II GSK 1902/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-06
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Gabriela Jyż, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sposób przeprowadzenia pomiaru nacisku osi i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu nienormatywnego przy użyciu dwóch wag typu SAW 10C/II, które są przeznaczone do pomiaru nacisku pojedynczych osi, może stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej, jeśli procedura ważenia nie odpowiada przepisom technicznym i instrukcji obsługi wag?Ratio decidendi
Sposób przeprowadzenia pomiaru nacisku osi i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu nienormatywnego musi odpowiadać przepisom technicznym i instrukcji obsługi wag. Jeśli legalne urządzenia pomiarowe zostały wykorzystane w sposób niezgodny z prawem, a procedura ważenia nie jest dopuszczalna dla danego typu pojazdu (np. ważenie pojazdu czteroosiowego przy użyciu procedury przewidzianej dla maksymalnie trzech osi), to ustalenia faktyczne organu administracji mogą być wadliwe, co uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego i nałożenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Spółka P. B. "M." Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz nacisku na osie. Spółka kwestionowała prawidłowość pomiaru, wskazując na niezgodność użytych wag z instrukcją obsługi i przepisami technicznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że sposób ważenia pojazdu był wadliwy. Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną, zarzucając sądowi błędy w ocenie dowodów i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1503/13 w sprawie ze skargi P. B. M. Spółki z o.o. w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę kasacyjną
I.
Wyrokiem z 27 lutego 2014r. sygn. akt: VI SA/Wa 1503/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę P. B. "M" Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. z [...] grudnia 2012 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej P. B. "M." Sp. z o.o. z siedzibą w D. kwotę 355,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sąd I instancji podał, że Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138§1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i usta. 1b pkt 1, art. 40c ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm. dalej-u.d.p.), lp. 6 pkt 9 lit. d) i lit. e), lp. 9 pkt 15 lit. c) załącznika do wymienionej ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), art. 5 w zw. z art. 8 ustawy z 18 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy-Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 222, poz. 1321), decyzją z 18 marca 2013r. utrzymał w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] grudnia 2012 r. o nałożeniu na P. B. "M." sp. z o.o. z siedzibą w D. kary pieniężnej w wysokości 11.820,00 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
W dniu [...] kwietnia 2010 r., na drodze o dopuszczalnych naciskach osi do 8t, został zatrzymany do kontroli czteroosiowy pojazd silnikowy m-ki MAN nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) do 32.000kg, dopuszczalnej ładowności do 16300kg i o masie bez ładunku 15.700kg. Pojazdem kierował M. J. przewożąc ziemię odpadową i wykonując przewóz na rzecz P. B. "M." sp. z o.o. z siedzibą w D. zgodnie z okazanym wypisem nr 03 z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydanego dla wymienionej spółki. Dokonano pomiaru przewożonego ładunku dwoma wagami SAW 10C/II klasy IIII posiadającymi deklarację zgodności z wymaganiami dyrektywy WE 90/384 EWG wydaną na zlecenie jednostki notyfikującej w Niemczech z 8 maja 2008r. Wagi te w dniu 22 grudnia 2009r. poddano kontroli i otrzymały od Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. stosowne świadectwa legalizacji ponownej podobnie jak miary (zwijana i teleskopowa), które otrzymały świadectwa wzorcowania. Ważenie pojazdu wykonano na zalegalizowanym przez Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta W. stanowisku do ważenia pojazdów. W wyniku ważenia pojazdu stwierdzono przekroczenie nacisku na podwójnej osi napędowej o 8,68t oraz przekroczenie dmc pojazdu o 5,39t (pomierzona masa pojazdu po odjęciu możliwych błędów ważenia wyniosła 37,39t). Kierowca okazał dowód ważenia pojazdu wydany po jego załadowaniu wskazujący wagę brutto pojazdu – 30,5t, wagę netto – 14,16 t i tarę – 16,34 t. Kierowca nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym podpisując protokół kontroli bez uwag do jej przeprowadzenia .
Decyzją z 31 grudnia 2012 r. organ nałożył na spółkę karę pieniężną w kwocie 11.820,00 zł za naruszenie przepisów dotyczących wykonywania przewozu drogowego pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydał zaskarżoną decyzję administracyjną. Organ odwoławczy stwierdził, że ważenie pojazdu odbyło się na zalegalizowanym stanowisku i wagami przenośnymi do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II posiadającymi w dniu kontroli ważne deklaracje zgodności z 8 maja 2008r. Termin do przeprowadzenia pierwszej legalizacji ponownej tych wag, zgodnie z lp. 7 załącznika nr 6, tabela 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 7 stycznia 2008r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 29 ze zm.), wynosi 3 lata. Ponadto w dniu kontroli obie wagi posiadały ważne świadectwa legalizacji ponownej, wydane z ważnością do 31 grudnia 2011r. Dokumenty powyższe okazano kierowcy w czasie kontroli i poinformowano go o procedurze ważenia i przysługujących prawach. Z kontroli sporządzono protokół, który kierowca podpisał bez uwag do kontroli.
Wagi z dokładnością IIII (użyte do kontroli) dopuszczono do kontroli pojazdów. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) odnosi się do wag nieautomatycznych klasy dokładności I do IIII. Wagi miały świadectwa homologacji stwierdzające ich zgodność z Dyrektywą WE nr 90/384/EWG wdrożonej do systemu prawa polskiego rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 11 grudnia 2003r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. Nr 4, poz. 23), w którym w § 2 pkt 2 stwierdza się, że jego przepisy stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określenia masy będącej podstawą obliczenia kar lub podobnych opłat. Wagami SAW 10C można było obliczać dmc pojazdu.
II.
Od decyzji P. B. "M" sp. z o.o. z siedzibą w D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, rozpoznania sprawy w trybie uproszczony i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej w postępowaniu, z naruszeniem fundamentalnych przepisów k.p.a., nie była traktowana tak jak strona postępowania administracyjnego.
Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.
III.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga była zasadna.
W pisemnych motywach wyroku Sąd I instancji podał, że w czasie kontroli użyto wag typu SAW 10 C/II o dokładności IIII. Skarżący odwołując się do pisma Głównego Urzędu Miar i raportu Najwyższej Izby Kontroli dowodził, że wagi typu SAW C/II nie były certyfikowane przez GUM. Wagi użyte w czasie kontroli to wagi typu SAW 10 C w klasie IIII, a nie w klasie II, do których nawiązuje pismo Głównego Urzędu Miar.
Wagi nieautomatyczne służące do określenia masy stosownie do §2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 11 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) służą do obliczania masy będącej podstawą obliczenia kar lub podobnych typów opłat. Wagi te klasy dokładności IIII zgodnie z §24 rozporządzenia mogą być stosowane w położeniu pochylnym i wówczas nie mogą być wrażliwe na ten stopień pochylenia. Rozporządzenie określa więc możliwość dokonywania pomiarów masy pojazdu (dmc) w celu ustalenia kary za ich przekroczenie.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 31 stycznia 2008r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152) w § 2 pkt 2 nawiązuje do wag nieautomatycznych wprowadzonych do użytkowania pod warunkiem stwierdzenia, że spełniają wymagania zgodności. Ze świadectw homologacji wag użytych do kontroli i ze świadectw legalizacji ponownej wynika, ze wagi te spełniały stosowne wymagania zgodności z dyrektywa WE nr 90/384/EWG. Zgodnie z §3 pkt 1 tego rozporządzenia wagi spełniające wymagania zgodności, jako wagi nieautomatyczne są przyrządami pomiarowymi służącymi do określania masy ciała oraz mogącymi służyć do określania innych, związanych z masą wielkości, ilości, parametrów (...) wymagającymi udziału operatora podczas ważenia. W piśmie z [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor Biura Metrologii Prawnej także stwierdza, że zasadniczo wagi typu LP 600 nie powinny być używane do wyznaczania dopuszczalnej mas całkowitej pojazdów. Wagi użyte w czasie kontroli nie tylko były notyfikowane na zgodność z dyrektywą WE nr 90/384/EWG, lecz także posiadały świadectwa legalizacji ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P.
Zgodnie z pkt 2.5 (rubryka pierwsza) Instrukcji Obsługi wag typu SAW serii II (znanej Sądowi z urzędu), a więc i wag użytych do kontroli (SAW 10 C/II) o klasie dokładności IIII, jedną parą wag można pomierzyć następujące typy pojazdów: ciężarówkę lub ciągnik o dwóch osiach, przyczepę lub naczepę o dwóch osiach-z użyciem dwóch płyt równoważących wysokość-oraz ciężarówkę lub ciągnik o trzech osiach i przyczepę lub naczepę o trzech osiach-z użyciem czterech płyt równoważących wysokość. Zgodnie z warunkami lokalizacji wag (pkt 5.1 Atestu do wag SAW serii II) mogą być one używane we wnękach, gdzie jest skutecznie odprowadzana woda i wówczas Atest nie przewiduje płyt wyrównawczych. Jak wynika jednak z rubryki czwartej pkt 2.5 Instrukcji Obsługi przedmiotowych wag, dla dokonania pomiaru ciężarówki z czterema osiami, należy użyć cztery pary tych wag, a kontrolę pojazdu czteroosiowego wykonano dwoma wagami.
Powyższe uwagi zostały pominięte przez organ administracji publicznej pozostawiając bez wyjaśnień, z jakich powodów, z pominięciem zasad ustawiania pomiaru dla różnych typów pojazdów podanych w Instrukcji Obsługi wag SAW serii II, doszedł do wniosku, że odstąpienie od tych zasad pozwalało na prawidłowe ustalenie wyników uzyskanych w czasie kontroli.
IV.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając przez pełnomocnika zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie zarzucił:
1). naruszenie przepisów postępowania-art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw z art. 77§1, art. 80 i art. 107§3 k.p.a. przejawiające się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, iż organ nie wyjaśnił w decyzji, że wagi SAW 10C/II (jeden ich komplet) mogły zostać użyte do pomiarów nacisku osi kontrolowanego pojazdu i jego masy całkowitej oraz nie wskazał dlaczego nie uznaje wyników podanych przez załadowcę w dokumencie wagowym, podczas gdy prawidłowość uzyskanych za pomocą wag typu SAW 10C wyników pomiaru nie może budzić żadnych wątpliwości, zaś organy dowiodły w toku postępowania, iż w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne oraz dokumenty dopuszczające wagi do użytkowania, za ich pomocą prawnie dopuszczalne i w pełni uprawnione było dokonanie ustaleń także w zakresie masy całkowitej kontrolowanego pojazdu i nacisków osi pojazdu jedną parą wskazanych wag czym odpowiedziano w sposób wyczerpujący i zupełny na zarzut skarżącej także w zakresie braku wiary i mocy dowodowej dla wartości masy zespołu pojazdów podanej przez załadowcę w dokumencie przewozowym,
2). naruszenie przepisów postępowania –art. 145§1 pkt 1 lit. c i art. 133 p.p.s.a. w zw z art. 77§1, art. 80 i art. 107§3 k.p.a. przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że pomiar nacisku osi kontrolowanego pojazdu mógł być wadliwy, gdyż został przeprowadzony za pomocą jednej pary wag SAW 10C/II, które mogły być używane we wnękach, gdzie jest skutecznie odprowadzana woda, natomiast powyższe okoliczności zostały przez organ administracji pominięte bez wyjaśnień dlaczego odstąpienie od powyższych zasad pozwalało na prawidłowe ustalenie wyników kontroli, podczas gdy Instrukcja Obsługo wag typu SAW 10C/II wprost dopuszcza użycie konfiguracji dwóch wag przy zrównoważeniu różnic wysokości za pomocą płyt pomocniczych lub odpowiednich wgłębień w nawierzchni w miejscu przeprowadzenia pomiarów (z jakich to wgłębień skorzystano w niniejszej sprawie podczas procesu ważenia pojazdu) oraz po zważeniu każdej z osi osobno zsumowanie nacisków tych osi i uzyskanie nacisku na osie wielokrotne oraz masy pojazdu, natomiast organ odpowiedział w sposób wyczerpujący i zupełny na zarzuty skarżącej w zakresie dokonania pomiaru parą wag typu SAW 10C/II,
ponadto z ostrożności procesowej zarzucił także:
3). naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 1 ust. 2 lit. a pkt 2 i art. 3 dyrektywy Rady z 20 czerwca 1990r. nr 90/384/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych –Dz. U WE L 189 z 20 lipca 1990r. s.1-6 obecnie zastąpionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z 23 kwietnia 2009r. w sprawie wag nieautomatycznych, §2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 11 grudnia 2003r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U z 2004r. Nr 4, poz. 23) oraz §6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 31 stycznia 2008r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowy zakres sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U z 2008r. Nr 26 poz. 152), polegające na ich niewłaściwej wykładni i w konsekwencji mylnym przyjęciu, że wagi typu SAW 10C/II nie są przeznaczone do pomiaru nacisku osi wielokrotnych pojazdu i dopuszczalnej masy całkowitej jedną parą rzeczonych wag podczas gdy zarówno z tych regulacji jak i wydanych na ich podstawie: Świadectwa Homologacji UE nr D98-09-08, Deklaracji zgodności wydanej przez Urząd Miar i Kontroli Metrologicznej Badenii Wirtembergii oraz Instrukcji Obsługi wag typu SAW 10C/II, przepisy te oraz Instrukcja Obsługi wag wprost dopuszczają przy użyciu ich kompletu pomiar nacisku osi wielokrotnych pojazdu i jego masy całkowitej.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie i o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Uzasadniając skargę kasacyjną skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.
Odpowiadając na skargę kasacyjną P. B. M Sp. z o.o. przedstawiło argumenty za słusznością stanowiska Sądu.
V.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 183§1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w §2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.
Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy stwierdzić, iż autor skargi zarzuca Sądowi I instancji naruszenie przepisów art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw z art. 77§1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107§3 k.p.a.
Uwzględniając stanowisko Sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a także podstawy, na których oparto skargę kasacyjna od wyroku Sądu I instancji stwierdzić należy, że istota sporu sprowadza się do tego, czy do ustalenia stwierdzonych protokołem nacisków osi kontrolowanego pojazdu użyto przewidzianych do tego celu wag, a zatem czy wskazane w protokole wyniki kontroli odpowiadają faktycznemu stanowi rzeczy. Poczyniona uwaga jest o tyle istotna jeśli zważyć, że skoro ustawa nałożenie kary i jej wysokość uzależnia od wyników kontroli (wyników ważenia), to takie ustalenia warunkujące zastosowanie określonej sankcji w postaci kary pieniężnej, nie mogą budzić żadnych wątpliwości odnośnie prawidłowości ich przeprowadzenia.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że pomiaru pojazdu czteroosiowego dokonano przy pomocy dwóch wag typu SAW 10C/II posiadających w chwili dokonywania kontroli świadectwa homologacji i dokumenty potwierdzające ich legalizację, a więc dokumenty potwierdzające spełnienie stosownych wymagań w zakresie zgodności z dyrektywą Rady (WE) nr 90/384/EWG. Ponadto wskazać należy, że z akt sprawy wynika także, iż procedura ważenia została przeprowadzona w miejscu do tego przeznaczonym i odpowiednio wypoziomowanym. Powyższe ustalenia nie mogą dla rozstrzygnięcia tej sprawy mieć decydującego znaczenia, bowiem jak to już wyżej podniesiono problemem dla sprawy istotnym nie jest to, że organy posługiwały się nielegalnymi urządzeniami, ale to, czy legalne urządzenia posiadające odpowiednie homologacje i świadectwa legalizacji zostały wykorzystane w sposób zgodny z prawem. Okoliczność ta ma znaczenie także i z tego punktu widzenia, że świadectwa homologacji wag przenośnych nieautomatycznych do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II wskazują, iż wagi tego typu, są przeznaczone do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi.
Powyższe oznacza, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, iż wagi użyte podczas kontroli (w układzie dwóch wag połączonych) co do zasady mogły służyć do pomiarów nacisku osi, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych. Natomiast z punktu widzenia konieczności oceny dokonanych przez organ ustaleń faktycznych istotną w sprawie pozostaje możliwość użycia wskazanych w protokole kontroli wag do pomiaru nacisku podwójnej osi napędowej czy wielokrotnej (poczwórnej) osi naczepy.
W związku z powyższym przypomnieć należy, że zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a. i skonkretyzowana w art. 77§1 k.p.a. wskazuje, że organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działania podejmowane w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy.
Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw z art. 77§1 oraz art. 107§3 k.p.a. NSA podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu przez Sąd I instancji, że wymierzenie kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązków nałożonych u.d.p., ponieważ ma zobiektywizowany charakter, to musi znajdować oparcie w precyzyjnie rozumianych przepisach prawa. W rozpoznawanej sprawie organy nie dochowały tej precyzji przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, bowiem nie wskazały, że funkcjonariusze dokonując w dniu 1 kwietnia 2010r. na drodze o dopuszczalnych naciskach osi do 8t kontroli pojazdu marki Man (4-cio osiowy) działali zgodnie z prawem w zakresie ustalenia nacisków na poszczególnych osiach, skoro posłużyli się do pomiaru tych wielkości przy pomocy pary wag typu SAW 10C/II. Stosowne przepisy techniczne i dokumenty homologacyjne jednoznacznie wskazują, że przy pomocy dwóch wag SAW 10C/II można dokonać pomiaru nacisku osi wielokrotnych pojazdu, ale tylko w odniesieniu do maksymalnie trzech osi składowych. Zatem zastosowanie procedury ważenia dopuszczonej dla 3 osi składowych do pojazdu składającego się z 4 takich osi musi być potraktowane jako działanie niezgodne z prawem. W tym zakresie NSA potwierdza wcześniejsze własne stanowisko, zgodnie z którym tak przeprowadzone postępowanie co do podstawowej okoliczności dla wymierzenia kary nie ustala faktów w sposób jednoznaczny i niewątpliwy (zob. wyrok NSA z 21 października 2014r. sygn. akt: II GSK 1315/13, CBOIS). Wątpliwość w tym zakresie jest oczywista, bo z dokumentów, na które powołuje się strona wnosząca skargę kasacyjną, nie wynikają twierdzenia, które miałyby obalać argumentację Sądu I instancji leżącą u podstaw uwzględnienia skargi kasacyjnej. Argumentacja GITD odwołująca się do dokumentów legalizacyjnych i wyprowadzone z nich wnioski są nietrafne, gdyż problemem dla sprawy istotnym, a więc oceny legalności działania organów nie jest to, że posługiwały się one nielegalnymi urządzeniami, ale to, że legalne urządzenia zostały wykorzystane w sposób niezgodny z prawem, bo dokonano nimi ważenia pojazdu, który nie został przewidziany do ważenia z wykorzystaniem określonej liczby urządzeń.
Zdaniem NSA, trafnie przyjął Sąd I instancji, że sposób ważenia pojazdów musi odpowiadać przepisom technicznym, a więc tym, które związane są z technicznym sposobem wykonania pomiaru wynikającym z instrukcji obsługi. Z treści tego dokumentu nie wynika dopuszczalność procedury zastosowanej przez organ.
Stosownie bowiem do treści art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd pod drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast przepis art. 13g ust. 2 ustawy o drogach publicznych wskazuje, że wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust.1, określa załącznik numer 2 do ustawy.
Z powyższych regulacji prawnych wynika, że w sprawach o nałożenie kary pieniężnej ustalenia wymagało, czy miał miejsce przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oraz czy miało miejsce przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi, o których mowa w przytoczonych regulacjach prawnych. Poza sporem pozostaje okoliczność, że w rozpoznawanej sprawie ustalenia te poczyniono na podstawie protokołu kontroli.
W ocenie NSA, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny miał podstawy by uznać, że w omawianym zakresie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do przyjęcia, że stwierdzone protokołem kontroli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi odzwierciedlały rzeczywisty stan rzeczy.
Podkreślić bowiem należy, że w zakresie odnoszącym się do stosowania wag typu SAW 10C/II Główny Urząd Miar przedstawił swoje stanowisko, w którym zgłosił zastrzeżenia co do możliwości sumowania nacisków na osie przy pomiarach obciążeń osi wielokrotnych. Okoliczność powyższa skutkuje tym, że postępowanie administracyjne i dokonywane w nim ustalenia faktyczne, co do prawidłowości użytych do pomiaru wag, winno być prowadzone w sposób budzący zaufanie, materiał dowodowy winien być zgromadzony i rozpatrzony w sposób wszechstronny, co z kolei powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zauważyć także należy, że organ I instancji w swym uzasadnieniu wskazuje, iż ważenie ciągnika oraz naczepy odbyło się zgodnie z zarządzeniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 16/2004 oraz zgodnie z instrukcją producenta wag. Skoro więc świadectwa homologacji, świadectwa legalizacji zostały poddane weryfikacji w oparciu o zasady użytkowania urządzeń określonych przez producentów wag, to instrukcje takie winny być dołączone do materiału dowodowego i poddane wnikliwej analizie.
Trafnie więc Sąd I instancji odwołując się do treści instrukcji obsługi wag typu SAW serii II, w tym dotyczącej wag SAW 10C/II, wskazuje na zapisy dotyczące sytuacji, w jakich dopuszczalne jest stosowanie jednej pary wag. Powyższe uwagi Sądu I instancji wskazują, że instrukcja obsługi wag nie określa, że przy pomocy stanowiska z jedna parą wag dopuszczalne jest ważenie pojazdów o liczbie osi większej niż trzy.
W tym stanie rzeczy zasadnie Sąd I instancji uznał, że powyższe okoliczności nie zostały wyjaśnione w toku prowadzonego postępowanie, a bez odniesienia się do nich nie była możliwa prawidłowa ocena uzyskanych w toku kontroli wyników i tym samym nie było możliwe rozstrzygnięcie sprawy.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej opartego na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należy stwierdzić, że Sąd I instancji dostrzegając naruszenie przepisów postępowania nie dokonywał wykładni przepisów prawa materialnego, a tym samym nie mógł dopuścić się naruszenia tych przepisów prawa poprzez ich błędną wykładnię. W tym miejscu należy jedynie wskazać, że z treści przywołanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów dyrektywy Rady nr 90/384/EWG, a także przepisów przywołanych w skardze kasacyjnej rozporządzeń nie wynika przeznaczenie wag SAW 10C/II i prawidłowość ich użycia w konkretnej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło