II SA/Wa 1142/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-25

Skład orzekający: Danuta Kania, Janusz Walawski, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. prawidłowo odmówiła udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii faktur VAT, zasłaniając się tajemnicą przedsiębiorcy, a także czy prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne w tej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że Bank nie wykazał w sposób należyty istnienia tajemnicy przedsiębiorcy, która uzasadniałaby odmowę udostępnienia informacji publicznej. Ponadto, Bank naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dwuinstancyjności oraz przepisy dotyczące wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu, poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i wydanie decyzji przez tę samą osobę, która wydała decyzję pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący G. P. zwrócił się do Powszechnej Kasy Oszczędności Bank Polski S.A. (Banku) z wnioskiem o udostępnienie kserokopii faktur VAT wystawionych przez Spółkę dla Banku w określonym okresie, wraz z informacją o ich akceptacji i zapłacie. Bank częściowo udostępnił informacje, anonimizując dane objęte tajemnicą przedsiębiorcy. Po kolejnych wezwaniach i wyroku WSA zobowiązującym Bank do rozpoznania wniosku, Bank wydał decyzję odmawiającą udostępnienia części informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Bank utrzymał w mocy decyzję odmowną. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając wadliwość postępowania i decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądził od Banku na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Powszechnej Kasy Oszczędności Bank Polski S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Powszechnej Kasy Oszczędności Bank Polski S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego G. P. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. [...] Bank [...] z siedzibą w W. (dalej: "Bank"), powołując w podstawie prawnej art. 5 ust. 2, art. 16 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: "U.d.i.p." art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. o odmowie udzielenia żądanych informacji publicznych w części wykraczającej poza informacje dotychczas przekazane. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] grudnia 2010 r. G. P. zwrócił się do Banku z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci przesłania kserokopii wszystkich faktur VAT, wystawionych przez [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka"), w okresie od [...] stycznia 2008 r. do dnia otrzymania niniejszego wniosku, wraz z informacją, czy faktury zostały zaakceptowane i zapłacone przez Bank. W związku z brakiem odpowiedzi, w dniu [...] stycznia 2011 r. G. P. wezwał Bank do usunięcia stanu bezczynności. W dniu [...] lutego 2011 r. Bank przekazał G. P. żądane przez niego, zanonimizowane kserokopie faktur i oświadczył, że faktury te zostały przez Bank zaakceptowane i zapłacone. Nadto w piśmie Bank poinformował, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 U.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Z uwagi na powyższe, z ww. faktur zostały usunięte informacje chronione tajemnicą przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., nr 153, poz.1503 ze zm), dalej: "U.z.n.k.". W związku z powyższym, G. P. wystosował do Banku pismo z dnia [...] lutego 2011 r. Jak wynika z treści tego pisma, skarżący potraktował pismo Banku z dnia [...] lutego 2011 r. jako decyzję i wskazując na zakreślenie niektórych danych, zawartych w przesłanych fakturach, wniósł o uzupełnienie otrzymanej informacji o elementy wymagane wymienione w art. 12 i 16 U.d.i.p. W odpowiedzi na ww. pismo, Bank pismem z dnia [...] marca 2011 r. poinformował G. P., że w dniu [...] lutego 2011 r. udzielił mu wszystkich informacji, jednak pismo Banku z dnia [...] lutego 2011 r. nie stanowi decyzji administracyjnej. Nadto ponownie Bank przesłał G. P. kserokopie interesujących go faktur, zaciemniając w nich kwoty oraz numer rachunku bankowego wystawcy faktur. Następnie G. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność powyższego Banku, w zakresie nieprawidłowego udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 166/11 zobowiązał Bank do rozpoznania wniosku G. P. z dnia [...] grudnia 2010 r. w zakresie nieudostępnionych danych zawartych w kopiach faktur VAT w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku, w pozostałym zakresie skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że żądane przez skarżącego informacje są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 U.d.i.p. Sąd zauważył również, że Bank przesłał wnioskodawcy kserokopie faktur, jednakże poprzez zaciemnienie w nich numeru rachunku bankowego wystawcy faktur oraz wyszczególnionych kwot, udostępniona wnioskodawcy informacja jest niepełna. Tymczasem zgodnie z treścią art. 16 U.d.i.p. w takiej sytuacji podmiot posiadający daną informacje powinien wydać stosowną decyzję, w uzasadnieniu której wskaże w pełni przyczyny odmowy udzielenia informacji publicznej. W tym też zakresie skarga jest zasadna. Zatem Bank powinien ponownie rozpatrzyć sprawę w zakresie udzielenia informacji publicznej w części danych nieudostępnionych skarżącemu, a zawartych w przekazanych mu fakturach. W dniu [...] kwietnia 2012 r. Bank wydał decyzję nr [...], w której odmówił udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej w zakresie szerszym, niż uczyniono to w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. Bank stwierdził, że żądane przez wnioskodawcę dokumenty w części nieudostępnionej zawierają informacje związane z działaniami [...] Sp. z o.o., a które - stosownie do art. 11 ust. 4 U.z.n.k. - stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. W wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy G.P. zarzucił Bankowi, że usunięte informacje - wbrew twierdzeniu organu - nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją nr [...], w dniu [...] maja 2012 r. Bank utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że żądane dokumenty zawierają informacje związane z działaniami [...] Sp. z o.o. i stanowią one tajemnicę przedsiębiorcy. Z tego względu odmówił podania wnioskodawcy wysokości stawek, po jakich Spółka świadczy na rzecz Banku konsultacje eksperckie związane z eksploatacją i rozwojem środowiska [...]. Podanie ich do wiadomości osobom trzecim spowodować może dążenie innych kontrahentów Spółki do zmiany ustalonych z nimi stawek. Natomiast numer rachunku bankowego Spółki znany jest tylko pracownikom i kooperantom Spółki. Bez wykazania się interesem prawnym nie jest nikomu udzielany. Nie podano go też na stronach internetowych Spółki. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. P. wniósł o jej uchylenie oraz nakazanie udostępnienia informacji w żądanym zakresie. Wyrokiem z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1187/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "P.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził na rzecz skarżącego koszty postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie został spełniony zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe kwestie zostały bowiem przesądzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 166/11. Natomiast sporna jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. W niniejszej sprawie Bank, odmawiając udostępnienia wnioskodawcy faktur z ujawnieniem wysokości stawek, po jakich Spółka świadczy na rzecz Banku konsultacje eksperckie, związane z eksploatacją i rozwojem środowiska [...] oraz numeru rachunku bankowego Spółki, powołał się na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 U.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 U.z.n.k.). Sąd stwierdził, iż w rozpoznawanej sprawie Bank nie przedstawił wystarczających argumentów i dowodów, uzasadniających odmowę udostępnienia żądanych informacji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że informacje, których domaga się skarżący, zawierają dane techniczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Zatem Bank nie wykazał przesłanki określonej w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Stwierdzenie Banku, że żądane informacje nie zostały nigdzie podane do publicznej wiadomości, a ich ujawnienie mogłoby godzić w interesy Spółki, jest - w ocenie Sądu - niewystarczające i niepoparte żadnymi dowodami, np. w postaci oświadczenia Spółki. Stąd też powołanie się przez Bank na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa bez wykazania jej istnienia, nie uzasadnia odmowy udostępnienia skarżącemu żądanych informacji i wydania, w oparciu o art. 16 w zw. z art. 17 i w zw. z art. 5 ust. 2 U.d.i.p, decyzji administracyjnej. W postępowaniu Bank nie przeprowadził bowiem postępowania dowodowego w tym zakresie, czym naruszył art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a., a naruszenie to niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Bank, na podstawie art. 5 ust. 2, art. 16 i art. 17 ust. 1 U.d.i.p. oraz art. 104 K.p.a., odmówił udzielenia żądanych informacji publicznych w części wykraczającej poza informacje dotychczas przekazane. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej została wydana ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. oraz ochronę tajemnicy Banku. Podniesiono, iż jak wynika ze stanowiska przedstawionego przez [...] Sp. z o.o., Spółka ta uznaje informacje objęte wnioskiem za poufne wskazując, że informacje te nie zostały przekazane do wiadomości publicznej. Ujawnienie osobom trzecim cen stosowanych przez Spółkę nie leży w jej interesie, osłabiłoby jej pozycję na rynku i mogłoby narazić na poważną szkodę. Informacje te posiadają dla Spółki istotną wartość ekonomiczną, gdyż ceny stanowią ważny instrument polityki handlowej, pozyskiwania nowych klientów oraz budowania relacji z dotychczasowymi klientami, przez co wpływają na wielkość uzyskiwanych przychodów. Bank podkreślił, iż - jak wynika z jej stanowiska - Spółka podjęła działania w celu zachowania poufności przedmiotowych informacji. Spółka chroni przed ujawnieniem osobom trzecim swoje informacje handlowe, do których należą ceny. Służą temu odpowiednie klauzule w umowach handlowych zawieranych z ich partnerami albo służące wyłącznie ochronie informacji poufnych umowy NDA (Non Disclosure Agreement). Bank wskazał również, że w odniesieniu do przypadków wcześniejszego ujawniania informacji dotyczących kosztów Spółka wyjaśniła, że miało to miejsce w związku z koniecznością wyjaśnienia wysokości cen zamawiającemu w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. W pismach Spółki zawierających informację o kosztach zawsze była zastosowana klauzula, iż informacje przekazywane stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i nie mogą zostać ujawnione. W umowach z kontrahentami Spółka zobowiązuje się do zachowania poufności wszelkich informacji. W związku z tym ujawnienie tego rodzaju danych może narażać Spółkę na odpowiedzialność odszkodowawczą. Nadto Bank podał, że zgodnie z procedurami wewnętrznymi obowiązującymi w Banku wszelkie informacje o kontrahentach są chronione jako poufne. W celu ochrony tych informacji Bank wprowadził odpowiednie procedury obiegu dokumentów i zabezpieczenia informatyczne. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy G. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucił, iż wydana decyzja nie może być uznana za wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2012 r. Podniósł, że "usunięte" informacje nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa i zostały usunięte jedynie przez nadgorliwość niezidentyfikowanego pracownika Banku. Powołaną na wstępie decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2013r. Bank utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w toku ponownego rozpatrzenia sprawy Bank wezwał do udziału w postępowaniu [...] Sp. z o.o. oraz zobowiązał do przedstawienia stanowiska w sprawie, które zostało przekazane w dniu [...] kwietnia 2013 r. Spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko co do kwot widniejących na wystawionych przez nią fakturach traktując je jako stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. W dalszej części uzasadnienia Bank podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie stwierdzając podstaw do jej uchylenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję G. P. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz stwierdzenie, że doszło do rażącego naruszenia prawa i ukaranie Zarządu Banku karą grzywny. Skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa, bowiem: 1) brak jest określenia, że doręczone pismo to decyzja; nie jest to tylko formalny brak tytułu, 2) z treści "pisma" nie wynika, że Dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa B.B., który je podpisał jest umocowany do wydawania decyzji w imieniu Banku [...], 3) "decyzja" nie zawiera informacji o osobach, które zajmowały stanowisko w toku prowadzenia sprawy, 4) "decyzja" nie zawiera odniesienia do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz do wyroku Sądu Okręgowego, w tym kwestii stosowania art. 365 K.p.c., 5) zarówno decyzja pierwsza jaki i druga została wydana przez tę samą osobę z tym samym oznaczeniem funkcji, 6) w toku postępowania Bank wezwał do uczestnictwa w sprawie firmę [...] Sp. z o.o., jednak w żaden sposób nie umożliwił skarżącemu zapoznania się z korespondencją prowadzoną z tą firmą. Na etapie rozpatrywania odwołania wezwanie do udziału w postępowaniu osoby trzeciej było niedopuszczalne, Bank winien uchylić decyzję pierwszą i nakazać uzupełnienie materiału dowodowego, 7) uzasadnienie decyzji jest wadliwe w zakresie sformułowania "zgodnie z procedurami wewnętrznymi obowiązującymi w [...] wszelkie informacje o kontrahentach są chronione jako poufne", 8) stosowanie zróżnicowanych cen wobec rożnych kontrahentów za te same usługi jest prawnie niedozwolone. W odpowiedzi na skargę Bank wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że pozyskiwane przez banki informacje o kontrahentach są związane z dokonywanymi czynnościami bankowymi. Są zatem chronione tajemnicą bankową na podstawie art. 104 i art. 105 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe. Konieczne jest zatem stosowanie niezbędnych procedur w celu ochrony tych informacji, aż do momentu stwierdzenia, że konkretna informacja nie jest objęta wskazaną tajemnicą. Stanowisko skarżącego, iż stosowanie zróżnicowanych cen wobec różnych kontrahentów za te same usługi jest prawnie niedozwolone, jest rażącym uproszczeniem. W obrocie powszechnie i legalnie stosowane są praktyki różnicujące ceny wobec różnych kontrahentów np. przyznawanie określonym kontrahentom rabatów z uwagi na wielkość zamówienia lub zawarcie umowy długoterminowej. Istotny jest zatem cel i sposób zróżnicowania cen. Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, iż nie popiera zawartego w skardze wniosku o wymierzenie Zarządowi Banku grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na kontroli legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Należy zauważyć, że wydając zaskarżoną decyzję organ związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1187/12. Analizując tok postępowania przeprowadzonego przez organ w następstwie wydania ww. wyroku, należy stwierdzić, że organ nie zrealizował należycie sformułowanych w nim wytycznych, co skutkowało uwzględnieniem skargi z powodu naruszenia art. 153 P.p.s.a. Uchylając obie wydane w sprawie decyzje Sąd zobowiązał Bank do wykazania, iż w sprawie została spełniona przesłanka, określona w art. 11 ust. 4 U.z.n.k.. Uznał bowiem, że samo stwierdzenie Banku, iż żądane informacje (tj. widniejące na przedmiotowych fakturach stawki, po jakich [...] Sp. z o.o. świadczy na rzecz Banku konsultacje ekspercie związane z eksploatacją i rozwojem środowiska [...] oraz numer rachunku bankowego Spółki) nie zostały nigdzie podane do publicznej wiadomości, a ich ujawnienie mogłoby godzić w interesy Spółki - jest niewystarczające i niepoparte żadnymi dowodami, np. w postaci oświadczenia Spółki. Zdaniem Sądu, powołanie się przez Bank na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa bez wykazania jej istnienia, nie uzasadnia odmowy udostępnienia skarżącemu żądanych informacji i wydania, w oparciu o art. 16 w zw. z art. 17 i w zw. z art. 5 ust. 2 U.d.i.p, decyzji administracyjnej. Bank nie przeprowadził bowiem postępowania dowodowego w tym zakresie, czym naruszył art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a., a naruszenie to niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem Banku ponownie rozpatrującego sprawę było zatem wykazanie, w oparciu o rzetelnie przeprowadzone postępowanie dowodowe, że w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 11 ust. 4 U.z.n.k. (tajemnicy przedsiębiorstwa), w szczególności w oparciu o oświadczenie Spółki w odnośnym zakresie. Analiza akt postępowania prowadzi w ocenie Sądu do wniosku, że Bank powyższego obowiązku w sposób należyty nie dopełnił, bowiem nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania dowodowego w ww. zakresie. Zauważyć należy, że wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. nie zostało poprzedzone zgromadzeniem i rozpatrzeniem niezbędnego w sprawie materiału dowodowego choćby w postaci wskazanego przez Sąd oświadczenia Spółki. Wprawdzie Bank motywując podjęte rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia wnioskowanych informacji z przyczyn określonych w art. 5 ust. 2 U.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 U.z.n.k., powołał się na "stanowisko przedstawione przez [...] Spółka z o.o.", jednak w aktach sprawy zgromadzonych przed wydaniem ww. decyzji brak jest jakiegokolwiek stanowiska Spółki odnośnie objęcia wnioskowanych informacji tajemnicą przedsiębiorcy. Stanowisko w tym przedmiocie zostało złożone do akt sprawy dopiero w dniu [...] kwietnia 2013 r., w następstwie wezwania Spółki przez Bank do wzięcia udziału w przedmiotowym postępowaniu. Wezwanie to zostało skierowane na etapie postępowania z wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Działanie Banku należy więc uznać za spóźnione i z tego względu naruszające przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 15 K.p.a., wyrażającym zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że istota zasady dwuinstancyjności polega na dwukrotnym, merytorycznym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Zasada ta doznaje ograniczenia w przepisie art. 17 ust. 2 U.d.i.p, który stanowi, że wnioskodawca może wystąpić do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji, niebędącego organem władzy publicznej, o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Ograniczenie to jednak, jakkolwiek skutkuje rozpoznaniem środka zaskarżenia przez ten sam podmiot, który wydał zaskarżoną decyzję, nie może prowadzić do zaniechania dopełnienia przez tenże podmiot obowiązku ponownego przeprowadzenia pełnego, merytorycznego postępowania, ponownej oceny zgromadzonych dowodów, przeanalizowania w sposób rzeczowy wszelkich argumentów i opinii, a w konsekwencji wydania rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony (art. 7, art. 77 § 1 art. 107 § 3 K.p.a.). W niniejszej sprawie Bank zgromadził i ocenił materiał dowodowy niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia dopiero na etapie orzekania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czym w sposób istotny naruszył art. 15 K.p.a. uniemożliwiając zarówno skarżącemu jak i Spółce obronę ich praw w całym toku postępowania (art. 10 K.p.a.). Zaznaczyć przy tym należy, że przedmiotowe postępowanie dotyczy interesu prawnego Spółki, co oznacza, że stosownie do art. 28 K.p.a., posiada ona przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, czego - przynajmniej na etapie decyzji wydanej w pierwszej instancji - nie dostrzegł podmiot orzekający zawiadamiając Spółkę o toczącym się postępowaniu dopiero na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Konkludując tę część rozważań Sąd stwierdza, że nie do zaakceptowania jest pogląd Banku zaprezentowany w odpowiedzi na skargę, że odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. nie dotyczy fazy postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i z tego względu Bank nie dysponował instrumentami proceduralnymi pozwalającymi Spółce na przedstawienie własnego stanowiska w sprawie i dowodów, zaś możliwość ta pojawiła się - stosownie do dyspozycji art. 17 ust. 2 U.d.i.p. - dopiero po złożeniu przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 U.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z wyjątkami określonymi w pkt 1 i 2 (ust. 2). Z kolei w myśl art. 17 ust. 1 U.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wykładnia systemowa przepisu art. 16 ust. 2 U.d.i.p. nakazującego stosowanie przepisów K.p.a. do decyzji wskazanych w ust. 1 tego przepisu, prowadzi do wniosku, iż pod pojęciem "stosowania przepisów K.p.a. do decyzji" nie należy rozumieć jedynie wymogu stosowania przepisów wprost odnoszących się do tej formy działania administracji publicznej, ale także nakaz stosowania wszelkich przepisów pozostających w związku z wydaniem decyzji. Są to w szczególności przepisy regulujące procedurę, a także postępowanie dowodowe, którego przeprowadzenie jest niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn akt II SA/Wa 2259/11, Lex nr 1109199). Rozumowanie Banku prowadziłoby w istocie do ograniczenia toku postępowania tylko do jednej instancji, co stanowiłoby z kolei o rażącym naruszeniu art. 15 K.p.a. w zw. z art. 17 ust. 2 U.d.i.p. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było na skutek ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1187/12. Organ, związany wytycznymi sformułowanymi w tymże wyroku, był wprost zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu wykazania, czy odmowa udostępnienia żądanej informacji publicznej jest w realiach niniejszej sprawy uzasadniona. Ustalenie tej okoliczności wymagało pozyskania dowodów od Spółki na etapie - co jest oczywiste - poprzedzającym podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie. Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2013 r. Bank dopuścił się naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 i 2 i w zw. z art. 16 U.d.i.p. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., jedną z obligatoryjnych przesłanek wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu jest okoliczność, że brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Przedmiotowa regulacja została wprowadzona do przepisów postępowania administracyjnego w celu uniknięcia sytuacji, gdy treść zaskarżonej decyzji, wydanej przez pracownika z upoważnienia organu, mogłaby być zdeterminowana wcześniejszymi doświadczeniami tej osoby związanymi z dotychczasowym udziałem w postępowaniu. Pracownik, który uczestniczył w czynnościach procesowych w wydaniu zaskarżonej decyzji ma już bowiem ugruntowane poglądy co do rozstrzygnięcia sprawy. To z kolei prowadzi do uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu. Regulacja wynikająca z normy art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. znajduje także zastosowanie do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 K.p.a., czyli do sytuacji, gdy pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji. W przedmiotowym zakresie istnieje ugruntowane już stanowisko sądów administracyjnych wyrażone m.in. w wyroku z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 213/06, uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06 (publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowe potwierdzenie omawianej reguły wynika z uchwały NSA z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 13/09, w której Sąd stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu, o którym mowa w art. 127 § 3 K.p.a. Jak wskazano w uzasadnieniu powyższej uchwały, przepisy prawa przyznają organom administracji publicznej kompetencje do samokontroli własnych decyzji. To zaś oznacza, że nie można wyłącznie w oparciu o formalistycznie pojmowaną bezstronność pozbawić ministra kompetencji do rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 127 § 3 K.p.a., stosując wykładnię rozszerzającą art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Istota przywołanej uchwały sprowadza się więc do tego, iż osobą, której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę jest wyłącznie piastun funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a. W ten sposób, Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził regułę wyrażoną w art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. dotyczącą wyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Wobec unormowania zawartego w art. 16 i 17 U.d.i.p., reguła, o której mowa w art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., znajduje również zastosowanie do rozstrzygnięć o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydawanych przez podmioty zobowiązane do jej udostępnienia. Powyższe oznacza, że w sytuacji, gdy autorem zarówno pierwszej decyzji, jak i decyzji wydanej na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest ta sama osoba, działająca z upoważnienia osoby uprawnionej do reprezentacji podmiotu zobowiązanego, zachodzą przesłanki do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Przedmiotowe uchybienie stanowi bowiem podstawę do wznowienia postępowania, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. W niniejszej sprawie zarówno decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. jak i decyzję z dnia [...] maja 2013 r. wydaną z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wydał Dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa [...] B. B., działający z upoważnienia Prezesa Zarządu Banku (upoważnienie z dnia [...] października 2012 r. w aktach sprawy). Skoro więc autorem pierwszej i drugiej decyzji była ta sama osoba - pracownik Banku upoważniony przez Prezesa Zarządu, nie zaś sam Prezes Zarządu Banku, to zachodziła podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji wobec zaistnienia przesłanki wznowieniowej. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien mieć na względzie, że decyzja wydana na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinna pochodzić od Prezesa Zarządu jako organu uprawnionego do reprezentacji (odpis pełny Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] na dzień [...] marca 2013 r., Dział 2, Rubryka I) lub od innej osoby uprawnionej do reprezentacji bądź działającej na podstawie stosownego upoważnienia, lecz innej niż ta, która rozpoznawała zaskarżoną (pierwszą) decyzję. Podsumowując, stwierdzić należy, że wskazane powyżej uchybienia przepisów postępowania administracyjnego wynikające zasadniczo z braku prawidłowej realizacji wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 17 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1187/12, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a. oraz art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. w zw. z art. 16 i 17 U.d.i.p., obligowały Sąd do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji. Jednocześnie zaznaczyć należy, że ww. uchybienia procesowe czynią przedwczesnym ustosunkowanie się przez Sąd do podniesionych w skardze zarzutów prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 2 U.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 4 U.z.n.k. Zaznaczyć należy, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz orzecznictwem sądów administracyjnych związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu przestaje obowiązywać w sytuacji zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych - co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, rozpoznając sprawę ponownie, Bank będzie zobowiązany uwzględnić ocenę prawną i zrealizować wytyczne zawarte w ww. wyroku z dnia 17 października 2012 r. o sygn. akt II SA/Wa 1187/12 oraz zastosować się do uwag poczynionych powyżej. W tym celu organ ponownie rozpatrzy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności treść oświadczenia Spółki z dnia [...] kwietnia 2013 r. i dokona jego oceny pod kątem istnienia ograniczeń w udostępnieniu żądanej informacji, o których mowa w art. 5 ust. 2 w zw. z art. 11 ust. 4 U.z.n.k. W razie potrzeby uzupełni materiał dowodowy o dodatkowe wyjaśnienia Spółki. Zbada, czy informacje, których domaga się skarżący, zawierają dane techniczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Zważy przy tym, że jakkolwiek Spółka nie wyraziła zgody na ujawnienie widniejących na fakturach kwot za świadczone usługi powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, to jednak nie zastrzegła ujawnienia rachunku bankowego. W tej sytuacji organ wnikliwie rozważy i oceni czy istnieją podstawy, aby ograniczyć prawo do informacji w postaci rachunku bankowego Spółki z powołaniem na tajemnicę ustawowo chronioną, o której mowa w art. 5 ust. 1 U.d.i.p., tj. tajemnicę bankową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1376 ze zm). Zważy, że w przypadku wydawania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, poprzedzające ją postępowanie musi być prowadzone zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego w tym art. 7 K.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 10 K.p.a. (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu) oraz art. 8 K.p.a. (zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej). Respektowanie ostatniej z ww. zasad jest szczególnie istotne w sprawie, w której uczestnicy postępowania reprezentują rozbieżne lub sprzeczne ze sobą interesy. W takim przypadku rola uzasadnienia decyzji polega na tym, aby przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Organ zważy również, że uzasadnienie decyzji musi odpowiadać wymogom, o których mowa w art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., przy czym odpowiedź na skargę nie może uzupełniać decyzji poprzez zamieszczenie w niej rozważań czy ocen, które powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Organ weźmie również po uwagę wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie decyzji, wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 2 U.d.i.p. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 oraz w zw. z art. 153 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. - jak w pkt 2 sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło