I OZ 1125/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 49/14 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. S. i W. G. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 49/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek E. K. o przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. S. i W. G. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 16 grudnia 2013 r. J. S. i W. G. (dalej jako Skarżący), zastępowani przez zawodowego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego wymienioną w rubrum postanowienia. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 49/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę. Następnie, postanowieniem z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 49/14 sąd odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 383/14 oddalił zażalenie Skarżących na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Pismem z dnia 19 września 2014 r. (k. 120) E. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję Wojewody Wielkopolskiego. Napisała, że jest córką Skarżącej; mama zmarła w dniu 28 maja 2014 r. wskutek choroby. Zaznaczyła, że partycypowała w dużych kosztach związanych ze sprawą i niezrozumiałe jest, że tak po prostu to się zakończyło. Do wniosku załączyła kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu (k. 121). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, odrzucając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, że zgodnie z art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek podlega odrzuceniu. Sąd I instancji zaznaczył, że wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. (siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi). Wniosek jest niedopuszczalny gdy brakuje ustawowych warunków jego dopuszczalności. W ocenie sądu przedmiotowy wniosek jest niedopuszczalny z dwóch, niezależnych od siebie powodów. Zakładając nawet, że to Wnioskodawczyni jest spadkobiercą Skarżącej, to i tak Wnioskodawczyni nie ma przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą Skarżących. Postępowanie zażaleniowe zakończyło się wydaniem przez NSA postanowienia w dniu 20 maja 2014 r., a Skarżąca zmarła później, w dniu 28 maja 2014 r. Drugim powodem uznania przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu za niedopuszczalny jest w ocenie Sądu I instancji okoliczność, że wcześniej, prawomocnym orzeczeniem sąd odmówił przywrócenia terminu w tym samym przedmiocie. Sąd I instancji wskazał, że skarżący, zastępowani przez zawodowego pełnomocnika "skonsumowali" zatem uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Prawomocne orzeczenie sądowe, jak wynika z art. 170 p.p.s.a., wiąże bowiem nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W konsekwencji podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wolters Kluwer Polska, Wydanie 3, Warszawa 2009, s. 452). Przewidziana w powołanym przepisie moc wiążąca prawomocnego orzeczenia obejmuje również postanowienia, w tym również prawomocne postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. W związku z tym, na podstawie art. 88 p.p.s.a. Sąd I instancji odrzucił niedopuszczalny wniosek. Sąd I instancji zaznaczył, że ocena wniosku jako niedopuszczalnego zwolniła sąd od potwierdzenia, czy E. K. faktycznie jest spadkobiercą Skarżącej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. K. i wniosła o jego zmianę albo uchylenie. W uzasadnieniu wskazała, że może Sąd wykaże zrozumienie i uwzględni wieloletnią chorobę skarżącej - mamy E. K., która doprowadziła do zgonu. Art. 87 § 5 p.p.s.a. mówi, że po upływie roku od uchybionego terminu jest dopuszczalne "tylko w przypadkach wyjątkowych", a sytuację zakończoną śmiercią można by uznać za wyjątkową. W załączeniu przedstawiono akt urodzenia na dowód tego, że skarżąca była matką E. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej. Jednakże, zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony albo niedopuszczalny z mocy ustawy wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. Spóźniony jest ten wniosek, który został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu liczonego od chwili ustania przyczyny uchybienia terminowi. Natomiast o niedopuszczalności wniosku można mówić, gdy wystąpi brak ustawowych warunków jego dopuszczalności. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznej oceny złożonego wniosku zbadał, czy wniosek został wniesiony w terminie oraz czy nie wystąpiła przesłanka jego niedopuszczalności. W rozpoznawanej sprawie taka przesłanka zaistniała, mamy, bowiem do czynienia z niedopuszczalnością wniosku złożonego jako ponowny wniosek w przedmiocie, który został już przez Sąd prawomocnie rozpoznany. Mianowicie, skarżący po raz pierwszy wnosili o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi już w dniu 11 marca 2014 r. Wniosek ten został oddalony, a sprawa w tym przedmiocie prawomocnie rozstrzygnięta w dniu 20 maja 2013 r. (postanowienie NSA sygn. akt I OZ 383/14). Z tych względów ponowny wniosek o przywrócenie terminu do uiszczania wpisu od skargi złożony w dniu 3 września 2014 r. musiał zostać uznany za niedopuszczalny. A zatem, postanowienie Sądu I instancji odrzucające ponowny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, jest prawidłowe. Z tych przyczyn, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.