I SA/Wa 1198/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-26
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Dorota Apostolidis, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość rolna, która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego została przeznaczona na cele techniczno-produkcyjne, mogła zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Nieruchomość mogła zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa tylko wtedy, gdy spełniała dwie przesłanki: była nieruchomością rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego ORAZ była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Samo spełnienie definicji nieruchomości rolnej z art. 46(1) k.c. nie jest wystarczające, jeśli plan zagospodarowania przestrzennego określał inne przeznaczenie terenu.Stan faktyczny
Miasto W. zaskarżyło decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości rolnej. Gmina argumentowała, że nieruchomość była użytkowana rolniczo i sklasyfikowana jako grunt orny, mimo że plan zagospodarowania przestrzennego określał dla niej funkcje techniczno-produkcyjne. Organy administracji i sąd uznały, że brak przeznaczenia nieruchomości w planie na cele rolne wyklucza nabycie jej z mocy prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W. – utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...].
Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę W. z dniem [...] lipca 2000 r. własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej w W.. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w art. 13 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa warunkujących nabycie ww. nieruchomości, ponieważ na dzień 1 lipca 2000 r. nie była ona położona na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Prezydent W. stwierdzając, że "obowiązujący w dniu 1 lipca 2000 r. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego W. wprawdzie określił funkcję przedmiotowej działki w strefie TP-44- o funkcjach techniczno - produkcyjnych, to jednak nie zmienił jej przeznaczenia, gdyż nadał mogła być wykorzystywana do działalności rolniczej".
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W. – utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zakres normowania przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2007 r., nr 231, poz 1700) obejmuje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa określonym w jej art. 1, czyli nieruchomościami rolnymi w rozumieniu Kodeksu cywilnego, położonymi na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Zatem aby przedmiotowa nieruchomość stała się własnością gminy, na mocy art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. musiała być na dzień 1 lipca 2000 r. m.in. położona na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Jak wynika natomiast z akt sprawy, w Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego W., którego ustalenia obowiązywały na dzień 1 lipca 2000 r., nieruchomość oznaczona działką nr [...] położona była w strefie o funkcjach techniczno - produkcyjnych. Nieruchomość ta nie była zatem przeznaczona na cele gospodarki rolnej. Nie można zatem uznać zdaniem Ministra, aby jedna z przesłanek, o których mowa w art. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. została w przedmiotowej sprawie spełniona.
Wobec tego w ocenie organu odwoławczego, słusznie Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę W. z dniem 1 lipca 2000 r. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej w W.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto W. wnosząc o jej uchylenie.
Uzasadniając przedmiotową skargę wskazano, że zgodnie z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego W., zatwierdzonym Uchwałą [...] działka nr [...] znajdowała się na dzień 1 lipca 2000 r. w obszarze TP-44 tj. strefie o funkcjach techniczno-produkcyjnych. Obecnie dla w/w terenu brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Sam fakt przeznaczenia nieruchomości, będącej przedmiotem zainteresowania, w w/w Miejscowym Planie, nie wyklucza stwierdzenia, że nieruchomość ta była nieruchomością nierolną. W myśl art. 461 Kodeksu cywilnego nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi), są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wykluczając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Ponadto wskazano że, przedmiotowy teren w dniu 1 lipca 2000 r., jak i obecnie użytkowany jest rolniczo, nigdy nie zmienił przeznaczenia w myśl zapisów w/w planu miejscowego. Na przedmiotowej działce brak jest jakiejkolwiek zabudowy oraz infrastruktury. Zgodnie z danymi z ewidencji gruntów w/w teren stanowił grunt orny sklasyfikowany jako R IV a, nie został wyłączony z rolniczej klasyfikacji gleboznawczej. Obowiązujący w dniu 1 lipca 2000 r. Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego W. wprawdzie określił funkcję przedmiotowej działki w strefie TP-44- o funkcjach techniczno-produkcyjnych, to jednak nie zmienił jej przeznaczenia, gdyż nadal mogła być wykorzystywana do działalności rolniczej.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rozpatrując przedmiotową sprawę należy stwierdzić, co następuje.
Zgodnie z art.13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. przejęcie przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej ustawy miało nastąpić nie później niż do dnia 30 czerwca 2000 r. Nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie o którym mowa wyżej, stały się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone.
Nabycie nieruchomości, o których mowa wyżej stwierdza wojewoda w drodze decyzji.
Zakres unormowania przepisów ustawy z dnia 19 października 1991r. obejmuje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa określonym w jej art. 1, czyli nieruchomościami rolnymi w rozumieniu Kodeksu cywilnego, położonymi na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych, innymi nieruchomościami i składnikami mienia pozostałymi po likwidacji państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej oraz ich zjednoczeń i zrzeszeń oraz lasami nie wydzielonymi geodezyjnie z nieruchomości określonych w pkt 1 i 2 art. 1.
Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy należy zatem ustalić, czy sporna działka nr [...] spełniała obydwie przesłanki z art. 1 pkt 1 w/w ustawy tzn. czy stanowiła nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego oraz czy była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.
Stosownie do art.46(1) k.c. nieruchomościami rolnymi są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Nieruchomość rolna w Kodeksie cywilnym została zatem zdefiniowana od strony przydatności do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Nie chodzi przy tym o samo fizycznie możliwe uzyskiwanie produktów rolnych. Prowadzenie działalności wytwórczej zakłada istnienie celowej i zorganizowanej aktywności ludzkiej ukierunkowanej na wytwarzanie tzn. osiąganie, produkowanie w dziedzinie rolnictwa. Działalność taka musi być poddana regułom racjonalnym zwłaszcza opłacalności.
Charakter przedmiotowej nieruchomości jako rolnej nie był w niniejszej sprawie przedmiotem sporu.
Nie można jednakże stwierdzić aby przedmiotowa nieruchomość spełniała drugą z koniecznych przesłanek tj. aby była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. W Miejscowym Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego miasta W. wskazana nieruchomość położona jest w strefie o funkcjach techniczno – produkcyjnych
W związku zatem z jednoznacznym ustaleniem, że przedmiotowa nieruchomość nie spełnia przesłanek z art. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i nie stanowi wobec tego przedmiotu jej regulacji stwierdzić należy , że nie mogła stać się z mocy prawa własnością gminy, na terenie której jest położona. W związku z czym Wojewoda [...] prawidłowo odmówił stwierdzenia jej nabycia z mocy prawa przez Gminę W., którą to decyzję Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Wbrew zarzutom skargi, wpisanie w ewidencji gruntów spornej nieruchomości jako rolnej , nie przesądza o jej przeznaczeniu w planie zagospodarowania przestrzennego, które stanowi drugie kryterium z art. 1 pkt 1 w/w ustawy do zaliczenia nieruchomości podlegającej przepisom ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Także zarzut strony skarżącej, że omawiana działka jest uprawiana rolniczo nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy , gdyż stanowi pozaustawową przesłankę , która nie podlega analizie i pozostaje bez wpływu na jej rozstrzygnięcie.
Podkreślenia wymaga zdaniem Sądu , że spełnianie przez nieruchomość warunków pojęcia nieruchomości rolnej zdefiniowanego w art. 46(1) k.c. nie oznacza jednak, że w każdym przypadku nieruchomość rolna objęta jest zakresem przedmiotowym omawianej ustawy. Konieczne jest bowiem , o czym już była mowa, położenie tej nieruchomości na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Nie ulega wątpliwości, że ten wymóg w niniejszej sprawie nie został zachowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie doszukał się błędów w dokonanej wykładni omówionych wyżej przepisów ustawy dokonanej przez organ rozstrzygający i uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z poszanowaniem obowiązujących przepisów prawa materialnego . Brak jest również uzasadnionych zarzutów odnośnie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tych warunkach należało oddalić skargę na podstawie art. 151 cyt. wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło