III SA/Lu 967/13
WyrokWSA w Lublinie2014-02-25
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu i wycofaniu środków zastępczych oraz nakazie zaprzestania prowadzenia działalności sklepu, wydana na podstawie uzasadnionego podejrzenia zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, jest zgodna z prawem, nawet jeśli skarżący kwestionuje własność produktów i sposób prowadzenia kontroli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu i wycofaniu środków zastępczych oraz nakazie zaprzestania prowadzenia działalności sklepu była zasadna. W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, organy inspekcji sanitarnej mają prawo zastosować środki zapobiegawcze, w tym wstrzymanie obrotu i wycofanie produktów, niezależnie od kwestii własności tych produktów przez skarżącego. Kontrola przeprowadzona w trybie pilnym, ze względu na zagrożenie, była zgodna z prawem, a zarzuty dotyczące naruszenia procedury kontroli i braku czynnego udziału strony zostały uznane za bezzasadne.Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. zabezpieczył i nakazał wycofanie z obrotu środków zastępczych "Cząstka Boga" oraz zaprzestanie prowadzenia sklepu "W." z powodu podejrzenia zatrucia pacjenta środkami psychoaktywnymi. Po badaniach potwierdzono obecność substancji psychoaktywnych w produktach. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. po rozpatrzeniu odwołania M. P. Skarżący zarzucił m.in. skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną, wadliwe uzasadnienie, naruszenie przepisów o kontroli działalności gospodarczej oraz zasad k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. P. - "P." na decyzję L. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wstrzymania wprowadzenia do obrotu i wycofania na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań środków zastępczych oraz nakazu zaprzestania prowadzenia sklepu oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L., po rozpatrzeniu odwołania M. P., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...], nakazującą M. P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "P. M. P.":
- wstrzymanie wprowadzania do obrotu i nakazanie wycofania na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa, nie dłużej jednak niż do 15 lutego 2015 r. środki zastępcze, zabezpieczone i zatrzymane przez PPIS w C.: "Cząstka Boga: Vinshu 1 Z nad indyjskich gór i doliny Gangesu" (5 sztuk), "Cząstka Boga: Uszak Z nad indyjskich gór i doliny Gangesu" (5 sztuk), "Cząstka Boga: Surja Z nad indyjskich gór i doliny Gangesu" (8 sztuk);
- zaprzestanie prowadzania działalności sklepu "W." w C. przy ul. L. [...], należącym do P. M. P., na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia nie dłuższy niż do dnia 5 listopada 2013 r. oraz dokonanie zabezpieczenia poprzez zaplombowanie pomieszczeń sklepu.
W uzasadnieniu organ powołał się na następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
W dniu 2 sierpnia 2013 roku przedstawiciele PPIS w C. przeprowadzili kontrolę w sklepie "W.", znajdującego się w C. przy ulicy L. [...], działając na podstawie informacji ze Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w C. o podejrzeniu zatrucia pacjenta "GM" środkami psychoaktywnymi. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez przedstawicieli PPIS w C. wynikało, że pacjent "GM" zażył środek, który został zakupiony przez jego kolegę "RK" w dniu 2 sierpnia 2013 roku w godzinach porannych w sklepie przy ulicy L. [...] w C. Powyższa okoliczność była podstawą do przeprowadzenia kontroli w ww. sklepie.
Z ustaleń kontrolnych wynikało, że sklep "W." prowadzi działalność z zakresu sprzedaży asortymentu firmy "P. M. P." w godzinach od 8.00-12.00, natomiast w godzinach od 12.00-20.00 działa firma M. Sp. z. o.o., z siedzibą w P., jako sklep "H.".
W sali sprzedaży znajdowały się trzy oszklone gabloty, w których umieszczone były kosmetyki, bibeloty, długopisy, zapalniczki i inne. Na wspólnym zapleczu dla obu sklepów w dniu kontroli znajdowały się produkty o następujących nazwach: "Cząstka Boga: Vinshu l Z nad indyjskich gór i doliny Gangesu" (5 sztuk), "Cząstka Boga: Uszas Z nad indyjskich gór i doliny Gangesu" (5 sztuk), "Cząstka Boga: Surja Z nad indyjskich gór i doliny Gangesu" (8 sztuk). Ponadto w sali sprzedaży w jednej z gablot umieszczone zostały etykiety z nazwami Vinshu 1, Uszas, Surja i cenami jednostkowymi produktów. W toku kontroli przedstawiciele PPIS w C. ustalili (na podstawie informacji uzyskanych od sprzedawczyń), że artykuły do sprzedania są składowane i po zakupie wydawane klientom z pomieszczenia zaplecza, które jest wspólne dla obu firm.
Stwierdzony stan faktyczny wskazywał na uzasadnione podejrzenie wprowadzania do obrotu zakazanych ustawą środków zastępczych. W toku prowadzonego, dalszego postępowania wyniki badań pobranych próbek produktów, co do których istniało uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi wykazały obecność substancji, które zgodnie z ekspertyzą wykonaną przez Narodowy Instytut Leków w Warszawie wykazują działanie psychoaktywne. Z danych Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków Narkomanii powyższe substancje wykazują działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi.
Tym samym potwierdzone zostało realne zagrożenie zdrowia i życia ludzi. Zaistniała sytuacja uprawniała organ pierwszej instancji do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzania produktów do obrotu oraz zatrzymania tych produktów, w oparciu o art. 44c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124, ze zm.; dalej jako: u.p.n.) oraz art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263, ze zm.). Art. 44c ust. 1 u.p.n. przewiduje, że w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy o PIS. Zgodnie z art. 27c ust. 1 ustawy o PIS w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Z kolei art. 27c ust. 3 tej ustawy stanowi, że w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 właściwy państwowy inspektor sanitarny: zatrzymuje produkt oraz nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia nie dłuższy niż 3 miesiące.
Za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty naruszenia zasady czynnego udziału stron. Zasada ta nie ma zastosowania w przypadkach określonych w art. 10 § 2 k.p.a. i taki przypadek miał miejsce w badanej sprawie, gdzie sprawa wymagała szybkiego załatwienia ze względu na niebezpieczeństwo co najmniej dla zdrowia ludzkiego, wynikającego z uzasadnionych podejrzeń wprowadzania do obrotu produktów stwarzających zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.
Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutów dotyczących skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Z materiałów dowodowych sprawy wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., którą jest także M. P., prowadzący działalność w miejscu kontroli, której efektem było zabezpieczenie określonych środków, co do których istniało uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi.
Nie doszło do naruszenie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 672, ze zm.; dalej: u.s.d.g.), dotyczących zasad kontroli przedsiębiorców. Kontrola została przeprowadzona po okazaniu legitymacji służbowych, upoważnień do przeprowadzenia kontroli oraz poinformowaniu osoby będącej w lokalu o przysługujących jej prawach i obowiązkach. Istniały podstawy do przeprowadzenia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia ponieważ zachodził przypadek, o którym mowa w art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy, tj. sytuacja, gdy kontroli uzasadnione jest zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego.
W ocenie organu odwoławczego zgłoszone przez stronę wnioski dowodowe nie mają znaczenia dla sprawy. Wniosek o przesłuchanie świadków oraz dokonanie oględzin lokalu przy ulicy L. [...] w C. na okoliczność istnienia oznaczeń, dotyczących godzin otwarcia sklepu "W." oraz "H." nie stanowią nowych dowodów w sprawie. W toku kontroli przeprowadzonej przez przedstawicieli PPIS w C. ustalono, że: do zatrucia pacjenta "GM" doszło po zażyciu środka, który został zakupiony przez jego kolegę "RK" w dniu 2 sierpnia 2013 roku w godzinach porannych w sklepie przy ulicy L. [...] w C., tj. w godzinach otwarcia sklepu prowadzącego działalność pod nazwą "W.", należącego do M. P.; artykuły do sprzedania są składowane i po zakupie wydawane klientom z pomieszczenia zaplecza, które jest wspólne dla obu firm, w tym również i strony tego postępowania; sklep "W." prowadzi działalność z zakresu sprzedaży asortymentu firmy "P. M. P." w godzinach od 8.00-12.00, natomiast w godzinach od 12.00-20.00 działa firma M. sp. z. o.o., jako sklep "H.".
W konkluzji organ stwierdził, iż w sprawie słusznie uznano, że zakwestionowane produkty nie mogą znajdować się w obrocie, bowiem stwarzały zagrożenie nie tylko dla zdrowia, ale dla życia ludzi. W celu uniemożliwienia dalszej sprzedaży tych produktów niezbędne było także nakazanie natychmiastowego zaprzestania działalności podmiotów, co do których istniało uzasadnione podejrzenie, że wprowadzają do obrotu zakazane produkty. Co więcej, stan zagrożenia - po przebadaniu zabezpieczonych produktów - okazał się stanem istniejącego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego, co tylko wzmaga fakt, iż stan zagrożenia na dzień wydania decyzji miał realny wymiar i rzeczywisty charakter.
W skardze do sądu administracyjnego M. P. podniósł zarzut nieważności poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, co do której nie mają zastosowania ustalenia organu i która nie jest właścicielem ani dystrybutorem produktów objętych decyzją. Ustalając strony postępowania organ oparł się wyłącznie na rzekomych wątpliwych twierdzeniach postaci o inicjałach "RK" i "GM", nie przeprowadził żadnego dowodu w celu ustalenia prawidłowego kręgu podmiotów, do których należało skierować decyzję.
Skarżący zarzucił także wadliwe uzasadnienie decyzji poprzez niewskazanie faktów i dowodów, na podstawie których uznał, że istnieje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a także dowodów, na podstawie których uznał, wbrew twierdzeniom obu sprzedawczyń, że skarżący wprowadza produkty należące do innego podmiotu. Organ nie wyjaśnił także zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy nie było do tego podstaw faktycznych i prawnych. Ponadto organ naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu poprzez brak zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.
W ocenie skarżącego doszło także do naruszenia art. 27c ust. 1 ustawy o PIS poprzez nakazanie wstrzymania wprowadzania do obrotu produktów, które nigdy nie były przez skarżącego wprowadzane, a także poprzez zastosowanie przepisu, pomimo braku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Naruszono również art. 27c ust. 3 pkt 2 ustawy o PIS poprzez jego zastosowanie pomimo braku niezbędnych przesłanek w postaci niewskazania zagrożenia, któremu miałoby zapobiec zaprzestanie prowadzenia działalności, skoro zatrzymane zostały kwestionowane przez organ substancje.
Skarżący zarzucił także naruszenie art. 77 ust. 6 u.s.d.g. poprzez wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów u.s.d.g.
W odpowiedzi na skargę L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja z [...] października 2013 r., w której Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w L. orzekł o wstrzymaniu wprowadzenia do obrotu produktów, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi, stanowiących mieszanki ziołowe o nieznanym składzie i pochodzeniu o nazwie "Cząstka Boga" na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i bezpieczeństwa, nie dłużej niż do dnia 5 lutego 2015 r. Organ nakazał również zaprzestania prowadzenia działalności w punkcie sprzedaży "W." w C. przy ul. L. [...], do dnia 5 listopada 2013 r.
Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Art. 2 u.p.n. stanowi, że przeciwdziałanie narkomanii realizuje się między innymi przez działalność zapobiegawczą, ograniczenie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu
i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii. Natomiast art. 44b u.p.n. zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych.
Środek zastępczy w myśl definicji zawartej w art. 4 pkt 27 u.p.n. oznacza substancję pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślinę, grzyba lub ich część, zawierające taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie
i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów.
Stosownie do art. 4 pkt 34 u.p.n. wprowadzanie do obrotu oznacza udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych.
Art. 44c ust. 1 u.p.n. stanowi, że w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Zgodnie z art. 27c ust. 1 ustawy o PIS w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny:
1) zatrzymuje produkt;
2) nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące (art. 27c ust. 3 ustawy o PIS).
W niniejszej sprawie podstawą zatrzymania produktów o nazwie "Cząstka Boga" i nakazu czasowego wycofania ich z obrotu było uzasadnione podejrzenie, że stanowią one środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej przeprowadzili w dniu 2 sierpnia 2013 r. kontrolę sanitarną w punkcie sprzedaży H. i "W." w C. przy ul. L. [...]. Z akt administracyjnych wynika, że została ona przeprowadzona po uzyskaniu przez pracowników Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej informacji ze Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w C. o wystąpieniu zatrucia środkami psychoaktywnymi po zażyciu środka zakupionego w sklepie przy ul. L. W trakcie kontroli ustalono, że w punkcie sprzedaży do obrotu wprowadzone są następujące produkty: "Cząstka Boga: Vinshu 1 Z nad Indyjskich gór i doliny Gangesu", "Cząstka Boga: Uszas Z nad Indyjskich gór i doliny Gangesu" oraz "Cząstka Boga: Surja Z nad Indyjskich gór
i doliny Gangesu". Opakowania zawierały biały proszek oraz suszone, rozdrobnione części roślin. Charakter wyżej wymienionych produktów, brak istotnych informacji dotyczących ich przeznaczenia, składu jakościowego i ilościowego oraz sposób wprowadzania do obrotu stanowiły okoliczności wystarczające do powzięcia podejrzenia, że ujawnione produkty stanowią środki zastępcze.
W ekspertyzie z dnia 13 września 2013 r. przeprowadzonej w Narodowym Instytucie Leków w Warszawie stwierdzono, że zabezpieczone w sklepie skarżącej produkty o nazwie "Cząstka Boga" zawierają związki stanowiące środki zastępcze. Ustalono, że dostarczona do badań substancja znajdująca się w opakowaniach z etykietami "Cząstka Boga: Surja Z nad Indyjskich gór i doliny Gangesu" zawiera UR-144 i 5-FUR-144, "Cząstka Boga: Uszas Z nad Indyjskich gór i doliny Gangesu" zawiera UR-144, a substancja znajdująca się w opakowaniu z etykietą "Cząstka Boga: Vinshu Z nad Indyjskich gór i doliny Gangesu" zawiera 3 - MMC. Związki te są związkami wymienionymi w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, posiadają właściwości psychoaktywne. Powyższe pozwala na zaklasyfikowanie ich jako "środki zastępcze".
Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ inspekcji sanitarnej prawidłowo orzekł o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu wyżej wymienionych produktów i ich zatrzymaniu na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy o PIS.
Skarżący w odwołaniu i w skardze podnosił, że środki wobec których orzeczono zakaz wprowadzania do obrotu nie stanowiły jego własności ani nie był ich dystrybutorem. Środki te należą do spółki M. sp. z o.o., która prowadzi działalność gospodarczą w tym samym lokalu lecz w innych godzinach. Okoliczność ta nie daje jednak podstaw do zakwestionowania zasadności rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Nie budzi bowiem wątpliwości to, że wstrzymaniu wprowadzenia do obrotu podlegały produkty znajdujące się w jednym lokalu, wykorzystywanym na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej zarówno przez skarżącego, jak i spółkę M. Skoro oba te podmioty gospodarcze w tym samym lokalu prowadzą działalność handlową skierowaną do nieograniczonego kręgu konsumentów, której istotą jest sprzedaż produktów znajdujących się lub mogących się znajdować w tym lokalu, to niewątpliwie oba podmioty udostępniają osobom trzecim te właśnie produkty, poprzez ich wyeksponowanie i składowanie na terenie lokalu – sklepu. Tak opisane zachowanie – udostępnianie produktów – jest zdaniem Sądu skutkiem także zaakceptowania przechowywania takich produktów w lokalu przez inny podmiot, bowiem czynność udostępniania produktów nie musi mieć związku z okolicznościami dotyczącymi sposobu ich wprowadzania do obrotu. Udostępnianie produktów oderwane jest od kwestii własności, co także przesądza o niezasadności zarzutów skargi. Z tych względów zarzut nieważności decyzji, oparty na podstawie art.156 § 1 pkt 4 k.p.a. jest niezasadny.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 77 ust. 6, art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 82 i art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Stosownie do art. 79 ust. 1 u.s.d.g. organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. W myśl art. 79 ust. 2 pkt 5, zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. W okolicznościach niniejszej sprawy powyższa przesłanka została spełniona. Kontrola została bowiem wszczęta w związku z podejrzeniem, że w punktach sprzedaży "W." w C. przy ul. L. [...] do obrotu wprowadzane są środki zastępcze. Działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. zainicjowane zostały powiadomieniem ze Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w C. o wystąpieniu zatrucia środkami psychoaktywnymi po zażyciu środka zakupionego w sklepie przy ul. L.
Podkreślić w tym miejscu należy, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. w protokole kontroli zamieścił wzmiankę o braku zawiadomienia o zamiarze kontroli z powołaniem się na przepisy u.s.d.g.
W art. 79a ust. 1 u.s.d.g. przewidziano, że czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że przepisy szczególne przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż trzeciego dnia od wszczęcia kontroli.
Z akt sprawy wynika, że czynności kontrolne w punkcie sprzedaży nazwą "W." w C. w dniu 2 sierpnia 2013 r. były podjęte przez odpowiednio upoważnionych pracowników, po okazaniu legitymacji służbowych oraz upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Z protokołu kontroli wynika również, że poinformowano sprzedawczynię o prawach i obowiązkach kontrolowanego. W tej sytuacji nie miał zastosowania art. 79b u.s.d.g., który przewiduje obowiązek poinformowania kontrolowanego przedsiębiorcę lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli w przypadku wszczęcia czynności kontrolnych tylko po okazaniu legitymacji służbowej. Ponadto zauważyć należy, że pracownica mogła być – stosownie do art. 80 ust. 5 u.s.d.g. uznana za osobę, o której mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Wymogu dokonywania czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej nie stosuje się bowiem, w przypadkach, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 80 ust. 2 pkt 4 u.s.d.g.). W niniejszej sprawie wyżej wymieniona przesłanka została spełniona.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 82 ust. 1 u.s.d.g. zakazujący równoczesnego podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy. Organ inspekcji sanitarnej podjął tylko jedną kontrolę w punkcie sprzedaży pod nazwą "W." w C. przy ul. L. [...], którą zakończył wydaniem zaskarżonej decyzji.
Bezpodstawnie również skarżąca zarzuca naruszenie art. 84c u.s.d.g. Zgodnie z przywołanym przepisem, przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 79-79b, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2, z zastrzeżeniem art. 84d (art. 84c ust. 1 u.s.d.g.). Sprzeciw przedsiębiorca wnosi na piśmie do organu podejmującego
i wykonującego kontrolę. O wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca zawiadamia na piśmie kontrolującego. Sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli. Przedsiębiorca musi uzasadnić wniesienie sprzeciwu.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że kontrola w sklepie rozpoczęła się w dniu 2 sierpnia 2013 r. o godz. 11:45 a zakończyła o godz.12:00. W toku prowadzonej kontroli spółka nie złożyła sprzeciwu. Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu do czasu rozpatrzenia sprzeciwu, a w przypadku wniesienia zażalenia do czasu jego rozpatrzenia (art. 84c ust. 5 u.s.d.g.). Z akt sprawy wynika, że sprzeciw w niniejszej sprawie nie został wniesiony.
Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 77 ust. 6 u.s.d.g., wyłączający możliwość uznania za dowód, w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy, dowodów przeprowadzonych w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, ponieważ organy inspekcji sanitarnej nie naruszyły przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. W przypadku gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego istnieje możliwość odstąpienia od zasady zagwarantowania stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W tym przypadku ograniczony zostaje również obowiązek organu zaznajomienia strony z wynikiem procesu dowodzenia, zawarty w art. 81 k.p.a. Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji powziął uzasadnione podejrzenie, że wprowadzane przez skarżącego do obrotu produkty stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, to zasadnie zastosował art. 10 § 2 k.p.a., gdyż załatwienie sprawy wymagało podjęcia szybkich działań ze względu na niebezpieczeństwo dla zdrowia ludzkiego.
Zarzut naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak właściwego uzasadnienia decyzji również nie jest zasadny. Organy w niniejszej sprawie uzasadniły swoje decyzje przedstawiając stan faktyczny sprawy, w tym okoliczności, które wzbudziły uzasadnione podejrzenie co do szkodliwości zabezpieczonych produktów oraz przywołały i dokonały wykładni stosowanych przepisów prawa. Ponadto organ drugiej instancji prawidłowo wykazał jakimi motywami się kierował odmawiając przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 19 sierpnia 2013 r. i Sąd podziela przedstawione argumenty tym bardziej, że zeznania te nie podważyłyby wyników prawidłowo przeprowadzonej kontroli.
Wbrew zarzutom skarżącej, decyzja została uzasadniona także w części dotyczącej nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Wymienione w tym przepisie względy ochrony zdrowia lub życia ludzkiego wynikały wprost z okoliczności sprawy dotyczącej sprzedaży produktów, co do których istnieje podejrzenie, że mogą stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło