I OSK 1437/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-14
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Małgorzata Pocztarek, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który został zawieszony w czynnościach służbowych, a następnie zwolniony ze służby z powodu trwałej niezdolności do służby, przysługuje zawieszona część uposażenia, jeśli wyrok uniewinniający zapadł po jego zwolnieniu ze służby?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że błędna jest wykładnia art. 124 ust. 2 ustawy o Policji dokonana przez Sąd pierwszej instancji. Sąd uznał, że prawo do zawieszonej części uposażenia po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego zależy wyłącznie od sposobu zakończenia tego postępowania (tj. braku skazania lub kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby), a nie od faktu pozostawania policjanta w służbie w momencie wydania wyroku uniewinniającego. Zwolnienie policjanta ze służby z powodu niezdolności do służby nie pozbawia go tego prawa, jeśli postępowanie zakończyło się uniewinnieniem.Stan faktyczny
R. S., policjant, został zawieszony w czynnościach służbowych w związku z postępowaniem karnym. Następnie został zwolniony ze służby z powodu całkowitej niezdolności do służby. Po prawomocnym wyroku uniewinniającym go od zarzucanych czynów, R. S. wystąpił o wypłatę zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia. Organy policji odmówiły, uznając, że wyrok uniewinniający zapadł po zwolnieniu ze służby, co wyklucza prawo do wypłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA, zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji. Zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz R. S. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia del. WSA Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 1296/13 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na rzecz R. S. kwotę 377 (słownie: trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 1296/13 oddalił skargę R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Komendant Miejski Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko R. S. – specjaliście [...] Komendy Miejskiej Policji w [...].
Następnie Prokuratura Okręgowa w [...] w ramach śledztwa sygn. akt [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. przedstawiła wyżej wymienionemu zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 3 i art. 165 § 1 pkt 5, § 2 i § 4 w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego oraz postanowieniem z tej samej daty zastosowała środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia podejrzanego w czynnościach służbowych, który uchyliła postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r.
Komendant Miejski Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), zawiesił R. S. w czynnościach służbowych na okres jednego miesiąca od dnia [...] czerwca 2004 r. do dnia [...] lipca 2004 r.
Komendant Miejski Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] zmienił zarzuty w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym na tożsame z zarzutami przedstawionymi wyżej wymienionemu przez Prokuraturę Okręgową w [...] w dniu [...] czerwca 2004 r. Następnie Komendant Miejski Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] zawiesił postępowanie dyscyplinarne do czasu zakończenia postępowania karnego.
Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. R. S. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidów w związku ze służbą w Policji.
W związku z w/w orzeczeniem, Komendant Miejski Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, zwolnił R. S. ze służby w Policji z dniem 29 sierpnia 2011 r. Komendant Miejski Policji w [...], uwzględniając fakt zwolnienia ze służby orzeczeniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...], umorzył postępowanie dyscyplinarne wobec wyżej wymienionego.
Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] lutego 2013 r. sygn. akt [...] uniewinnił R. S. od dokonania zarzucanego mu czynu. Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 17 marca 2013 r.
Wnioskiem z dnia 17 czerwca 2013 r. R. S. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wypłatę zaległych należności pieniężnych, tj. 50% miesięcznego uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych oraz nagrody rocznej za rok 2004.
Komendant Miejski Policji w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, odmówił R. S. wypłaty zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych od dnia [...] czerwca 2004 r. do dnia [...] lipca 2004 r.
Na skutek wniesienia przez R. S. od powyższej decyzji odwołania sprawę rozpoznawał Komendant Wojewódzki Policji w [...], który decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, który stwierdził, że dokonując interpretacji art. 124 ust. 2 ustawy o Policji nie można pominąć art. 125 ust. 2 tej ustawy. Wskazał, że ustawodawca zróżnicował sytuację prawną policjantów zawieszonych w czynnościach służbowych i tymczasowo aresztowanych, przyznając tym drugim uprawnienie do otrzymania zawieszonej części uposażenia również, gdy umorzenie postępowania karnego lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu policjanta ze służby. Stąd też, jeśli w przypadku policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych do czasu zwolnienia ze służby w Policji nie ustąpią przyczyny zawieszenia, brak jest podstaw do przyznania mu zawieszonej części uposażenia, choćby nawet, po zakończeniu prowadzonych postępowań (karnego lub dyscyplinarnego), będących podstawą zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, nie został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Organ odwoławczy, mając na uwadze racjonalność prawodawcy i odmienne uregulowanie sytuacji policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych od tymczasowo aresztowanego oraz wykładnię literalną wskazanych przepisów uznał, że w przypadku policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych zawieszoną część uposażenia wypłaca się policjantowi w służbie czynnej, jeżeli do dnia zwolnienia ze służby zapadłby wyrok uniewinniający, a nie – jak w niniejszym przypadku – policjantowi zwolnionemu ze służby w Policji z dniem 29 sierpnia 2011 r., gdy wyrok uniewinniający zapadł w dniu [...] lutego 2013 r., tj. po upływie półtora roku po zwolnieniu ze służby.
Powyższa decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] stała się przedmiotem skargi wniesionej przez R. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił błędną wykładnię art. 124 ust. 2 ustawy o Policji oraz naruszenie art. 107 K.p.a.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, powołanym na wstępie wyrokiem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku, po przedstawieniu niespornego stanu faktycznego, treści art. 39 ust. 2 i art. 124 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji wskazał, że w niniejszej sprawie kwestią sporną jest wykładnia ostatnio powołanego przepisu. Zgodnie z art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Przepis ten gwarantuje policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, otrzyma zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, pod warunkiem, że w tych postępowaniach nie zostanie skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Dla zastosowania dyspozycji tego przepisu konieczne jest, aby przesłanki warunkujące otrzymanie zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia ziściły się kumulatywnie w czasie, gdy policjant nadal pozostaje w służbie, gdyż w sytuacji zwolnienia w okresie jego zawieszenia w czynnościach służbowych, decyzja o zwolnieniu ze służby znosi skutek w postaci zawieszenia, poprzez wygaszenie decyzji o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych, co udaremnia możliwość stosowania tej normy prawnej, który to skutek nie występuje w przypadku policjanta tymczasowo aresztowanego, o którym mowa w art. 125 ustawy o Policji.
Stanowi o tym § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. Nr 120 poz. 1029 ze zm.). Stosownie do treści tego przepisu, wygaśnięcie decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych następuje w przypadku zwolnienia policjanta ze służby. Przedmiotowe rozporządzenie jest wypełnieniem delegacji ustawowej zawartej w art. 39 ust. 4 ustawy o Policji, w myśl której minister właściwy do spraw wewnętrznych określi w drodze rozporządzenia tryb zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych, uwzględniając organy uprawnione do zawieszania policjanta w czynnościach służbowych, tryb zaskarżania decyzji o zawieszeniu oraz przypadki uchylania lub wygaśnięcia decyzji o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych przed ukończeniem postępowania karnego. Przepis ten wskazuje, że wolą ustawodawcy było wygaszenie decyzji o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych w sytuacji zwolnienia go ze służby przed ukończeniem postępowania karnego, czego wyrazem jest przywołany § 6 pkt 3 rozporządzenia.
W przypadku, gdy do czasu zwolnienia policjanta ze służby w Policji nie ustąpią przyczyny zawieszenia go w czynnościach służbowych, brak jest podstaw do przyznania mu zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia, choćby po zakończeniu prowadzonych postępowań (karnego lub dyscyplinarnego) będących podstawą zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, nie został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że art. 125 ust. 2 ustawy o Policji zawiera dodatkową przesłankę, która obliguje właściwy organ do przyznania policjantowi zawieszonej części uposażenia nawet w sytuacji, gdy umorzenie postępowania karnego będące przyczyną tymczasowego aresztowania, lub uniewinnienie prawomocnym wyrokiem sądu, miało miejsce po zwolnieniu ze służby. Przepis ten w sposób wyraźny stanowi, że w razie umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki tego uposażenia, wprowadzone w okresie zawieszenia, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu policjanta ze służby. Jedyne odstępstwo od tej zasady przewiduje w razie ziszczenia się przesłanek określonych w art. 125 ust. 3, a więc w przypadku, gdy postępowanie karne umorzono z powodu przedawnienia lub amnestii, a także w razie warunkowego umorzenia postępowania karnego. Przepis art. 124 ust. 2 takiej szczególnej regulacji nie zawiera, przemawia to także za przyjęciem, iż nawet w sytuacji, gdy policjant – zawieszony w czynnościach służbowych w związku z toczącym się postępowaniem karnym lub dyscyplinarnym – nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby, lecz stosowne orzeczenie uniewinniające lub umarzające postępowanie zostało wydane po zwolnieniu policjanta ze służby, brak jest podstaw do przyznania mu zawieszonej części uposażenia wraz z obligatoryjnymi podwyżkami. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R. S. reprezentowany przez adwokata. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 2 w zw. z art. 125 ust. 2 ustawy o Policji, poprzez uznanie, że wypłata zawieszonego uposażenia po wydaniu wyroku uniewinniającego możliwa jest jedynie w stosunku do policjanta w służbie czynnej, podczas gdy prawidłowa interpretacja powyższych przepisów nie wymaga, aby przesłanki otrzymania zawieszonej części uposażenia w okresie zawieszenia ziściły się kumulatywnie w czasie, gdy policjant wciąż pozostaje w służbie.
Wskazując na powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że stosując wykładnię literalną przepisu art. 124 ust. 2 ustawy o Policji wskazać należy, iż jedyne i konieczne warunki dla otrzymania zawieszonej części uposażenia to wyłącznie zakończenie postępowania dyscyplinarnego lub karnego, będącego przyczyną zawieszenia, jeżeli nie zapadł wyrok skazujący lub orzeczenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W ocenie autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji błędnie zakwalifikował skarżącego jako policjanta, który w momencie zwolnienia był zawieszony w czynnościach służbowych, gdyż rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. wygasł z dniem 22 lipca 2004 r. w oparciu o przepis § 6 pkt 1, a nie § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych. W chwili zwolnienia ze służby skarżący nie był zawieszony w czynnościach służbowych i rozkaz personalny o zwolnieniu nie znosił skutku w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, gdyż zawieszenie wygasło.
Zdaniem skarżącego, nie do zaakceptowania jest wniosek Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że na podstawie analizy art. 125 ust. 2 ustawy o Policji istnieje jakikolwiek inny, dodatkowy warunek dla otrzymania zawieszonej części uposażenia, tym bardziej, że przepis ten dotyczy tylko policjantów tymczasowo aresztowanych, podczas gdy art. 124 ust. 2 ustawy o Policji odnosi się również do policjanta, przeciwko któremu toczy się postępowanie dyscyplinarne. Przepis ten w stosunku do art. 124 ust. 2 ustawy o Policji stanowi lex specialis i zgodnie z ogólnymi zasadami wykładni nie może stanowić podstawy rozszerzającej wykładnię art. 124 ust. 2 tej ustawy. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają także zupełnie odmienne podstawy wyrównania uposażenia opisane w powołanych przepisach. W art. 125 ust. 2 ustawy o Policji kryteria te są zaostrzone o ust. 3, podczas gdy art. 124 ust. 2 ustawy o Policji wymaga jedynie braku skazania prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarania karą dyscyplinarną wydalenia ze służby, bowiem orzeczenie to dotyczy zupełnie innego stanu prawnego.
Nawet gdyby przyjąć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zastosował literalną wykładnię art. 124 ust. 2 ustawy o Policji, to nie skorzystał, mimo takiej możliwości, z jej odstąpienia, bowiem taka wykładnia w ściśle określonym przypadku skarżącego prowadzi do absurdu. Policjant tymczasowo aresztowany, któremu w związku z tym zawieszono wypłatę 50% uposażenia otrzymuje wyrównane uposażenie. Skarżący po przepracowaniu 7 lat po zawieszeniu i odejściu ze służby po 25 latach nienagannej służby z tego uprawnienia nie może skorzystać. Skarżący kasacyjnie uważa, iż w tym przypadku Sąd pierwszej instancji winien zastosować wykładnię celowościową. Trudno bowiem uznać, że sprawiedliwe i słuszne jest rozszerzenie uprawnień policjantów tymczasowo aresztowanych wobec policjantów, którzy popełnili czyn umożliwiający im pełnienie obowiązków służbowych.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Odnosząc się do podniesionego zarzutu stwierdził, że jest on niezasadny.
R. S. przy piśmie z dnia 16 marca 2016 r. przesłał do sprawy dokumenty, m.in. pismo Zastępcy Dyrektora Gabinetu Komendanta Głównego Policji z dnia 30 listopada 2015 r. oraz pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 23 lipca 2015 r., skierowane do Ministra Spraw Wewnętrznych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta jedynie na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 2 w zw. z art. 125 ust. 2 ustawy o Policji.
Przypomnieć należy, iż wykładnia to określenie rzeczywistej treści przepisu prawnego (zakodowanej w nim normy prawnej), która jest rezultatem procesu interpretacyjnego zachodzącego wówczas, gdy istnieje konieczność zastosowania danego przepisu. Procesowi wykładni należy poddać każdy przepis prawny (tekst prawny) w celu ustalenia jego treści, niezależnie od stopnia jego rozumienia prima facie (tak Maciej Zieliński w: Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki. Warszawa 2008, str. 320). Znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników językowych, takich jak m.in. cele i funkcje danej regulacji prawnej (kontekst funkcjonalny).
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy w świetle art. 124 ust. 2 ustawy o Policji policjant, któremu na skutek zawieszenia w czynnościach służbowych na okres jednego miesiąca, w związku z wszczęciem przeciwko niemu postępowania karnego, zawieszono 50% należnego uposażenia, w sytuacji, gdy wyrok uniewinniający zapadł po zwolnieniu policjanta ze służby z powodu orzeczenia trwałej niezdolności do służby (art. 41 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy), otrzymuje, bądź nie, zawieszoną część uposażenia.
Przepis art. 124 ust. 2 ustawy o Policji stanowi, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Sąd pierwszej instancji trafnie zauważył, że powołany przepis ma charakter gwarancyjny. Policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych, po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego będącego przyczyną zawieszenia, gwarantuje otrzymanie zawieszonej części uposażenia jedynie pod warunkiem, że w tych postępowaniach nie zostanie skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Oznacza to, że w przypadku, gdy policjant został skazany lub wydalony ze służby, traci uprawnienie do jakiegokolwiek wyrównania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokonał interpretacji art. 124 ust. 2 ustawy o Policji w zakresie uprawnienia policjanta do otrzymania zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia stosując przede wszystkim wykładnię systemową. Powołując treść art. 125 ust. 2 tej ustawy, dotyczącego sytuacji prawnej policjantów tymczasowo aresztowanych i wskazując na zakres zastosowania tej normy przyjął, że warunkiem otrzymania przez policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia jest zakończenie w/w postępowań i wydanie określonych orzeczeń wyłącznie w czasie pozostawania policjanta w służbie. W istocie uzależnił uprawnienie policjanta do zawieszonej części uposażenia od tego, kiedy zapadł wyrok uniewinniający, w sytuacji, gdy policjant nie ma wpływu zarówno na to, że zostanie ze służby zwolniony przed wydaniem tego rodzaju wyroku z uwagi na stan zdrowia (art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji), jak i na termin wydania takiego wyroku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 124 ust. 2 ustawy o Policji jest błędna. Opiera się ona na wprowadzeniu dodatkowej, nieprzewidzianej przez ustawodawcę, przesłanki skutkującej pozbawieniem policjanta uprawnienia określonego przez ustawę, przede wszystkim jednak nie uwzględnia celu i funkcji regulacji zawartej w tym przepisie. Jak wyżej wskazano, jest nim gwarancja otrzymania przez policjanta zawieszonego w czynnościach służbowych zawieszonej części uposażenia oraz obligatoryjnych podwyżek wprowadzonych w okresie zawieszenia pod warunkiem, że po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, nie zostanie on skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Oznacza to, że wypłatę zawieszonej części uposażenia determinuje jedynie sposób zakończenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego, a nie fakt pozostawania policjanta w tym czasie w służbie. W sytuacji, gdyby ustawodawca warunkował otrzymanie przez policjanta zawieszonej części uposażenia od pozostawania w służbie, niewątpliwie w omawianym przepisie, z uwagi na jego cel i funkcję, zamieściły konieczność spełnienia tego rodzaju przesłanki.
Zaaprobowanie stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skutkowałoby tym, że R. S., który został zawieszony w czynnościach służbowych na okres jednego miesiąca, a następnie pełnił służbę przez okres 7 lat i został z niej zwolniony z uwagi na stan zdrowia, traciłby uprawnienie do otrzymania zawieszonej części uposażenia tylko dlatego, że wyrok sądu uniewinniający go od popełnienia zarzucanego czynu został wydany po zwolnieniu go ze służby z powodu orzeczenia trwałej niezdolności do służby.
Ponadto autor skargi kasacyjnej zasadnie stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nieprawidłowo zakwalifikował skarżącego jako policjanta, który w dacie wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby był zawieszony w czynnościach służbowych. Rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] o zawieszeniu R. S. w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] czerwca 2004 r. do dnia [...] lipca 2004 r., stosownie do § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych, wygasł z upływem czasu zawieszenia. Oznacza to, że rozkaz o zwolnieniu skarżącego ze służby nie znosił skutku w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, gdyż zawieszenie wygasło. W niniejszej sprawie nie miał zatem zastosowania wskazany przez Sąd § 6 pkt 3 cyt. rozporządzenia.
Zauważyć również należy, iż skarżący trafnie podniósł, iż Sąd pierwszej instancji, powołując się w rozpoznawanej sprawie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 700/12 nie dostrzegł, iż dotyczył on odmiennej sytuacji – policjanta, który przed uniewinnieniem odszedł ze służby w statusie zawieszonego w czynnościach służbowych.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że stwierdzone naruszenie prawa materialnego uprawnia do zastosowania w sprawie art. 188 p.p.s.a. – uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez jej uwzględnienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013, poz. 461 ze zm.).
Następstwem niniejszego rozstrzygnięcia jest konieczność ponownego rozpatrzenia przez organ wniosku R. S. o wypłatę zawieszonej części uposażenia za okres zawieszenia w czynnościach służbowych, z uwzględnieniem wykładni przepisów dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło