II SA/Po 1394/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. C. na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2013r. Nr [...] w przedmiocie kontroli oświadczeń majątkowych postanawia odrzucić skargę. /-/ E.Brychcy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego przedstawił [...] września 2013r. ustalenia i wnioski kontroli oświadczenia o stanie majątkowym P. C. Dyrektor pouczył kontrolowanego, że w powyższym postępowaniu nie przysługują środki prawne przewidziane w art. 26 ust. 1 ustawy z 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz.U z 2011r. Nr 41, poz. 214 ze zm.). W dniu 5 września 2013r. P. C. nadał na poczcie pismo zawierające zarzuty wobec wyniku kontroli w powyższej sprawie. W dniu 22 listopada 2013r. skarżący P. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wyniki kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] września 2013r. w zakresie oświadczenia o stanie majątkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżony wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] września 2013r. w przedmiocie kontroli oświadczenia majątkowego skarżącego nie jest aktem lub czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) p.p.s.a., ponieważ nie dotyczy jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie jest to rozstrzygnięcie władcze, tzn. takie, któremu skarżący obowiązany jest się poddać pod groźbą zastosowania środków przymusu państwowego, przewidzianych w prawie rangi ustawowej (wyr. NSA z 21 sierpnia 2013r., I OSK 505/12, dostępne www.cbios.nsa.gov.pl). Powyższą konkluzję potwierdza treść art. 27 ust. 1, 4 i 6 ustawy z 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2011r. Nr 41, poz. 214 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem wynik kontroli powinien zawierać następujące elementy składowe: 1) oznaczenie organu kontroli skarbowej; 2) oznaczenie kontrolowanego; 3) datę wydania; 4) zakres postępowania kontrolnego; 5) powołanie podstawy prawnej; 6) końcowe ustalenia i wnioski w zakresie ustalonym w art. 24 ust. 1 pkt 2; 7) termin usunięcia nieprawidłowości wskazanych przez organ kontroli skarbowej; 8) podpis organu kontroli skarbowej. Z kolei przepis art. 27 ust. 4 tej ustawy o kontroli skarbowej stanowi, że wynik kontroli w zakresie oświadczenia o stanie majątkowym doręcza się wnioskodawcy postępowania kontrolnego. Zaś zgodnie z art. 27 ust. 6 powyższej ustawy kontrolowany jest obowiązany, z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w ust. 4, w ciągu 30 dni po upływie terminu określonego w ust. 1 pkt 7, poinformować organ kontroli skarbowej o sposobie usunięcia wskazanych nieprawidłowości. Zatem, żaden ze składników wyniku kontroli w zakresie oświadczenia o stanie majątkowym nie może być uznany za formę rozstrzygnięcia sprawy, że konkretne uprawnienie lub obowiązek wynikający wprost z przepisów prawa spoczywa na kontrolowanym, ponieważ, co jednoznacznie wynika z art. 27 ust. 6 ustawy o kontroli skarbowej, nie musi on poddać się ocenie organu kontrolnego co do stwierdzonych nieprawidłowości i sposobie ich usunięcia. Strona swoich racji może dochodzić w postępowaniu dyscyplinarnym lub karnym, o ile dojdzie do ich wszczęcia, mając wówczas zagwarantowane prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP). Ustalenia poczynione w kontrolnym postępowaniu skarbowym mogą przełożyć się bowiem na konkretne ustalenia w obrębie praw lub obowiązków kontrolowanej na gruncie odrębnych samodzielnych postępowań (dyscyplinarnego, czy karnego). W takiej jednak sytuacji ustalenia kontrolne stanowić będą materiał dowodowy w odrębnym postępowaniu, jakie ewentualnie zostanie wszczęte przez właściwe organy i w jego ramach podlegać ocenie, a osoba kontrolowana będzie miała możliwość podważenia ustaleń zawartych w wyniku kontroli. Ostateczne rozstrzygnięcie, jakie zapadnie w tym postępowaniu, będzie zaś podlegało dalszej kontroli zgodnie z regułami w nim obowiązującymi (w postępowaniu przed sądem administracyjnym lub powszechnym). Wobec powyższego wskazać należy, że wynik kontroli oświadczenia majątkowego skarżącego ogranicza się wyłącznie do ustalenia stanu faktycznego, wykazania nieprawidłowości w kontrolowanych oświadczeniach majątkowych. Nie nakłada jednak władczo na kontrolowanego żadnych obowiązków, nie potwierdza też żadnych uprawnień, jego celem jest jedynie ocena prawidłowości ujawnionych informacji. Nie jest on nakierowany na wywołanie konkretnych skutków prawnych wobec skarżącego, wynikających bezpośrednio z jego treści (post. WSA w Poznaniu z 17 listopada 2010r., II SA/Po 686/10). Powyższe znaczenie art. 27 ust. 1, 4 i 6 ustawy o kontroli skarbowej znajduje potwierdzenie również na gruncie wykładni systemowej i celowościowej. Jednym z podstawowych kanonów wypływających z zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP) jest zakaz dwutorowości postępowania w tej samej sprawie. Czyni to niecelowym uznanie właściwości sądów administracyjnych w sprawach, w których ocena prawna sformułowana w prawomocnych orzeczeniach tych sądów nie byłaby "wiążąca dla ewentualnych przyszłych postępowań, które mogą zostać wszczęte w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami". Ze wskazanych wyżej względów wynik kontroli oświadczenia majątkowego skarżącego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w wyroku z 1 lutego 2005 r., FSK 1714/04, "Finanse Komunalne" 2005, nr 12, s. 75 z glosą Adama Bartosiewicza oraz w wyroku z 17 stycznia 2006 r., II GSK 202/05, Lex nr 202624, zgodnie z którymi wynik kontroli skarbowej może podlegać kognicji sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy jego treść niesie za sobą określone obowiązki nakładane na stronę skarżącą, które można egzekwować z zastosowaniem szeroko rozumianych środków przymusu państwowego. Mając powyższego na uwadze na podstawie art. 58 §1 pkt 1 oraz §3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w postanowieniu. /-/ E.Brychcy