I SAB/Wa 563/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. N. i A. W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 9 lutego 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz skarżących R. N. i A. W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. N. i A. W., reprezentowani przez adwokata R. N., pismem z dnia 9 września 2013 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 lutego 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy [...], która została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że pismem z dnia 24 maja 2012 r., Prezydent W. wyjaśnił, że postępowanie o odszkodowanie za ww. nieruchomość będzie mogło być prowadzone po zakończeniu postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Prezydent W. po rozpatrzeniu w pozostałej części wniosku złożonego przez R. W. – dawną właścicielkę nieruchomości, o przyznanie prawa własności czasowej, odmówił jej następcom prawnym, a skarżącym w niniejszej sprawie, prawa użytkowania wieczystego do pozostałej części gruntu dawnej nieruchomości oznaczonej hip. [...]. W konsekwencji, zdaniem strony skarżącej, brak jest przeszkód do rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Tym samym, skarżący wystąpili w dniu [...] marca 2013 r. do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie jej w terminie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia do dnia 31 sierpnia 2013 r. Ponadto, skarżący wskazali, że pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] terminu do jej załatwienia, Prezydent W. do dnia wnoszenia skargi nie zakończył postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone jest w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.), wobec tego konieczne jest ustalenia dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania omawianą działką, o te zaś informacje wystąpiono (pismem z dnia 11 marca 2013 r.) do Archiwum W. Ponadto, Prezydent wskazał, że strona została poinformowana o niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym przez Wojewodę [...], oraz że ze względu na konieczność zebrania dodatkowej dokumentacji sprawa zostanie zakończona do dnia 31 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek z dnia 9 lutego 2011 r., inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu [...] lutego 2011 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, mimo upływu ponad dwóch lat Prezydent W. nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę W. w postanowieniu z dnia [...] maja 2013 r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wniesione przez stronę, za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin na załatwienie sprawy do dnia 31 sierpnia 2013 r. W ocenie Sądu, postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Z uwagi na to, że Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., dokonując więc pod tym kątem oceny sprawy należy uznać, że zwłoka organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Jak wynika z akt, pierwszą czynnością jaką organ podjął w sprawie było zwrócenie się, pismem z dnia 15 kwietnia 2011 r., do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W., o akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości. Następnie, pismem z dnia 24 maja 2012 r., Prezydent W. wyjaśnił stronie, że postępowanie o odszkodowanie za ww. nieruchomość będzie mogło być prowadzone po zakończeniu postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Pismem z dnia 11 marca 2013 r. organ wystąpił do Biura Geodezji i Katastru w W. o informacje z rejestru gruntów dotyczące przedmiotowej nieruchomości, oraz odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionym granicami działek ewidencyjnych oraz granicami hipotecznymi. W tym samym dniu Prezydent wystąpił do Archiwum Państwowego W. m.in. o fragment Ogólnego Planu Zabudowania W. wraz z odpowiednim opisem przedmiotowego terenu, oraz kopie materiałów inwentaryzacyjnych Biura Odbudowy [...] z lat 1945-1946 dotyczące niniejszej nieruchomości. Kolejną czynność organ podjął w dniu 12 kwietnia 2013 r., występując do Urzędu [...], po czym, pismem z tą samą datą, poinformował pełnomocnika skarżących, że decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydania do dnia 31 sierpnia 2013 r. Następnie, termin ten został przedłużony – do dnia 31 stycznia 2014 r. (pismo z dnia 16 października 2013 r.) W konsekwencji, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność aczkolwiek naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. Taki brak aktywności Prezydenta w rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu, nie miał miejsca. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy, organ przedsięwziął czynności faktyczne zmierzające do rozpoznania wniosku - zarówno w zakresie gromadzenia istotnych dla sprawy dokumentów jak też podejmowania czynności niezbędnych do jej zakończenia. Ponadto, Sąd zauważa, że realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta W. czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek, nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. ----------------------- 1