I SAB/Wa 661/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Dariusz Chaciński Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku A. K. z [...] lutego 2008 r. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] oznaczoną nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta [...] z wniosku A. K. z dnia [...] lutego 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...]. W uzasadnieniu skarżący podał, że mimo otrzymania pozytywnej odpowiedzi na jego zażalenie, złożone w dniu 20 września 2012 r., do dnia dzisiejszego sprawa nie posunęła się do przodu. Skarżący wskazał, że w dniu [...] Października 2012 r. otrzymał postanowienie nr [...] uznające wniesione zażalenie za uzasadnione. W opisywanym dokumencie wyznaczono termin na rozstrzygnięcie sprawy nie przekraczający trzech miesięcy od daty wystawienia postanowienia nr [...]. Od czasu otrzymania postanowienia upłynęło ponad 12 miesięcy. W między czasie jedyne co skarżący otrzymał, to trzykrotne przesunięcie terminu wydania decyzji w sprawie. Zdaniem skarżącego praca organu jest opieszała i nieskuteczna. Ostatni termin jaki został wyznaczony to 31 stycznia 2014 r. Wszystkie otrzymane dotychczas informacje o przesunięciu terminu wydania decyzji w sprawie nie mają jakiegokolwiek uzasadnienia, a jedynym argumentem jaki jest przedstawiany jest zbyt duża ilość wniosków. Skarżący zauważył, że wniosek o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wpłynął do Urzędu [...] w dniu 20 lutego 2008 r. wraz z niezbędną dokumentacją. Do dnia dzisiejszego upłynęło prawie 6 lat, a jedyną informacją jaką otrzymuje w sprawie są zmiany terminów wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie toczy się postępowanie na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ugn". W toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki art. 215 ugn, kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Organ podał, że w sprawie konieczne będzie wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Pismem z dnia [...] października 2013 r. strony zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] prowadzi przewlekle postępowanie zainicjowane wnioskiem A. K. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] oznaczoną nr hip. [...], który organ otrzymał w dniu 20 lutego 2008 r. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że Prezydent [...] pierwsze czynności w sprawie podjął dopiero w dniu 2 lutego 2009 r. występując do Urzędu [...] Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o akta sprawy i decyzję komunalizacyjną oraz do Dyrektora Archiwum Państwowego [...] o materiały dotyczące budynku Biura Odbudowy Stolicy, zdjęcie lotnicze z 1945 r., plan hipoteczny sprzed 1945 r., fotoplan [...] sprzed 1939 r., fragment planu zabudowy z 1931 r. Po otrzymaniu akt w dniu 17 lutego 2009 r. Prezydent [...] w dniu [...] kwietnia 2009 r. sporządził pismo informujące stronę o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy wskazując termin zakończenia postępowania do końca czerwca 2009 r. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. organ wystąpił do Urzędu [...] Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy [...] o wypis z rejestru gruntów wraz z odbitką mapy ewidencyjnej przedmiotowej nieruchomości z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych oraz granicami hipotecznymi. W dniu [...] lipca 2009 r. Prezydent [...] wystąpił do Urzędu [...] Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przekazanie książki adresowej nieruchomości wraz z informacją o ilości osób zamieszkujących budynek w latach 1939-1971. Następnie organ w dniu [...] października 2009 r. zwrócił się do A. K. o wskazanie na jakiej podstawie osoby wymienione w książce meldunkowej były zameldowane lub zamieszkiwały na nieruchomości. Prezydent [...] w dniu [...] listopada 2010 r. sporządził pismo informujące stronę o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy wskazując termin zakończenia postępowania do końca marca 2011 r. W dniu [...] lipca 2011 r. Prezydent [...] Warszawy wystąpił do Archiwum Urzędu [...] o wszelkie dokumenty dotyczące budynku. Prezydent [...] w dniu [...] października 2011 r. sporządził pismo informujące stronę o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy wskazując termin zakończenia postępowania do końca lutego 2012 r. Następnie pismem z dnia [...] maja 2012 r. Prezydent [...] wystąpił do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o dokumenty potwierdzające przekazanie budynku w administrowanie ZBM z dniem 1 listopada 1971 r. Prezydent [...] w dniu [...] maja 2012 r. sporządził pismo informujące stronę o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy wskazując termin zakończenia postępowania do 31 sierpnia 2012 r. Po wniesieniu przez A. K. w dniu 21 września 2012 r. zażalenia na niezałatwienie sprawy organ w dniu [...] października 2012 r. wystąpił do Biura Geodezji i Katastru o wydruk informacji z rejestru gruntów i odbitkę mapy sytuacyjnej z granicami hipotecznymi i granicami działek ewidencyjnych. W tym samym dniu Prezydent [...] sporządził pismo informujące stronę o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy wskazując termin zakończenia postępowania do 31 stycznia 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Prezydent [...] wystąpił do Urzędu [...] Wydziału Infrastruktury w Dzielnicy [...] o informację dotyczącą daty budowy ul. [...], daty wejścia inwestora na teren działki nr [...] i dokumenty potwierdzające tę okoliczność. Prezydent [...] sporządził w dniu [...] lutego 2013 r. pismo informujące stronę o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy wskazując termin zakończenia postępowania do 31 maja 2013 r. Pismami z dnia [...] czerwca 2013 r. i [...] października 2013 r. organ sporządził informacje wskazujące stronie przyczyny zwłoki w załatwieniu sprawy wskazując termin zakończenia postępowania odpowiednio do 30 września 2013 r. i 31 stycznia 2014 r. Mając na uwadze opisany wyżej tok postępowania organu Sąd podziela stanowisko skarżącego, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] przewlekle prowadzi postępowanie odszkodowawcze. Sąd zwraca uwagę, że organ, mimo upływu okresu 6 lat od momentu wszczęcia postępowania o odszkodowanie za nieruchomość warszawską, nadal rozpatruje sprawę. Wyznaczane przez organ pierwszej instancji siedmiokrotnie nowe terminy załatwienia sprawy obejmowały okresy przekraczające przewidziany przez Kodeks Postępowania Administracyjnego termin maksymalny (art. 35 § 3 Kpa). Wobec tego Sąd uznał, że istniejąca w niniejszej sprawie przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa – przepisów art. 35 § 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 2 Kpa w zw. z art. 12 § 1 Kpa. O kwalifikowanym naruszeniu tych przepisów świadczy to, że Prezydent m. st. Warszawy znacznie przekroczył maksymalny 2-miesięczny termin ustawowy na załatwienie sprawy oraz wskazane nowe terminy załatwienia sprawy i dodatkowy termin na załatwienie sprawy wyznaczony przez Wojewodę [...]. Do dnia wydania przez Sąd wyroku sprawa nie została załatwiona, a organ nie wskazał jakie konkretne, obiektywne przyczyny uniemożliwiają załatwienie wniosku o odszkodowanie. Poza istniejącą znaczną zwłoką w załatwieniu sprawy organ proceduje przewlekle znacznie rozciągając w czasie podejmowane w sprawie czynności procesowe. Sąd zwraca uwagę, że na mocy art. 14 pkt 2 w zw. z art. 16 i 17 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz.173) uległ zmianie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Od dnia 17 maja 2011 r. wojewódzkie sądy administracyjne obowiązane są ocenić jaki charakter ma stwierdzona w sprawie przewlekłość organu w prowadzeniu postępowania. Kwalifikacja prawna istniejącego w danej sprawie stanu przewlekłości obejmuje także okres działalności organu przed dniem 17 maja 2011 r., tj. momentem wprowadzenia do przepisu art. 149 Ppsa obowiązku stwierdzania w wydanym wyroku, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2873/12). Mając na uwadze to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości warszawskie są sprawami szczególnie skomplikowanymi w rozumieniu art. 35 § 3 Kpa Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W ocenie Sądu, przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dają Sądowi kompetencji do wyznaczenia terminu na rozpatrzenie wniosku przekraczającego maksymalny dwumiesięczny Kodeksowy termin na załatwienie sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.