I SA/Łd 1059/13

Dnia 3 marca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu – T. O. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę T. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]roku w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok. Wobec treści wyroku skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł skargę kasacyjną, a następnie w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi w kwocie 1.000 zł złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną M. i 5-letnią córką J. Wskazał przy tym, że nie posiada żadnego majątku, a jego żona, z którą łączy go ustrój rozdzielności majątkowej, jest właścicielką samochodu marki Renault Megane z 2005 roku (zakupionego na kredyt) i samochodu marki Renault Kangoo z 2004 roku. Jednocześnie skarżący wskazał, że posiada udziały w spółce jawnej. Z tego tytułu ponosi straty. Dochód osiąga zaś z tytułu zatrudnienia w kwocie 2.894 zł brutto. Jego żona z tytułu samozatrudnienia ponosi straty. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jego wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postaci zwolnienia z konieczności uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz ewentualnie zasądzonych przez Naczelny Sąd Administracyjny kosztów zastępstwa procesowego motywuje tym, iż w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Kwota wpisu i ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego stanowi dla niego nieosiągalną sumę, której nie jest w stanie zgromadzić z uwagi na trudną sytuację dochodową. W chwili obecnej nie jest zatrudniony w żadnej firmie, z powodu, że jest współwłaścicielem firmy PBH A Sp. j. nie ma statusu bezrobotnego. Pomimo utraty płynności finansowej firmy i braku generowania w 2013 roku zysku, nie może się starać o zasiłek dla bezrobotnych. W dniu 30 listopada 2013 roku została mu wypowiedziana umowa o pracę z powodów ekonomicznych. Firma, w której pracował, nie rozliczyła się do tej pory z miesiąca września i października 2013 roku. Jest w trakcie szukania nowej pracy. Na utrzymaniu ma żonę, córkę i płaci alimenty na rzecz syna A. Jednocześnie skarżący, powołując się na Informację o dochodach PIT-11 z 2013 roku, oświadczył, że na 1 osobę w jego rodzinie przypada kwota ok. 422,42 zł miesięcznie. Z tych względów nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie. Do wniosku skarżący załączył powyższą Informację PIT-11 za 2013 rok (1 strona) i pismo zawierające wypowiedzenie umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2014 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, w tym do: nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych - za ostatnie 3 miesiące, określenia wysokości kwoty środków wydatkowanych miesięcznie przez skarżącego na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, przedstawienia dokumentów potwierdzających utratę płynności finansowej Spółki PBH A Sp. j. i wskazane we wniosku stadium jej upadłości, nadesłania odpisu (kserokopii) zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2012 rok - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie w powyższej kwestii wraz ze stosownym pouczeniem o skutkach jego niewykonania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 lutego 2014 roku. W zakreślonym terminie skarżący nie nadesłał wymaganych przez Referendarza sądowego dodatkowych dokumentów i informacji szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 30 stycznia 2014 roku. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc powyższe uwagi do złożonego wniosku stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi brak przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. Tymczasem oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy w kwestii całościowego przedstawienia jego sytuacji majątkowej i rodzinnej uznać należało za niewystarczające, gdyż zawierało jedynie wskazanie, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną M. i 5-letnią córką. Nie posiada żadnego majątku, a jego żona, z którą łączy go ustrój rozdzielności majątkowej, jest właścicielką samochodu marki Renault Megane z 2005 roku (zakupionego na kredyt) i samochodu marki Renault Kangoo z 2004 roku. Ponadto wynikało z niego, że skarżący posiada udziały w spółce jawnej. Z tego tytułu ponosi straty. Dochód osiąga zaś z tytułu zatrudnienia w kwocie 2.894 zł brutto. Jego żona z tytułu samozatrudnienia ponosi straty. W dniu 30 listopada 2013 roku skarżącemu została wypowiedziana umowa o pracę z powodów ekonomicznych. Ponadto skarżący płaci alimenty na rzecz syna A. w kwocie 800 zł. Z uwagi na powyższe zasadne było zatem wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych, w tym do nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych - za ostatnie 3 miesiące, określenia wysokości kwoty środków wydatkowanych miesięcznie przez skarżącego na utrzymanie rodziny i podstawowe opłaty eksploatacyjne, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżący zamieszkuje, przedstawienia dokumentów potwierdzających utratę płynności finansowej Spółki PBH A Sp. j. i wskazane we wniosku stadium jej upadłości, nadesłania odpisu (kserokopii) zeznań podatkowych skarżącego i jego żony za 2012 rok. Niewątpliwie wymagane dokumenty i informacje pozwoliłyby zweryfikować twierdzenia skarżącego w kwestii niezbędności przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak zaś realizacji obowiązków nałożonych zarządzeniem Referendarza sądowego uniemożliwia faktyczną ocenę rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy rzeczywiście nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uznać należało, iż wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Jedynie zaś spełnienie tej przesłanki obligowało Referendarza sądowego do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym miejscu wyjaśnić ponadto należy, że prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym z istoty swej nie obejmuje zwolnienia od kosztów zastępstwa procesowego ewentualnie zasądzonych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, które także skarżący obejmował swym wnioskiem. Wszakże prawo pomocy w zakresie częściowym, jak wyjaśniono na wstępie, zakresem swym obejmować może zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, a zatem dotyczy jedynie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, do których nie należą koszty zastępstwa procesowego ewentualnie zasądzone przez NSA na rzecz drugiej strony postępowania (art. 248 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 oraz § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. AK.