II SA/Kr 1641/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów uchyla zaskarżoną decyzję. Prezydent Miasta decyzją z dnia 26 czerwca 2013r. Nr [...], nakazał S. M. usunięcie z terenu działki nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] zlokalizowanej w K. przy ul. G., z jej części południowej, przy granicy z działkami o nr [...] i [...], odpadów pochodzenia budowlanego, szczegółowo opisanych w sentencji decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż działając zgodnie z kompetencjami określonymi w art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, skierował do S. M. (jako do posiadacza odpadów) nakaz usunięcia odpadów z terenu działki nr [...], tj. z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania, ani też magazynowania. S. M. jest obowiązany do usunięcia z terenu działki nr [...] z jej części południowej, przy granicy z działkami o nr [...] i [...], odpadów pochodzenia budowlanego: - rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w [...], kod: [...], w łącznej ilości 140,00 m3 wraz z widocznymi w nasypie utworzonym w tej części działki, odpadami gruzu (tj. odpadami rodzaju: odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, kod: [...], oraz kawałkami asfaltu (tj. odpadami rodzaju: odpady z remontów i przebudowy dróg, kod: [...]). W toku postępowania organ ustalił, że na działkę nr [...] nawieziono co najmniej 140,00 m3 mas ziemnych (20 samochodów po 7 kubików), co wynika z zeznań R. R.. Stąd taka ilość mas ziemnych winna zostać wywieziona z działki nr [...], jaką ustalono niewątpliwie w toku postępowania. Organ l instancji wskazał, iż usunięte odpady winny zostać przetransportowane do uprawnionego miejsca przetwarzania tego rodzaju odpadów, tj. odpady te winny zostać przekazane posiadaczowi odpadów legitymującemu się decyzją właściwego organu na gospodarowanie tego rodzaju odpadów - zgodnie z przepisem art. 27 ustawy o odpadach. Z podmiotem tym S. M. winien zawrzeć stosowną umowę. Natomiast w punkcie 3 decyzji organ zobowiązał S. M. do usunięcia odpadów w terminie do 29 listopada 2013r., kierując się norma prawną określoną w art. 26 ust. 6 pkt. 1 obecnie obowiązującej ustawy o odpadach. Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. K. oraz S. M.. A. K. podniósł: - naruszenie art. 6, 7, 8, 76 § 1 w zw. z art. 76 § 2, 77 § 1, 78, 80 kpa, - zignorowanie przedłożonych do akt sprawy dokumentów w postaci wysokościowych map geodezyjnych i oparcie ustaleń na zeznaniach świadka R. R., - dokonanie ustaleń stanu faktycznego w sposób niezgodny z prawdą, z pominięciem ustalenia jakiego rodzaju odpady znajdują się na działce nr [...], - niezasadne przyjęcie, że osobą zobowiązaną do wywozu odpadów bezprawnie zgromadzonych na działce nr [...] na polecenie P.P. K., jest właściciel tej działki zamieszkały za granicą, który nigdy nie zlecał przywiezienia odpadów na tę działkę, nie wyrażał zgody na ich przywiezienie, a o tym fakcie dowiedział się w toku niniejszego postępowania, - chronienie sprawców urządzenia nielegalnego składowiska odpadów na działce nr [...], tj. Z.S. oraz M. K., - nieprzeprowadzenie zawnioskowanych dowodów, tj. a) przesłuchania M. K. oraz wspólników spółki cywilnej K. na okoliczność, kto zlecił przywiezienie odpadów, jakiego rodzaju to były odpady, w jakim celu zostały przywiezione, kto decydował gdzie mają być przewiezione odpady pochodzące z budowy kanalizacji na osiedlu [...]; b) z odwiertów geologicznych na działce nr [...], w celu ustalenia jakiego rodzaju odpady znajdują się w pozostałej części tej działki, o pow. około 1,5 ara, przylegającym bezpośrednio do działki nr [...] oraz w celu określenia grubości warstwy odpadów zdeponowanych na połowie działki położonej od strony skrzyżowania ulic. S. M. w odwołaniu podniósł, iż ustalenia organu opierają się w głównej mierze na zeznaniach świadka R.R., który jak sam twierdzi zdeponował na działce nr [...] masy ziemne nie pochodzące z terenu działki, a miało to być około 10 lat temu i masy te pochodziły z terenu inwestycji (prace prowadzone przez firmę K. s.c.) przy budowie kanalizacji na osiedlu [...]. Odwołujący wskazał, iż odbyła się wizja lokalna, natomiast nie przeprowadzono dowodów z opinii biegłego (odpowiedniej specjalności), która miałaby wpływ na sprawiedliwą i miarodajną decyzję kończącą postępowanie. Podniesiono także, iż skoro R. R. bezprawnie nawiózł masy ziemne, to powinien je obecnie usunąć z działki. S. M. dodatkowo wskazał, iż skoro świadek R. R. zeznał, iż zlecającym przywiezienie tej ziemi na działkę nr [...] była spółka cywilna K., to należało przeprowadzić dowód z przesłuchania wspólników tej spółki w osobach W. T. i M. K., pomimo że spółka zakończyła działalność. Zdaniem S. M. jest duże prawdopodobieństwo, iż zleceniodawcą przywiezienia odpadów na działkę nr [...] była M. K., ponieważ była osobą upoważnioną do dokonywania w jego imieniu opłat podatkowych. Odwołujący wskazał także na nieuzasadnione odrzucenie przez organ l instancji wniosku dowodowego w postaci badań geologicznych gruntu, które pozwoliłyby ustalić daty składowania odpadów w postaci gruzu i asfaltu, które nie pochodziły z wykopu, z którego ziemię 10 lat temu przywiózł świadek R.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 25 września 2013r., znak: [...], na podstawie art. 26 ust. 2 i ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U.z 2013 poz. 21), § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2001 r., nr 112, poz. 1206) oraz art. 138 § 2 kpa, uchylilo zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Kolegium wyjaśniło przy tym, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Kolegium wskazało, iż bezspornie wytwórcą odpadów zdeponowanych na działce nr [...] była firma "[...]" [...] S.C. T. S., J.Z., S. T.. Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. w piśmie z dnia 8 marca 2013 r. potwierdził wykonanie kanalizacji sanitarnej w ul. G. przez firmę [...] na zlecenie ZIKiT. Zgodnie z danymi znajdującymi się na stronie Głównego Urzędu Statystycznego - podmiot został wykreślony z rejestru REGON, a spółka zakończyła działalność dnia 31 grudnia 2007 r. Jednakże przepis art. 864 k.c. stanowi, iż za zobowiązania spółki wspólnicy odpowiedzialni są solidarnie. Do zobowiązań spółki należy zaliczyć m.in. takie, które powstają po stronie wspólników na mocy regulacji publicznoprawnych. Wspólnicy odpowiadają za zobowiązania spółki solidarnie. Oznacza to, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od każdego wspólnika z osobna, od kilku z nich bądź od wszystkich wspólników łącznie, a spełnienie świadczenia przez któregokolwiek z nich zwalnia pozostałych. Każdy wspólnik odpowiada za te zobowiązania spółki, które powstały w czasie, gdy był wspólnikiem. Nie odpowiada on za zobowiązania powstałe przed jego przystąpieniem do spółki lub po jego wystąpieniu. Odpowiedzialność wspólnika majątkiem indywidualnym za zobowiązania powstałe w czasie jego członkostwa w spółce trwa nadal mimo wystąpienia wspólnika ze spółki bądź też jej rozwiązania. Oznacza to, że za każde zobowiązanie odpowiadają solidarnie osoby będące wspólnikami w momencie powstania zobowiązania, niezależnie od tego, że następnie wystąpiły ze spółki bądź też spółka uległa rozwiązaniu. W postępowaniu dotyczącym nakazania usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania - nie ma znaczenia likwidacja spółki cywilnej, która była wytwórcą odpadów. Osoby, które były wspólnikami zlikwidowanej spółki cywilnej ("[...]" [...] S.C. T. S., J. Z., S. T.), ponoszą odpowiedzialność solidarnie za zobowiązania powstałe w czasie funkcjonowania spółki. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji, nakazującej S. M. usunięcie z terenu działki nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył A. K., zarzucając sprzeczność pomiędzy uzasadnieniem decyzji a jej sentencją, polegającym na tym, że pomimo konkretnych ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy, które de facto przesądza o sposobie jej załatwienia tj. zmieniono adresata decyzji – podmiot zobowiązany (z czym skarżący się nie zgadza) przekazał on sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wobec tego skarżący podniósł naruszenie art. 107 kpa poprzez niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga podlega uwzględnieniu co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. istotnego naruszenia art. 138 § 2 kpa. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 kpa, który to przepis został powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], uchylającej orzeczenie organu I instancji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten zatem wymaga, aby organ odwoławczy wykazał w sposób przekonywujący, że w sprawie nie poczyniono wystarczających i wymaganych ustaleń, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tylko w przypadku zaistnienia tej przesłanki organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tj. uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W innych przypadkach kpa wymaga wydania decyzji merytorycznej tj. albo utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, albo jej uchylenia i albo orzeczenia co do istoty sprawy albo umorzenia postępowania w sytuacji zaistnienia takich podstaw. Z tymi uregulowaniami koresponduje art. 136 kpa wprowadzający obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie lub zwrócenie się o to do organu I instancji. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżony organ nie uzasadnił w żaden sposób wyżej opisanych przesłanek z art. 138 § 2 kpa, ani co do koniecznych do wyjaśnienia okoliczności ani co do tego, że w oparciu o art. 136 kpa organ odwoławczy nie był w stanie ze względu na stwierdzone braki przeprowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że organ odwoławczy dokonał wykładni przepisów materialnych w zakresie podmiotu zobowiązanego do usunięcia odpadów, w oparciu o którą wywiódł, że zobowiązany w decyzji nie może zostać obciążony do usunięcia odpadów. Brak tutaj uzasadniania przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej, a przeprowadzona przez organ odwoławczy wykładnia wskazuje na uzasadnienie decyzji de facto zmierzającej do uchylenia decyzji I instancji i orzeczenia co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 kpa). Powyższe oznacza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w sposób nienależyty przyjęło zrealizowanie przesłanek z art. 138 § 2 kpa, podczas gdy przepis ten wymaga, aby w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej uzasadnić, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a przy tym naruszenie tych przepisów ma oznaczać, że pozostał konieczny do wyjaśnienia (nie wyjaśniony) zakres sprawy, co ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W zaskarżonym rozstrzygnięciu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] brak uzasadnienia dla tych przesłanek, stąd stwierdzone istotne naruszenie art. 138 § 2 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien wydać rozstrzygnięcie kierując się wyżej przedstawionymi uwagami Sądu. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.