II SAB/Kr 326/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2014 r. sprawy ze skargi H. R. i J. R. na bezczynność "T" S.A. z siedzibą w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność "T" S.A. z siedzibą w K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania "T" S.A. z siedzibą w K. do wydania aktu lub podjęcia czynności; III. wymierza "T" S.A. z siedzibą w K. grzywnę w wysokości 200,00 zł (dwieście złotych); IV. zasądza od "T" S.A. z siedzibą w K. solidarnie na rzecz skarżących H. R. i J. R. kwotę 340,00 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 6 marca 2013 r. H. R. i J. R. właściciele działki ew. nr [...] w B. zwrócili się do "T" S.A. o zawarcie umowy w przedmiocie ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa, dotyczącej posadowionych urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomościach stanowiących własność. Zwrócili się także o wypłatę wynagrodzenia z tytułu bezpodstawnego, bezmownego korzystania z ww. nieruchomości za okres od dnia 30 stycznia 2003 r. do dnia 30 stycznia 2013 r. Jednocześnie w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o ustępie do informacji publicznej zwrócili się o udostępnienie wszelkich ewentualnych decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy ww. urządzeń usytuowanych na ich nieruchomości, w tym protokołów z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami, pod rygorem podjęcia kroków prawnych określonych w art. 21 i art. 23 ustawy. W odpowiedzi "T" S.A. Oddział w T. podała, że urządzenia na działce nr [...] w miejscowości B. zostały wybudowane na podstawie wymaganej dokumentacji technicznej i prawnej zgodnie z obowiązującymi przepisami, a wszelkie zobowiązania w stosunku do właścicieli gruntów z tytułu wejścia na teren nieruchomości regulowane były na etapie realizacji inwestycji. Wskazała nadto, że z uwagi na 30 letni okres eksploatowania urządzeń doszło do zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu. Pismem z dnia 26 kwietnia 2013 r. H. R. i J. R. ponownie wezwali "T" S.A. do przekazania kserokopii decyzji administracyjnych i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy urządzeń elektroenergetycznych stanowiących własność "T" S.A. posadowionych na nieruchomości nr [...] w B., w tym protokoły z odbioru budowanych linii przesyłowych oraz plany z mapkami. Wnioskujący zobowiązali się do pokrycia kosztów wykonania kserokopii. W odpowiedzi "T" S.A. Oddział w T. wyjaśniła, iż nie udostępnia dokumentów związanych z budową urządzeń elektroenergetycznych stanowiących własność spółki. Jednocześnie poinformowała, że o udostępnienie przedmiotowych dokumentów można zwrócić się do organu administracji publicznej wydającego decyzje dotyczące budowy urządzeń elektroenergetycznych lub właściwego archiwum państwowego. H. R. i J. R. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność "T" S.A. z siedzibą w K. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia 6 marca 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnieniu informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ww. ustaw. W związku powyższym wnieśli o stwierdzenie bezczynności spółki oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i żądanej formie. Podali skarżący, że dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi". Z powyższego wynika, że udostępnianie decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest bowiem zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w zakreślonym przez ustawę terminie. Oznacza to, że zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, kodeks postępowania administracyjnego nie ma do niej zastosowania. Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera bowiem odesłanie do stosowania kpa jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu. Według skarżących skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu bez wezwania do usunięci naruszenia prawa. Wskazali, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymali wnioskowanych dokumentów, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę "T" S.A. Oddział w K. wniosła o oddalenie skargi. Po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie, spółka wskazała, że pracownik spółki nie nadał biegu sprawie po wpłynięciu do siedziby spółki skargi na bezczynność i dopiero na skutek wezwania Sądu Administracyjnego nadano sprawie bieg. W efekcie w dniu 9 grudnia 2013 r. skarżący otrzymali kopie żądanych dokumentów będących w posiadaniu Rejonu D. Oddział [...], związanych z budową urządzeń elektroenergetycznych na działce ewid. nr [...] w B., co stanowi uwzględnienie skargi. W załączeniu do pisma z dnia 9 grudnia 2013 r. "T" S.A. Odział w T. przesłała skarżącym będące w posiadaniu spółki związane z budową urządzeń elektroenergetycznych na działce nr [...] w B. dokumenty: decyzję Naczelnika gminy B. z dnia 6 kwietnia1998 r. ([...]); decyzję Naczelnika Gminy B. z dnia 5 lipca 1988 r. ([...]); decyzję Naczelnika Gminy B. z dnia 7 lutego 1989 r. ([...]); wskazanie lokalizacyjne nr [...] z dnia 27 października 1987 r.; zestawienie właścicieli i użytkowników gruntów dotyczące budowy stacji transformatorowej B.. Pismem z dnia 18 grudnia 2013 r. skarżący zwrócili się do "T" S.A. Odział w T. o udzielenie informacji czy dokumentacja przesłana wraz z pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. to wszystkie informacje publiczne posiadane przez spółkę w związku z budową, posadowieniem, przebudową remontami i eksploatacją infrastruktury elektroenergetycznej posadowionej na ich nieruchomości. W odpowiedzi z dnia 7 stycznia 2014 r. "T" S.A. Odział w T. wskazała, że posiadane dokumenty związane z budową urządzeń elektroenergetycznych zlokalizowanych na działce nr [...] w B. zostały przesłane w piśmie z dnia 9 grudnia 2013 r. W piśmie procesowym z dnia 31 stycznia 2014 r. strona skarżąca podniosła, że wniosek z dnia 6 marca 2013 r. nie został rozpatrzony w całości, udostępnienie bowiem jedynie fragmentarycznych dokumentów nie można traktować jako uwzględnienie skargi w ramach samokontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 § 2 art. 3 ppsa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", wniesienie skargi na bezczynność organów jest możliwe w wypadkach przewidzianych w pkt 1- 4, czyli skarga ta przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1 - 3) oraz w sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas gdy w prawem przewidzianym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli sądowej nie jest określony akt lub czynność, ale ich brak w sytuacji gdy organ był zobowiązany do podjęcia określonej czynności w odpowiednim terminie. Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę do dnia rozpoczęcia rozprawy. W omawianej sprawie należy stwierdzić, że organ uwzględnił skargę w całości bowiem korzystając z uprawnień autokontrolnych udostępnił informacji publicznej. Wobec powyższego należy stwierdzić, że na dzień rozpoznania niniejszej sprawy, organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż po wniesieniu skargi do Sądu, podjął działania do których był zobowiązany. Postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe z powodu braku istnienia przedmiotu zaskarżenia. Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi był wniosek z dnia 6 marca 2013 r. dotyczący udostępnienia kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych, w tym protokołów z odbioru budowlanych linii przesyłowych oraz planów z mapkami. Zgodnie z art. 149 § 1 sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast stosownie do art. 161 § 1 P.p.s.a. ustawy sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-2 tego przepisu lub gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe – pkt 3. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi, jeżeli po wniesieniu skargi zaistnieją okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe niewątpliwie w przypadku wydania przez organ administracji aktu lub interpretacji bądź też dokonania czynności po wniesieniu skargi na bezczynność organu, lecz przed jej rozpoznaniem przez sąd. Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeśli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest bowiem stan z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności do tego momentu, czyni postępowanie w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym (vide: uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08 ). W przedmiotowej sprawie nie zachodzi bezczynność organu, albowiem udzielił on żądanej informacji, co prawda po upływie 14 - dniowego terminu przewidzianego w treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2001, Nr 112, poz.1198) i już po dacie wniesienia skargi, ale przed dniem wyrokowania przez sąd. Istotnym jest także, iż zwłoka organu w udzieleniu odpowiedzi nie miała charakteru rażącego. Z akt wynika, że skarga została złożona za pośrednictwem organu w dniu 16 września 2013 r., natomiast informacji publicznej udzielono pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. Zatem w dacie wydania wyroku nie miała już miejsca bezczynność organu dotycząca niezałatwienia wniosku skarżących albowiem udzielono na niego odpowiedzi. W ten sposób została wyeliminowana bezczynność organu (a tym samym przedmiot skargi na bezczynność), a postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. W tym miejscu wskazać trzeba, że zakres przedmiotowy kognicji sądu w postępowaniu ze skargi na bezczynność jest ograniczony. Sąd nie obejmuje kontrolą merytorycznej zawartości udzielonej informacji publicznej, a jedynie władny jest oceniać, czy pokrywają się zakresy przedmiotowe wniosku i odpowiedzi organu (por. np. wyrok z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. II OSK 812/08). Taka zbieżność w sprawie niniejszej niewątpliwie ma miejsce, albowiem informacja przekazana skarżącym zawiera odpowiedź na kwestie podniesione w treści ich wniosku. Zauważyć należy, że skarżący wnioskowali o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych. Nie wskazywali przy tym konkretnych dokumentów. Do pisma z dnia 9 grudnia 2013 r. "T" S.A. w K. dołączył kserokopie dokumentów związanych z budową urządzeń elektroenergetycznych na działce skarżących. Z powyższego jednoznacznie wynika, że organ nadesłał dokumenty będące w jego posiadaniu, a dotyczące budowy, posadowienia i przebudowy linii energetycznych. Co więcej, skarżący nie wskazali na konkretne dokumenty, których organ miałby nie przedstawić. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub podjęcia czynności (pkt II). Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie prawa można uznać, w ocenie Sądu, długotrwałość prowadzenia postępowania (jak w nin. sprawie – 6 miesięcy), czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Zgodnie z art. 149 § 2 ppsa Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Mając to na uwadze orzeczono jak w punkcie I i III sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 i 2 ppsa. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 ppsa, który przewiduje zwrot kosztów na rzecz skarżącego od organu w razie umorzenia postępowania, w sytuacji uwzględnienia przez organ skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Skoro spółka udzieliła żądanej informacji publicznej po wniesieniu skargi, jest to równoznaczne z uwzględnieniem skargi. Dlatego też zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w wysokości odpowiadającej uiszczonemu przez niego wpisowi i minimalnym kosztom zastępstwa prawnego było uzasadnione w świetle art. 200 i 201 § 1 ppsa. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 149, art. 161 § 1 pkt 3 i art. 200 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.