I OW 305/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.), Sędzia del. WSA Iwona Bogucka, Protokolant asystent sędziego Jan Wasilewski, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bydgoszczy a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Koninie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania odwołania M. P.od decyzji Starosty Mogileńskiego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w sprawie ustalenia i obciążenia kosztami usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy jako organ właściwy w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze z Bydgoszczy – na podstawie art. 22 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., wniosło o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy tym organem a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Koninie w przedmiocie nałożenia obowiązku zapłaty przez M. P. kwoty 29 010,94 zł tytułem obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu marki Fiat 126p nr rej. [...], VIN [...], za okres od 4 września 2010 r. do dnia 17 czerwca 2013 r. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że pismem z dnia 7 października 2013 r. przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Koninie odwołanie strony od decyzji Starosty Mogileńskiego z dnia [...] września 2013 r., Nr [...]. Decyzją tą, na podstawie art. 130 a ust. 2a, ust. 10 h i ust. 10 j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz uchwał Rady Powiatu w Mogilnie z dnia 1 lipca 2011 r., 28 listopada 2011 r. i 26 października 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Kuj. Pom. Nr 177, poz. 1504), organ nałożył na M. P. zam. [...], [...] obowiązek zapłaty kwoty 29.010,94 zł z opisanego wyżej tytułu. W oparciu o zebrane w sprawie dokumenty ustalono, iż miejscem zamieszkania M. P. jest [...], a wskazany przez nią adres w Bydgoszczy jest tylko adresem do korespondencji. Powyższe wynika również z kserokopii umowy sprzedaży ww. pojazdu z dnia [...] listopada 2007 r. oraz z treści odwołania z dnia 3 października 2013 r. Dlatego organ wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego i wskazanie organu właściwego do załatwienia tej sprawy (Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie). Odpowiadając na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie postulowało wskazanie jako organu właściwego w sprawie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy. W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek organ ten wskazał, iż właściwość organów odwoławczych wynika z przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych. Stosownie do brzmienia § 1 pkt 2 lit. a tegoż rozrządzenia w województwie kujawsko-pomorskim Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy obejmuje m.in. powiat mogileński. Skoro zatem Starosta Mogileński wydał decyzję zaskarżoną odwołaniem, to do jego rozpatrzenia właściwe jest to Kolegium. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak głosi przepis art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Może to czynić w odniesieniu do załatwienia konkretnej sprawy, w której dwa organy uznają się jednocześnie za właściwe (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uznaje się za właściwy w sprawie (spór negatywny), i pod warunkiem, że jest to sprawa z zakresu administracji publicznej, w której jeden z pozostających w sporze organów jest właściwy. Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bydgoszczy, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Koninie w kwestii rozpoznania odwołania M. P. od decyzji Starosty Mogileńskiego z dnia [...] września 2013r., nr [...], w sprawie ustalenia i obciążenia kosztami usunięcia, przechowywania, oszacowania i zniszczenia pojazdu. Istotą sporu jest więc ustalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny czy w tej sprawie zakres miejscowej właściwości instancyjnej ustala się na podstawie siedziby organu orzekającego w pierwszej instancji, czy w oparciu o miejsce zamieszkania strony postępowania. Zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Gdy organ, do którego wniesiono podanie, uzna się za niewłaściwy (rzeczowo, miejscowo, instancyjnie) do załatwienia sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji, wówczas jest obowiązany do niezwłocznego przekazania podania do tego organu, który - w jego ocenie - jest właściwy w danej sprawie, przy jednoczesnym zawiadomieniu o tym wnoszącego podanie (art. 65 § 1 k.p.a.). Według art. 17 pkt 1 k.p.a. organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Kodeks postępowania administracyjnego regulując właściwość instancyjną wobec organów jednostek samorządu terytorialnego przyznał ją samorządowym kolegiom odwoławczym. Jednakowoż przepisy tej ustawy nie regulują zagadnienia właściwości miejscowej tych organów. Zasadę tę powtarzają przepisy ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). W myśl art. 1 ust. 1 w/w ustawy samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 1 ust. 1). W sprawach tych kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji (art. 2). Przepis art. 2a ust. 1 tej ustawy zawiera delegację dla Prezesa Rady Ministrów do określenia obszaru właściwości miejscowej poszczególnych kolegiów. Delegacja ta nie dotyczy określenia właściwości miejscowej organu wyższego stopnia w stosunku do organów samorządu województwa, gdyż czyni to wprost sama ustawa w art. 2a ust. 1 stanowiąc, że organem tym jest kolegium mające siedzibę w mieście będącym siedzibą władz samorządu województwa. W przepisie art. 2a ust. 1 przywołanej ustawy zawierającym powyższą delegację nie ma wskazania, czy chodzić ma o siedzibę organu pierwszej instancji czy o miejsce zamieszkania lub pobytu strony, albo inne jeszcze kryteria (przesłanki). W wykonaniu wskazanej wyżej delegacji z art. 2a ust. 1 Prezes Rady Ministrów wydał rozporządzenie z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925). Rozporządzenie to określa m.in. obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych, wskazując powiaty objęte właściwością poszczególnych kolegiów. Z brzmienia § 1 pkt 2 lit. a) tegoż rozporządzenia wynika, że obszarem właściwości miejscowej dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy jest powiat mogileński. Przeto to Kolegium jest zawsze właściwe do rozpoznawania odwołań od orzeczeń wydanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego położonych w tym powiecie. W konsekwencji czego oczywistym jest, że organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji Starosty Mogileńskiego jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji i złożeniu przez stronę odwołania od niej nie można bowiem zmieniać właściwości organów orzekających w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji ocenia m.in. czy decyzję tę wydał właściwy organ. Odwołanie rozpoznać jednak musi organ właściwy miejscowo – a więc ten, na obszarze którego właściwości siedzibę ma organ I instancji. Zatem organem właściwym do rozpoznania odwołania M. P. od wspomnianej na wstępie decyzji Starosty Mogileńskiego z dnia [...] września 2013 r. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.