IV SA/Wa 1761/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-22
Skład orzekający: Wanda Zielińska – Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna, gdy strona nie wyczerpała środków zaskarżenia przewidzianych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, mimo błędnego pouczenia organu o prawie do wniesienia odwołania do sądu powszechnego?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli organ błędnie pouczył o prawie do wniesienia odwołania do sądu powszechnego. Zasada z art. 112 K.p.a. o ochronie strony działającej zgodnie z błędnym pouczeniem nie może prowadzić do rozpoznania skargi z naruszeniem art. 52 § 1 PPSA, który wymaga wyczerpania środków zaskarżenia.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił W. O. przywrócenia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Skarżący, działając zgodnie z błędnym pouczeniem organu, złożył odwołanie do sądu powszechnego. Sąd Okręgowy uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. WSA rozpoznał sprawę i postanowił odrzucić skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu na wniesienie skargi o wznowienie postępowania postanawia: odrzucić skargę
Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych, [...] Oddział w W., odmówił W. O. przywrócenia terminu do wniesienie skargi o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ powołał art. 145a K.p.a. W decyzji tej pouczono skarżącego o prawie odwołania do Sądu Okręgowego.
Skarżący stosując się do tego pouczenia, w dniu 27 lutego 2013 r., złożył odwołanie w sądzie powszechnym.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., sygn. [...], Sąd Okręgowy W. uznał się za niewłaściwy w sprawie i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 58 § 4 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwaną Ppsa), sąd administracyjny nie może odrzucić skargi, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.
Niedopuszczalność odrzucenia skargi z przyczyny opisanej w art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa nie zwalania jednak Sądu z obowiązku oceny dopuszczalności tej skargi pod kątem innych wymogów, zawartych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 52 § 1 Ppsa strona może wnieść skargę do sądu po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2).
Zauważyć także należy, że podstawa prawna prowadzonych postępowań przez organy rentowe w sprawach ubezpieczeń społecznych jest złożona. Składają się bowiem na nią przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wyznaczonym w art. 180 i art. 181 K.p.a. oraz stosowne przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zgodnie z art. 180 § 1 K.p.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Przepis art. 181 K.p.a. stanowi, że organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne; do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1.
Z kolei według art. 124 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z powyższego wynika, że przepisy o ubezpieczeniach społecznych mają pierwszeństwo przed przepisami K.p.a., o tyle, o ile zawierają odrębności w stosunku do uregulowań zamieszczonych w kodeksie.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – mianowicie art. 145a K.p.a. Organ rozstrzygał na podstawie tego przepisu, bowiem w dniu 30 stycznia 2013 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji o wstrzymaniu emerytury.
Przepisy powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie przewidują odrębnego toku postępowania w takich sprawach, wobec tego zastosowanie będą miały przepisy K.p.a., które przewidują dwuinstancyjność postępowania.
Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może rozpoznać skargi na rozstrzygnięcie, wobec którego w świetle przepisów K.p.a. przysługiwał środek odwoławczy. Godziłoby to bowiem w treść art. 52 § 1 Ppsa.
Stwierdzić bowiem należy, że świetle przepisów K.p.a., od decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] lutego 2013 r. przysługiwał środek zaskarżenia - stosownie do art. 127 § 3 K.p.a. - w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wbrew pouczeniu zawartemu w zaskarżonej decyzji. Na marginesie jedynie wskazać, że stosownie do art. 149 § 3 K.p.a odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, a nie decyzji.
Wobec powyższego, z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia przysługujących w niniejszej sprawie, skarga jest niedopuszczalna i w związku z tym podlega odrzucenia.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Jednocześnie należy podkreślić, że stosowanie do art. 112 K.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.
Wobec tego skarżący (o ile w dalszym ciągu jest zainteresowana zaskarżeniem decyzji z dnia [...] lutego 2013 r.), powinien za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych złożyć do Prezesa ZUSu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Przy czym wniosek ten powinien zostać złożony najpóźniej w ciągu siedmiu dni od dnia doręczenia jej niniejszego postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło