II OZ 437/14

1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 8 maja 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: 1 Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 28 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 62/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. S. i M. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności postanawia: oddalić zażalenie. Decyzją z [...] listopada 2013 r. nr [...] Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Koszalinie z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku, nakazując jednocześnie wykonanie obowiązku w terminie do dnia 20 grudnia 2013 r., w pozostałej zaś części – nakazującej A. z siedzibą w W., jako właścicielowi nieruchomości, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących kanalizacji deszczowej odprowadzającej wody opadowe z działki nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w Koszalinie w sposób określony w ekspertyzie technicznej poprzez udrożnienie kanału poprzez usunięcie "korka" i oczyszczenie kanału z osadu - zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W. S. oraz M. S. (dalej również: wnoszący zażalenie), właściciele nieruchomości o nr [...], złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję z [...] listopada 2013 r. Wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że wykonanie jej w okresie zimowym spowoduje "ciężkie i trudne do odwrócenia skutki" oraz niczym nieuzasadnione koszty, które przerastają możliwości finansowe wnioskodawców. Powołując się na art. 7 k.p.a. wnoszący zażalenie wskazali, że wstrzymanie stanowi spełnienie "słusznego interesu obywateli i realizację ich praw". W ocenie wnoszących zażalenie wstrzymanie wykonania decyzji zagrożonej uchyleniem, stanowi zabezpieczenie ustawowych uprawnień skarżących, a w tym prawa własności. Postanowieniem z 28 lutego 2014 r. (sygn. akt II SA/Sz 62/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, między innymi, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który obowiązany jest uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Nie wystarczy zatem ogólny wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, a także znajdować potwierdzenie w dokumentach dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w świetle oświadczenia wnioskodawców o poniesieniu "nieuzasadnionych" kosztów, które przerastają ich możliwości finansowe, a związane są z wykonaniem nałożonego na inny podmiot obowiązku polegającego na udrożnieniu kanalizacji deszczowej wyjaśnić należy, że argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku nie może być hipotetyczna sytuacja związana z powstaniem w przyszłości nieokreślonych kosztów, bowiem dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji decydujące znaczenie ma ocena aktualnego stanu faktycznego, a nie ewentualnych możliwych zagrożeń, jakie mogą pojawić się w bliżej nieokreślonej przyszłości. Niesprecyzowana zaś wysokość tych ewentualnych kosztów powoduje, że nie można poczynić ustaleń, czy rzeczywiście przerastają one możliwości finansowe wnioskodawców. Odnosząc się do podniesionego w uzasadnieniu wniosku argumentu dotyczącego wstrzymania decyzji "zagrożonej uchyleniem" celem realizacji praw skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. to dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie wypowiada się odnośnie podniesionych w skardze zarzutów co do meritum rozstrzygnięcia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła W. S. i M. S.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższej regulacji wynika, że instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy, ponieważ może mieć miejsce jedynie w przypadku gdy zachodzą przesłanki, o których mowa wyżej. Zastosowanie tej instytucji nie może być poprzedzone oceną zasadności skargi kasacyjnej. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie aktu powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Brak właściwego uzasadnienia wniosku nie daje podstaw do wstrzymania wykonania aktu. Nie oznacza to jednak, że sąd może rozpoznawać wniosek o wstrzymanie wykonania aktu w oderwaniu od całokształtu akt sprawy. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien bowiem uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile można je wyinterpretować na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz akt sprawy. Przytoczenie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu dopiero w zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak uzasadnienia przez stronę wniosku, nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, nawet w przypadku wystąpienia tych przesłanek, w sytuacji gdy nie można sądowi pierwszej instancji zarzucić naruszenia prawa. Jak wynika z akt sprawy, wnoszący zażalenie obawiają się, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do zalania ich nieruchomości, co pociągnie za sobą duże koszty. Naczelny Sąd Administracyjny zdaje sobie sprawę z faktu, że zalanie zabudowanej nieruchomości ze swojej natury może grozić wyrządzeniem trudno usuwalnych szkód. Wnoszący zażalenie nie wyjaśnili jednak w sposób przekonujący dlaczego miałoby dojść do takiego zalania. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie trafnie przyjął, że ogólnikowe wywody wnoszących zażalenie, związane z obawą przed ponoszeniem dodatkowych kosztów, nie stanowią wystarczającej podstawy, aby uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie wnoszących zażalenie powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Wnoszący zażalenie nie wskazali w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie na czym dokładnie miałyby polegać nieodwracalne skutki wykonania decyzji i dlaczego istnieje prawdopodobieństwo ich wystąpienia. Tym samym, nie uprawdopodobnili występowania okoliczności, które świadczyłyby o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że W. S. i M. S. mogą ponownie złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając go w sposób właściwy i popierając stosownymi dokumentami – postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania aktu nie korzysta bowiem z powagi rzeczy osądzonej. Odnosząc się do wskazywanego przez wnoszących zażalenie prawdopodobieństwa, że zaskarżona decyzja zostanie uchylona, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że dotyczy to merytorycznego rozpoznania sprawy i nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może bowiem być zastąpiona merytoryczną oceną zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności lub nawet przypuszczeniami co do tej oceny. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.