IV SA/Wa 34/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-22
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Magdalena Durzyńska, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na odbiorcę odpadów za niepotwierdzenie ich unieszkodliwienia w terminie roku kalendarzowego od dnia otrzymania jest zasadna, gdy odbiorca argumentuje, że opóźnienie wynikało z przyczyn od niego niezależnych oraz że przepisy o ogólnym magazynowaniu odpadów dopuszczają dłuższe terminy?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na odbiorcę odpadów za niepotwierdzenie ich unieszkodliwienia w terminie roku kalendarzowego od dnia otrzymania jest zasadna, nawet jeśli opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od odbiorcy. Przepisy ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (u.m.p.o.) i rozporządzenia nr 1013/2006, które regulują międzynarodowy obrót odpadami, mają pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami ustawy o odpadach (u.o.) dotyczącymi magazynowania. Odpowiedzialność administracyjna w tym zakresie ma charakter obiektywny i nie wymaga udowodnienia winy.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 90 000 zł za niepotwierdzenie unieszkodliwienia odpadów niebezpiecznych w terminie roku kalendarzowego od ich otrzymania. Spółka odwołała się, argumentując, że opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od niej, takich jak ograniczenia wydajności instalacji i wzmożone kontrole, a także że przepisy o ogólnym magazynowaniu odpadów dopuszczają dłuższe terminy. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów dotyczących terminów magazynowania, braku winy oraz nieadekwatności kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, GIOŚ) z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej: k.p.a.), art. 33 ust. 1 pkt 5), art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2007 r. nr 124 poz. 859 ze zm., dalej: u.m.p.o.) oraz w zw. art. 16 lit. e) rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U. UE. L. 2006. 190. 1, dalej: rozporządzenie nr 1013/2006) po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. ul. [...],[...] G. (dalej: skarżąca, spółka, P. Sp. z o.o.) znak: [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] (dalej: organ I instancji, [...] WIOŚ) nakładającą karę pieniężną w wysokości 90 000 zł na P. Sp. z o.o., która jako odbiorca odpadów, przywiezionych z U. na podstawie decyzji GIOŚ, znak: [...] z dnia [...] września 2011 r., nie wypełniła obowiązku potwierdzenia dokonania unieszkodliwienia odpadów o kodzie 07 04 07*. w terminie 30 dni od dokonania unieszkodliwienia odpadów, nie później jednak niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów. W decyzji z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Stan sprawy przestawiał się następująco:
W dniach 14 - 27 marca 2013 r. inspektorzy z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w G. przeprowadzili kontrolę w firmie P. Sp. z o.o. W trakcie kontroli stwierdzono, że ww. spółka na podstawie decyzji GIOŚ z dnia [...] września 2011 r. przyjmowała odpady niebezpieczne oznaczone kodem A4030, zgodnie z załącznikiem IV do rozporządzenia nr 1013/2006, oraz zaklasyfikowanych w Europejskim Katalogu Odpadów pod kodem 07 04 07*.
Odpady wysyłane były z [...] firmy S., [...] K., [...] U. Celem przemieszczania odpadów było ich unieszkodliwienie w instalacji termicznego przekształcania odpadów należącej do P. Sp. z o.o. Podczas kontroli dokumentacji ww. przemieszczania odpadów, przywiezionych do unieszkodliwienia w ramach decyzji GIOŚ z dnia [...] września 2011 r., stwierdzono, że P. Sp. z o.o. mogła przyjąć maksymalnie 376 transportów o łącznej masie 6000 Mg. W trakcie obowiązywania ww. decyzji GIOŚ kontrolowana spółka przyjęła 82 transporty o łącznej masie 1550,882 Mg. Z tego 45 transportów o łącznej rnasie 856,424 Mg zostało unieszkodliwionych w terminie roku kalendarzowego od dnia przyjęcia odpadów.
Z załącznika 18 do protokołu kontroli [...] WIOŚ, z dnia [...] marca 2013 r., wynika, że w przypadku 7 transportów o łącznej masie 126,927 Mg potwierdzenie dokonania unieszkodliwienia odpadów nastąpiło po upływie roku kalendarzowego od dnia przyjęcia ww. odpadów. Do dnia [...] marca 2013 r. P. Sp. z o.o. nie potwierdziła unieszkodliwienia pozostałych 29 transportów o łącznej masie 567,531 Mg. Zgłoszenie jednego transportu zostało anulowane.
W dniu [...] maja 2013 r. [...] WIOŚ wydał decyzję administracyjną, w której nałożył karę pieniężną w wysokości 90 000 zł. na skarżącą, która jako odbiorca odpadów, przywiezionych z U. w terminie 30 dni od dokonania unieszkodliwienia odpadów, nie później jednak niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów, nie wypełniła obowiązku potwierdzenia dokonania unieszkodliwienia odpadów o kodzie 07 04 07*. Spółka odwołała się od tej decyzji w piśmie z dnia [...] maja 2013 r.
Skarżąca podnosi, że wydajność instalacji unieszkodliwiania odpadów do niej należącej w porównaniu z ilością odpadów przywiezionych z U. uzasadniała podstawy do stwierdzenia, że spółka posiada zdolności techniczne i organizacyjne umożliwiające wywiązanie się przez spółkę z obowiązku terminowego potwierdzenia unieszkodliwienia ww. odpadów, nawet biorąc pod uwagę planowane przestoje technologiczne. Skarżąca stoi na stanowisku, że przekroczenie terminu potwierdzenia unieszkodliwienia odpadów zaistniało z przyczyn niezależnych od spółki.
W decyzji z dnia [...] października 2013 r. GIOŚ utrzymał w mocy decyzję [...] WIOŚ z dnia [...] maja 2013 r. Zdaniem organu II instancji, [...] WIOŚ rozpatrując możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska, jaką mogą stanowić ww. odpady niebezpieczne słusznie uznał, że w przypadku ww. odpadów zagrożenie jest wysokie. Zdaniem organu II instancji, wbrew twierdzeniom spółki, kontrola przeprowadzona w dniach 23 stycznia – 2 lutego 2012 r. wykazała, że znaczna część odpadów niebezpiecznych przywiezionych z zagranicy przechowywana była poza miejscami wyznaczonymi w pozwoleniu zintegrowanym.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. spółka skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GIOŚ z dnia [...] października 2013 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 25 ust. 4 u.o. poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżącą z uwagi na niezachowanie 1-rocznego terminu od dnia otrzymania odpadów do dnia ich unieszkodliwienia, podczas gdy okres magazynowania odpadów w gospodarce odpadami nie może przekroczyć 3 lat;
- art. 33 ust. 1 pkt 5) u.m.p.o. poprzez wymierzenie kary pieniężnej, mimo iż nie upłynął jeszcze 3-letni okres magazynowania wskazany w art. 25 ust. 4 u.o.
W przypadku nieuwzględnienia przez Sąd ww. argumentacji zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
-art. 33 ust. 1 pkt 5) u.m.p.o. - poprzez wymierzenie kary pieniężnej, mimo iż brak unieszkodliwienia odpadów w terminie roku kalendarzowego od dnia
otrzymania odpadów nastąpił z przyczyn całkowicie niezależnych od skarżącej;
- art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów i wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków z zebranego w sprawie materiału dowodowego a w konsekwencji błędne uznanie, iż do niezachowania 1 - rocznego terminu doszło z przyczyn zależnych od strony, co w konsekwencji pozwoliło organowi na nałożenie na skarżącą kary pieniężnej podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy jasno wskazują, iż do opóźnienia doszło z przyczyn od skarżącej niezależnych;
- art. 8 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia mimo sprzeczności zawartych w uzasadnieniu decyzji odnośnie przyczyn opóźnienia w unieszkodliwieniu
odpadów, co narusza zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w
sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej.
Z ostrożności procesowej, gdyby Sąd nie uznał ww. argumentacji i uznał, iż organ był uprawniony do nałożenia kary pieniężnej, zaskarżonej decyzji ponadto zarzuciła naruszenie: art. 34 u.m.p.o. poprzez uznanie przez organy, iż wymierzona kara w wysokości 90 000 zł ma charakter adekwatny do charakteru naruszenia prawa, podczas gdy całokształt okoliczności niniejszej sprawy - ilość, rodzaj i charakter odpadów, fakt ich bezpiecznego magazynowania, brak zwiększenia możliwości wystąpienia zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, niemożność unieszkodliwienia odpadów w terminie 1 roku od dnia otrzymania odpadów z przyczyn niezależnych od skarżącej, a także brak uprzedniego naruszenia ww. ustawy przez skarżącą - nie uprawniały do nałożenia kary w wysokości ustalonej przez organ.
- art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez pominięcie przy orzekaniu szczególnych okoliczności niniejszej sprawy a w konsekwencji nieuwzględnienie przez organ przesłanek umożliwiających zastosowanie najniższej kary pieniężnej stosownie do art. 34 u.m.p.o., a także nieuzasadnione twierdzenia organu, iż znacząca część odpadów przechowywana była poza miejscami wyznaczonymi w pozwoleniu zintegrowanym, podczas gdy taka sytuacja nie miała miejsca;
- art. 8 k.p.a. poprzez wydanie błędnego rozstrzygnięcia bez uwzględnienia
szczególnych okoliczności niniejszej sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia mimo
sprzeczności zawartych w uzasadnieniu decyzji odnoście przyczyn opóźnienia w
unieszkodliwieniu odpadów, co narusza zasadę prowadzenia postępowania
administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organów administracji
publicznej.
Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: ustawa p.p.s.a.) oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a.
Ponadto skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w oparciu o art. 61 § 2 pkt 1) ustawy p.p.s.a., a jeżeli organ nie uwzględniłby przedmiotowego wniosku, wniosła o wstrzymanie wykonania ww. decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61§ 3 ustawy p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi, że organ I instancji nie miał podstaw, aby nałożyć karę pieniężną z uwagi na treść art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zm. dalej: u.o.), który dotyczy gospodarki odpadami na terenie kraju. Zdaniem skarżącej, w świetle powyższego przepisu odpady, z wyjątkiem przeznaczonych do składowania, mogą być magazynowane, jeżeli konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów, nie dłużej jednak niż przez 3 lata. Skarżąca uważa, że organy administracji publicznej powinny mieć na uwadze przede wszystkim ww. przepisy u.o. Spółka podnosi także, że organy powinny uwzględnić treść art. 2 u.o., który zawiera wyłączenia ze stosowania ww. ustawy. Skarżąca podnosi, że wśród ww. wyłączeń nie ma odpadów, do których stosuje się przepisy u.m.p.o. czy rozporządzenie nr 1013/2006.
Według skarżącej, organ I instancji nie był uprawniony do nałożenia kary pieniężnej, ponieważ ww. kara może być nałożona tylko wówczas gdy działanie strony zawiera znamiona zawinienia (choćby nieumyślnego). Tymczasem, w opinii spółki, niedotrzymanie przez nią terminu unieszkodliwienia odpadów w ciągu roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów, było od niej całkowicie niezależne i wynikało ze wzmożonych kontroli organów administracji publicznej związanych z negatywną kampanią medialną wymierzoną w Skarżącą.
Spółka poddała również pod wątpliwość wyniki ekspertyzy przeprowadzonej przez E. Sp. z o.o. Zdaniem skarżącej, ekspertyza ta nie była precyzyjna. W jej opinii obliczeniowa teoretyczna moc cieplna pieca obrotowego pozwalała na termiczne przekształcanie ww. odpadów z wydajnością właściwą dla ich niskiej kaloryczności. Skarżąca stwierdziła, że nie można jednoznacznie stwierdzić, iż dopuszczalne normy wydajności instalacji zostały przekroczone, ale nie mając możliwości odniesienia się do wyników ekspertyzy oraz biorąc pod uwagę kampanię medialną skierowaną przeciwko skarżącej, spółka zdecydowała o zmniejszeniu ilości spalanych odpadów. Spółka podnosi również, że nałożona kara pieniężna jest rażąco wysoka, co świadczy o błędnym zastosowaniu przez organ art. 34 u.m.p.o. Zdaniem skarżącej, instalacja P. Sp. z o.o. spełnia wszystkie wymogi bezpieczeństwa w celu zminimalizowania negatywnego wpływu na środowisko przywożonych do niej odpadów, co powinno mieć wpływ na obniżenie kary pieniężnej. Według spółki, organy nakładając karę pieniężną, powinny wziąć także pod uwagę brak zagrożenia dla ludzi i środowiska, brak uprzedniego naruszenia przez skarżącą przepisów u.m.p.o., działanie w dobrej wierze oraz konsekwencje finansowe dla dalszej działalności spółki. Według skarżącej, adekwatną karą byłaby suma 30 000 zł.
W opinii skarżącej niniejszej zaskarżonej decyzji nie należy rozpatrywać w oderwaniu od pozostałych decyzji GIOŚ nakładających kary pieniężne na P. Sp. z o.o. za niezagospodarowanie w terminie jednego roku odpadów przywiezionych z U. w ramach zezwoleń udzielonych w pozostałych pięciu decyzjach GIOŚ. W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a okoliczności podniesione w skardze nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena decyzji GIOŚ z [...] października 2014 r. nr [...], którą GIOŚ utrzymał w mocy decyzję [...] WIOŚ z [...] maja 2013 r. nr [...] nakładającą na P. Sp. z o.o., karę pieniężną w wysokości 90 000 zł. Decyzja wydana została na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 5) i art. 34 u.m.p.o., w zw. z art. 9 ust. 7 rozporządzenia nr 1013/2006.
Zgodnie z art. 34 u.m.p.o., Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 30.000 do 150.000 zł, jeżeli ten, choćby nieumyślnie: nie wypełnił obowiązku potwierdzenia dokonania odzysku lub unieszkodliwienia przez prowadzącego instalację odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie 30 dni od dokonania odzysku lub unieszkodliwienia, nie później jednak niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów. Jak wynika z art. 34 u.m.p.o. przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 32 i 33, należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006.
Jak wynika z treści art. 9 ust. 7 rozporządzenia nr 1013/2006, odzysk lub unieszkodliwienie odpadów związane z planowanym przemieszczaniem muszą zostać zrealizowane w terminie roku kalendarzowego od otrzymania odpadów przez prowadzącego instalację, chyba że zainteresowane właściwe organy wyznaczyły krótszy termin.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał jego zestawienia z przywołanymi przepisami.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 25 u.o., regulującego ogólne zasady magazynowania odpadów należy stwierdzić, że przepisy dotyczące zasad ogólnych gospodarki odpadami umieszczone zostały w dziale II w art. (16-33 u.o.). Nazwanie działu II u.o. "Zasady ogólne gospodarki odpadami" jest związane z przyjęciem pewnej konwencji terminologicznej dla zagadnień ogólnych, które zostały tam uregulowane. Z przepisów działu II u.o. możemy w drodze wykładni wyprowadzić treść podstawowych zasad ogólnych gospodarki odpadami. Część z nich jest bezpośrednio powiązana z zasadami ogólnymi prawa ochrony środowiska, a część stanowi samoistne zasady gospodarki odpadami. Jedna z tych zasad dotyczy magazynowania odpadów. Magazynowanie odpadów oznacza czasowe przechowywanie odpadów. Proces ten obejmuje następujące czynności: a) wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, b) tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, c) magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o.). Czynności wchodzące w zakres magazynowania odpadów powinny być realizowane zgodnie z ogólnymi wymaganiami w zakresie ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, w szczególności w sposób uwzględniający właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą powodować te odpady (art. 25 ust.1 u.o.). Odpady, mogą być magazynowane, pod warunkiem, że konieczność magazynowania wynika z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych zastosowaniem tych procesów.
W niniejszej sprawie wbrew stanowisku skarżącej, należy stwierdzić, że w przypadku gospodarowania odpadami przywiezionymi z zagranicy, z U., obowiązki spółki wynikają z zasad szczegółowych uregulowanych w u.m.p.o. oraz rozporządzeniu nr 1013/2006. Z treści art. 16 lit. e) ww. rozporządzenia wynika zobowiązanie prowadzącego instalację do wydania zaświadczenia o ostatecznym unieszkodliwieniu odpadów najszybciej jak to możliwe, ale nie później niż 30 dni od zakończenia operacji ostatecznego unieszkodliwienia oraz nie później niż w terminie roku kalendarzowego od otrzymania odpadów. W postępowaniu związanym z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów stosuje się przepisy u.m.p.o. i rozporządzenia nr 1013/2006. Termin jednego roku kalendarzowego na zagospodarowanie odpadów od dnia ich otrzymania obowiązuje wszystkie podmioty dokonujące międzynarodowego przemieszczania odpadów, a zwłaszcza ich odbiorców. Zasady postępowania z odpadami uregulowane w u.o. mają charakter ogólny. Uszczegółowienie ich treści następuje w regulacjach sektorowych. W niniejszej sprawie są to przede wszystkim: przepisy u.m.p.o. oraz rozporządzenie nr 1013/2006.
Z tych względów organy prawidłowo uznały, że obowiązki skarżącej wynikają z art. 16 lit. e) rozporządzenia nr 1013/2006. Treść art. 2 u.o. uzupełnia zakres przedmiotowy u.o.
Obowiązek unieszkodliwienia odpadów w ciągu jednego roku został nałożony na skarżącą w decyzji GIOŚ z dnia [...] września 2011 r., wydanej na podstawie przepisów rozporządzenia nr 1013/2006, zezwalającej na przywóz ww. odpadów oznaczonych kodem 07 04 07* z U. do Polski. Wymagane zgody w postępowaniu związanym z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów mają postać decyzji administracyjnych, wydawanych zgodnie z przepisami k.p.a. Zgoda będąca formalnie decyzją administracyjną jest na gruncie tych przepisów prawną formą reglamentacji sposobów postępowania z odpadami. Zgoda ta określa obowiązki w gospodarowaniu odpadami. Efektywność i skuteczność procesów postępowania z odpadami zależy od prawidłowego wykonania obowiązków nałożonych na posiadacza odpadów. Niezasadnym jest, zatem zarzut skarżącej dotyczący naruszenia: art. 25 ust. 4 u.o. poprzez nałożenie kary pieniężnej na spółkę z uwagi na niezachowanie rocznego terminu od dnia otrzymania odpadów do dnia ich unieszkodliwienia, podczas gdy okres magazynowania odpadów, wynikający z przepisów u.o. nie może przekroczyć 3 lat oraz art. 33 ust. 1 pkt 5) u.m.p.o. poprzez wymierzenie kary pieniężnej, mimo, iż nie upłynął 3 letni okres magazynowania odpadów wskazany w art. 25 ust. 4 u.o.
Odnosząc sie do zarzutu braku badania przez organ czy skarżąca naruszyła przepisy określające jej obowiązki umyślnie czy nieumyślnie, należy stwierdzić, że czyn, o którym mowa w art. 33 u.m.p.o. może być popełniony choćby nieumyślnie.
Przedmiot u.m.p.o. jest ściśle powiązany z prawodawstwem unijnym. W art. 1 ust. 1 ww. ustawy wskazano, że określa ono postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia nr 1013/2006 oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów (art. 1 ust. 1 u.m.p.o.). Kary te stanowią instytucję odpowiedzialności administracyjnej posiadaczy odpadów. Analizując cele kar na plan pierwszy wysuwa się ich funkcja motywacyjna. W doktrynie zwraca się uwagę, iż odpowiedzialność administracyjna rysuje się jako szczególna postać przymusu administracyjnego nie będącego egzekucją administracyjna, czyli zmierzającego jedynie pośrednio do wykonania dyrektyw administracyjnych. Podstawą stosowania odpowiedzialności administracyjnej jest czyn bezprawny, niekoniecznie zaś zawiniony (zob. W. Radecki, Odpowiedzialność administracyjna w ochronie środowiska, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź 1985, s. 66.). Odpowiedzialność administracyjną na gruncie przepisów u.m.p.o. oraz rozporządzenia nr 1013/2006 ponosi odbiorca odpadów. Ten rodzaj odpowiedzialności prawnej, jest bezpośrednia konsekwencja niewypełnienia obowiązku potwierdzenia dokonania odzysku lub unieszkodliwienia przez prowadzącego instalację odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, w terminie 30 dni od dokonania odzysku lub unieszkodliwienia, nie później jednak niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów. Obowiązek ten wynika z funkcji prewencyjną przepisów u.m.p.o. Instrumentem prawnym tej funkcji jest kara pieniężna.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 572/13, CBOSA), że odpowiedzialność za czyn, o którym mowa w art. 33 ustawy jest niezależna od winy, o czym świadczy właśnie użyty w przepisie zwrot "choćby nieumyślnie". Nie ma więc - zdaniem Sądu - znaczenia wina podmiotu, dokonującego naruszenia. Obowiązkiem organu administracji jest tylko ustalenie, czy czyn za, który nakładana jest kara administracyjna został popełniony i takie ustalenie w niniejszej sprawie nastąpiło. Nieuzasadniony jest wobec tego zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 77 k.p.a. w wyniku uznania, że do niezachowania 1- rocznego terminu doszło z przyczyn zależnych od skarżącej, co w konsekwencji pozwoliło organowi na nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, podczas gdy – zdaniem skarżącej - okoliczności niniejszej sprawy jasno wskazują, iż do opóźnienia doszło z przyczyn od niej niezależnych.
Wymierzona przez organ kara pieniężna oraz jej wymiar jest także konsekwencją obowiązywania zasady ponoszenia kosztów gospodarowania odpadami wyrażonej w art. 22 u.o. Zgodnie z treścią tego przepisu, koszty gospodarowania odpadami są ponoszone przez pierwotnego wytwórcę odpadów lub przez obecnego lub poprzedniego posiadacza odpadów. Zasada ponoszenia kosztów gospodarowania odpadami, oparta jest na koncepcji odpowiedzialności sprawczej. Jest to odpowiedzialność za sam skutek i oderwana od jakiejkolwiek postaci winy (zob. A. Lipiński, Z problematyki zasady "zasady zanieczyszczający płaci", [w:] H. Lisicka (red.), Prawo ochrony środowiska i prawo karne, Wrocław 2008, s. 145.). W myśl zasady ponoszenia kosztów gospodarowania odpadami, odpady stanowią potencjalne zagrożenie dla środowiska, a przenoszenie ich w jakiejkolwiek formie do środowiska oznacza realne niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody społecznej niezależnie od tego czy wymiar i rozmiar tej szkody został określony. Zasada ta prowadzi do obciążenia pierwotnego wytwórcę odpadów lub obecnego lub poprzedniego posiadacza odpadów "troską o jak najbardziej efektywne gospodarowanie odpadami w kierunku zarówno stosowania najmniej kosztownych rozwiązań postępowania z odpadami jak i najmniej uciążliwych dla środowiska (zob. J. Sibiga, Problemy prawne gospodarki odpadami przemysłowymi w systemie ochrony środowiska, [w:] H. Piotrowska (red.), Odpady przemysłowe a ochrona środowiska, Warszawa 1976, s. 332).
Nie zasługują także na uwzględnienie argumenty skarżącej dotyczące znaczenia okoliczności towarzyszących ustalonym przez organ faktom, bowiem kara jest nakładana bez względu na stwierdzenie zawinienia, tj. za sam fakt zachowania niezgodnego z przepisem. Wobec tego stwierdzonego przez organ stanu naruszenia przepisów nie może zmienić twierdzenie przez skarżącą, że unieszkodliwienie odpadów zaistniało z przyczyn od niej niezależnych tj., że zmniejszenie jej czasu pracy i spadek wydajności, był spowodowany zwielokrotnieniem przez nią nakładów na remonty bieżące i konserwacje instalacji, mające służyć magazynowaniu i przetwarzaniu odpadów bez zagrożenia dla środowiska.
Obowiązek określony w art. 33 ust. 1 pkt 5) u.m.p.o. przewiduje jasno sformułowany nakaz postępowania skierowany do odbiorcy odpadów. Obowiązek prawny wynikający z ww. przepisu wyznacza dla odbiorcy odpadów nakaz określonego zachowania się. Niezastosowanie się do nakazu wytwarza stan niewypełnienia obowiązku przez odbiorcę odpadów. Zachowanie będące przedmiotem obowiązku wynikające z określonej normy prawnej może być nakazane lub zakazane. Obowiązek prawny nie musi się sprowadzać do prostych nakazów lub zakazów. W literaturze przyjmuje się, że "czyn może polegać na jakimś działaniu lub zaniechaniu, a w przypadku, gdy norma nie określa czynu formalnie, lecz wskazuje, jaki stan rzeczy ma być przez adresata normy zrealizowany, czyn może składać się ze złożonego zespołu działań i zaniechań" (zob. Z. Ziembiński, Logiczne podstawy prawoznawstwa, Warszawa 1966, s. 99.).
Obowiązki w prawie w międzynarodowym przemieszczaniu odpadów są pochodną ogólnego obowiązku ochrony środowiska uregulowanego w art. 86 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Według tego przepisu, każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa ustawa.
Nie można także zgodzić się ze stwierdzeniem skarżącej, że niedotrzymanie przez nią terminu unieszkodliwienia odpadów zostało spowodowane przez wzmożone kontrole organów administracji związane z negatywną kampanią medialną. Należy podkreślić, że organy przeprowadzające czynności kontrolne wykryły szereg zaniedbań w działalności spółki, (m.in. niedotrzymanie terminu zagospodarowania odpadów przywiezionych z U., magazynowanie odpadów w sposób niezgodny z uzyskanymi zezwoleniami, przekroczenie wydajności spalarni odpadów w stosunku do uzyskanego zezwolenia) i niezwłocznie wezwały spółkę do ich naprawy. Zrealizowanie przywozu odpadów w przedziale 3-4 miesięcy było jedną z istotnych przyczyn braku możliwości zagospodarowania tak dużej masy odpadów przez skarżącą. Jak wynika z informacji przekazanych do organu I instancji przez skarżącą, ze względu na planowaną modernizację spalarni odpadów, ostateczne zagospodarowanie ww. odpadów planowane jest dopiero na koniec 2014 r. Odpady zostały przywiezione do instalacji skarżącej w 2011 r., zatem jeśli ich ostateczne unieszkodliwienie ma nastąpić dopiero pod koniec 2014 r., to oznacza to, że zostaną zagospodarowane po upływie 3 lat od ich przyjęcia do instalacji. Oznacza to, że termin jednego roku zostanie znacznie przekroczony. Powyższe ustalenia potwierdzają trafność oceny organu, dotyczącej odebrania przez skarżącą zbyt dużej ilości odpadów niebezpiecznych z U., które nie mogły zostać zagospodarowane w instalacji należącej do spółki, w terminach przewidzianych w przepisach regulujących międzynarodowe przemieszczanie odpadów.
Zarzut skarżącej dotyczący wyników ekspertyzy przeprowadzonej przez przez E. Sp. z o.o. nie jest uzasadniony. Ekspertyza nie została wykorzystana w postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Wyniki ekspertyzy wykazały, że przy spalaniu odpadów przekraczana była maksymalna wydajność masowa określona w pozwoleniu zintegrowanym. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nierzetelności wyników ekspertyzy należy stwierdzić, że ekspertyza została zlecona niezależnej, profesjonalnej firmie, która prowadzi działalność w obszarze ochrony środowiska, gospodarki wodnej i zarządzania środowiskowego. Wyniki ekspertyzy uzyskano na podstawie badań, podczas których opierano się m.in. na danych, dotyczących pracy instalacji, dostarczonych m.in. przez skarżącą.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego wysokości kary pieniężnej należy zauważyć, że organ I instancji, wymierzając karę, wziął pod uwagę wszystkie kryteria wymienione w art. 34 u.m.p.o., również fakt, że uprzednio skarżąca nie naruszyła przepisów u.m.p.o. oraz rozporządzenia nr 1013/2006, a także przyjął do wiadomości stwierdzenie skarżącej o działaniu w dobrej wierze.
Powyższe okoliczności nie mogły zdaniem Sądu, stanowić podstawy do obniżenia kary pieniężnej do minimalnej wysokości ze względu na znaczną ilość tj. 694,458 Mg niezagospodarowanych w terminie odpadów niebezpiecznych oraz charakter tych odpadów - zawartość chlorowcopochodnych zaliczanych do trwałych zanieczyszczeń organicznych. W opinii GIOŚ, ww. odpady stanowiły poważne zagrożenie dla środowiska. Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko organów w kwestii rzetelnego przeanalizowania kryteriów, które należało uwzględnić przy naliczeniu kary pieniężnej i jej wymierzenia wymiarze odpowiadającym stwierdzonym nieprawidłowościom tj. w wysokości 90 000 zł.
Nie zasługuje wobec tego na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez wydanie błędnego rozstrzygnięcia, bez uwzględnienia szczególnych okoliczności niniejszej sprawy oraz wydanie rozstrzygnięcia mimo sprzeczności zawartych w uzasadnieniu decyzji, odnośnie do przyczyn opóźnienia w unieszkodliwieniu odpadów, co – w ocenie skarżącej - narusza zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej. Sąd nie doszukał się sprzeczności w uzasadnieniu decyzji, która stanowiłaby wadę wynikającą z naruszenia art. 107 § 1 k.p.a., mającą istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a.
Zasadnie organy wywodziły, że podczas kontroli badaniu podlegało wypełnienie warunków każdej z posiadanych przez P. Sp. z o.o. decyzji na przywóz odpadów indywidualnie. Ponieważ stwierdzono naruszenia w przypadku każdej z decyzji GIOŚ, dotyczących różnych rodzajów odpadów o różnej masie, na organie I instancji ciążył obowiązek wszczęcia odrębnych postępowań administracyjnych w sprawie poszczególnych stwierdzonych naruszeń i w konsekwencji wydania odrębnych decyzji administracyjnych w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Jednocześnie podczas każdego postępowania organ I instancji odrębnie rozpatrywał przesłanki do ustalenia wysokości kary pieniężnej, zawarte w art. 34 u.m.p.o., ustalając każdorazowo indywidualną wysokość kary w stosunku do naruszeń określonej decyzji GIOŚ. Ze względu na odrębność sprawy administracyjnej (w rozumieniu art. 1 pkt 1) i art. 104 k.p.a.) takie działanie organu nie stoi w sprzeczności z treścią art. 33 ust. 1 u.m.p.o., ponieważ organ I instancji wydając każdą z decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej zobowiązany był nałożyć karę w przedziale od 30 000 do 150 000 zł. Przedstawione przez skarżącą uzasadnienie ustalenia zbiorczej wysokości kar nie zasługuje na aprobatę.
Wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania obywateli do organów państwa nakładająca na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego jak słusznego interesu obywateli, nie została naruszona wobec wydania przez organy decyzji na podstawie przepisów prawa, przy jednoczesnym uwzględnieniu dopuszczalnych w świetle prawa okoliczności wpływających na mniejsza wysokość kary.
Rozstrzygnięcie, czy skarżąca magazynowała odpady zgodnie z treścią pozwolenia zintegrowanego czy też nie, nie ma znaczenia w kwestii zasadności nałożenia kary pieniężnej. Kara pieniężna została nałożona na skarżącą, która jako odbiorca odpadów, przywiezionych z U. w terminie 30 dni od dokonania unieszkodliwienia odpadów, nie później jednak niż w terminie jednego roku kalendarzowego od dnia otrzymania odpadów, nie wypełniła obowiązku potwierdzenia dokonania unieszkodliwienia odpadów o kodzie 07 04 07*. Sposób magazynowania ww. odpadów nie miał żadnego znaczenia przy nałożeniu kary zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 5) u.m.p.o. Niezasadny jest zarzut skarżącej, dotyczący naruszenia art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez nieuzasadnione twierdzenia organu, iż znacząca część odpadów o kodzie 07 04 07*, przechowywana była poza miejscami wyznaczonymi w pozwoleniu zintegrowanym, podczas gdy taka sytuacja nie miała miejsca.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło