I SO/Ol 2/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2014-03-07

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który z mocy prawa jest zwolniony z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który z mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA jest zwolniony z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy, mimo zwolnienia z opłat, uzasadnia ustanowienie pełnomocnika.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata przed wniesieniem skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Po uzupełnieniu braków formalnych i przedłożeniu dokumentów potwierdzających trudną sytuację materialną rodziny, sąd rozpoznał wniosek. Wnioskodawca jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, ale starał się o ustanowienie pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla wnioskodawcy adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata złożonego przed wniesieniem skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego postanawia: ustanowić dla wnioskodawcy adwokata Wnioskiem z dnia 5 lutego 2014r. T. R. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez znaczącego uszczerbku dla jego rodziny. W dalszej części uzasadnienia zwrócił się o wyznaczenie pełnomocnika do napisania skargi na decyzję Prezesa KRUS z dnia 14.01.2014r. i reprezentowania go przed sądem. Z treści wniosku wynikało, że wnioskodawca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną i trzema synami. Posiada dom i mieszkanie o powierzchni 55 m2. Pozostałe rubryki wniosku nr 7, 8, 9, 10, 11 nie zostały wypełnione. W związku z koniecznością uzupełnienia braków formalnych formularza wniosku (poprzez wskazanie o ustanowienie, którego pełnomocnika wnioskodawca wnosi oraz wypełnienie wszystkich rubryk formularza), a także wyjaśnienia sytuacji majątkowej, wezwano wnioskodawcę do jego uzupełnienia oraz przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych i oświadczeń. Uzupełniając braki formalne formularza wnioskodawca wypełnił odpowiednie rubryki formularza oraz wskazał, że wnosi o ustanowienie adwokata. Wyjaśnił również, że nie posiada mieszkania, a jedynie dom o powierzchni 55m2, jest także właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 12,08 ha. Wykazał, iż żona otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości 457 zł, najstarszy syn wynagrodzenie za praktykę w szkole w kwocie 192 zł, a wnioskodawca zasiłek chorobowy w wysokości 300 zł. Do uzupełnionego wniosku dołączono decyzję z dnia 12.12.2013r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z której wynika, iż przyznano płatności na rok 2013 w wysokości 11.594,26 zł. Ponadto załączono dwie decyzje Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" z dnia 10.10.2013r. i 21.11.2013r. w przedmiocie przyznania pomocy w formie posiłków dla dzieci. Złożono zaświadczenie z GOPS "[...]" o korzystaniu przez rodzinę z pomocy społecznej w formie posiłków, opłacony rachunek za energię elektryczną w wysokości 346,60 zł. Przedłożono zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego dłużnika w banku "[...]" z dnia 14.02.2014r. na kwotę 9.281,61 zł oraz wyciągi z rachunków bankowych z BS "[...]" z okresu trzech miesięcy, z których wynika zerowy stan konta. Wnioskodawca przedłożył także decyzję Prezesa KRUS z dnia 07.02.2014r. w przedmiocie przyznania zasiłku chorobowego za okres 11.01.2014r.-08.02.2014r. w wysokości 290 zł. Dodatkowo w pisemnym oświadczeniu wnioskodawca wskazał, iż od dwóch lat nie jest w stanie utrzymać ziemi w odpowiedniej kulturze rolnej. Posiadany ciągnik rolniczy z 1998r. nie nadaje się do pracy w polu. On sam ma problemy zdrowotne, nie może wykonywać żadnych prac ciężkich. Wyjaśnił, iż udzielił pełnomocnictwa sąsiadowi, który uprawia ziemię, pobiera dopłaty, a w zamian wspomaga wnioskodawcę finansowo. Podniósł, iż sytuacja finansowa rodziny jest bardzo ciężka. Rodzina utrzymuje się z zasiłków z GOPS, dopłat, zbierania złomu, jagód, grzybów. Wnioskodawca nie jest w stanie wykupić dla siebie lekarstw. Wskazał na ponoszone wydatki takie jak: koszty związane ze szkołą i nauką dzieci – 4.000 zł rocznie, handel obwoźny 1.200 zł miesięcznie, energia elektryczna 350 zł miesięcznie, opał 2.000 zł rocznie, telefon 30-45 zł miesięcznie, wywóz odpadów 28 zł miesięcznie, środki czystości 50 zł miesięcznie, buty i odzież dla całej rodziny 5.000 zł rocznie. Rozpoznając niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, na wstępie należy stwierdzić, że na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.). strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem decyzji, którą ma zamiar zaskarżyć T. R. jest odmowa przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego umorzenia zadłużenia należności na fundusz emerytalno-rentowy. Oznacza to, że w niniejszej sprawie wnioskodawca z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Tym samym, zgodnie z zakresem złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, rozpoznanie wniosku obejmuje jedynie zasadność ustanowienia zastępstwa prawnego. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych dokumentów wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącego jest rzeczywiście trudna - źródłem utrzymania pięcioosobowej rodziny jest zasiłek rodzinny, zasiłek chorobowy, wynagrodzenie za praktyki syna. Rodzina utrzymuje się z prac dorywczych i sezonowych, korzysta także z pomocy sąsiada. O trudnej sytuacji materialnej świadczy pomoc odpowiednich instytucji, a także ciążące na wnioskodawcy zobowiązania. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należało przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 262 oraz w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło