VI SA/Wa 2179/11
WyrokWSA w Warszawie2012-05-23
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Andrzej Czarnecki, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie patentu na wynalazek "Mufa termokurczliwa oraz sposób wytwarzania mufy termokurczliwej", uznając, że wynalazek spełniał wymogi nowości, poziomu wynalazczego i dostatecznego ujawnienia w dacie zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie patentu. Analiza materiału dowodowego wykazała, że sporny wynalazek spełniał wymogi nowości (art. 25 u.p.w.p.) i poziomu wynalazczego (art. 26 u.p.w.p.), ponieważ nie wynikał w sposób oczywisty ze stanu techniki. Ponadto, wynalazek został dostatecznie ujawniony (art. 33 u.p.w.p.) i spełniał wymóg jednolitości (art. 34 u.p.w.p.), a przedłożone przez skarżącą dowody uzupełniające nie podważyły tych ustaleń.Stan faktyczny
Skarżąca C. Sp. z o.o. wniosła o unieważnienie patentu na wynalazek "Mufa termokurczliwa oraz sposób wytwarzania mufy termokurczliwej", zarzucając brak zdolności patentowej, w tym brak nowości i poziomu wynalazczego, a także brak dostatecznego ujawnienia i jednolitości. Urząd Patentowy oddalił wniosek, uznając, że wynalazek spełniał wymogi patentowe. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. WSA oddalił skargę, uznając decyzję Urzędu Patentowego za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek "Mufa termokurczliwa oraz sposób wytwarzania mufy termokurczliwej" nr [...] oddala skargę
Decyzją z [...] lipca 2011 r. znak: [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Urząd Patentowy" lub "organ") działając na podstawie art. 24, art. 25, art. 26, art. 33, art. 34 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: "u.p.w.p.") oraz art. 98 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 256 ust. 2 u.p.w.p. po rozpoznaniu wniosku C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca") o unieważnienie patentu na wynalazek pt: "M." o numerze [...] udzielonego na rzecz R. Spółka Akcyjna z siedzibą w C. orzekł o:
1) oddaleniu wniosku;
2) przyznaniu na rzecz R. Spółka Akcyjna z siedzibą w C. od skarżącej kwoty 1.600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dnia 2 kwietnia 2011 r. skarżąca wystąpiła do organu działającego w trybie postępowania spornego o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "M." o numerze [...] udzielonego z datą pierwszeństwa 2 sierpnia 2006 r. na rzecz R. Spółka Akcyjna z siedzibą w C.. Jako podstawę wniosku skarżąca wskazała zarzut braku zdolności patentowej spornego rozwiązania, wymaganej przepisami art. 24-26 u.p.w.p. Jej zdaniem powyższe stanowisko uzasadniają informacje dotyczące ustalenia stanu techniki dla spornego wynalazku, które skarżąca wskazała w: polskim opisie patentowym nr [...], artykule pod tytułem "M." w miesięczniku I. Nr [...], artykule pod tytułem "M." w miesięczniku I. Nr [...], reklamie produktów termokurczliwych firmy R. S.A. w miesięczniku I. Nr [...], artykule pod tytułem "M." w czasopiśmie "S." z września 2005 r., artykule pod tytułem "W." w miesięczniku I. Nr [...], artykule pod tytułem "C." w czasopiśmie "E." z kwietnia 2006 r., fakturze VAT nr [...] z dnia 2006-04-[...] i wydruku komputerowym z oferty handlowej firmy R. S.A.
Uzasadniając swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia wskazanego patentu dowodziła, że interes ten wynika z faktu wezwania skarżącej przez uprawnionego do zaprzestania naruszania spornego patentu oraz wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści.
W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z 16 maja 2011 r. uprawniony z patentu stwierdził, że zarzuty niespełnienia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania przedmiotowego patentu, określonych przepisami art. 24, art. 25 i art. 26 u.p.w.p nie zostały przez skarżącą wyjaśnione, a materiały załączone do wniosku nie mają związku z istotą przedmiotowego wynalazku. Uprawniony odniósł się do każdego z załączonych do wniosku dowodów i skonstatował, iż nie znalazł w nich informacji ujawniających rozwiązanie według opisu patentowego nr [...]. Zdaniem uprawnionego w materiałach tych wskazano na funkcję jaką spełniają wymienione tam wyroby w postaci idei "korków wtapianych" lecz nigdzie nie ujawniono konkretnych rozwiązań technicznych w postaci konstrukcji mufy i sposobu wytwarzania mufy w zakresie chronionym spornym patentem nr [...].
W piśmie z 16 czerwca 2011 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane we wniosku z 2 kwietnia 2011 r. dołączając kolejne dowody w sprawie (fakturę nr [...] z [...] marca 2006 r., polski opis patentowy nr [...], opinię rzecznika patentowego, oświadczenia S. Sp. z o.o. i Z. Sp. z o.o. Jednocześnie skarżąca rozszerzyła zakres wniosku o zarzuty braku dostatecznego ujawnienia rozwiązania, o którym mowa w art. 33 u.p.w.p. oraz braku jednolitości rozwiązania, o którym mowa w art. 34 u.p.w.p.
Rozstrzygając sprawę w postępowaniu spornym Urząd Patentowy, w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z [...] lipca 2011 r., przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Przywołał treść przepisu art. 89 ust. 1 u.p.w.p. Wskazał, iż skarżąca posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu nr [...], gdyż została wezwana przez uprawnionego do zaprzestania naruszania spornego patentu oraz wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Organ podniósł także, iż skarżąca zakwestionowała zdolność patentową spornego rozwiązania z uwagi na brak nowości i poziomu wynalazczego (powołując art. 24, art. 25 i art. 26 u.p.w.p.), a w toku postępowania spornego rozszerzyła zakres wniosku o zarzuty braku dostatecznego ujawnienia rozwiązania (stosownie do art. 33 u.p.w.p.) oraz braku jednolitości rozwiązania (stosownie do art. 34 u.p.w.p.).
Urząd Patentowy uznał, iż z materiałów dowodowych, twierdzeń i argumentów podniesionych przez skarżącą nie wynika, aby chronione spornym patentem rozwiązanie, zarówno dotyczące mufy termokurczliwej jak i sposobu wytwarzania mufy termokurczliwej nie posiadało zdolności patentowej określonej przepisami art. 24, art. 25, art. 26 i art. 33 u.p.w.p.
Według bowiem art. 63 u.p.w.p. "Zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych".
Zakres przedmiotowy patentu może być określony przez kilka zastrzeżeń patentowych dla jednego wynalazku, wtedy tworzą one układ zastrzeżeń, a w przypadku wielu wynalazków chronionych jednym patentem może być kilka takich układów zastrzeżeń. Przy czym w układzie zastrzeżeń dla danego wynalazku pierwsze zastrzeżenie jest zastrzeżeniem niezależnym, a pozostałe zastrzeżeniami zależnymi. Zastrzeżenie niezależne - określa główny zespół cech dla danego wynalazku (określony w art. 33 ust. 4 u.p.w.p. jako "ogół cech zgłaszanego wynalazku bądź kilku wynalazków") stanowiąc tym samym rozwiązanie podstawowe. Natomiast zastrzeżenia zależne, zawierając wszystkie cechy zastrzeżenia niezależnego i dodatkowo cechy dodane, jedynie doprecyzowują cechy rozwiązania podstawowego lub służą do chronienia wariantów wynalazku będących dla rozwiązania podstawowego rozwiązaniami dodatkowymi. Wobec, powyższego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego należy przede wszystkim przeanalizować zastrzeżenia niezależne jako wyznaczające podstawowe zakresy ochrony wynalazków. Organ wskazał, iż dla spornego patentu chroniącego dwa wynalazki "Mufę termokurczliwą" oraz "Sposób wytwarzania mufy termokurczliwej" zastrzeżenia niezależne kolejno brzmią: "Mufa termokurczliwa w postaci odcinka kształtki rurowej z polietylenu sieciowanego radiacyjnie, przy czym mufa zawiera co najmniej jeden otwór zadawania środka spieniającego dla celów izolacji cieplnej, znamienna tym, że powierzchnia (3) kształtki rurowej (1), wokół otworu (2) zadawania środka spieniającego jest niesieciowana" oraz "Sposób wytwarzania mufy termokurczliwej polegający na tym, że kształtkę rurową z polietylenu tnie się na odcinki, a następnie każdy odcinek przesuwa się z określoną prędkością w obszarze roboczym akceleratora elektronowego, po czym kształtkę się sezonuje i kolejno wygrzewa w piecu, z kolei rozciąga się mufę średnicowo oraz do założonych rozmiarów i schładza się kształtkę do temperatury otoczenia, znamienny tym, że przed przesunięciem kształtki rurowej (1) z polietylenu w przestrzeń roboczą akceleratora elektronowego, strefę powierzchni (3) materiału pod każdy otwór (2) zadawania środka spieniającego zabezpiecza się przed działaniem wiązki elektronów".
Urząd Patentowy porównując ze wskazanymi wynalazkami przedstawiony przez skarżącą materiał dowodowy uznał iż materiały te nie podważają nowości i poziomu wynalazczego spornych wynalazków, bowiem nie ujawniają one wystarczająco zastrzeżonej patentem nr [...] istoty rozwiązania, ani też jej nie kompletują. Szczegółowo odnosząc się do każdego z przedstawionych przez skarżącą dowodów wskazał m.in., iż:
– polski opis patentowy nr [...] ujawnia inne rozwiązanie dotyczące mufy dwuwarstwowej, w której jedna warstwa jest sieciowana, umożliwiając obkurczanie, a druga warstwa jest niesieciowana umożliwiając wspawanie zatyczki. Otwory zatyczek przechodzą przez obie warstwy mufy;
– artykuł pt. "M." podaje jedynie wyjaśnienie oznaczenia MDKW - "mufa termokurczliwa kielichowa z korkami wtapianymi do zalewania pianką PUR". A zatem nie wiadomo jednoznacznie za pomocą jakiego rozwiązania osiągnięto zaprezentowany skutek;
– artykuł pt. "M." podaje jedynie, że korek po połączeniu z mufą (usieciowaną) staje się jedną całością, a miejsce połączenia obu części jest jednorodne i nierozerwalne. Nadto w artykule tym zamieszczony jedynie zewnętrzny widok mufy z korkiem wtapianym;
– reklama produktów termokurczliwych firmy R. S.A. podaje jedynie nazwę produktu "m.". Nadto w tej reklamie jest zamieszczony jedynie zewnętrzny widok produktu;
– artykuł pt. "M. R." podaje jedynie, że w skład mufy wchodzą: nasuwka termokurczliwa z miejscami przeznaczonymi na wtopienie korków, przy czym po usunięciu korków odpowietrzających rozwierca się otwór pod kołek do wtopienia i to, że korek po połączeniu z mufą (usieciowaną) staje się jedną całością, a miejsce przetopu obu części jest jednorodne L nierozerwalne. Nadto w tym artykule jest zamieszczony jedynie zewnętrzny widok mufy z pierścieniowymi nieskomentowanymi w tekście oznaczeniami miejsc przeznaczonych na otwory pod korki wtapiane;
– artykuł pt. "W." podaje jedynie to co opisany wyżej artykuł pt. "M. R.";
– artykuł pt. "C." przedstawia jedynie zbyt ogólnie produkt, jako nasuwkę termokurczliwą stanowiącą połączenie standardowej nasuwki nieusieciowanej z usieciowaną, w której tylko pewne miejsca przeznaczone na korki wtapiane są nieusieciowane;
– faktura VAT nr [...] z [...] kwietnia 2006 r. podaje jedynie nazwy dla sprzedanego towaru: [...] , które można zinterpretować jako dotyczące - muf termokurczliwych kielichowych z korkami wtapianymi do zalewania pianką PUR o średnicach od 110 do 250;
– wydruk komputerowy z oferty handlowej firmy R. S.A nie ma wartości dowodowej, ponieważ nie jest opatrzony datą publikacji, a nadto podaje jedynie skrótowe nazwy produktów z ich wyjaśnieniem;
– faktura nr [...] z [...] marca 2006 r. podaje jedynie nazwy dla sprzedanego towaru np. [...], które można zinterpretować jako dotyczące - muf termokurczliwych kielichowych z korkami wtapianymi do zalewania pianką PUR o średnicach od 125 do 160;
– polski opis patentowy nr [...] ujawnia inne rozwiązanie, a mianowicie dotyczące mufy w postaci elementu rury okładzinowej z tworzywa, które jest przynajmniej częściowo usieciowane ale z nakładką z tworzywa, które jest przynajmniej częściowo nieusieciowane;
– oświadczenia S. Sp. z o.o. oraz Z. Sp. z o.o. nie mogą przesądzić o wcześniejszym jawnym stosowaniu mufy termokurczliwej według spornego patentu, bowiem zostały wydane post factum przez osoby zawodowo nie zajmujące się problematyką patentowania, a dotyczą precyzyjnie określonych w zakresie ochrony cech.
Zważywszy powyższe Urząd Patentowy uznał, iż w toku przeprowadzonego postępowania spornego nie zostały wykazane przesłanki uzasadniające zarzuty skarżącej i twierdzenie, iż mufa termokurczliwa w postaci odcinka kształtki rurowej z polietylenu sieciowanego radiacyjnie niesieciowana na powierzchni wokół otworu zadawania środka spieniającego była przed datą pierwszeństwa spornego wynalazku ujawniona. W ocenie organu o poziomie wynalazczym spornego rozwiązania świadczą powołane przez skarżącą polskie opisy patentowe o nr: [...] i [...], z których wynika, że przed zgłoszeniem do ochrony spornego wynalazku konstruktorzy ulepszając mufę termokurczliwą z korkami wtapianymi to na kierunku jej uproszczenia zatrzymali się na rozwiązaniu dotyczącym mufy w postaci odcinka kształtki rurowej przynajmniej częściowo usieciowanej, ale z nakładką przynajmniej częściowo nieusieciowaną, a dopiero rozwiązanie według spornego wynalazku uprościło mufę do postaci odcinka kształtki rurowej ogólnie usieciowanej z wyjątkiem nieusieciowanego obszaru powierzchni wokół otworu zadawania środka spieniającego, czyli bez dodatkowych nieusieciowanych elementów mufy.
Konkludując Urząd Patentowy stwierdził zatem, iż sporny wynalazek został dostatecznie ujawniony, zrozumiale opisany i zilustrowany. Zastrzegany w spornym opisie patentowym wynalazek w kategorii "wytwór", którym jest urządzenie - "mufa termokurczliwa" został właściwie scharakteryzowany przez cechy budowy (cechy konstrukcyjne), jak i został podany sposób wykonania tego nowego "wytworu". Nadto wynalazek zastrzeżony w kategorii "sposób" (sposób postępowania) także został prawidłowo określony, tzn. za pomocą właściwych dla tej kategorii wynalazku cech, czyli kolejno występujących po sobie czynności i przedstawienia użytych środków.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, która pismem z 11 października 2011 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z [...] lipca 2011 r. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Autor skargi zarzucił organowi:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 25, art. 26, art. 33 ust. 1, art. 34 u.p.w.p. poprzez błędną wykładnię przepisów i ich niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie;
2) naruszenie przepisów procesowych tj.:
– art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 255 u.p.w.p. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli;
– art. 77 k.p.a. w związku z art. 255 u.p.w.p. poprzez zaniedbania w zakresie rozpatrywania materiału dowodowego;
– art. 80 k.p.a. w związku z art. 255 u.p.w.p. poprzez zastosowanie przez UP RP dowolnej oceny dowodów;
– art. 8 k.p.a. w związku z art. 255 u.p.w.p. poprzez zaniedbanie w zakresie ścisłego przestrzegania prawem przewidzianej procedury w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy;
– art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 255 u.p.w.p. polegające na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, w zakresie oddalenia wniosku o unieważnienie patentu na wynalazek.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Za bezzasadne uznał zarzuty skarżącej, szczegółowo odnosząc się do każdego z nich. Jednocześnie organ wskazał, iż skarżąca nie podniosła w skardze żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieprawidłowość decyzji i spowodować zmianę wcześniej zajętego przez Urząd Patentowy stanowiska.
Na rozprawie sądowej w dniu 8 marca 2012 r. pełnomocnik skarżącej spółki złożył pismo procesowe z 8 marca 2012 r., w którym wniósł o dopuszczenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów:
1) oferty R. S.A. z lutego 2006 r. m.in. w zakresie muf termokurczliwych sieciowanych radiacyjnie z korkami wtapianymi - MDKW - gdzie znajduje się Certyfikat jakości mufy MDKW, na zgodność z normą EN 489 z 2005 r., w języku angielskim wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski;
2) aktualnej oferty R. S.A. m.in. w zakresie muf termokurczliwych sieciowanych radiacyjnie z korkami wtapianymi - MDKW - wydruk ze strony internetowej R. S.A. z dnia 1 marca 2012 r.;
3) wydruku ze strony internetowej R. S.A. z dnia 1 marca 2011 r. zawierający informację, iż mufy termokurczliwe wprowadzone do obrotu przez R. S.A., typu MDKW, posiadają certyfikat jakości na zgodność z normą EN 489 wydany przez F. w H. w 2005 r.;
4) protokołu badania jakości muf termokurczliwych typu MDKW z korkami wtapianymi produkcji R. S.A. na zgodność z normą EN 489, przeprowadzonego przez F. w H. w dniu [...] czerwca 2005 r. w języku angielskim wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski;
5) wydruk ze strony internetowej F. w H. zestawienia badań jakości przeprowadzonych od 1992 r. do sierpnia 2007 r. ze wskazaniem podmiotów zlecających - w tym jedno badanie zlecone przez R. S.A. w 2005 r. w zakresie muf termokurczliwych sieciowanych radiacyjnie z wtapianymi korkami typu MDKW;
6) artykuł z miesięcznika I. z listopada 2007 r. pt. "B.";
7) wydruk z dnia 1 marca 2012 r. z bazy Urzędu Patentowego RP zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych oraz udzielonych patentów i praw ochronnych na wzory użytkowe na rzecz R. S.A.;
8) wydruk z bazy światowej Espacenet z dnia 2 marca 2012 r. zgłoszeń wynalazków oraz udzielonych patentów na rzecz R. S.A.
na okoliczność faktu posiadania przez R. S.A. w ofercie (zarówno przed datą zgłoszenia wynalazku pt. "M." przez R. S.A. w Urzędzie Patentowym RP, jak i po tej dacie, do marca 2012 r.) wyłącznie jednej odmiany muf termokurczliwych dla ciepłownictwa, sieciowanych radiacyjnie z wtapianymi korkami - typu MDKW (które sprzedawane są w różnych wariantach np. z klejem, z masą butylową, z klejem i masą butylową), faktu, iż konstrukcja mufy typu MDKW w okresie sprzed daty zgłoszenia przedmiotowego wynalazku do marca 2012 r. nie ulegała zmianie, wprowadzaniu do obrotu przez R. S.A. muf termokurczliwych sieciowanych radiacyjnie z korkami wtapianymi typu MDKW zarówno przed datą zgłoszenia wynalazku pt. "M." przez R. S.A. w Urzędzie Patentowym RP jak i po jego zgłoszeniu - do marca 2012 r. - w oparciu o ten sam certyfikat jakości na zgodność z normą EN 489 wydany przez F. w H. w 2005 r. oraz na okoliczność dokonania w latach 2001- 2012 r. przez R. S.A. jednego zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym RP w postaci wynalazku pt. "M.".
W ocenie pełnomocnika skarżącej przeprowadzenie dowodów z powyższych dokumentów nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie i jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących okoliczności czy przed datą zgłoszenia wynalazku pt. "M." przez R. S.A. w Urzędzie Patentowym RP, R. S.A. miał w ofercie handlowej i wprowadzał do obrotu mufy według przedmiotowego wynalazku.
Wskazał, iż jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego R. S.A. od 2004 r. posiada w ofercie trzy odmiany muf termokurczliwych dla ciepłownictwa: mufę do złączy izolowanych łupinami z pianki PUR, mufę do zalewania płynną pianką PUR z korkami odpowietrzająco zaślepiającymi oraz mufę z korkami wtapianymi typu MDKW - od 2004 r. Obecnie w ofercie R. S.A. są dwa rodzaje muf termokurczliwych dla ciepłownictwa: mufa do zalewania płynną pianką PUR z korkami odpowietrzająco zaślepiającymi typu MDK oraz mufa kielichowa z korkami wtapianymi typu MDKW. Konstrukcja mufy typu MDKW została wyjaśniona w dowodach nr 4, 5, 7,8, 11 oraz Załączniku nr 1 i 6. Jest to mufa sieciowana radiacyjnie, w postaci kształtki rurowej (co wynika z ilustracji zawartych w dowodach), posiada otwory zadawania środka spieniającego, w których następnie wtapiane są korki. Jak wynika z dowodu nr 9, R. S.A. w kwietniu 2006 r. miał w ofercie dla ciepłownictwa, nasuwkę termokurczliwą, która jest unikalnym połączeniem standardowej nasuwki nieusieciowanej z usieciowaną, tylko pewne miejsca przeznaczone na korki wtapiane są nieusieciowane, która została zgłoszona do patentowania. Podniósł także, iż jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego R. S.A. dla ciepłownictwa, nasuwki termokurczliwe z korkami wtapianymi oferował i oferuje wyłącznie jako nasuwki typu MDKW. Nadto od 2000 r. do dnia dzisiejszego R. S.A. zgłosił do ochrony tylko jeden wynalazek tj. przedmiotowe rozwiązanie "M." - dowód Załącznik nr 7 i 8. Wynika z tego, iż zgodnie z oświadczeniem członka zarządu R. S.A., w lutym 2006 r. w ofercie spółki znajdował się produkt w postaci mufy typu MDKW, będący przedmiotem zgłoszenia wynalazku pt. "M." a następnie patentu nr [...].
Nadto skarżąca wskazała, iż przedłożone dowody uzupełniające z dokumentów pozwalają na wyjaśnienie istotnych wątpliwości ponieważ pozwalają ustalić, iż przynajmniej od lutego 2006 r. tj. przed datą zgłoszenia przedmiotowego wynalazku, do dnia dzisiejszego, R. S.A. posiadał w ofercie jedną odmianę muf termokurczliwych z wtapianymi korkami typu MDKW. Konstrukcja muf typu MDKW od lutego 2006 r. do marca 2012 r. nie ulegała zmianie. Były one przed datą zgłoszenia przedmiotowego wynalazku i są w chwili obecnej wprowadzane do obrotu przez R. S.A. jako opatrzone certyfikatem zgodności z normą EN 489, wydanym w 2005 r. przez I. w H. Mufy typu MDKW R. S.A. wprowadzał do obrotu przed datą zgłoszenia - dowody nr [...] (faktury). Jednocześnie - jak wynika z oświadczenia członka zarządu R. S.A. - w lutym 2006 r. R. S.A. posiadał w ofercie nasuwkę termokurczliwą dla ciepłownictwa, która tylko pewne miejsca przeznaczone na korki wtapiane ma nieusieciowane i jest zgłoszona do patentowania. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego korki wtapiane są tylko w mufie termokurczliwej typu MDKW. Zatem nieusieciowane miejsca na korki, dotyczyć muszą muf z oferty R. SA, typu MDKW. Potwierdza to wydruk z bazy Urzędu Patentowego RP, iż w dniu 2 sierpnia 2006 r. R. S.A. dokonał zgłoszenia wynalazku pt. "M.". Zgłoszony wynalazek jest zatem mufą typu MDKW, którą R. S.A. posiada w ofercie przynajmniej od lutego 2006 r. i o której wypowiada się członek zarządu R. S.A. w lutym 2006 r. - co potwierdzają dowody nr 15-1 i 15-2 (oświadczenia Z. Sp. z o.o. oraz S. Sp. z o.o.). Nadto okoliczność, iż mufa typu MDKW jest wokół otworów do wtapiania korków nieusieciowana potwierdza Załącznik nr 6.
Jednocześnie skarżąca sprecyzowała zarzuty podniesione w skardze z dnia 11 października 2011 r. w ten sposób, że zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24, art. 25, art. 26, art. 33 ust. 1, art. 34 u.p.w.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 33 ust. 1 u.p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię;
2) naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 2, art. 10, art. 12 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. w zw. z art. 61 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 kpa w zw. z art. 256 u.p.w.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 73 kpa w zw. z art. 256 u.p.w.p., polegające na braku ustosunkowania się organu administracji do wniosku skarżącego o przesłanie protokołu z rozprawy z dnia [...] lipca 2011 r., które miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 kpa w zw. z art. 256 u.p.w.p., polegające na braku dokładnego wyjaśnienia przez organ administracji stanu faktycznego, braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego celem ustalenia czy dana okoliczność została udowodniona, dowolnej a nie swobodnej ocenie dowodów poprzez nieuzasadnioną odmowę dania wiary oświadczeniom S. Sp. z o.o. oraz Z. Sp. z o.o. (dowody nr 15 -1 i 15 - 2), w związku z fakturami (dowody nr 10 i 12), ustalenie stanu techniki wyłącznie w oparciu o opisy patentowe nr [...] i [...] (dowody nr 3 i 13) z pominięciem pozostałego materiału zgromadzonego w toku postępowania, w szczególności dowodów nr: 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 15 oraz z pominięciem opisów patentowych, wziętych pod uwagę przy przez organ administracji w toku postępowania zgłoszeniowego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
5) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż wynalazek pt. "M." na który został udzielony patent nr [...] jest nowy i posiada poziom wynalazczy oraz został ujawniony wystarczająco tj. w sposób umożliwiający znawcy z danej dziedziny urzeczywistnienie wynalazku, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika wniosek odmienny, oraz polegający na przyjęciu, iż R. S.A. nie posiadał w ofercie wyłącznie jednowarstwowych muf termokurczliwych dla ciepłownictwa podczas, gdy z zebranego materiału dowodowego nie wynika taki wniosek;
6) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 256 u.p.w.p., polegające na braku wskazania przez organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, informacji w zakresie przeprowadzonego na rozprawie w dniu [...] lipca 2011 r. dowodu z oględzin muf termokurczliwych tj. informacji czy organ administracji dał wiarę wnioskom wynikającym z przeprowadzonego dowodu czy też wiary nie dał i uzasadnienia powyższej decyzji.
W odpowiedzi na powyższe pismo, uczestnik postępowania w piśmie procesowy z 16 marca 2012 r. wskazał, iż przedłożone przez skarżącą na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. dokumenty, nie ujawniają wystarczająco zastrzeżonej patentem nr [...] istoty rozwiązania i dlatego w połączeniu z innymi dowodami, w tym przedstawionymi wcześniej fakturami, nie mogą stanowić dowodów podważających nowość spornego wynalazku. Zdaniem uczestnika postępowania wydaje się więc, iż prawidłowego rozstrzygnięcia organu administracji nie zmieniłby fakt, posiadania w zgromadzonym materiale dowodowym powyższych dokumentów. Przedstawione dalej w piśmie z dnia 8 marca 2012 r. wnioski i twierdzenia, są konsekwencją błędnego rozumowania skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a.").
Dokonując oceny zasadności wniesionej skargi z uwzględnieniem powyższych kryteriów sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnych, Sąd doszedł do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego jest zgodna z prawem.
Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie była decyzja Urzędu Patentowego RP wydana po przeprowadzeniu postępowania w trybie postępowania spornego w której organ oddalił wniosek skarżącej o unieważnienie patentu o nr Pat – [...] na wynalazek pt. "M.", jako że sporny wynalazek w dacie zgłoszenia do ochrony tj. dnia 2 sierpnia 2006 r. spełniał ustawowe warunki nowości i poziomu wynalazczego oraz był jasno i wyczerpująco ujawniony, a także spełniał wymóg jednolitości rozwiązania.
Odnosząc się do podniesionych przez skarżącą spółkę zarzutów zawartych w treści skargi jaki i zarzutów uzupełnionych w piśmie procesowym z dnia 8 marca 2012 r., należy stwierdzić co następuje:
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 24, art. 25, art. 26, art. 33 ust. 1 u.p.w.p. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał za niezasadne z następujących powodów:
Porównując całość dokumentacji wynalazku objętego spornym patentem nr [...] /tj. opis, zastrzeżenia i rysunek/ z przeciwstawionymi materiałami w tym z dwoma polskimi opisami patentowymi o nr [...] i [...] – w ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że w/w wynalazek w dacie zgłoszenia spełnia wymóg nowości zawarty w art. 25 u.p.w.p. Ponadto wynalazek spełniał również wymóg poziomu wynalazczego tj. art. 26 u.p.w.p., ponieważ nie wynikał dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki.
Przedmiotowy wynalazek pt. "M.", jak to zostało ustalone, charakteryzuje się pewnym poziomem myśli twórczej a nie jest prostym wykorzystaniem dostępnej wiedzy i informacji.
Trafnie zdaniem Sądu organ stwierdził, że w toku przeprowadzonego postępowania spornego nie zostały wykazane przesłanki uzasadniające zarzuty, że sporna mufa termokurczliwa była przed datą pierwszeństwa spornego wynalazku tj. przed 2 sierpnia 2006 r. powszechnie ujawniona.
O poziomie wynalazczym /art. 26 u.p.w.p./ spornego rozwiązania świadczą powołane przez wnioskodawcę polskie opisy patentowe z których wynika, że przed zgłoszeniem do ochrony spornego wynalazku konstruktorzy ulepszając mufę termokurczliwą zatrzymali się na rozwiązaniu dotyczącym mufy w postaci odcinka kształtki rurowej przynajmniej częściowo usieciowanej ale z nakładką przynajmniej częściowo nieusieciowaną i dopiero rozwiązanie według spornego wynalazku uprościło mufę do postaci odcinka kształtki rurowej ogólnie usieciowanej z wyjątkiem nieusieciowanego obszaru powierzchni wokół otworu zadawania środka spieniającego.
Należy też stwierdzić, że sporny wynalazek został dostatecznie ujawniony, zrozumiale opisany i zilustrowany, czyli spełnia wymogi art. 33 u.p.w.p.
Również nie budzi wątpliwości jednolitość wynalazku /art. 34 u.p.w.p./- bowiem cechy części znamiennych obu zastrzeżeń niezależnych wyznaczających podstawowe zakresy ochrony dla "mufy termokurczliwej" i dla "sposobu wykonania mufy termokurczliwej" są cechami sobie odpowiadającymi o których mowa w art. 34 ust. 2 u.p.w.p.
Reasumując należy uznać, że sporny wynalazek spełniał ustawowe kryteria ochrony określone art. 24 u.p.w.p tj. jest rozwiązaniem o charakterze technicznym, nowości, poziomu wynalazczego oraz nadawania się do przemysłowego zastosowania.
Przedłożone na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej spółki w dniu 8 marca 2012 r. i dopuszczone przez Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowody z opisanych wyżej dokumentów – w ocenie Sądu nie podważają zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dowody z tych dokumentów Sąd orzekający w niniejszej sprawie oceniał w aspekcie kognicji sądów administracyjnych, tj. nie w kontekście ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz oceny czy organ Urząd Patentowy ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej /postępowania spornego przed UP/, a następnie czy prawidłowo organ zastosował przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Oceniane w tym kontekście powyższe dokumenty w ocenie Sądu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i nie przedstawiają informacji podważających zgodność z prawem kontrolowanej decyzji.
Jednocześnie Sąd sygnalizuje, że powyższe dowody z dokumentów zostały zgłoszone zbyt późno, co do zasady tego rodzaju dowody odnoszące się do ustaleń stanu faktycznego sprawy powinny być zgłaszane na etapie postępowania administracyjnego przed organem.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę decyzja Urzędu Patentowego działającego postępowania spornego została wydana w oparciu o zebrany materiał dowodowy, po rozpatrzeniu na jawnej rozprawie z udziałem stron i jest zgodna ze stanem faktycznym.
Zdaniem Sądu organ podjął wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, czyli do oceny merytorycznej i formalnej zdolności patentowej spornego wynalazku. Organ rozpatrując wniosek o unieważnienie patentu na sporny wynalazek wziął pod uwagę wszystkie przeciwstawione dokumenty, w tym polskie opisy patentowe o nr [...] i [...] gdzie rozwiązania są w pełni ujawnione i dotyczą muf wielowarstwowych, które zostały szczegółowo przeanalizowane w uzasadnieniu decyzji organu /str. 5 uzasadnienia decyzji/.
Również w sposób wyczerpujący i wiarygodny organ odniósł się do pozostałych dowodów zaprezentowanych przez skarżącą w postaci przedłożonych publikacji ze stwierdzeniem, po dokonanej analizie, że nie podważają one nowości i poziomu wynalazczego spornych wynalazków, bowiem nie ujawniają dostatecznie szczegółowo zastrzeżonej patentem istoty rozwiązania ani też jej nie kompletują, przedstawiają jedynie w sposób ogólny produkt.
Powyższe pozwala na stwierdzenie, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 kpa w zw. z art. 256 u.p.w.p. są niezasadne, gdyż organ podjął wszelkie niezbędne działania i wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej.
Organ odniósł się do każdego z dowodów, wskazał na jego ocenę i przesłanki tej oceny, stąd nie można przyjmować, że organ dokonał dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów.
Jako niezasadny Sąd ocenił zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 2, art. 10, art. 12 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. w zw. z art. 61 Konstytucji RP w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. w zw. z art. 256 u.p.w.p. polegające na nieudostępnieniu dokumentów zawartych w aktach zgłoszenia, w szczególności sprawozdania z badania stanu techniki.
Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że w aktach administracyjnych znajduje się pismo organu /z dnia 27 czerwca 2011 r./ informujące wnioskodawcę o wskazaniu błędnej podstawy prawnej wniosku i potrzebie wystąpienia ze stosownym wnioskiem właśnie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Również za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 73 k.p.a. w zw. z art. 256 u.p.w.p. polegające na braku ustosunkowania się organu do wniosku o przesłanie protokołu z rozprawy z dnia [...] lipca 2011 r. co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Na powyższy wniosek organ udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia 26 lipca 2011 r. wskazując, że akta spraw w postępowaniu spornym są jawne dla stron, a więc skarżąca spółka mogła się z nimi zapoznać w siedzibie organu na każdym etapie postępowania.
Brak wreszcie podstaw do przyjmowania naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 u.p.w.p. – ponieważ w ocenie Sądu stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę określoną w art. 107 § 3 kpa.
Z przytoczonych wyżej powodów Sąd orzekający w niniejszej sprawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło