I OW 287/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty K. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą K. a Naczelnikiem Urzędu Celnego w P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy dotyczącej usunięcia z drogi samochodu osobowego postanawia: wskazać Naczelnika Urzędu Celnego w P. jak organ właściwy do rozpoznania sprawy. Starosta K. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Urzędem Celnym w P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy związanej z usunięciem z drogi samochodu osobowego marki BMW o numerze rejestracyjnym [...], numer VIN: [...] . W uzasadnieniu wniosku organ podał następujący stan sprawy: w dniu 20 grudnia 2012 r. Komenda Powiatowa Policji w K. wydała dyspozycję usunięcia pojazdu marki BMW o numerze rejestracyjnym [...], numer VIN: [...] na parking strzeżony Firmy Pomoc Drogowa [...] położony w K. G., ul. [...], ponieważ pozostawiono go w miejscu powodującym zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Organ wskazał, że z informacji uzyskanej w dniu 25 kwietnia 2013 r. z właściwego urzędu do spraw rejestracji pojazdów w Niemczech wynika, że wskazany wyżej pojazd został w dniu 31 stycznia 2012 r. wyrejestrowany. Starosta K. na podstawie art. 130a ust. 10b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) wobec tego, że w dniu 20 grudnia 2012 r., to jest w dniu usunięcia z drogi, wskazany wyżej pojazd nie był zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, pismem z dnia 14 maja 2013 r. przekazał sprawę do załatwienia Urzędowi Celnemu w L. Urząd Celny w L. pismem z 20 maja 2013 r. przekazał dokumentację dotyczącą tego pojazdu do organu właściwego miejscowo, to jest Urzędu Celnego w P., ponieważ właścicielem przedmiotowego pojazdu jest M. Z., zam. ul. [...],P. Pismem z dnia 11 października 2013 r. Urząd Celny w P. poinformował, że z analizy dokumentów nie wynika, aby przedmiotowy pojazd był towarem niewspólnotowym, a tym samym nie ma podstaw do zastosowania prawa celnego. Wobec tego pismem z dnia 18 października 2013 r. zwrócił do urzędu w K. akta pojazdu. Starosta K. zaś w oparciu o art. 130a ust. 10b ustawy Prawo o ruchu drogowym uznał, że nie jest kompetentny do załatwienia sprawy i wystąpił z wnioskiem o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego. W odpowiedzi na wniosek Naczelnik Urzędu Celnego w P. wskazał, że zakres jego działania określony przepisami prawa celnego obejmuje regulowanie spraw dotyczących towarów nie posiadających statusu towaru wspólnotowego. Natomiast silnikowy pojazd drogowy jakim jest samochód osobowy marki BMW o nr VIN: [...] uznać należy za posiadający status wspólnotowy. Samochód był już bowiem zarejestrowany w jednym z państw członkowskich – na terenie Niemiec, co oznacza, że jeżeli nawet uprzednio zostałby przywieziony spoza terenu Unii Europejskiej, to jego sytuacja ze względu na przepisy prawa celnego została uregulowana, gdyż przyjęty do obrotu na terytorium Unii (a więc i zarejestrowany) może być tylko pojazd wprowadzony na terytorium Unii, jeżeli jego sytuacja została uregulowana (został zwolniony przez organ celny). Wskazano, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, to jest fakt zarejestrowania, umowa kupna/sprzedaży zawarta między M. Z. a P. P., wskazują w dostateczny sposób na wspólnotowy status samochodu BMW; natomiast nie ma dowodów przeciwnych. Samochód nie jest też towarem magazynowym czasowo, nie znajduje się w wolnym obszarze celnym, ani też w składzie wolnocłowym. Wobec tego Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał, że znajduje zastosowanie art. 313 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego Przepisy Wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE Nr 258 z 29.10.1993r. z późn. zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym i stosownie do postanowień tegoż rozporządzenia samochód osobowy marki BMW o nr VIN: [...] uznać należy jako posiadający status wspólnotowy. Tym samym sprawa nie podlega uregulowaniu ze względu na przepisy prawa celnego. Przekazany pojazd nie może więc zostać przejęty przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. Organ wskazał, że w przepisie art. 130a ust. b ustawy Prawo o ruchu drogowym podane zostały warunki odnoszące się do przekazywanego pojazdu tj. 1) pojazd nie powinien być zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej, 2) przekazany jest w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. Warunki te powinny zaistnieć równocześnie. Wobec tego uznano, że przesłanka braku rejestracji może być podstawą do przekazania (i przejęcia pojazdu) tylko wtedy, gdy sytuacja pojazdu wymaga uregulowania zgodnie z przepisami prawa celnego. Natomiast w niniejszej sprawie wymóg równoczesności nie został dopełniony. Pojazd wprawdzie nie jest zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej, ale ponieważ jego sytuacja zgodnie z przepisami prawa celnego jest uregulowana, nie może zostać przekazany w celu takiego uregulowania. Wobec tego Naczelnik Urzędu Celnego w P. stwierdził, że nie jest właściwy w sprawie. Zdaniem Naczelnika Urzędu Celnego w P., w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 130a ust. 10b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z uwagi na powyższe Naczelnik Urzędu Celnego w P. wniósł o stwierdzenie, że właściwym organem do załatwienia sprawy związanej z usunięciem z drogi przedmiotowego pojazdu, jest Starosta K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. W obu przypadkach spór kompetencyjny (i spór o właściwość) może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny pomiędzy Starostą K. a Naczelnikiem Urzędu Celnego w P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do załatwienia sprawy związanej z usunięciem z drogi samochodu osobowego marki BMW o numerze rejestracyjnym [...], numer VIN: [...]. Wskazać należy, że zgodnie z art. 130a ust. 10b ustawy Prawo o ruchu drogowym, jeżeli pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 nie jest zarejestrowany w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej, przekazuje się go właściwemu miejscowo naczelnikowi urzędu celnego w celu uregulowania jego sytuacji zgodnie z przepisami prawa celnego. Zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzą do jednoznacznej konkluzji o właściwości organu celnego w sprawie uregulowania sytuacji prawnej pojazdu usuniętego z drogi, który nie jest zarejestrowany w żadnym z państw Unii Europejskiej. Stan faktyczny w niniejszej sprawie wypełnia przesłankę powołanego przepisu. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż przedmiotowy pojazd nie jest zarejestrowany. Okoliczność, że był zarejestrowany w jednym z państw członkowskich aktualnie nie ma znaczenia dla oceny konieczności podjęcia stosownych czynności i właściwości organu. Obecnie pojazd ten bowiem nie posiada statusu towaru wspólnotowego, gdyż stosownie do art. 320 lit. a rozporządzenia Komisji EWG z 2 lipca 1993 r., jeżeli konieczne jest potwierdzenie statusu silnikowych pojazdów drogowych zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, pojazdy takie uważane są za wspólnotowe pod warunkiem, że posiadają tablice i dowód rejestracyjny, a dane umieszczone w dowodzie rejestracyjnym i na tablicach rejestracyjnych potwierdzają w niezaprzeczalny sposób ich wspólnotowy status. Jak wynika z treści wniosku o rozstrzygniecie sporu, samochód marki BMW nie jest zarejestrowany w żadnym państwie unijnym. Należy zauważyć, że w istocie pojazd marki BMW był użytkowany na terenie Niemiec, jednak został wyrejestrowany, zatem w chwili obecnej jest pojazdem nie zarejestrowanym w żadnym z państw członkowskich Unii Europejskiej. Jest to zatem sytuacja, którą reguluje art. 130a ust. 10b, a przepis ten przewiduje, jako wyjątek od generalnej zasady, właściwość naczelnika urzędu celnego do załatwienia sprawy. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.