II FSK 2367/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA del. Jan Grzęda (sprawozdawca), Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 93/14 w sprawie ze skargi A. D na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. D na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 4 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 93/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku stwierdzające, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Sąd wydał orzeczenie na podstawie następującego stanu faktycznego: Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia 29 lipca 2013 r. odmówił uzupełnienia decyzji ustalającej A. D. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok z tytułu przychodów z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Przesyłka zawierająca powyższe postanowienie została wysłana listem poleconym na adres pełnomocnika strony. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki w dniu 1 sierpnia 2013 r. w sposób wskazany w art. 148 § 1 jak i art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613), zwana dalej "O.p.", pozostawiono ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma we wskazanym urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 9 sierpnia 2013 r. (co wynika z wydruku z systemu Śledzenie przesyłek Poczty Polskiej). Pełnomocnik Strony odebrał przesyłkę w placówce pocztowej w dniu 19 sierpnia 2013 r. a w dniu 26 sierpnia 2013 r. złożył zażalenie na ww. postanowienie. Organ odwoławczy podkreślił, że z tzw. domniemania doręczenia określonego w art. 150 § 2 O.p. wynika, że w sytuacji, gdy przesyłka jest awizowana w prawidłowy sposób, przyjmuje się, że została skutecznie doręczona z upływem 14 dni od daty pozostawienia pierwszego awiza. Zatem, zażalenie wniesione przez pełnomocnika Strony w dniu 26 sierpnia 2013 r., zostało wniesione po upływie ustawowego 7-dniowego terminu przewidzianego w treści przepisu art. 236 §2 pkt 1 O.p. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. D. podniósł, że ustalenia organu nie uwzględniają faktu, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, tak prawidłowego awizowania przesyłki adresatowi, jak i prawidłowego powtórnego awizowania. System śledzenia przesyłek nie jest bowiem prowadzony przez Pocztę Polską. Jednocześnie autor skargi zauważył, że domniemanie doręczenia określone w art. 150 O.p. zachodzi tylko i wyłącznie w wypadku faktycznego niedoręczenia. Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę stwierdził, że przesyłka została awizowana po raz pierwszy w dniu 1 sierpnia 2013 r., co wynika jednoznacznie ze zwrotnego poświadczenia odbioru. W tej sytuacji czternastodniowy termin do jej odbioru upłynął, jak zasadnie skonstatował organ odwoławczy, w dniu 16 sierpnia 2013 r. (dzień 15 sierpnia 2013 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy), co zadecydowało, że zażalenie zostało wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu. Dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej, a nie dzień późniejszego faktycznego wydania jej w tej placówce adresatowi. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania: 1. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – zwanej dalej "P.p.s.a.", w związku z art. 120, 121, art. 122, art. 144, art. 187, art. 191 O.p., przez przyjęcie, że stan faktyczny w sprawie został ustalony prawidłowo, a materiał zgromadzony w aktach sprawy nie daje pewności, że ustalony przez organy podatkowe i Wojewódzki Sąd Administracyjny stan faktyczny dotyczący prawidłowego zawiadamiania przez Urząd Pocztowy o terminie złożenia i odbioru przesyłki w Urzędzie Pocztowym został dochowany. 2. Art. 134 P.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego, poprzez przyjęcie za wiarygodne informacji zawartych w zwrotnym poświadczeniu odbioru pomimo zarzutu niewyjaśnienia przez organ podatkowy przyczyn wydania przesyłki po upływie terminu i zarzutu dostosowania się strony do pouczeń zawartych w powtórnym zawiadomieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy podkreślić, że podstawą prawną przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że złożenie odwołania w dniu 26 sierpnia 2013 r. nastąpiło po terminie przewidzianym dla tej czynności, był art. 150 § 1 i 2 O.p. w brzmieniu obowiązującym w 2013 r. Początkowy bieg czternastodniowego okresu, o którym mowa art. 150 § 1 pkt 1 O.p. – tj. sierpnia 2013 r., sąd ustalił na podstawie znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru. Konsekwencją tego było ustalenie końca tego okresu na dzień 15 sierpnia 2013 r., a po jego modyfikacji przez art. 12 § 5 O.p., na dzień 16 sierpnia 2013 r. Żaden z tych przepisów nie znalazł się wśród zarzutów skargi kasacyjnej co uniemożliwia skuteczne podważenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Z kolei postawione zarzuty naruszenia art. 120, art. 121, art. 122, art. 144, art. 187, art. 191 O.p. nie zmierzają do podważenia mocy dowodowej jedynego dokumentu, na którym sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, tj. zwrotnego potwierdzenia odbioru. Bez znaczenia dla sprawy pozostają w tej sytuacji rozważania autora skargi kasacyjnej dotyczące systemu śledzenia przesyłek oraz kwestie informacji zawartych w zawiadomieniach o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Podanie bowiem przez doręczyciela błędnej informacji o terminie w jakim można odebrać pozostawioną w placówce pocztowej przesyłkę, nie wpływa na ustalenie ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 O.p. Informacja taka, ma jednak z całą pewnością wpływ na uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia nastąpiło bez winy adresata przesyłki. Podsumowując stwierdzić należy, że sąd I instancji prawidłowo podzielił orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące, że dniem doręczenia zastępczego jest dzień, w którym bezskutecznie upłynął czternastodniowy termin odbioru decyzji prawidłowo złożonej w placówce pocztowej, a nie dzień późniejszego faktycznego wydania jej adresatowi. Jako niezasadny należy ocenić drugi z zarzutów skargi kasacyjnej. Artykuł 134 P.p.s.a. zawiera dwie jednostki redakcyjne jednak pełnomocnik skarżącego nie wskazał, którą z nich upatruje jako naruszoną przez Sąd I instancji. Z kolei uzasadnienie tego zarzutu stoi w sprzeczności z treścią wspomnianego artykułu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.