oraz art. 7 ust. 1 p.z.p – przez ich niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do wadliwego stwierdzenia, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego "Kompleksowe zarzadzanie całością zadań związanych z inwestycją Budowa i wyposażenie Ośrodka Badawczo – Naukowo – Dydaktycznego D.Farmacji we W." doszło do naruszenia zasad konkurencyjności wskutek ustanowienia niekonkurencyjnych warunków udziału w postępowaniu; 3. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 98 ust. 2 oraz art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady Nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31 lipca 2006 r., s. 25, ze. zm. – dalej rozporządzenie 1083/2006) – przez ich niewłaściwe zastosowanie, a w rezultacie niewykazanie, że w projekcie, w tym w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego "Budowa i wyposażenie Ośrodka Badawczo – Naukowo – Dydaktycznego D.Farmacji we W. przy ul. [...]wraz z towarzyszącym parkingiem oraz niezbędną infrastrukturą techniczną" doszło do nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006; 4. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 98 ust. 2 oraz art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006 – przez ich niewłaściwe zastosowanie, a w rezultacie niewykazanie, że w projekcie, w tym w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego "Kompleksowe zarzadzanie całością zadań związanych z inwestycją Budowa i wyposażenie Ośrodka Badawczo – Naukowo – Dydaktycznego D.Farmacji we W." doszło do nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006; 5. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 11, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. – przez naruszenie zasady praworządności, zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, pominięcie słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego, jak również niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i zupełnie dowolne ustalenie, które nie pozwalało na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, a w szczególności: • brak ustalenia w zakresie szkody potencjalnej i błędne ustalenie (bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w tym zakresie), że w omawianej sprawie mamy do czynienia z ryzykiem zaistnienia potencjalnej szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej, • brak dokonania ustalenia w zakresie charakteru i wagi naruszenia wskutek posługiwania się wyłącznie zryczałtowanym wskaźnikiem z "Taryfikatora", • błędne pominięcie przy dokonywaniu oceny naruszenia i jej kwalifikowania jako nieprawidłowości, że w okresie [...] dni żaden wykonawca nie złożył oferty, natomiast w terminie przedłużonym łącznie o [...] dni wpłynęły trzy ważne oferty, z których oferta wybrana opiewała na kwotę niższą niż oszacowana przez beneficjenta wartość zamówienia, co oznacza, że prawdopodobieństwo złożenia oferty korzystniejszej niż wybrana jest bliskie zeru; 6. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. – przez błędną wykładnię i przyjęcie, że strona skarżąca wykorzystała środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem art. 184 u.f.p., obowiązującym do ich zwrotu, oraz na przedwczesnym zastosowaniu tego przepisu w następstwie nałożenia korekty finansowej w treści informacji pokontrolnej, nie zaś w drodze decyzji administracyjnej; 7. art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 u.p.f. – przez błędną wykładnię polegającą na mylnym rozumieniu, że procedura, o której mowa w art. 184 u.p.f., obejmuje również postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego; 8. art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241, zwanej dalej "ustawą przejściową"), polegające na tym, że organ równocześnie prowadził dwa postępowania administracyjne – pierwsze na podstawie art. 207 u.p.f. z 2009 r., a drugie na podstawie art. 211 u.p.f z 2005 r. – w przedmiocie zwrotu środków z tego samego projektu, odnoszące się do (ewentualnych) naruszeń w tych samych postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd we W. zważył co następuje: Oceniając zaskarżoną decyzję według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w związku z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej w dalszych wywodach "p.p.s.a."), Sąd nie znalazł dostatecznych podstaw prawnych do pozostawienia w zbiorze legalnych aktów administracyjnych kwestionowanych w skardze decyzji. Wobec rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonej decyzji i argumentów podniesionych w skardze, ocena legalności postępowania organów publicznych sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: czy w kontekście unormowań zawartych art. 26 ust. 1 pkt 15 i art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.) organy prowadzące postępowanie mogły w jednej decyzji ustalić i nałożyć na stronę korektę finansową, o której mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) Nr 1260/1999, i jednocześnie orzec – według przepisów o finansach publicznych – o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań. Jeżeli w kwestii "ustalania i nakładania korekt finansowych" art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z zasadach prowadzenia polityki rozwoju odesłał wprost do art. 98 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1083/2006, to w przypadku "odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi" i wydawania decyzji "o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań" wskazano ogólnie na "przepisy o finansach publicznych" (art. 26 ust. 1 pkt 15 tej ustawy), co – według obowiązujących unormowań – pozwala przyjąć odesłanie do art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.). Dostrzegając różnice między art. 26 ust. 1 pkt 15 i art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w wyroku z dnia 18 stycznia 2013 r. (III GSK 1777/12), według którego korekta powinna być ustalana na podstawie odrębnej decyzji administracyjnej, poprzedzonej przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. Skoro art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju stanowi o ustalaniu i nakładaniu korekt finansowych, natomiast art. 207 ustawy o finansach publicznych o orzekaniu w drodze wydania decyzji o zwrocie, to zasadny staje się wniosek, że zwrot środków i korekta finansowa, jakkolwiek w sensie ekonomicznym sprowadzają się do pomniejszenia środków, jakimi dysponuje lub mógłby dysponować beneficjent, stanowią dwie odrębne od siebie instytucje. W konsekwencji organy administracji publicznej powinny wydać osobne decyzje: o "ustaleniu i nałożeniu obowiązku korekty finansowej" (art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z art. 98 Rady (WE) Nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r.) i o "zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań" (art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z art. 207 ustawy o finansach publicznych). Uregulowanie zawarte w art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju stanowi normę kompetencyjną skorelowaną pierwotnie z art. 211 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), a po wejściu w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych – z jej art. 207. Według art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9. Jednocześnie w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych postanowiono, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust.1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W art. 207 ust. 9 tej ustawy przewidziano, że po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Należy przy tym zauważyć, że wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem następuje poprzez zapłatę za zrealizowane zadania inne niż te, na które środki były przyznane. Chodzi mianowicie o sfinansowane zadania będące poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki zostały przekazane, wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizacją projektu, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne. Przeznaczenie oznacza określenie z góry celu, któremu ma służyć dana rzecz, przekazanie dla kogoś, na czyjś użytek, zastosowanie. Naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu, zawieranej na podstawie art. 206 ustawy o finansach publicznych, w szczególności w zakresie zamówień publicznych. Odrębną kwestią pozostaje natomiast "ustalanie i nałożenie korekt finansowych" (art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). Przyjęcie innego stanowiska oznaczałoby, że wprowadzenie do art. 26 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju punktu 15a było całkowicie zbędne. Wprawdzie ustawa ta nie wskazuje trybu, w jakim ma być zrealizowane zadanie instytucji zarządzającej opisane w punkcie 15a, w szczególności zaś co do formy, to jednak należy przyjąć, że użycie zwrotu "nakładanie korekt finansowych" wskazuje na kompetencje o charakterze władczym, zakładającym jednostronne działanie wobec beneficjenta. Za materialnoprawną podstawę do ustalania i nakładania korekt finansowych przyjąć należy uznać art. 98 Rady (WE) Nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., do którego odsyła wprost art. 26 ust. 1 pkt. 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Stosownie zaś do dyspozycji art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1083/2006, państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z poje-dynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze. Również według tego unormowania, kompetencje do dokonywania korekt finansowych mają charakter władczy, skoro użyto w nim kategorycznego zwrotu "dokonuje korekt finansowych" w przypadku nieprawidłowości stwierdzonych w operacjach lub programach operacyjnych. W kontekście poczynionych uwag nie powinna budzić wątpliwości konstatacja, że w sprawie ustalenia i nałożenia na stronę skarżącą korekty finansowej powinna być wydana odrębna decyzja administracyjna w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a., skoro organowi przysługiwały uprawnienia do władczego rozstrzygnięcia na podstawie prawa powszechnie obowiązującego. W prawie krajowym nie zostały wprawdzie określone podstawy nakładania i ustalania wysokości (wartości) korekt, jednakże okoliczność ta nie może stanowić przeszkody do wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej. Ustalenia zasad wymierzania korekt finansowych za naruszenia przy udzielaniu zamówień publicznych, obejmujących programy współfinansowane ze środków funduszy Unii Europejskiej w latach 2000-2006 oraz 2007-2013, dokonano w dokumencie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego zatytułowanym "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE". Dokument ten opracowano na podstawie Wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących określania korekt finansowych w odniesieniu do wydatków z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w przypadku naruszeń przepisów w zakresie zamówień publicznych (COCOF 07/0037/03-PL). Co do zasady – według Wytycznych (co wymaga podkreślenia przez Sąd) – wartość korekty finansowej powinna odpowiadać wysokości potencjalnej lub realnej szkody wynikłej z konkretnej nieprawidłowości. Zastosowanie powinna zatem znaleźć zasada proporcjonalności. Wyliczenia wartości korekty można dokonać dwojako: przy zastosowaniu metody dyferencyjnej lub metody wskaźnikowej. Metoda dyferencyjna sprowadza się do ustalenia różnicy między stanem środków wydatkowanych na sfinansowanie danego projektu a stanem hipotetycznym, który by wystąpił, jeśli nie doszłoby do nieprawidłowości. Metodę wskaźnikową stosuje się zaś w przypadkach, w których ustalenie wielkości szkody jest utrudnione lub niemożliwe. Stosując tę metodę, wysokość korekty oblicza się jako iloczyn wskaźnika procentowego nałożonej korekty, wskaźnika procentowego współfinansowania ze środków funduszy UE i wysokości faktycznych wydatków kwalifikowanych dla danego zamówienia, według określonego wzoru. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że ustalenie wysokości korekty finansowej dla każdej z tych metod w sposób analogiczny zostało opisane w Wytycznych przyjętych uchwałą Zarządu Województwa D. z dnia [...]maja 2011 r., (Nr [...]). Przykładowo, metoda wskaźnikowa polega na obliczeniu iloczynu wskaźnika procentowego nałożonej korekty, wskaźnika procentowego współfinansowania ze środków funduszy UE i wysokości faktycznych wydatków kwalifikowanych dla danego zamówienia, według wzoru: Wk = W% × Wkw × Wś, gdzie Wk – oznacza wysokość korekty finansowej, Wkw – wysokość faktycznych wydatków kwalifikowalnych dla danego zamówienia, Wś – procentową wysokość współfinansowania ze środków funduszy UE, W% – wskaźnik procentowy nałożonej korekty. Wskaźniki procentowe korekt podane zostały w załączniku, stanowiącym swoisty ich taryfikator. Z treści załącznika wynika również, że "Poniższe tabele są, na tyle o ile to możliwe, wyczerpujące. Jeżeli nie ma możliwości ustalenia wysokości korekty finansowej za określoną nieprawidłowość za pomocą metody dyferencyjnej, a nieprawidłowość ta nie została uwzględniona w tabelach, należy przyjąć wskaźnik procentowy odpowiadający najbliższej rodzajowo kategorii naruszenia" (pkt 7) oraz "wskaźnik korekty W% przedstawia zalecane stawki maksymalne, które mogą ulec obniżeniu, o ile zaistnieją okoliczności za tym przemawiając" (pkt 8). Z postanowień tych wynika zatem, że wskaźnik procentowy nałożonej korekty w wysokości 5% należy traktować jako zalecaną stawkę maksymalną, która może zostać obniżona. W konsekwencji tego, przy ustalaniu i nałożeniu korekty organy powinny rozważyć i wskazać, czy w danej sprawie zaistniały przesłanki (okoliczności) przemawiające za obniżeniem stawki maksymalnej i w jakim zakresie (w związku z tymi okolicznościami) stawka powinna zostać obniżona (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 października 2011 r., II SA/Go 611/11). Rozważania organów w tym zakresie powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W związku z uchybieniami natury proceduralnej, polegającymi na wydaniu jednej, wspólnej decyzji ustalającej i nakładającej korektę finansową oraz orzekającej o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, i przy braku rozważenia i wskazania, czy w sprawie zaistniały (bądź nie zaistniały) przesłanki przemawiające za obniżeniem maksymalnych stawek wskaźnika nałożonych korekt, a także w związku z faktem, że sprawa wraca do stadium postępowania wstępnego przed instytucją zarządzającą i podlegać będzie ponownemu rozpoznaniu w dwuinstancyjnym trybie administracyjnym, Sąd uznał, że odnoszenie się do pozostałych kwestii, w tym przede wszystkim zarzutów dotyczących naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego byłoby przedwczesne. Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r., zostały wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatryweaniu sprawy IZ RPO WD uwzględni uwagi i stanowisko Sądu. W konsekwencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie I sentencji. Stosownie do dyspozycji art. 200 i art. 205 § 2 tej samej ustawy Sąd uwzględnił wniosek strony skarżącej o zasądzenie od Zarządu Województwa D. na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, na które składają się: wpis stosunkowy od skargi w kwocie [...] zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie [...]zł (ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu; tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 490), oraz opłata za pełnomocnictwo – 17 zł (punkt II sentencji). Postanowienie zawarte w punkcie III sentencji znajduje umocowanie w art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło