II SAB/Wa 596/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-25
Skład orzekający: Danuta Kania, Janusz Walawski, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Telekomunikacja Polska S.A. (obecnie Orange Polska S.A.) jako przedsiębiorca wykonujący zadania publiczne w zakresie telekomunikacji, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Przedsiębiorca telekomunikacyjny, mimo że jest podmiotem prywatnym, wykonuje zadania publiczne w zakresie zapewnienia powszechnie dostępnej łączności telefonicznej i internetowej, co czyni go podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym, jego bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest niezgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii telekomunikacyjnych na ich nieruchomości. Po braku reakcji ze strony Telekomunikacji Polskiej S.A. (obecnie Orange Polska S.A.), skarżący złożyli skargę na bezczynność. Spółka argumentowała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a jej pismo z sierpnia 2012 r. stanowiło odpowiedź na wniosek. Sąd uznał, że Spółka wykonuje zadania publiczne i jest zobowiązana do udostępnienia informacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Orange Polska S.A. do rozpoznania wniosku skarżących w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Spółki na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. S. oraz Z. S. na bezczynność Telekomunikacji Polskiej S.A. z siedzibą w [...] (aktualnie Orange Polska S.A. z siedzibą w [...]) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] stycznia 2012 r. 1. zobowiązuje Orange Polska S.A. z siedzibą w [...] (poprzednia nazwa: Telekomunikacja Polska S.A. z siedzibą w [...]) do rozpoznania wniosku A. S. oraz Z. S. z dnia [...] stycznia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Orange Polska S.A. z siedzibą w [...] (poprzednia nazwa: Telekomunikacja Polska S.A. z siedzibą w [...]) na rzecz skarżących A. S. oraz Z. S. kwotę 440 (słownie: czterysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r. A. S. i Z. S. (dalej: skarżący), działający przez pełnomocnika, wezwali [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę z nieruchomości rolnej o numerze ewidencyjnym [...], położonej w K., dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...], jak też ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu, za wynagrodzeniem. Skarżący zwrócili się również, w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" tiret pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: "U.d.i.p.", o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii telekomunikacyjnych przebiegających przez ww. nieruchomość.
Wobec braku reakcji ze strony Spółki skarżący ponowili wezwanie pismem z dnia [...] czerwca 2012 r.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Spółka poinformowała, że napowietrzna linia telekomunikacyjna przechodząca przez teren skarżących służy także zaspokojeniu potrzeb telefonicznych właścicieli nieruchomości. Korzystanie przez Spółkę z przedmiotowej nieruchomości jest w tym przypadku nieodpłatne, zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu usług rozwoju i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675 ze zm.). Przepis ten gwarantuje operatorowi sieci telekomunikacyjnej użytku publicznego prawo do nieodpłatnego umieszczania swoich urządzeń i instalacji na nieruchomościach w każdym przypadku, gdy służą one zapewnieniu telekomunikacji właścicielowi lub użytkownikowi tej nieruchomości, na której zostały posadowione.
Mając na względzie powyższe Spółka stwierdziła, że wszelkie żądania zawarte w pismach z dnia [...] stycznia i [...] czerwca 2012 r. należy uznać za niezasadne.
Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. skarżący podtrzymali wezwanie do wypłaty przez Spółkę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie oraz za ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości nr ewid. [...] położonej w K. Jednocześnie rozszerzyli swoje żądania poprzez wezwanie do podjęcia negocjacji, na warunkach zawartych w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r., w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę z nieruchomości składającej się z działek o nr ewid. [...] oraz [...] położonych w m. K., dla których Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...]. Nadto, ponownie wnieśli, na podstawie przepisów U.d.i.p., o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury telekomunikacyjnej na ww. nieruchomościach.
W dniu 20 sierpnia 2013 r. skarżący, działający przez pełnomocnika, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność [...] S.A. w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r., uzupełnionego pismem z dnia [...] lipca 2013 r., wnosząc o stwierdzenie bezczynności Spółki oraz o zobowiązanie jej do udzielenia informacji publicznej w żądanym zakresie i w żądanej formie, a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Argumentując żądanie rozpoznania wniosku skarżący wskazali, że do udostępnienia informacji publicznej zobowiązane są - oprócz władz publicznych - także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, co wynika z przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 U.d.i.p..
W dalszej kolejności skarżący wskazali, że "zadania publiczne" mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy publicznej i bez konieczności przekazywania tych zadań. "Zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Wykonywanie tych zadań zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Przesył informacji i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo do przesyłu informacji, ze względu na znaczenie informacji dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są "zadaniami publicznymi".
Jednocześnie skarżący zaznaczyli, że skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia.
Wskazali nadto, że do dnia wniesienia skargi Spółka ani nie udzieliła żądanej informacji publicznej, ani nie wydała rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej, bądź o umorzeniu postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...] S.A. wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie, przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Motywując wniosek o odrzucenie skargi Spółka wskazała, iż U.d.i.p. nie precyzuje formy w jakiej następuje udostępnienie informacji publicznej na wniosek. Zatem odpowiedź pisemna wystosowana do wnioskodawcy musi być uznana na jej gruncie za dopuszczalną i wystarczającą z punktu widzenia oceny, czy organ pozostaje w bezczynności, zaś na ustalenie, czy w sprawie doszło do bezczynności nie ma wpływu merytoryczna treść udzielonej odpowiedzi. Zatem uznać należy, że Spółka nie pozostaje w bezczynności, albowiem pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. udzieliła skarżącym odpowiedzi.
Dalej Spółka wskazała, iż zgodnie z art. 17 U.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postepowania przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio (ust. 1). Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1 o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (ust. 2). W niniejszej sprawie skarżący nie wystąpili do Spółki z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie został więc wyczerpany tryb odwoławczy przewidziany w art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.". Z tego względu skargę należy uznać za przedwczesną, co w myśl art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. powinno skutkować odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej.
Motywując wniosek o oddalenie skargi jako bezzasadnej Spółka wskazała, iż nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 U.d.i.p. Zaznaczyła, że jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który nie wykonuje zadań publicznych. Ponadto struktura własnościowa (akcjonariatu) jednoznacznie wskazuje, że Skarb Państwa nie posiada akcji Spółki, tym samym nie może mieć pozycji dominującej w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Na dowód powyższego Spółka załączyła wyciąg ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego [...] S.A. sporządzonego na dzień [...] grudnia 2012 r.
Nadto Spółka podniosła, iż brak jest podstaw do uznania, że przesył informacji oraz inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwa telekomunikacyjne ze względu na znaczenie telekomunikacji dla rozwoju cywilizacyjnego są zadaniami publicznymi.
Zaznaczyła również, że żądane przez skarżących informacje i dokumenty nie stanowią informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 U.d.i.p., gdyż nie niosą w swej treści żadnego komunikatu o sprawach publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W sprawie niniejszej z uwagi na przedmiot zaskarżenia należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1-2a U.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 U.d.i.p.
Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, bądź dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
Sąd zauważa, że z dniem [...] grudnia 2013 r. nastąpiła zmiana nazwy Spółki z [...] S.A. z siedzibą w W. na [...] S.A. z siedzibą w W. (v. poświadczona za zgodność z oryginałem kopia odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców KRS według stanu na dzień [...] stycznia 2014 r., złożona do akt sprawy o sygn. SAB/Wa 85/14, znanej Sądowi z urzędu).
W ocenie Sądu, skarga na bezczynność Spółki w kontrolowanej sprawie zasługuje na uwzględnienie, przy czym w pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Spółki o odrzucenie skargi, bowiem nie wystąpiła żadna z przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 P.p.s.a. W szczególności, powodem odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.) nie może być sam fakt wystosowania do skarżących pisma z dnia [...] sierpnia 2012 r., ani też brak wyczerpania trybu odwoławczego z art. 52 P.p.s.a., poprzez zaniechanie wniesienia przez skarżących wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 17 ust. 2 U.d.i.p.). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługiwałby skarżącym w przypadku wydania przez Spółkę rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 U.d.i.p., co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Pismo Spółki z dnia [...] sierpnia 2012 r. zawiera jedynie informację o nieodpłatnym korzystaniu przez Spółkę z nieruchomości skarżących, przez którą przebiega - jak stwierdzono - napowietrzna linia telekomunikacyjna. Nie stanowi natomiast rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w szczególności nie może być zakwalifikowane jako rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia informacji publicznej, ani o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Przedmiotem skargi, co należy podkreślić, nie jest skarga na rozstrzygnięcie Spółki podjęte w trybie art. 17 U.d.i.p., lecz bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarga na bezczynność polegającą na nieudostępnieniu żądanej informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia, tj. zażaleniem, czy wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, Lex nr 236545).
Przechodząc do oceny merytorycznej sprawy wskazać należy, że z bezczynnością organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywistym jest, że zakres stosowania U.d.i.p. wytycza tylko dostęp do informacji publicznej, nie zaś publiczny dostęp do wszelkich informacji. Oznacza to, że ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 U.d.i.p. W świetle ww. przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 U.d.i.p.
W rozpoznawanej sprawie skarżący, wnioskiem z dnia [...] stycznia 2012 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] lipca 2013 r. wystąpili o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii telekomunikacyjnych przebiegających przez ich działki.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż decyzje rozstrzygające sprawy administracyjne jako akty administracyjne o charakterze indywidualnym są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a U.d.i.p, stanowią zatem informację publiczną.
Należy także mieć na względzie fakt, iż Spółka zobowiązana, była w przeszłości przedsiębiorstwem państwowym. Inwestycje jakie wtedy realizowała, były niewątpliwie wykonywane ze środków państwowych, co świadczyłoby o tym, że wnioskowana informacja dotyczy sfery publicznej. Spółka nie wskazywała zaś na to, aby infrastrukturę posadowioną na nieruchomościach skarżących wybudowała w czasie, gdy była już podmiotem prywatnym.
Uwzględniając powyższe, uznać więc należy, że żądane przez skarżącego decyzje stanowią - co do zasady - informację publiczną.
Inną kwestią jest natomiast dostęp do danych osobowych w nich zawartych bądź objętych tajemnicą służbową lub państwową, lecz rozważania w tym zakresie, na tym etapie postępowania, są przedwczesne.
W sprawie zagadnieniem kluczowym jest natomiast, czy Spółka - w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanych dokumentów, o ile oczywiście znajdują się one w jej posiadaniu, gdyż kwestia ta nie została w sposób stanowczy wyjaśniona.
Stosownie do treści art. 4 ust. 1 U.d.i.p., do udostępnienia informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Ustawodawca stworzył w tym przepisie katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, który to katalog nie jest zamkniętym, z uwagi na użycie w tym przepisie zwrotu "w szczególności". Podmioty te można w zasadzie podzielić na dwie zasadnicze kategorie, tj. na władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
W pkt 5 omawianego przepisu jako podmiot zobowiązany ustawodawca wskazał m.in. jednostki organizacyjne wykonujące zadania publiczne. Termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadania władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyraźne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadania publiczne" użyte w art. 4 U.d.i.p., zamiast pojęcia "zadania władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadania publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiągnięciu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Telekomunikacja, to dziedzina techniki i nauki, zajmująca się transmisją wszelkiego rodzaju informacji na odległość. Obejmuje również sposoby przetwarzania tych informacji, kodowanie, sprzęt telekomunikacyjny, teorie propagacji, sieci telekomunikacyjne i wiele innych zagadnień. Obecnie telekomunikacja w coraz większym stopniu zależy od rozwiązań informatycznych i zaczyna odgrywać coraz większe znaczenie w sieciach komputerowych. Wykonywana jest przy użyciu środków łączności.
Legalna definicja zawarta w art. 2 pkt 42 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.), określa telekomunikację jako nadawanie, odbiór lub transmisję informacji, niezależnie od ich rodzaju, za pomocą przewodów, fal radiowych bądź optycznych lub innych środków wykorzystujących energię elektromagnetyczną.
Art. 54 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Natomiast w art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, zmienionej Protokołem 11 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) określono, że każdy ma prawo wolności wyrażania opinii. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe.
W "Strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013" podkreślono, że jednym z istotnych czynników stymulujących wzrost gospodarczy jest umiejętność pozyskiwania, gromadzenia i wykorzystywania informacji, dzięki dynamicznemu rozwojowi technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych. Gwałtowny wzrost znaczenia informacji oraz usług świadczonych drogą elektroniczną i tym samym wykorzystania technologii informacyjnych i komunikacyjnych w gospodarce, administracji publicznej (rządowej i samorządowej), a także w życiu codziennym obywateli wiąże się z nowym trendem transformacji cywilizacyjnej - transformacji w kierunku "społeczeństwa informacyjnego".
Powyższe jednoznacznie wskazuje, że usługi telekomunikacyjne mają istotne znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek. Cechuje je zatem użyteczność dla ogółu.
Zauważyć także należy, że Traktat Lizboński zapewnia ochronę usług świadczonych w ogólnym interesie w Unii Europejskiej. Dodał on do traktatów założycielskich "Protokół w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym" (nr 26), mający taką samą moc prawną, co traktaty. "Usługi świadczone w interesie ogółu", to usługi świadczone w interesie ogółu i podlegające szczególnym obowiązkom z tytułu świadczenia usług publicznych. Klasycznym przykładem takiego obowiązku jest obowiązek świadczenia danej usługi na terytorium całego kraju, w przystępnych cenach, na porównywalnym poziomie jakości, niezależnie od opłacalności poszczególnych operacji. Takie świadczenia przyczyniają się do osiągnięcia celów solidarności i równości i obejmują: a) usługi nierynkowe (tj. obowiązkowa edukacja szkolna, bezpieczeństwo socjalne itp..); b) obowiązki państwa (tj. bezpieczeństwo, wymiar sprawiedliwości itp.); c) usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (podstawowe usługi w zakresie dostaw energii elektrycznej, telekomunikacja, usługi pocztowe, transportowe, gospodarka rolno-kanalizacyjna, gospodarowanie odpadami itp.).
Pojęcie "usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym" nie zostało szczegółowo określone w prawie unijnym. Zazwyczaj oznacza to komercyjne usługi służące interesowi ogólnemu, na które władze publiczne mogą nakładać szczególne obowiązki z tytułu świadczenia usług publicznych (usługi transportowe, pocztowe, energetyczne i telekomunikacyjne). Państwa członkowskie samodzielnie określają, jakie usługi należą ich zdaniem do usług "świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym".
W sferze łączności publicznej ustawodawca polski zrezygnował z utrzymania monopolu państwa. Na tym polu mamy do czynienia z prywatyzacją zadań publicznych, co wiąże się z dopuszczeniem podmiotów niepublicznych do wykonywania zadań publicznych, jakimi są usługi telekomunikacyjne. Specyfika rynku telekomunikacyjnego wynika w dużej mierze z faktu istotnego ograniczenia zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Ustawa Prawo telekomunikacyjne wskazuje organy, które są uprawnione (władne) do ingerowania w działalność operatorów telekomunikacyjnych i określa środki służące realizacji celów określonych tą ustawą. Z art. 1 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego wynika, że celem ustawy jest stworzenie warunków dla: wspierania równoprawnej i skutecznej konkurencji w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych; rozwoju i wykorzystania nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej; zapewnienia ładu w gospodarce numeracją, częstotliwościami oraz zasobami orbitalnymi; zapewnienia użytkownikom maksymalnych korzyści w zakresie różnorodności, ceny i jakości usług telekomunikacyjnych; zapewnienia neutralności technologicznej; zapewnienia użytkownikom końcowym będącym osobami niepełnosprawnymi dostępu do usług telekomunikacyjnych równoważnego poziomu dostępu, z jakiego korzystają inni użytkownicy końcowi. Zatem, skoro cel ustawy zakłada świadczenie usług na zasadzie konkurencyjności, to tym samym wykluczono rezerwację tej działalności gospodarczej wyłącznie dla podmiotów publicznych. Dlatego też w art. 2 pkt 27 ww. ustawy definiuje się pojęcie przedsiębiorcy telekomunikacyjnego uprawnionego do świadczenia usług telekomunikacyjnych jako przedsiębiorcę lub inny podmiot uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej na podstawie odrębnych przepisów, który wykonuje działalność gospodarczą polegającą na dostarczeniu sieci telekomunikacyjnych, świadczeniu usług towarzyszących lub świadczeniu usług telekomunikacyjnych. Jednocześnie ww. ustawa przez publiczną sieć telekomunikacyjną rozumie sieć telekomunikacyjną wykorzystywaną głównie do świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. Natomiast publicznie dostępna usługa telefoniczna, to usługa telekomunikacyjna dostępna dla ogółu użytkowników, dla inicjowania i odbierania, bezpośrednio lub pośrednio, połączeń krajowych lub krajowych i międzynarodowych, za pomocą numeru lub numerów ustalonych w krajowym lub międzynarodowym planie numeracji telefonicznej.
Uwzględniając powyższe regulacje, stwierdzić należy, że Spółka, aczkolwiek jest podmiotem prywatnym - co nie jest sporne między stronami, wykonuje zadania umożliwiające szeroką, publicznie dostępną łączność telefoniczną. Jest jedyną firmą w Polsce, która ma ofertę telekomunikacyjną, dostępną w całym kraju. Działa bowiem na rynku telefonii stacjonarnej, telefonii komórkowej, internetu i transmisji danych. Podkreślić przy tym należy, że nie każde przedsiębiorstwo telekomunikacyjne ma tak ważną dla tej dziedziny rolę, jak niniejsza spółka. Wskazać tu trzeba nie tylko na liczbę abonentów telefonii tradycyjnej, ale także, co jest dla współczesnej telekomunikacji najistotniejsze, fakt dysponowania przez tę Spółkę znaczną ilością sieci telekomunikacyjnych, w tym tzw. światłowodów, która to sieć służy nie tylko jej abonentom, ale także stanowi nośniki wykorzystywane przez inne przedsiębiorstwa telekomunikacyjne. Jeżeli zważy się, że sieć ta służy nie tylko potrzebom telefonii (rozumianej zarówno tradycyjnie, jak i mobilnie), ale także łączności internetowej oraz rozprowadzaniu sygnałów telewizyjnych oraz radiowych, to spółka jawi się jako bardzo istotny podmiot organizujący telekomunikację w Polsce.
Reasumując powyższe, uznać należy, że Spółka będąc podmiotem prywatnym, z punktu widzenia prawa administracyjnego publicznego wykonuje bardzo istotne zadania umożliwiające szeroką, publicznie dostępną łączność telefoniczną. Uwzględniając zatem wskazane wcześniej znaczenie usług telekomunikacyjnych z punktu widzenia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, przyjąć trzeba, że Spółka jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a w konsekwencji podmiotem określonym w art. 4 ust. 1 U.d.i.p znajdującej się w jego posiadaniu. Jednocześnie zgodzić się należy ze stanowiskiem zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, że Spółka nie jest osobą prawną, w której Skarb Państwa lub inne podmioty określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 U.d.i.p. mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (kopia wyciągu ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego [...] S.A. sporządzonego na dzień [...] grudnia 2012 r.). Nie był to jednak wyznacznik decydujący o zaliczeniu Spółki do grona podmiotów objętych działaniem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wyznacznikiem tym była realizacja zadań publicznych.
Powyższe względy zadecydowały o uznaniu, iż skarga na bezczynność Spółki jest uzasadniona, oraz o zobowiązaniu tego podmiotu do rozpoznania wniosku skarżących z dnia [...] stycznia 2012 r., który to wniosek nie został dotychczas rozpoznany. Nie można bowiem uznać, że pismo Spółki z dnia [...] sierpnia 2012 r. stanowiło realizację wniosku skarżących o udostępnienie informacji publicznej, bądź wydanie, z uwagi na treść i formę, decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W ww. piśmie Spółka wskazała jedynie, iż przez nieruchomość skarżących przebiega napowietrzna linia telekomunikacyjna, zaś korzystanie przez Spółkę z tej nieruchomości jest nieodpłatne zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.
Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności przedmiotowej sprawy, a zwłaszcza spór co do spoczywającego na Spółce obowiązku informacyjnego w związku z wykonywaniem zadań publicznych i stanowiskiem Spółki, że nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępniania informacji publicznej, Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd, na zasadzie art. 149 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono w trybie art. 200 i art. 205 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło