V SA/Wa 1463/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-04
Skład orzekający: Michał Sowiński, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy założenie lokaty terminowej ze środków funduszu operacyjnego, a następnie uwzględnienie odsetek od tej lokaty we wniosku o pomoc finansową, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo założenie lokaty terminowej ze środków funduszu operacyjnego i późniejsze uwzględnienie odsetek od tej lokaty nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. W ocenie Sądu, środki funduszu operacyjnego mogą być gromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym, a tworzenie subkont dla celów lokaty terminowej w ramach tego samego rachunku nie jest równoznaczne z przeniesieniem środków na inny rachunek bankowy ani z wydatkowaniem ich na cele niezwiązane z programem operacyjnym.Stan faktyczny
Spółka "W." złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego. Po kontroli stwierdzono założenie lokaty terminowej ze środków funduszu oraz nieprawidłowe uwzględnienie odsetek. Dyrektor OR ARiMR przyznał pomoc, ale Prezes ARiMR stwierdził nieważność tej decyzji, uznając działania spółki za rażące naruszenie prawa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR. Spółka zaskarżyła decyzję Ministra do WSA, kwestionując uznanie jej działań za rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zasądził od Ministra na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2014 r. sprawy ze skargi "W." Sp. z o.o. w miejscowości B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu częściowej pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz "W." Sp. z o.o. w miejscowości B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;
Przedmiotem skargi wniesionej przez "W." Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako Skarżąca, Spółka) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa o przyznaniu częściowej pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za III kwartał w roku 2011.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] października 2011 r. "W" złożyła do Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. wniosek o przyznanie częściowej pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za okres od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 30 września 2011 r.
W dniach [...]-[...] maja 2012 r. w siedzibie Skarżącej została przeprowadzona przez pracowników [...] OR ARiMR kontrola na miejscu. Podczas kontroli stwierdzono założenie lokaty "weekendowej" ze środków pochodzących z funduszu operacyjnego Spółki. Dodatkowo kontrola wykazała, że GPO nie uwzględniła odsetek od lokaty w kwocie wykazanej we wniosku jako wpływów na fundusz operacyjny ogółem.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Dyrektor OR ARiMR w L. przyznał Spółce częściową pomoc finansową na dofinansowanie funduszu operacyjnego za III kwartał 2011 r. w wysokości 8 077,48 zł.
Następnie zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezes ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] maja 2012 r., w wyniku którego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. (znak [...]) stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., wydanej przez Dyrektora OR ARiMR o przyznaniu częściowej pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za III kwartał w roku 2011.
Jak wynika z uzasadnienia do decyzji, Prezes ARiMR po przeprowadzonej analizie sprawy stwierdził, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OR ARiMR z uwagi na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie Prezesa ARiMR przeniesienie przez Spółkę środków finansowych zgromadzonych na wyodrębnionym rachunku funduszu operacyjnego, na inny rachunek, założony przez bank na potrzeby lokaty terminowej, mimo ich zwrotu po upływie terminu zapadalności lokaty jest rażącym naruszeniem art. 103b ust. 2 rozporządzenia nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku) (Dz. U. L 299 z 16.11.2007 r., str. 1, z późn. zm., dalej jako rozporządzenie nr 1234/2007) oraz przepisów art. 9 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868, z późn. zm., dalej jako ustawa). Zdaniem Prezesa ARiMR decyzja Dyrektora OR ARiMR była dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, która stanowiła podstawę uzasadniającą wydanie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności decyzji.
W dniu [...] lutego 2013 r. Strona skarżąca złożyła do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odwołanie od decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] stycznia 2013 r.
W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR w całości, zarzucając jej niewystarczające wyjaśnienie podstaw faktycznych jak również przesłanek prawnych w zakresie rzekomego rażącego naruszenia przepisów prawa przez Dyrektora OR ARiMR w decyzji z dnia [...] maja 2012 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] stycznia 2013 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że nie sposób zgodzić się z zarzutami Skarżącej, ponieważ z akt sprawy wynika, że Prezes ARiMR w swojej decyzji szczegółowo wyjaśnił, z jakich przesłanek wynika stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora OR ARiMR. Organ powołał się na przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., na poparcie swojego rozstrzygnięcia przywołał przykłady orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz przepisy prawa materialnego, które zostały rażąco naruszone. W ocenie organu II instancji, Prezes ARiMR w swojej decyzji słusznie zarzucił decyzji Dyrektora OR ARiMR rażące naruszenie przepisów art. 103b ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1234/2007 w związku z przepisem art. 9 ust. 8 ustawy.
Minister stwierdził, że działanie Spółki polegające na finansowaniu lokaty bankowej ze środków przeznaczonych tylko i wyłącznie do finansowania wydatków związanych z realizacją programów operacyjnych stoi w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu art. 103b ust. 2 rozporządzenia nr 1234/2007. Jakiekolwiek inne przeznaczenie środków funduszu operacyjnego, aniżeli ściśle na finansowanie wydatków związanych z realizacją przez organizację producentów owoców i warzyw programu operacyjnego, jest zdaniem organu II instancji zabronione tym przepisem. Ponadto środki funduszu powinny stale znajdować się i być gromadzone na jednym rachunku, co z kolei wynika z przepisu art. 9 ust. 8 ustawy. Ze zgromadzonej dokumentacji sprawy wynika jednak, że środki finansowe gromadzone przez Skarżącą zgodnie z art. 103b ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007 czasowo opuszczały rachunek funduszu.
Minister stwierdził, że nie można się również zgodzić ze stwierdzeniem Strony skarżącej, że ustawa ani rozporządzenie nie zakazuje, aby fundusz operacyjny był gromadzony na dwóch wyodrębnionych rachunkach. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 8 ustawy, ustawodawca jednoznacznie wskazuje, że gromadzenie środków funduszu operacyjnego odbywa się na wyodrębnionym rachunku bankowym, nie używając przy tym liczby mnogiej. Tak więc należy przyjąć, że ma być to tylko jeden wyodrębniony rachunek.
Niesłuszne poza tym - zdaniem organu II instancji - jest stanowisko Spółki, gdzie stwierdzono, że Prezes ARiMR, stawiając zarzut decyzji Dyrektora OR ARiMR błędnie utożsamił księgowanie środków funduszu operacyjnego na subkoncie lokaty jako wydatku. Organ II instancji nie dopatrzył się takiego uchybienia w decyzji Prezesa ARiMR. Prezes ARiMR nie stwierdził w uzasadnieniu, że założenie lokaty terminowej jest wydatkiem. Wyraźnie wskazał jednak, że przeniesienie przez organizację producentów środków finansowych, zgromadzonych na wyodrębnionym rachunku funduszu operacyjnego, na inny rachunek, założony przez bank na potrzeby finansowania lokaty terminowej jest rażącym naruszeniem art. 103b ust. 2 rozporządzenia nr 1234/2007. W przedmiotowym przypadku do takiego przeniesienia doszło tj. do zdeponowania środków na lokacie terminowej, co znajduje odzwierciedlenie zarówno w uzasadnieniu do decyzji Prezesa ARiMR jak również potwierdza to dokumentacja zgromadzona w sprawie.
Organ II instancji ponadto przyjął wyjaśnienie GPO, która posłużyła się opinią biegłego rewidenta załączoną do odwołania, nie podzielając przy tym stanowiska Prezesa ARiMR, odnośnie rażącego naruszenia art. 9 ust. 9 ustawy przez Dyrektora OR ARiMR. Z ust. 9 tego artykułu wynika, że organizacje producentów i zrzeszenia organizacji producentów prowadzą rachunkowość w sposób umożliwiający identyfikację każdego pojedynczego wydatku i przychodu związanego z funduszem operacyjnym w ramach poszczególnych działań określonych w programie operacyjnym. Rachunek funduszu był, zdaniem organu II instancji, prowadzony w sposób umożliwiający identyfikację pojedynczego wydatku i przychodu, co potwierdza dokument pn. "Zestawienie operacji za okres: od 2011-01-01 do 2011-10-15" sporządzony przez [...] Bank [...] w L. i załączony do akt sprawy. Powyższe jednak, wobec stwierdzonego przez organ II instancji, omówionego przypadku rażącego naruszenia przepisów art. 103b ust. 2 rozporządzenia nr 1234/2007 w związku z art. 9 ust. 8 ustawy, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
Za nieuzasadniony uznano również zarzut Spółki, iż Prezes ARiMR, w związku z brakiem regulacji co do sankcji związanych z naruszeniem przez grupę art. 103b ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1234/2007 oraz art. 9 ust. 8 i 9 ustawy nie wyjaśnił, w jaki sposób uchybienia Skarżącej przełożą się na unieważnioną decyzję. Wskazano przy tym, że decyzja Prezesa ARiMR jedynie stwierdza nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2012 roku i obliguje Dyrektora OR ARiMR do wydania nowej decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej za okres od dnia 1 lipca 2011 r. do dnia 30 września 2011 r., o czym organ I instancji poinformował w uzasadnieniu do decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r.
Minister zauważył ponadto, że wysokość pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego uzależniona jest od prawidłowego zastosowania przepisów zarówno art. 103b rozporządzenia nr 1234/2007, jak też art. 9 ust. 8 ustawy. Z przepisów tych jasno –zdaniem organu - wynika, że środki zgromadzone na rachunku funduszu służą tylko i wyłącznie do finansowania zatwierdzonych programów operacyjnych oraz powinny stale znajdować się na tym rachunku. Dlatego też Spółka wykorzystując środki na finansowanie lokaty terminowej zmieniła cel ich przeznaczenia, a co za tym idzie doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 103b ust. 2 rozporządzenia nr 1234/2007 oraz art. 9 ust. 8 ustawy.
Zdaniem Ministra w tym stanie rzeczy decyzja nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. wydana przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznaniu częściowej pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za III kwartał w roku 2011 nie mogła pozostać w obrocie prawnym.
Pismem z dnia [...] maja 2013 r. "W." złożyła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji organu oraz decyzji jej poprzedzającej wydanej w pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W skardze Spółka podnosi, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wydana z naruszeniem przepisów prawa tj. art. 103b ust. 2 rozporządzenia nr 1234/2007 oraz art. 9 ust. 8 ustawy poprzez błędne przyjęcie, że księgowanie środków na subkoncie lokaty stanowiło finansowanie innych celów niż wskazane w funduszu operacyjnym. Strona skarżąca zarzuca również decyzji organu II instancji, że naruszono art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności podnoszonych przez Spółkę w toku postępowania, jak też brak szczegółowego odniesienia do uzasadnienia decyzji wydanej w I instancji, a w szczególności zarzuca brak odniesienia się organu II instancji do wskazanego przez organ I instancji zarzutu naruszenia przepisów polegającego na uznaniu przekazania na lokatę wydatków, jako spełniających warunek realizacji programu operacyjnego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami wyżej wskazanej ustawy p.p.s.a oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z p. zm. dalej: k.p.a.), jak i z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie to zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniło jej uchylenie w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a, lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż oceniając - w powyższym kontekście - treść rozstrzygnięć administracyjnych wskazać trzeba, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wymienić, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowią przepisy krajowe: ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868, z p. zm., dalej jako ustawa), a także przepisy prawa wspólnotowego tj. rozporządzenia nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz. U. L Nr 299 z 16 listopada 2007 r., str. 1, z późn. zm., dalej jako rozporządzenie nr 1234/2007) oraz przepisów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L Nr 157 z 15 czerwca 2011 r., str. 1, dalej jako rozporządzenie 543/2011), jak również przepisy proceduralne w postaci ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z p. zm., dalej jako k.p.a.).
Należy też podkreślić, że poza sporem pozostaje stan faktyczny sprawy, natomiast jest sporne między stronami, czy Skarżąca spółka swoim działaniem w sposób rażący naruszyła dyspozycje powołanych przepisów prawa materialnego krajowego i wspólnotowego, co następnie spowodowało stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej GPO częściową pomoc finansową.
Jak słusznie wskazał w swojej decyzji Minister Rolnictwa Rozwoju Wsi, powołując się na wyrok NSA z dnia 9 lutego 2006 r. (sygn. akt OSK 1134/04, LEX nr 165717), o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega zatem na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. NSA podkreślił w tym wyroku, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki zaś, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości popiera powyższe orzecznictwo, jak również ugruntowane stanowisko doktryny w tym przedmiocie, jednakże – oceniając zaskarżoną decyzję pod wyżej wskazanym rozumieniem przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – ocenił, że decyzja Ministra, jak również poprzedzająca ją decyzja Prezesa ARiMR, zostały wydane z naruszeniem tego przepisu.
Mianowicie powody - które zdaniem organów spowodowały zaistnienie owego rażącego naruszenia prawa - w ocenie Sądu rażącym naruszeniem prawa nie są i nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] OR ARiMR z dnia [...] maja 2012r.
Przepis art. 103b ust. 1 rozporządzenia 1234/2007, odnoszący się do Funduszy operacyjnych, stanowi, że organizacje producentów działające w sektorze owoców i warzyw mogą utworzyć fundusz operacyjny, który jest finansowany z:
a) wkładów finansowych pochodzących od członków lub danej organizacji producentów;
b) pomocy finansowej Wspólnoty, która może zostać przyznana organizacjom producentów.
Ust. 2 stanowi z kolei, że fundusze operacyjne służą wyłącznie do finansowania programów operacyjnych zatwierdzonych przez państwa członkowskie zgodnie z art. 103g tego rozporządzenia.
Z treści cyt. przepisu wynika zatem, że środki, które otrzymują grupy producentów w postaci środków pochodzących z funduszu operacyjnego mogą być wydatkowane wyłącznie na potrzeby programu operacyjnego (w tym przypadku chodzi o program operacyjny, o którym mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 – przyp. Sądu), w związku z którym zostały przyznane.
Następny wskazany przez organy przepis tj. art. 9 ust. 8 ustawy stanowi, że organizacja producentów i zrzeszenie organizacji producentów gromadzi środki funduszu operacyjnego na wyodrębnionym rachunku bankowym, natomiast ust. 9 tego artykułu określa, że organizacje producentów i zrzeszenia organizacji producentów prowadzą rachunkowość w sposób umożliwiający identyfikację każdego pojedynczego wydatku i przychodu związanego z funduszem operacyjnym w ramach poszczególnych działań określonych w programie operacyjnym.
Z uwagi na fakt, że Minister w swojej decyzji podzielił stanowisko Skarżącej wyrażone w odwołaniu, iż swoim działaniem nie naruszyła dyspozycji art. 9 ust. 9 ustawy, rozważaniem Sądu będzie objęty art. 9 ust. 8 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw (...).
Z treści cyt. przepisu wynika nałożony na grupy producentów obowiązek "gromadzenia środków funduszu operacyjnego na wyodrębnionym rachunku bankowym".
Aby zinterpretować ten zapis należy odnieść się zarówno do zwrotu "gromadzenie środków", jak do określenia "wyodrębniony rachunek bankowy".
W przepisach prawa polskiego nie sformułowano legalnej definicji pojęcia "rachunku bankowego". W ujęciu leksykalnym jest to rachunek prowadzony przez bank w celu rejestracji środków pieniężnych klientów, udzielanych im kredytów i przeprowadzanych za jego pośrednictwem rozliczeń. W polskiej praktyce rachunek bankowy ma charakter instytucjonalny, wynikający z przepisów prawa bankowego i prawa cywilnego. Pojęcie "rachunku bankowego" należy analizować w dwóch płaszczyznach, tj. materialnej i formalnej. Pod względem materialnym rachunek bankowy jest stosunkiem prawnym nawiązywanym między bankiem a jego klientem, czyli posiadaczem tego rachunku. W aspekcie formalnym rachunek bankowy jest odzwierciedleniem tego stosunku prawnego w księgach banku w formie tzw. konta, na którym zapisuje się obroty pieniężne dokonywane przez bank w wyniku wyraźnych lub dorozumianych poleceń posiadacza rachunku (patrz: Zbigniew Ofiarski, komentarz do art. 49, Prawo bankowe. Komentarz, Wyd. LEX 2013).
Podstawowa regulacja umowy rachunku bankowego znajduje się w art. 725-733 k.c. Równolegle do niej treść stosunku prawnego między bankiem a posiadaczem rachunku kształtowana jest przez art. 49-62 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2012r., poz. 1376, dalej jako pr.bank.). W zakresie nieobjętym postanowieniami obu ustaw o charakterze bezwzględnie obowiązującym, warunki prowadzenia rachunków bankowych mogą być swobodnie ustalane w regulaminach bankowych (w obrocie konsumenckim - z zastrzeżeniem art. 3851§ 1 k.c. oraz art. 3853 k.c., bez względu na status kontrahenta banku - art. 3531 k.c.), zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt 1 pr.bank., przy czym zawsze istnieje możliwość indywidualnego uzgodnienia praw i obowiązków stron w umowie - art. 109 ust. 2 pr.bank. (patrz: Dominika Rogoń, komentarz do art. 49, [w] Prawo bankowe. Komentarz pod red. Fryderyka Zolla, Zakamycze 2005).
Przepisy kodeksu cywilnego regulujące umowę rachunku bankowego, a przede wszystkim sama definicja umowy zawarta w art. 725 k.c., która stanowi, że przez umowę rachunku bankowego bank zobowiązuje się względem posiadacza rachunku, na czas oznaczony lub nieoznaczony, do przechowywania jego środków pieniężnych oraz, jeżeli umowa tak stanowi, do przeprowadzania na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych, nie wskazują, jak ściśle należy interpretować termin "rachunek bankowy".
Terminowi temu można nadawać różne znaczenie: w kategoriach prawnych jest to stosunek zobowiązaniowy mający swoje źródło w umowie. Umowa rachunku bankowego jest typową umową nazwaną z zakresu prawa cywilnego, zawieraną przez banki w ramach wykonywania czynności bankowych. Zgodnie z art. 52 ust. 1 pr. bank. umowa powinna być zawarta na piśmie, ale jest to forma wyłącznie dla celów dowodowych - art. 74 k.c. (patrz: Elżbieta Niezbecka, komentarz do art. 725, [w] Kodeks cywilny. Komentarz pod red. Andrzeja Kidyby, LEX 2010).
Podstawowym elementem umowy rachunku bankowego jest zobowiązanie banku do przechowywania środków pieniężnych posiadacza rachunku, a jeżeli umowa tak stanowi, także przeprowadzanie na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych. Zawarte w prawie bankowym przepisy formułujące pod adresem banków obowiązek dokładania wszelkich starań w zakresie bezpieczeństwa powierzonych im środków pieniężnych zawierają normy publicznoprawne o charakterze ostrożnościowym i nie wyznaczają cywilnoprawnych elementów stosunku rachunku bankowego. Kodeks cywilny nie określa bliżej treści umowy rachunku bankowego; treść ta została określona w art. 52 ust. 2 pr. bank. Poszczególne elementy umowy wymienione w tym ostatnim przepisie stanowią minimum treści umowy (tamże).
Odnosząc się do cyt. regulacji zawartych w kodeksie cywilnym oraz przepisach prawa bankowego Sąd przyjął, że termin "rachunek bankowy" to stosunek zobowiązaniowy mający swoje źródło w umowie zawartej pomiędzy bankiem a posiadaczem rachunku, której celem jest przechowywanie przez bank środków pieniężnych posiadacza i przeprowadzanie na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych, a wskazany w art. 9 ust. 8 ustawy wyodrębniony rachunek bankowy będzie zatem prowadzonym przez bank na podstawie jednej umowy rachunku bankowego odrębnym rachunkiem rozliczeniowym na potrzeby obsługi funduszu operacyjnego.
Z kolei dla wyjaśnienia określenia "gromadzenie środków" należy wskazać słownikowe znaczenie słowa , co znaczy , , (patrz: Słownik języka polskiego PWN, http://sjp.pwn.pl/).
Należy też wskazać, że nie ma prawnej definicji konta i subkonta, są to sformułowania z zakresu rachunkowości. Odnosząc się do definicji słownikowej trzeba wskazać, że mianem określamy m. in. czy , przy czym trzeba podkreślić, że w języku potocznym zamiennie używa się nazwy konto z nazwą rachunek bankowy (patrz: Słownik języka polskiego PWN, http://sjp.pwn.pl/). Odnośnie zaś znaczenia słowa jest to (tamże).
Należy zatem przyjąć, że wskazany w cyt. przepisie ustawy obowiązek gromadzenia środków funduszu operacyjnego na wyodrębnionym rachunku bankowym polega na zbieraniu środków pieniężnych przyznanych w ramach funduszu operacyjnego na wynikającym z jednej umowy, zawartej pomiędzy bankiem a grupą producentów, bankowym rachunku rozliczeniowym, przeznaczonym tylko do obsługi środków pochodzących z funduszu operacyjnego.
Jeżeli zaś pomiędzy bankiem, a posiadaczem rachunku nie była zawarta odrębna umowa rachunku lokaty terminowej w rozumieniu art. 49 ust. 1 pkt 2 pr. bank. - nie można uznać, że przekazywanie w ramach jednego bankowego rachunku rozliczeniowego, wynikającego z jednej umowy rachunku bankowego, środków między kontem podstawowym a ewentualnymi subkontami utworzonymi dla tego rachunku, jest równoznaczne z przeniesieniem środków na inny rachunek bankowy.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że "W." w ramach jednej umowy rachunku bankowego, prowadzonego dla gromadzenia i obsługi środków pochodzących z funduszu operacyjnego, dokonała trzykrotnie operacji polegającej na przekazaniu na subkonta środków przekraczających 50 tys. zł na oprocentowane lokaty weekendowe nie zawierając dla tych operacji oddzielnej umowy rachunku bankowego. Inaczej mówiąc transfer środków odbywał się w ramach tego samego rachunku bankowego (jednej umowy), w ramach którego bank utworzył subkonta dla rachunku podstawowego.
Z rachunku bankowego Skarżącej nie nastąpiła ponadto żadna inna dyspozycja, która spowodowałaby przeniesienie środków otrzymanych w ramach funduszu operacyjnego na inne rachunki czy też cele niezwiązane z obsługą finansowania tego programu operacyjnego.
Analizując powyższe przepisy powołane przez organy, które ich zdaniem zostały rażąco naruszone przez Skarżącą spółkę poprzez jej działanie opisane w aktach administracyjnych sprawy, Sąd nie uznał, że nastąpiło rażące naruszenie tych przepisów przez Dyrektora OR ARiMR, przyznającej Skarżącej pomoc na dofinansowanie funduszu operacyjnego, a tym samym istniała podstawa wskazana w treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2012 r. o przyznaniu częściowej pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za III kwartał w roku 2011.
Z tych wszystkich przyczyn organ winien zatem dokonać ponownej oceny sprawy z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów w zakresie wykładni prawa materialnego, z zastosowaniem odpowiednich przepisów dotyczących postępowania.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na mocy art. 145 § 1 ust.1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło