II SA/Łd 1274/13
WyrokWSA w Łodzi2014-02-19
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Barbara Rymaszewska, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych, w szczególności dotyczących zmian w elewacji budynku, instalacji oraz usytuowania obiektu na nieruchomości, pomimo wcześniejszych wskazań sądu administracyjnego co do konieczności wyczerpującego wyjaśnienia tych kwestii?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie wykonały w pełni zaleceń sądu zawartych w poprzednim wyroku, co doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i przedwczesnego umorzenia postępowania. Organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący daty wykonania spornych robót, ich charakteru (czy stanowiły istotne odstępstwo od projektu), usytuowania budynku na nieruchomości oraz nie rozstrzygnęły o całości prowadzonego postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która umorzyła postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych dotyczących pawilonu handlowego. Wcześniejszy wyrok WSA w Łodzi uchylił decyzje umarzające postępowanie, wskazując na konieczność wyjaśnienia szeregu kwestii, w tym legalności zmian elewacji, instalacji oraz usytuowania obiektu. Organy nadzoru budowlanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy nałożyły na właścicieli obowiązek wykonania określonych robót, jednak następnie uchyliły tę decyzję i umorzyły postępowanie, uznając, że sporny obiekt powstał legalnie, a roboty wykonano w toku budowy. S.M. złożył skargę, zarzucając organom naruszenie przepisów i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego S.M. kwotę 596,95 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 roku sprawy ze skargi S. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...] z dnia [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 596,95 (pięćset dziewięćdziesiąt sześć i 95/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia .13 stycznia 2009 roku w sprawie II SA/Łd 42/09 uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, umarzające postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku S. M. w sprawie przebudowy i użytkowania pawilonu handlowego przy ul. A 4i w B. Sąd ocenił, iż wnioski o bezprzedmiotowości postępowania są przedwczesne. S.M. bowiem złożył wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie przebudowy i użytkowania budynku handlowego, położonego w B. przy ul. A nr 4i, działka nr ewid. 340/17, obręb[...], a w szczególności o sprawdzenie legalności zmian elewacji budynku tj.: wykonania otworów okiennych oraz balkonu na stronę działek 340/40 oraz 340/43; rozbiórki schodów wejściowych do części podziemnej budynku oraz likwidacji wejścia do tej części budynku od strony działki nr 340/40, sposobu użytkowania, przebudowy instalacji elektrycznej, instalacji wentylacyjnej na poziomie piwnicy. S. M. wskazał, że rozbiórka została wykonana bez uzyskania pozwolenia na budowę i nie rozebrano schodów w całości, zostały one bowiem częściowo zasypane. Ponadto zamurowanie wejścia jest jedynie prowizoryczne, bo ścianką o grubości 12 cm, bez zabezpieczenia przeciwwilgociowego. W ocenie sądu organy nie rozważyły całości zarzutów skarżącego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 51 ust. 7 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., nr 243, poz. 1623, ze zm., powoływanej także jako: "ustawa") i art. 104 K.p.a. - nałożył na A. W. i M. W., właścicieli budynku handlowo-usługowego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. 340/17 (obręb[...]), przy ul. A 4i w B., obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na:
1. zamurowaniu /likwidacji/ okna na piętrze od strony zachodniej o wymiarach 295x145 cm, z możliwością pozostawienia otworów z zastosowaniem pustaków szklanych "luksferów";
2. zamurowaniu /likwidacji/ okien na parterze od strony zachodniej 2 okien o wymiarach 145x145 cm, z możliwością pozostawienia otworów z pustakami szklanymi "luksferów";
3. likwidacji betonowego "odboju" wykonanego po długości ścian północnej i zachodniej;
4. likwidacji 2 wywiewek z PCV /wentylacji pomieszczeń piwnic/ zlokalizowanych na elewacji zachodniej obiektu.
W decyzji organu I instancji wskazano ponadto, że celem nałożonego obowiązku jest doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez doprowadzenie do stanu zgodnego z zatwierdzoną dokumentacją. Powyższe prace powinny być wykonane pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane w terminie do 31 października 2012 roku. O wykonaniu obowiązku należy powiadomić Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli zarówno właściciele budynku, jak i S. M. Właściciel budynku odwołali się do wydanych pozwoleń na budowę i uzyskanych zezwoleń na użytkowanie, skarżący zarzucił nierozpoznanie wszystkich jego zarzutów.
Decyzją z dnia [...] nr[...],[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, w skrócie: "K.p.a."), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia nakazującą wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem oraz orzekł o umorzeniu postępowania przed organem I instancji w całości.
Organ odwoławczy ustalił, że w dniu [...] Architekt Miejski Urzędu Miasta w B. wydał decyzję nr[...], udzielającą A. M. pozwolenia na budowę, obejmującą pawilon usługowy w zespole 34-segmentowym, o powierzchni zabudowy 66,4m2, powierzchni całkowitej 132,4 m2, kubaturze 385 m3 na działce położonej w B. przy ul. A /rondo/. Z kolei w dniu [...] ten sam organ wydał decyzję nr[...], udzielającą M. N. pozwolenia na budowę pawilonu handlowo-usługowego o powierzchni zabudowy 66,4m2, powierzchni całkowitej 58,9m2, kubaturze 223 m3, na części działki położonej w B. przy ul A /rondo/ o nr ewid. nr 340. Z opisu technicznego do planu realizacyjnego zespołu pawilonów handlowo-usługowych w B. przy ul. A wynika, że budynek stanowiący przedmiot niniejszego postępowania został oznaczony jako "E1 parter" i "E1 piętro". Jako inwestora "E1 parter" wskazano A. M. Z kolei jako inwestora "E1 piętro" wskazano M. N.
Pismem z dnia 15 października 1991r. Urząd Rejonowy w B. potwierdził przyjęcie zgłoszenia do użytkowania budynku handlowo-usługowego, wybudowanego przez A. M. na podstawie pozwolenia na budowę nr [...]. W związku z tym organ uznał, że zgłoszenie to obejmowało parter przedmiotowego obiektu. Z kolei zawiadomieniem z dnia 2 stycznia 1996r. B. J. poinformowała Urząd Rejonowy w B. o zakończeniu budowy obiektu budowlanego - pawilonu handlowo-usługowego, położonego w B. przy ul. A 4i, na działce o nr ewid. 340/17. W zawiadomieniu wskazano, że roboty wykonano na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] nr [...] udzielonego przez Urząd Miasta B. w części obejmującej budowę pawilonu usługowo-handlowego, usytuowanego na piętrze. W dniu 5 stycznia 1996r. Kierownik Oddziału Nadzoru Budowlanego Urzędu Rejonowego w B. wydał decyzję [...] o pozwoleniu na użytkowanie "pawilonu handlowo-usługowego zlokalizowanego w B. przy ul. A 4i", w uzasadnieniu której wskazano, że B. J. przedłożyła wszystkie wymagane dokumenty do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Ponadto jak wynika z dziennika budowy, w dniu 29 grudnia 1995r. kierownik budowy W. P. stwierdził zakończenie robót wykończeniowych pawilonu handlowego i zgłosił budynek do odbioru.
Dalej organ II instancji wyjaśnił, że z projektu technicznego przedmiotowego obiektu wynikało, że budynek ten nie został rozbudowany. Organ odwoławczy podkreślił jednak, że z porównania projektu budowlanego z obecnym stanem faktycznym budynku wynika, że w elewacji szczytowej (zachodniej) parteru zamiast jednego otworu okiennego o wymiarach 181 x 60, w którym planowano osadzić dwa okna obok siebie o wymiarach 90 x 60 każde, istnieją dwa o wymiarach 146 x 154 każde; w elewacji tylnej (północnej) parteru nie wykonano żadnego otworu okiennego, pomimo, że zaprojektowano dwa otwory okienne o wymiarach 91 x 90 każde; w elewacji szczytowej piętra wykonano jeden otwór okienny, pomimo, że projekt przewidywał brak otworów okiennych. Poza tym pozostałe otwory okienne, jak i drzwiowe w budynku zostały wykonane zgodnie z projektem. Ponadto na piętrze budynku zaprojektowano płytę balkonową na elewacji frontowej, która została wykonana. Na piętro budynku prowadzić miały schody zewnętrzne. Stan obecny wykazuje, że na elewacji szczytowej wykonano płytę żelbetową, nie przewidzianą w projekcie.
Organ II instancji stwierdził również, że z opisu technicznego dokumentacji projektowej wynika, że wszystkie pawilony handlowo-usługowe oznaczone literami "E" miały być wyposażone w instalacje wodociągową, kanalizacyjną, elektryczną oraz grzewczą na prąd, a w przyszłości c.o. Jak wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę parteru przedmiotowego obiektu, inwestor A. M. winien uzyskać pozwolenie na budowę sieci i przyłączy do pawilonu po przedłożeniu uzgodnionych projektów. Jednakże w archiwalnej dokumentacji budowlanej nie zachowały się żadne projekty dotyczące budowy instalacji ani pozwolenia na ich budowę. Zachował się jedynie protokół opiniodawczy nr [...] z dnia 17 stycznia 1996r., dotyczący przewodów kominowych, z którego wynika, że nadają się one do użytku, a ich wyprowadzenie na zewnątrz budynku jest prawidłowe. Jednakże wobec tego, że warunkiem skutecznego oddania do użytkowania parteru i piętra rzeczonego budynku było przedłożenie wymaganych dokumentów, organ odwoławczy uznał, że inwestorzy wykonali legalnie ww. instalacje, gdyż w przeciwnym razie nie zostałaby wyrażona akceptacja właściwych organów do użytkowania obiektu, w którego projekcie zastrzeżono konieczność budowy tych instalacji.
W ocenie organu II instancji kluczowym w sprawie było ustalenie czasu wykonania ww. robót budowlanych, które nie zostały przewidziane w projekcie budowlanym. Według organu roboty zostały wykonane na etapie budowy obiektu, co wynikało z zeznań świadków i stron postępowania.
Organ odwoławczy podkreślił następnie, że projekt budowlany przewidywał otwory okienne w każdej z elewacji budynku, a zatem nie znalazło usprawiedliwienia twierdzenie, że wybicie dodatkowego otworu okiennego na piętrze i dwóch zamiast jednego otworu na parterze elewacji zachodniej było w dacie budowy sprzeczne z warunkami technicznymi. W ocenie organu nie stanowiło to również istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, bowiem w dacie oddania do użytkowania parteru kwestia wykonania istotnych zmian była ocenna, natomiast w dacie oddania do użytkowania piętra nie spełniała ona a contrario dyspozycji art. 36a ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Ponadto, jak wynika z dziennika budowy, zakończenie murów parteru nastąpiło w dniu 25 września 1991r., a w dniu 1 października 1991r. ukończono mury pierwszego piętra. Przyjęto w związku z tym, że otwory okienne wykonano podczas budowy murów kolejnych kondygnacji. Co więcej, jak wynika z ww. decyzji nr [...] z dnia [...]. udzielającej M. N. pozwolenia na budowę piętra rzeczonego obiektu, miał on zostać zlokalizowany przy ul. A (rondo), na części działki o nr ewid. 340, a zatem zdaniem organu działka ta nie była jeszcze podzielona i z tych względów zachowano odległość od granicy w przypadku wybicia otworów okiennych.
Odnośnie płyty żelbetowej na elewacji szczytowej (zachodniej) organ II instancji wskazał, że żadne z przeprowadzonych oględzin nie wykazały, aby płyta ta pełniła funkcję balkonu. Nie zamontowano bowiem balustrady, brak również prowadzącego na nią wejścia, nadto balkon przewidziany od strony elewacji frontowej jest wyposażony w balustradę, która uniemożliwia wejście na ww. płytę żelbetową. W czasie istnienia schodów zewnętrznych prowadzących do piwnicy, płyta ta faktycznie pełniła funkcję ich zadaszenia. Obecnie płyta ta nie pełni jednak żadnej funkcji. Poza oświadczeniem świadka i strony, również konstrukcja płyty i jej stan w dacie oględzin potwierdzały, że została ona wykonana w toku budowy, najprawdopodobniej razem z budową płyty balkonowej od strony elewacji frontowej, których konstrukcja przypuszczalnie została wykonana w trakcie zbrojenia stropu nad parterem, który wykonano w dniu 25 września 1991r. Ponadto zdaniem organu wykonanie płyty nie stanowiło istotnego odstępstwa, ponieważ wykazanie, że płyta nie pełniła funkcji balkonu oznaczało, że nie mogła być ona wliczana ani do powierzchni zabudowy, ani do kubatury obiektu.
W zakresie instalacji wentylacyjnej organ odwoławczy uznał, że niewątpliwe została ona wykonana na etapie budowy, gdyż w przeciwnym razie obiekt użyteczności publicznej bez wyposażenia w taką instalację nie zostałby dopuszczony do użytkowania. Potwierdza to choćby ww. protokół opiniodawczy nr 041 z dnia 17 stycznia 1996r. dotyczący przewodów kominowych, z którego wynika, że nadają się one do użytku, a ich wyprowadzenie na zewnątrz budynku jest prawidłowe. Ze względów opisanych powyżej, przyjęto także, iż wyprowadzenie przewodu wentylacyjnego w elewacji szczytowej (zachodniej), nastąpiło w dacie budowy obiektu. Ponieważ nie zachowało się odrębne opracowania dotyczące tej instalacji, organ nie mógł ocenić, czy roboty te były objęte zakresem tego opracowania, czy też stanowiły nieistotną zmianę dokonaną w toku budowy.
Odnośnie natomiast instalacji ogrzewania gazowego (zasilanie z butli gazowej pieca centralnego ogrzewania), to w ocenie organu II instancji żadne z oględzin obiektu, nie potwierdziły, aby wybudowano jakąkolwiek instalację ogrzewania gazowego.
Natomiast co do instalacji elektrycznej, która została wyprowadzona na teren działki nr 340/43 od strony północnej tego obiektu organ przyjął, że bezsprzecznie w 2004r. przebudowano zasilanie lokalu znajdującego się na piętrze budynku w celu zwiększenia mocy przyłączeniowej. Jak jednak wynika z przedłożonej oceny technicznej z dnia 20 września 2007r., zasilanie pawilonu przy ul. A 4i, zostało wykonane przez [...] Zakład Ł.-Teren Region zgodnie z przepisami budowlanymi dotyczącymi urządzeń elektrycznych, a instalacja nadaje się do eksploatacji nie stwarzając zagrożenia dla użytkowników.
W kwestii "odboju" oraz utwardzenia terenu na działkach o nr ewid. 340/40 i 340/43 organ odwoławczy uznał, że skoro znajdują się one na terenie, nienależącym do właścicieli przedmiotowego budynku, to ewentualne postępowanie legalizacyjne w zakresie ww. obiektów budowlanych winno toczyć się w stosunku do aktualnych właścicieli ww. działek. W podobnym tonie organ wypowiedział się w zakresie częściowo nierozebranych schodów do piwnicy.
W ocenie organu odwoławczego sporny obiekt powstał legalnie. Roboty budowalne polegające na zmianach dotyczących otworów okiennych, budowie instalacji wentylacyjnej oraz płycie żelbetowej wykonano w toku budowy. Następnie obiekt został skutecznie oddany do użytkowania, którego sposobu nie zmieniono. Przebudowana w warunkach samowoli budowlanej instalacja elektryczna nadaje się do użytkowania. Stwierdzono brak instalacji gazowej. Schody zewnętrzne zostały rozebrane, a odbój oraz utwardzenie terenu, znajdujące się na terenie działek nr ewid. 340/40, 340/43, 340/41 mogą stać się ewentualnie przedmiotem odrębnego postępowania.
W świetle powyższych ustaleń organ II instancji uznał, że zastosowanie w sprawie art. 51 Prawa budowlanego nie było zasadne. Określone czynności lub roboty budowlane, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane winny bowiem dotyczyć samowolnie wykonanych robót budowlanych i nie mogą polegać na ingerencji w legalnie wybudowane części budynku. Skoro te czynności lub roboty budowlane mają być podejmowane w celu doprowadzenia samowolnie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, to muszą one dotyczyć robót samowolnie wykonanych, a nie wykonanych zgodnie z prawem. W sytuacji zatem, gdy brak jest podstaw do podjęcia czynności zmierzających do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem w formie orzeczenia organu administracji publicznej, to wszczęte już postępowanie i prowadzone, chociażby w postaci wnikliwego postępowania wyjaśniającego, należało umorzyć jako bezprzedmiotowe w oparciu o art. 105 § 1 K.p.a.
W odniesieniu do żądania S. M. o uzupełnienie decyzji organu I instancji organ uznał je za niezasadne tym bardziej, że decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył S. M., zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania poprzez uznanie, że kwestionowane roboty budowlane zostały wykonane legalnie, a odstępstwa o projektu budowlanego są nieistotne i bezpodstawne zatem orzeczenie o umorzeniu postępowania w sprawie. Skarżący w szczególności wskazał na niewyjaśnienie kwestii usytuowania obiektu na nieruchomości, brak właściwego projektu budowlanego, przyjęcie nieuzasadnionych domniemań co do daty wykonania spornych prac, jak też ich legalności. W skardze podniesiono też zarzut niewyjaśnienia sposobu wykonania instalacji wewnętrznych, zwłaszcza w kontekście nałożonego na inwestorów obowiązku uzyskania stosownych zezwoleń, legalności przebudowy instalacji elektrycznej, zwłaszcza umieszczenia skrzynki z opomiarowaniem oraz okablowaniem na zewnętrznej ścianie nad działką skarżącego. W ocenie skarżącego nie wyjaśniono tez kwestii instalacji grzewczej. W skardze wskazano również na niewyjaśnienie zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń pawilonu od daty rozpoczęcia ich eksploatacji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270, powoływana dalej jako p.p.s.a.).
Stosownie zaś do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą nie tylko organ, ponownie rozstrzygający w danym postępowaniu, ale też sąd rozpoznający skargę na kolejne decyzje organu. Ta regulacja prawna ma istotne znaczenie dla oceny zasadności skargi.
Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji, którą [...] WINB umorzył postępowanie w sprawie legalności robót, sąd winien zweryfikować wykonanie wszystkich zaleceń, wynikających z motywów wyroku w sprawie II SA/Łd 42/09. Wyrokiem tym bowiem sąd uchylił poprzednie rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, umarzające postępowanie w sprawie legalności budowy budynku. Sąd stwierdził w motywach powołanego orzeczenia, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, istotne dla jej rozstrzygnięcia. W szczególności nie wykazano w wystarczający sposób, iż postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, co miałoby uzasadniać jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Dalej WSA zarzucił organom nadzoru budowlanego, że przedmiotem analizy organów była w zasadzie jedynie kwestia legalności przebudowy pawilonu handlowego położonego w B. przy ul. A 4i na działce nr 340/17, stanowiącego obecnie własność A. i M. W. oraz wyburzenia schodów i przebudowy instalacji elektrycznej we wskazanym obiekcie, gdy tymczasem w toku postępowania administracyjnego strona domagała się również przeprowadzenia kontroli i sprawdzenia legalności wybicia otworów okiennych, a nadto legalności założenia instalacji ogrzewania gazowego oraz przewodów wentylacyjnych, w tym wyprowadzenia przewodów wentylacyjnych z podpiwniczenia budynku przez działkę nr 340/40 - od strony zachodniej budynku. Sąd zwrócił również uwagę na konieczność wyjaśnienia, czy i kiedy w przedmiotowym obiekcie wykonano instalację ogrzewania gazowego oraz wskazane wyprowadzenie przewodów wentylacyjnych, a w szczególności, czy roboty te wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też wystarczające było w okresie ich wykonania zgłoszenie zamiaru wykonania robót i czy inwestor legitymuje się dokumentami potwierdzającymi legalność ich wykonania. Wyjaśnienia wymaga też kwestia wybicia okien na poziomie parteru i pierwszego piętra, zwłaszcza wobec zarzutu S. M. dotyczącego daty tych robót.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji i uwzględniając związanie treścią art. 153 p.p.s.a. stwierdzić należy, iż organ administracji nie wykonał w pełni powyższych zaleceń, czym naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego, a conajmniej przedwczesnego umorzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Skarga zatem jest uzasadniona, choć nie wszystkie jej zarzuty są trafne.
Bezsporne jest, że budynek przy ul. A 4i w B. został zrealizowany na podstawie dwóch odrębnych decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanych na rzecz różnych inwestorów i dotyczących innych kondygnacji tego samego budynku. Inwestorem realizującym budynek na poziomie piwnicy i parteru był B. M., inwestorem I piętra budynku był M. N. Decyzje są ostateczne, funkcjonują zatem w obrocie prawnym i są wiążące także w niniejszym postępowaniu. Przeto na obecnym etapie kontestowanie ich przez skarżącego nie może odnieść skutku, choć trudno nie zauważyć, że takie rozdzielenie procesu inwestycyjnego rodzi wiele komplikacji.
W obrocie prawnym funkcjonują również " potwierdzenie z dnia 15 października 1991 roku przyjęcia zgłoszenia do użytkowania budynku handlowo- usługowego," zrealizowanego przez B. M. przy ul. A 41 w B. oraz pozwolenie na użytkowanie pawilonu handlowo – usługowego przy ul. A 4i w B., udzielone B. J. decyzją z dnia [...]. Wprawdzie dopiero konfrontacja tych rozstrzygnięć z numerami decyzji o pozwoleniu na budowę ( w przypadku B.M.) i ze zgłoszeniem zakończenia robót pozwala na ustalenie, że decyzja na rzecz B. J. dotyczy pierwszego piętra pawilonu, zaś decyzja na rzecz B. M. – parteru budynku przy ul. A 4i. Organy nie ustaliły przy tym, w jakim trybie adresatką decyzji o pozwoleniu na użytkowanie I piętra budynku została B.J., podczas gdy pozwolenie na budowę wydano na rzecz M. N. Okoliczność tę organ winien był wyjaśnić przed podjęciem decyzji, choć istotniejsze dla rozstrzygnięcia sprawy jest zakres przedmiotowy decyzji. Przedmiot decyzji bez wątpienia dotyczy piętra spornego budynku.
Umorzenie postępowania w sprawie robót w budynku przy ul. A 4i byłoby uzasadnione przy spełnieniu kilku przesłanek. Otóż organ musiałby mieć podstawy do uznania, że badane roboty budowlane w elewacji szczytowej budynku zostały wykonane legalnie, zgodnie z udzielonymi pozwoleniami, w ramach realizacji pozwolenia na budowę, bądź że stwierdzone odstępstwa od projektu budowlanego nie są istotne i zostały usankcjonowane przyjęciem zgłoszenia do użytkowania (parter) i pozwoleniem na użytkowanie (piętro). Tym samym wymagałoby to bezspornego ustalenia, że zostały one wykonane przed dokonanymi zgłoszeniami i wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Należy przy tym pamiętać, że realizacja każdej z tych kondygnacji następowała jeszcze pod rządami ustawy z dnia z dnia z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974r., nr 38, poz. 229 ze zm., dalej jako dPB). Uwaga powyższa odnosi się jednak wyłącznie do robót zrealizowanych w dacie zgłoszenia zakończenia realizacji każdej z kondygnacji. Takie ustalenia czyniłyby umorzenie postępowania w sprawie legalności wykonanych robót zasadnym. W przeciwnym wypadku, to jest ustalenia późniejszego ich wykonywania, podlegałyby one ocenie jako samowola budowlana i należałoby prowadzić postępowanie w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku. Wówczas fakt istnienia w obrocie prawnym pozwolenia na użytkowanie piętra nieruchomości, jak i zgłoszenia do użytkowania parteru nie miałby istotnego znaczenia dla oceny ich zgodności z prawem.
Wbrew wnioskom [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarówno kwestie daty realizacji spornych robót, jak i ocena ich charakteru nadal nie zostały wyjaśnione w sposób przekonujący.
Trafnie skarżący zarzuca brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, jak również analizy tych dowodów, które w sprawie zostały zebrane.
Nie sposób nie przyznać słuszności zarzutom, że nie została w sposób wyczerpujący wyjaśniona data wybicia okien w ścianie zachodniej, szczytowej budynku, stojącej w granicy działki 340/40, zarówno na parterze, jak i na poziomie pętra.. Bezsporne ustalenie daty wykonania robót jest tak istotne, gdyż zarówno dawne Prawo budowlane, jak i Prawo budowlane z 1994 roku co do zasady nie przewidywało budowy okien w ścianie stojącej w granicy nieruchomości. Nawet gdyby przyjąć, że istniejące obecnie okna zostały tak usytuowane już na etapie realizacji budowy, nie jest oczywiste, wbrew tezie organu odwoławczego, że nie stanowiły one istotnego odstępstwa. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, na gruncie Prawa budowlanego z 1974r. ocenne było, co należy uznać za istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę. Niemniej zarówno gabaryty, jak i rozmieszczenie okien trudno uznać za nieistotne elementy projektu budowlanego. Ponadto każda zmiana wprowadzona w toku wykonywania robót budowlanych winna znaleźć odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach (art. 41 ust. 2 dPB), które należało załączyć do zawiadomienia o oddaniu obiektu do użytku. Dopiero na tej podstawie organ nadzoru budowlanego mógł zweryfikować, czy dokonane zmiany mają charakter nieistotny i czy można bez przeszkód przystąpić do użytkowania obiektu, czy też należy nałożyć na inwestora obowiązek wykonania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami w trybie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r., a następnie nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie stosownie do art. 42 ust. 1 tej ustawy.
Organ nie poddał analizie wszystkich dowodów w tym zakresie. Organ odwołał się jedynie do zeznań świadka B. M., który odwoływał się do zmian w elewacji, naniesionych w dokumentacji projektowej. Jednakże dokumentacji z powyższymi zmianami nie dołączono, z akt nie wynika również, aby organ prowadził skuteczne działania, zmierzające do jej pozyskania. Jednocześnie organ pominął zeznania świadka P., który był kierownikiem budowy. Wątpliwości budzi też odmowa wiarygodności zeznań skarżącego. Podkreślał on w toku całego procesu, że będąc zainteresowany losem nieruchomości, należącej do niedawna do jego rodziny, śledził przebieg budowy, mieszkał w pobliżu, nie był więc tylko świadkiem ze słyszenia. Z tych chociażby względów zdyskredytowanie a priori wyjaśnień skarżącego tylko na tej podstawie, że nie mieszkał w tej nieruchomości i byłby świadkiem jedynie ze słyszenia jest zupełnie niezrozumiałe.
Z załączonej dokumentacji nie wynika, wbrew twierdzeniom inwestora, że nie tylko inne usytuowanie okien, ale i zmiana ich liczby i parametrów została zaakceptowana przez organ architektoniczno-budowlany. Brak podstaw do uznania tych zmian za nieistotne odstępstwo od projektu, Również powyższe okoliczności pośrednio mogą wskazywać na zasadność argumentów skarżącego, że okna w spornej ścianie zostały wykonane po zrealizowaniu inwestycji i akceptacji zawiadomienia o zgłoszeniu do użytkowania. Trudno bowiem byłoby przypuszczać, że organ oceniający prawidłowość wykonania budynku na etapie przystąpienia do użytkowania nie zauważył powyższych faktów.
Dla oceny legalności usytuowania okien, poza niezamieszczeniem ich w projekcie, pierwszorzędne znaczenie ma usytuowanie budynku na nieruchomości. Organ odwoławczy tej okoliczności nie wyjaśnił. Stwierdził jedynie, że w dacie realizacji spornego budynku nie stał on w granicy, bowiem w decyzjach o pozwoleniu na budowę wskazano, że realizowany on będzie na działce nr 340 przy ul. A. Działka zaś została podzielona w późniejszym okresie. Projekt budowlany przewidywał okna w każdej z elewacji, w tym także zachodniej, będącej obecnie ścianą w granicy z nieruchomością U.Z. i skarżącego. To zdaniem [...]WINB pośrednio również świadczy o tym, że budynek nie był planowany w granicy nieruchomości. Z powyższego organ wywodzi, że nieujęte w projekcie elementy, jak odbój, płyta żelbetowa wzdłuż tej ściany, otwory okienne na parterze i piętrze budynku, wywiewka wentylacji z piwnicy po pierwsze nie stanowią istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, po drugie zostały usankcjonowane rozstrzygnięciami akceptującymi użytkowanie obiektu.
Takie domniemanie jednak jest absolutnie nieuprawnione. Wniosek organu co do przebiegu granic działki 340 i usytuowania spornego obiektu budowlanego winien zostać poprzedzony wyczerpującymi ustaleniami (ze wskazaniem dowodów). Organ nie wyjaśnił jednak ani przebiegu granic w dacie realizacji pozwoleń na budowę z maja i czerwca 1990, nr [...] i nr [...] ani zgodności z dokumentacją projektową usytuowania budynku na nieruchomości, choć po części uzupełnił dokumentację w tym zakresie. Stanowi to istotne uchybienie, wpływające niewątpliwie na ocenę trafności przyjętych wniosków. Domniemanie, że skoro projekt przewidywał dwa okna w elewacji będącej przedmiotem sporu, to było to rozstrzygnięcie zgodne z warunkami technicznymi jest zbyt daleko idące.
Ponadto co do okna wykonanego na piętrze budynku, ma rację organ odwoławczy, że co do zasady uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oznacza, że właściwy organ sprawdził zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę (art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane). Nie sposób jednak z faktu istnienia pozwolenia na użytkowanie wywieźć, że okno na I piętrze elewacji zachodniej istniało już w dacie pozwolenia na użytkowanie, bowiem co do zasady warunki techniczne takiej możliwości nie przewidywały. Tym samym powyższa decyzja nie przeczy tezie skarżącego, że okno wybite zostało później. Co więcej, zakres stwierdzonych w toku postępowania odstępstw od projektu budzi wątpliwości, przy braku jednoznacznej dokumentacji projektowej, owe prace uwzględniającej, czy rzeczywiście zostały one wykonane przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, że w wykonanie w elewacji szczytowej piętra dodatkowego otworu okiennego, niezgodnie z projektem budowlanym, nie spełniało a contrario dyspozycji art. 36a ustawy Prawo budowlane. Wręcz przeciwnie, zmiany dotyczące m.in. elewacji na gruncie prawa budowlanego z 1974 roku, jak i na gruncie prawa budowlanego obecnie obowiązującego stanowią istotne odstępstwo od projektu, obligujące do zachowania trybu postępowania aprobującego powyższe zmiany. Co więcej, pod rządami zarówno Prawa budowlanego z 1974 roku, jak i Prawa budowlanego z 1994 roku, co do zasady niemożliwe jest sytuowanie ściany z oknami w granicy nieruchomości. Tak tymczasem są usytuowane sporne okna w elewacji zachodniej budynku przy ul. A 4i w B.
Do wyjaśnienia zatem pozostaje okoliczność, czy tak jak twierdzi skarżący roboty te, albo ich część, zostały wykonane już po oddaniu obiektu do użytkowania. Z pewnością brak wszystkich dokumentów powoduje trudności w ustaleniu powyższych okoliczności, jednakże oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie o przypuszczenia organu jest niewystarczające, zważywszy na to, że zeznania świadków w tym zakresie są ze sobą sprzeczne, a organ nie dokonał ich weryfikacji.
Skarżący, kwestionując ustalenia organu co do legalności wykonania instalacji wentylacyjnej na poziomie piwnicy zwraca uwagę na dowód wskazujący, iż w dacie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania parteru piwnica nie była zdatna do użytkowania, prace nie zostały zakończone. Fakty powyższe S.M. wywodzi z treści aktu notarialnego z dnia[...], mocą którego obecni właściciele budynku przy ul. A 4i nabyli udziały we własności nieruchomości. Z jego zapisów wprost wynika, że piwnica w tym dniu nie została wykończona i nie nadaje się do użytkowania. Istnienie takiego dokumentu przeczy chociażby zeznaniom świadka B.M. i tezie, że owo przyjęcie do użytkowania oznacza legalność instalacji wentylacyjnej wyprowadzonej z pomieszczeń piwnicznych na zewnątrz ściany zachodniej. Z przedstawionego przez skarżącego zdjęcia wynika, że montaż zewnętrznych elementów wentylacji polega na umieszczeniu niezaczopowanej rury wyprowadzonej z piwnicy na ścianę parteru wprost pod usytuowane w tej ścianie okno. Budzi to poważne wątpliwości co do prawidłowości takiego montażu. Ponadto, organ uznając legalność powyższej instalacji odwołuje się do oceny technicznej instalacji wentylacyjnej (protokół opiniodawczy nr [...] Spółdzielni Pracy Kominiarzy z dnia 17 stycznia 1996 roku), wykonanej na rzecz B. J. Ocena ta jednak dotyczy szczelności i drożności przewodów kominowych jedynie na poziomie piętra budynku, bo tej części dotyczyła własność B.J. Tak więc organ nie poddał należytej ocenie materiału dowodowego co do instalacji wentylacyjnej na poziomie piwnicy, w tym zwłaszcza daty wykonania tej instalacji i jej zgodności ze sztuką budowlaną.
Niestety braki w materiale dowodowym nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie, czy w dacie zawiadomienia o oddaniu obiektu do użytkowania dokonano zmian w stosunku do projektu budowlanego. To z kolei oznacza, że organ nie mógł tylko na tej podstawie, że nie nałożono na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie przyjąć, że dokonane roboty budowlane miały charakter nieistotnych odstępstw od projektu budowlanego, a zatem w dacie ich realizacji były one legalnie wykonane. Tzw. "milczący akcept" organu ówczesnej władzy budowlanej, wobec braku wszystkich dokumentów nie jest wystarczający do wywiedzenia powyższego wniosku. Obowiązkiem organu było zatem samodzielne ustalenie, czy na gruncie obowiązujących wówczas przepisów techniczno-budowlanych inne rozmieszczenie otworów okiennych i ich wymiary, jak również wyprowadzenie wywiewek wentylacyjnych na zewnątrz budynku było dopuszczalne.
Ponadto nie wyjaśniono w sposób bezsporny zakresu przedmiotowego przyjęcia zgłoszenia do użytkowania i pozwolenia na użytkowanie budynku w kontekście wcześniejszych pozwoleń na budowę. Jak bowiem wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę, nie obejmowały one budowy instalacji zewnętrznych, co do których inwestor winien przedłożyć odrębne projekty i uzyskać odrębne decyzje o pozwoleniu na budowę. Jak trafnie podnosi skarżący, dzienniki budowy nie zawierają też żadnych zapisów dotyczących realizacji instalacji wewnętrznych, zaś w dniu 25.09.1991 roku (tuż przed zgłoszeniem budynku do użytkowania), zakończono jedynie stawianie murów parteru. Wreszcie, z aktu notarialnego z dnia [...], mocą którego obecni właściciele nabyli udziały we własności nieruchomości wprost wynika, że piwnicy tym dniu nie została wykończona i nie nadaje się do użytkowania. Powyższe dowody, znajdujące się wszak w aktach sprawy winny skłonić organ nadzoru budowlanego do dogłębnej analizy i wysnucia wniosków co do rzeczywistego znaczenia zezwoleń na użytkowanie, związanych z przyjęciem zgłoszenia do użytkowania parteru i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie piętra pawilonu. Zwłaszcza, że jak słusznie zarzuca skarżący, nie zebrano pełnej dokumentacji związanej z udzielonymi pozwoleniami na budowę spornego budynku, jak i przyjętym zgłoszeniem do użytkowania oraz decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Brakuje dokumentacji projektowej, dokumentów dotyczących zmian projektowych na etapie realizacji przedsięwzięcia. W szczególności za dowolny przy tym należy uznać wniosek organu, że skoro osoba realizująca pierwszą kondygnację budynku nie została zobowiązana do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, prace polegające na wybiciu okien, wybudowanie odboju, wyprowadzenie instalacji wentylacji z piwnicy są w pełni legalne.
Tylko po rozważeniu wszystkich tych dowodów można przystąpić do oceny zasadności tezy, że prace związane z wybiciem okien w elewacji zachodniej, zainstalowanie płyty żelbetowej na poziomie piętra,, odboju w tej samej ścianie, zostały usankcjonowane przyjęciem zgłoszenia do użytkowania.
Co do przebudowy instalacji elektrycznej dokonanej w 2004r. roku zauważyć należy, że te roboty budowlane zostały wykonane w ramach przebudowy przyłącza elektroenergetycznego. Inwestor winien dokonać zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu z daty ich wykonania) powinny być poprzedzone zgłoszeniem. Brak zatem zgłoszenia robót budowlanych w powyższym zakresie nie mógł w związku z tym zostać zlekceważony przez organ nadzoru budowlanego, nawet wtedy, gdy przebudowa instalacji elektrycznej nastąpiła zgodnie z warunkami przyłączenia z dnia [...] nr[...], udzielonymi przez Zakład Energetyczny Ł.-Teren S.A. Postępowanie organu nadzoru budowlanego w tym zakresie toczyć się powinno w trybie art. 30 Prawa budowlanego. Zasadnie zatem organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej dotyczącej przebudowanej instalacji elektrycznej. Ocena techniczna potwierdziła wykonie robót budowlanych w powyższym zakresie zgodnie z przepisami prawa budowlanego i sztuką budowlaną, a ponadto potwierdziła, że instalacja ta nadaje się od eksploatacji i nie stwarza zagrożenia dla użytkowników. Dowód ten jednak powinien zostać poddany weryfikacji organu nadzoru budowlanego, także pod kątem zasadności zarzutu skarżącego o bezprawnym umieszczeniu instalacji na ścianie zewnętrznej budynku, a więc na nieruchomości skarżącego. Tym bardziej, że jak się zdaje, w dacie wykonywania tych robót inwestor samowolnie zdecydował o umieszczeniu skrzynki na zewnątrz budynku.
Nie można też podzielić poglądu organu nadzoru budowlanego, jakoby wykonanie w ramach samowoli budowlanej "odboju" winno stać się przedmiotem odrębnego postępowania, ponieważ w razie konieczności nałożenia jakiegokolwiek obowiązku związanego z wykonaniem robót na gruncie ustawy Prawo budowlane, jego adresatem powinni być obecni właściciele ww. działek tj. S. M. i U. Z. Pomimo tego, że niewątpliwie na skutek podziału nieruchomości, oznaczonej poprzednio jako działka o nr ewid. 340, nastąpiła zmiana w sferze stosunków własnościowych, to jednak nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, że "odbój" jest elementem konstrukcyjnym spornego budynku i stanowi wraz z nim jedną całość. Co prawda organ nadzoru nie wyjaśnił, czym tak naprawdę jest ww. "odbój" i jaką funkcję pełni, to jednak wydaje się, że będzie się on zaliczać do urządzeń budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym wszelkie obowiązki, które mogłyby być nałożone w zakresie ww. urządzenia budowlanego, powinny być kierowane właśnie do właściciela obiektu budowlanego, z którym to urządzenie jest technicznie związane. Natomiast w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do przywrócenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w celu wykonania tego obowiązku będzie zmuszony do wejścia na teren cudzej nieruchomości, możliwa jest sytuacja, o której mowa w art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który upoważnia organ do orzekania o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości.
Natomiast jak chodzi o utwardzenie terenu działki, której właścicielami stali się S. M. i U. Z., to jakkolwiek służyło ono właścicielom sąsiedniej nieruchomości i osobom z niej korzystającym, to jednak nie stanowiło ono urządzenia związanego z budynkiem. Przeto w tym zakresie wniosek organu o konieczności rozpatrzenia tej kwestii w odrębnym postępowaniu jest zasadny.
Nietrafny okazał się zarzut dotyczący samowoli budowlanej przy rozbiórce schodów. Obecny właściciel nieruchomości sąsiedniej legitymuje się bowiem zgłoszeniem wykonania ich rozbiórki. Jednakże umknęło uwadze organu nadzoru budowlanego, że skarżący kwestionował także sposób wykonania tych prac, zarzucając ich niekompletność, to jest pozostawienie części schodów poniżej poziomu gruntu. Organ winien zatem wyjaśnić, czy obecny właściciel budynku, do którego prowadziły schody, dokonał ich rozbiórki zgodnie ze zgłoszeniem, czy też zaniechał pełnego ich wykonania. Następnie rozważenia wymagałoby, czy tak wykonane roboty rozbiórkowe nie wypełniają dyspozycji art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego , to jest czy nie zostały wykonane z naruszeniem warunków zgłoszenia w dalszej kolejności rozważyć zastosowanie art. 51 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nie wyjaśniono również kwestii płyty żelbetowej biegnącej wzdłuż ściany zachodniej na wysokości I piętra, znajdującej się nad nieruchomością skarżącego.. Wyjaśnienia organu odwoławczego w tej mierze są wewnętrznie sprzeczne. Organ bowiem z jednej strony ustala, że została ona wykonana już na etapie realizacji budynku, z drugiej przyjmuje, że nie pełniła funkcji balkonu, bo nie miała balustrady i oddzielona była balustradą od płyty stanowiącej balkon, zainstalowanej na elewacji frontowej. Przyjmuje również, że płyta ta pełniła funkcję zadaszenia schodów do piwnicy, których wówczas wszak nie było. Co więcej, schody pierwotnie miały zostać zrealizowane prostopadle do ściany zachodniej, czego dowodzą rysunki załączone do pozwolenia na budowę tychże. Zatem płyta usytuowana wzdłuż ściany nie mogła stanowić zadaszenia dla schodów planowanych prostopadle do ściany. W sytuacji, gdy płyta pełniła funkcję zadaszenia schodów do budynku, wydaje się konieczne rozważenie jej rozebrania w ramach rozbiórki schodów.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się do zarzutu dotyczącego zmian sposobu użytkowania obiektu na obecnym etapie eksploatacji. Jakkolwiek nie każda zmiana sposobu faktycznego użytkowania obiektu rodzi konieczność ingerencji organu nadzoru budowlanego, to nieustosunkowanie się organu do tego zarzutu, podnoszonego w toku postępowania administracyjnego czyni niemożliwą weryfikację tego zarzutu skargi.
W zakresie instalacji ogrzewania gazowego rację trzeba przyznać organowi administracji, że oględziny obiektu nie potwierdziły wykonania takiej instalacji.
W świetle powyższych ustaleń nie można zgodzić się z organem, że materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje jednoznacznie na to, że kontrolowane roboty budowlane były wykonane legalnie. W związku z tym nie można przesądzić o tym, że art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie znajdzie w sprawie zastosowania. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., bowiem opierała się o wadliwie oceniony materiał dowodowy, czego skutkiem było błędne zastosowanie art. 105 § 1 K.p.a.
Uznać też należy, że skarżący zasadnie zauważył, że organ I instancji nie orzekł o całości sprawy, bowiem w sentencji decyzji pominął kwestie związane z budową płyty żelbetowej na zachodniej ścianie budynku, przebudową przyłącza elektroenergetycznego, częściowo zlikwidowanych schodów znajdujących się na działce skarżącego oraz utwardzenia terenu działek o nr ewid. 340/40 i 340/43. Jeżeli organ uznał, że w tej części postępowanie było bezprzedmiotowe, to powinien w tym zakresie postępowanie umorzyć, bądź dać wyraz takiej ocenie w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia. Dlatego brak rozstrzygnięcia tychże kwestii musiało skutkować uchyleniem przez sąd również decyzji organu I instancji, na podstawie art. 135 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organ nadzoru budowlanego uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a w szczególności wyjaśni w sposób wyczerpujący datę wykonania prac w elewacji zachodniej, zwłaszcza wybicia okien nieprzewidzianych w projekcie budowlanym, dokona oceny, czy roboty budowlane, stanowiące przedmiot postępowania, w dniu ich wykonania stanowiły istotne, bądź nieistotne odstąpienie od projektu budowlanego, wyjaśni usytuowanie budynku na nieruchomości i datę dokonania jej podziału, następnie rozstrzygnie o legalności poszczególnych robót, bądź konieczności zastosowania art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Ponadto rozstrzygnięciem organ obejmie całość prowadzonego postępowania.
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło