II SAB/Wa 448/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-07

Skład orzekający: Maria Werpachowska, Iwona Dąbrowska, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, wykonujące zadania publiczne, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w postaci dokumentacji techniczno-prawnej dotyczącej infrastruktury przesyłowej, nawet jeśli wnioskodawca domaga się jej w celu dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych?
Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, wykonujące zadania publiczne, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, w tym dokumentacji techniczno-prawnej dotyczącej infrastruktury przesyłowej. Charakter informacji publicznej nie zmienia się w zależności od celu, w jakim wnioskodawca się o nią ubiega, ani od potencjalnych negatywnych konsekwencji dla przedsiębiorstwa w przyszłym procesie cywilnym. Ograniczenia dostępu do informacji publicznej, w tym ochrona tajemnicy przedsiębiorcy, wymagają wydania odrębnego rozstrzygnięcia i nie mogą być podstawą do odmowy udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli nie zostały spełnione wymogi formalne.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpili do przedsiębiorstwa energetycznego z wnioskiem o udostępnienie dokumentacji techniczno-prawnej dotyczącej infrastruktury przesyłowej na ich nieruchomości. Przedsiębiorstwo odmówiło udostępnienia informacji, twierdząc, że nie jest to informacja publiczna, a sprawa ma charakter indywidualny i dotyczy roszczeń cywilnoprawnych. Skarżący złożyli skargę na bezczynność organu do WSA w Warszawie. Sąd uznał skargę za zasadną, zobowiązując spółkę do rozpoznania wniosku.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano [...] S.A. do rozpoznania wniosku skarżących o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku; stwierdzono, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od Spółki na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spraw.), Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r. sprawy ze skargi L.W. oraz L. W. na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] S.A. z siedzibą w [...] do rozpoznania wniosku skarżących L. W. oraz L.W. z dnia [...] czerwca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżących L.W. oraz L.W. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dnia 20 grudnia 2012 r. L. i L. W. wystąpili za pośrednictwem swojego pełnomocnika do Spółki P. S.A. z siedzibą w K., z wezwaniem do zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, dotyczącej urządzeń przesyłowych przebiegających przez działkę będącą ich własnością. Jednocześnie zwrócili się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci dokumentacji techniczno – prawnej, w tym dokumentacji prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej na działce nr [...], opisanej w prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych księdze wieczystej KW nr [...], będącej ich własnością, w szczególności decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na ww. działce. Powołano się przy tym na fakt, że Spółka wykonuje zadania publiczne w postaci dystrybucji energii elektrycznej, a zatem jest podmiotem objętym regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej i w związku z tym jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej. Powyższy wniosek został ponowiony wezwaniem z dnia 20 czerwca 2013 r. do udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, poprzez przesłanie kserokopii dokumentacji techniczno - prawnej, w tym dokumentacji prawnej, stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej na działce nr [...], opisanej w prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych księdze wieczystej KW nr [...], będącej własnością L. i L. W., w szczególności wezwał do udostępnienia informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii i słupów elektroenergetycznych na działce nr [...] na wskazanej wyżej działce oraz innych dokumentów techniczno – prawnych (protokołów odbiorów technicznych i przekazania linii i słupów energetycznych do eksploatacji, protokołów zdawczo-odbiorczych linii i słupów energetycznych, protokołów zdawczo-odbiorczych środków trwałych przekazanych na rzecz ówczesnego przedsiębiorstwa przesyłowego, dzienników budów linii i słupów energetycznych, decyzji wydanych przez ówczesne organy administracji publicznej, np. urzędy wojewódzkie, burmistrzów miast, wojewódzkich zarządców rozbudowy miast i osiedli itp., ustalające miejsce i warunki realizacji budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych, decyzji zatwierdzających plan inwestycyjny w zakresie budowy i lokalizacji urządzeń przesyłowych wraz z planem realizacyjnym obejmującym część opisową i graficzną wybudowanych urządzeń przesyłowych itp., projektów graficznych obejmujących ówczesną inwestycję budowy urządzeń przesyłowych. W odpowiedzi na wniosek z dnia 20 czerwca 2013 r. Spółka wysłała pismo z dnia 15 lipca 2013 r., w którym odniosła się do wniosku o udostępnienie informacji publicznej, prezentując stanowisko, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mają zastosowania do udostępniania decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy urządzeń w sprawach indywidualnych roszczeń właścicieli nieruchomości, na których znajdują się takie urządzenia. W pierwszej kolejności wskazano, że żądanie udostępnienia dokumentów zostało wniesione w konkretnej sprawie, dotyczącej roszczeń wnioskodawców związanych z posadowieniem na ich nieruchomości urządzeń elektroenergetycznych. Zatem sprawa ta ma charakter indywidualny i nie występuje w niej interes publiczny, tak więc żądane informacje również nie są informacją publiczną, co powoduje, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mają zastosowania. Ponadto, wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych Spółka stwierdziła, że samo powołanie się na przepisy wskazanej ustawy nie stanowi jeszcze o automatycznym zastosowaniu jej przepisów w konkretnej sprawie. Kolejną powołaną przez spółkę okolicznością była kwestia, iż dostęp do żądanych dokumentów podlega ograniczeniu przepisami prawa. Spółka, jest bowiem uprawniona do ochrony informacji, składających się na tajemnicę przedsiębiorstwa oraz związanych z infrastrukturą służącą do przesyłania energii elektrycznej, wchodzącą w skład infrastruktury krytycznej, podlegającej szczególnej ochronie, do której zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych (Dz. U. 2010 Nr 65, poz. 404 z późn. zm.), ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 roku o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. 2007 Nr 89, poz. 59) oraz ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. 2005 Nr 145, poz. 1221 z późn. zm.). Pełnomocnik wnioskodawców pismem z dnia 30 lipca 2013 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność spółki P. S.A. z siedzibą w K., w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając nieudostępnienie informacji żądanej wnioskiem z dnia 20 czerwca 2013 r., przy jednoczesnym niewydaniu decyzji o odmowie udostępnienia lub umorzeniu postępowania. Jednocześnie wniósł o stwierdzenie bezczynności P. S.A. z siedzibą w K., zobowiązanie spółki do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie zgodnie z wnioskiem skarżących, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia oraz zasądzenie kosztów sądowych. Pełnomocnik skarżących przedstawił stan faktyczny sprawy podkreślając, że do dnia złożenia skargi wnioskodawcy nie otrzymali od spółki żądanej informacji. Uzasadniając skargę, w pierwszej kolejności ponownie podkreślił, że zgodnie z treścią ustawy o dostępie do informacji publicznej do jej udostępniania zobowiązane są również podmioty wykonujące zadania publiczne. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniesiono, że przedsiębiorstwa energetyczne pełnią szczególną rolę w systemie gospodarczym i wypełniają zadania publiczne, rozumiane jako działalność powszechna i użyteczna dla ogółu, sprzyjająca osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne kwalifikują się zdaniem strony skarżącej właśnie jako takie zadania. To zaś prowadzi do wniosku, że przedsiębiorstwa energetyczne są podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej. Jednocześnie podniesiono argument, że udostępnianie informacji publicznej jest regułą, a odmowa jedynie wyjątkiem, co z kolei prowadzi do stwierdzenia, że nie można różnicować podmiotów ubiegających się o udostępnienie informacji publicznej z uwagi na cel, w jakim ma ona zostać użyta. Zatem nawet w przypadku, kiedy intencja wnioskodawcy jest organowi znana, to nie może stanowić przesłanki decydującej o udostępnieniu informacji bądź odmowie jej udostępnienia. Kolejnym argumentem strony skarżącej jest okoliczność, iż za informację publiczną należy uznać informację wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspominanych władz, osób i podmiotów niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone. Bez znaczenia jest to, w jaki sposób znalazły się w posiadaniu danego podmiotu i jakiej sprawy te dokumenty dotyczą. Uzasadniając zarzut bezczynności, pełnomocnik skarżących wskazał, że stan taki występuje, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji lub odmawia udzielenia takiej informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej. W przypadku, gdy organ nie wykonuje żadnej z czynności przewidzianych w ustawie należy przyjąć, iż nie rozpatrzył on w istocie wniosku o udzielenie informacji publicznej. Zdaniem pełnomocnika taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Jednocześnie wskazał on, że zgodnie z panującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mają w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej zastosowanie jedynie w przypadku odmowy jej udostępnienia lub umorzenia postępowania, zaś samo udostępnienie następuje w drodze czynności materialnotechnicznej. Zatem skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie wymaga uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia. Pismem z dnia 20 sierpnia 2013 r., uzupełnionym pismem z dnia 15 listopada 2013 r., pełnomocnik spółki P. S.A. z siedzibą w K., odpowiadając na skargę wniósł o jej odrzucenie, alternatywnie o jej oddalenie. Uzasadniając stanowisko dotyczące odrzucenia skargi, pełnomocnik spółki wskazał, że żądana przez skarżących informacja nie posiadała charakteru informacji publicznej, lecz stanowiła informację w ich prywatnej sprawie, związanej z roszczeniem o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, czyli z konkretnymi roszczeniami cywilnymi związanymi z wybudowaniem urządzeń przesyłowych na nieruchomości, której są właścicielami. A zatem nie stanowi ona informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec powyższego Spółka poprzestała na poinformowaniu skarżących, że ich żądanie, pomimo powołania się na przepisy o dostępie do informacji publicznej, nie może zostać w tych ramach zrealizowane. Pismo zaś informujące nie pozostaje w kognicji sądów administracyjnych, co uzasadnia wniosek o odrzucenie skargi. Z ostrożności procesowej zostały również przedstawione argumenty przemawiające za oddaleniem skargi. W pierwszej kolejności wskazano na indywidualny charakter sprawy wynikający z żądania skarżących, które dotyczy ich konkretnego, prywatnego interesu, jako właścicieli nieruchomości. Skarżący mają zamiar wykorzystać pozyskane informacje w celu dochodzenia od spółki należności. Zatem w sprawie nie występuje żaden zbiorczy interes publiczny, który uzasadniałby powoływanie się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Po wtóre Spółka podnosi, że w przypadku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy o dostępnie do informacji publicznej (których objęcie ustawą wynika z wykonywania zadań publicznych) udostępnieniu w trybie tej ustawy podlegają tylko informacje pozostające w dyspozycji takiego podmiotu w związku z wykonywanymi zadaniami, a nie wszystkie informacje objęte katalogiem z art. 6 ust. 1 ww. ustawy. Zdaniem spółki, informacje niepozostające w związku z zadaniami wykonywanymi przez podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy o dostępnie do informacji publicznej, nie podlegają udostępnieniu w trybie ww. ustawy. Przenosząc powyższe twierdzenia na grunt rozpatrywanej sprawy strona skarżona podnosi, że żądane przez wnioskodawców dokumenty nie zostały przez spółkę wytworzone, ani nie są powiązane z działalnością spółki. Po trzecie Spółka wskazuje, że ze względu na ogólnikowość wniosku, nie było możliwe jednoznaczne określenie, jakich konkretnie dokumentów skarżący się domagają. Kolejnym podniesionym przez spółkę argumentem jest konieczność ochrony swoich interesów. Uznanie natomiast żądanych przez wnioskodawców dokumentów za informację publiczną prowadzić może do sytuacji, w której Spółka będzie zobowiązana niejako "dostarczać" dowodów przeciwko sobie, co ogranicza możliwości obrony swoich praw. Ponadto Spółka powinna mieć możliwość ochrony integralności posiadanych dokumentów i ich treści dotyczących infrastruktury służącej do przesyłania energii elektrycznej wchodzących w skład infrastruktury krytycznej, do której zastosowanie mają przepisy ustawy o uprawnieniach Skarbu Państwa oraz ustawy o zarządzaniu kryzysowym i które podlegają szczególnej ochronie. Jednocześnie wskazano, że przyjęcie, iż przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą służyć zbieraniu informacji służących dochodzeniu roszczeń od podmiotu, na który jednocześnie nakłada się obowiązek udzielenia wszelkich informacji zgodnie z wnioskiem kierującego roszczenia, stanowi ograniczenie prawa do obrony oraz prawa do ochrony ważnego interesu gospodarczego, naruszenie zasady równości stron. Jest również sprzeczne z celami oraz istotą prawa dostępu do informacji publicznej. Ponadto Spółka podnosi, że żądane informacje wnioskujący mogą pozyskać od innych podmiotów - właściwych organów, które wydały te decyzje albo odpowiednich archiwów i to te podmioty powinny być w pierwszej kolejności adresatami wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W konkluzji swojego stanowiska pełnomocnik spółki wskazał, że w niniejszej sprawie koniecznym jest swoiste wyważenie dwóch wartości oraz uwzględniania potencjalnej szkody jaka może zostać wyrządzona na skutek ujawnienia konkretnych informacji w danych okolicznościach. Zdaniem pełnomocnika spółki, nie pozostawała ona w bezczynności wobec złożonego przez skarżących wniosku, albowiem poinformowała ich, że żądane przez nich informacje nie podlegają udostępnianiu w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Oceniając merytorycznie skargę Sąd doszedł do przekonania, iż jest ona zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej, bądź też nie podjął rozstrzygnięcia stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). Do udostępniania informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy, obowiązane są w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne. Jak wynika z akt sprawy, Spółka P. S.A. z siedzibą w K. jest państwową osobą prawną, gdyż Skarb Państwa jest jej jedynym akcjonariuszem. Niezależnie od tego należy podkreślić, iż Spółka ta, będąc przedsiębiorstwem energetycznym, stanowi przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, wykonujące zadania publiczne, które jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, niepubl.), wyrok NSA z 22 listopada 2013 r., I OSK 1646/13, niepubl.). Wymienione w art. 9c ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059) obowiązki operatora systemu przesyłowego oraz działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczą bowiem spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy. Zawsze więc, gdy przedsiębiorstwo energetyczne wypełnia zadania operatora systemu przesyłowego, wymienione w art. 9c ust. 2 ustawy Prawo energetyczne, realizuje ono zadania publiczne, a zatem informacje odnoszące się do tych zadań są informacjami publicznymi. Ponadto przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek udzielenia informacji na temat sprawy niemieszczącej się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 2 ustawy Prawo energetyczne, gdy dotyczy ona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy (wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., I OSK 102/13, niepubl. oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2013 r., II SAB/Kr 21/13, niepubl.). W ocenie Sądu, żądane przez skarżących informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Informacją taką jest w szczególności informacja o danych publicznych, w tym "treść i postać dokumentów urzędowych", a zwłaszcza "treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć" (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 ustawy). We wniosku z dnia 20 czerwca 2013 r. skarżący wystąpili do Spółki P. S.A. z siedzibą w K. o udostępnienie dokumentacji techniczno-prawnej, w tym decyzji administracyjnych dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy linii energetycznej i słupów energetycznych na działce nr [...] opisanej w prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych księdze wieczystej KW nr [...], będącej własnością L. i L. W., Skarżący domagają się więc niewątpliwie udostępnienia im "treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć", o jakich mowa w powołanym przepisie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 ustawy, a także innych dokumentów stanowiących podstawę budowy, posadowienia i ew. przebudowy urządzeń przesyłowych. Sąd nie podziela argumentacji Spółki, iż zawarte we wniosku z dnia 20 czerwca 2013 r. żądanie udostępnienia wskazanych dokumentów nie może być oceniane w oparciu o przepisy ustawy, albowiem dokumenty te wiążą się z dochodzeniem przez skarżących od Spółki roszczeń cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo dostępu do informacji publicznej ma zatem konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Prawu temu odpowiada obowiązek udzielania obywatelom informacji publicznej przez podmioty wskazane w ustawie, do których, jak wskazano wyżej, należy Spółka P. S.A. z siedzibą w K.. Przepis art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnej ingerencji w zakres omawianego prawa, wskazując, iż ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach wartości, jakimi są: ochrona wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochrona porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego Państwa. Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane (prawo do informacji publicznej). Wskazana regulacja winna także być adekwatna do celu, jaki temu ograniczeniu przyświeca (np. ochrona prywatności), który to cel musi być również kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej (interes jednostki, interes Państwa). Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r., I OSK 2022/12, niepubl.). Decyzje administracyjne, stanowiące podstawę do lokalizacji i budowy przez przedsiębiorstwo sieci energetycznej na nieruchomościach innych podmiotów ze swej istoty stanowią przedmiot informacji publicznej. W świetle bowiem utrwalonego orzecznictwa sądowego, dokumentacja związana z procesami inwestycyjnymi, w tym decyzje administracyjne, operaty szacunkowe i inne dokumenty są dokumentami, do których dostęp gwarantuje ustawa, jeżeli znajdują się one w posiadaniu podmiotu, do którego kierowany jest wniosek o taką informację (wyroki WSA w Krakowie: z dnia 15 stycznia 2013 r., II SAB/Kr 184/12, niepubl., z dnia 28 stycznia 2013 r., II SAB/Kr 212/12, niepubl. oraz z dnia 17 kwietnia 2013 r., II SAB/Kr 21/13, niepubl., wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 29 maja 2008 r., IV SA/Po 545/07, Lex nr 516697 oraz z dnia 19 grudnia 2007 r., IV SA/Po 652/07, Lex nr 460751). Przyjęcie, jak tego domaga się Spółka P. S.A. z siedzibą w K., że tego rodzaju dokumenty urzędowe będące w posiadaniu przedsiębiorstwa energetycznego "tracą" charakter informacji publicznej w przypadku, gdy ich udzielenia domaga się osoba fizyczna pozostająca w sporze cywilnoprawnym z tym przedsiębiorstwem, jest nie tylko sprzeczne z duchem regulacji ustawowych i konstytucyjnych dotyczących dostępu do informacji publicznej, ale nadto byłoby nielogiczne. Ocena, czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy nie może być odmienna w zależności od tego, jaki wnioskodawca ubiegać się będzie o jej udostępnienie. Rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej właściwy podmiot nie jest zresztą upoważniony do badania interesu prawnego ani nawet faktycznego wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 ustawy). Jeżeli konkretny dokument ma charakter informacji publicznej, to nie może być on tej cechy pozbawiony wówczas, gdy jego udostępnienie, zdaniem przedsiębiorstwa, mogłoby mieć negatywne konsekwencje dla tego podmiotu w ewentualnym przyszłym procesie cywilnym. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, odmienna wykładnia powołanych przepisów naruszałaby istotę prawa podmiotowego do informacji publicznej, a także godziłaby w zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Rozstrzygając tę kwestię Sąd miał również na względzie, iż jego rolą jest dokonanie wyboru takiego kierunku wykładni, który w sposób możliwie najpełniejszy będzie uwzględniał normy, zasady i wartości konstytucyjne. Jeżeli sąd dojdzie do przekonania, że każdy z wykluczających się wariantów interpretacyjnych służy ochronie określonych wartości konstytucyjnych, to zadaniem sądu jest dokonanie – przy wykorzystaniu zasady proporcjonalności – odpowiedniego wyważenia wchodzących w grę wartości i udzielenie pierwszeństwa jednej z nich (por. uchwała NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., II OPS 2/12, ONSAiWSA 2013, nr 2, poz. 23). Nie może również odnieść zamierzonego skutku wyrażone w odpowiedzi na skargę stanowisko Spółki, iż żądane przez skarżącego informacje nie mogły zostać udostępnione, gdyż obejmują one informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Prawo do dostępu do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W szczególności prawo to ograniczone jest ze względu na ochronę "tajemnicy przedsiębiorcy". Pojęcie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie zostało zdefiniowane na gruncie przepisów ustawy. Definicję legalną zbliżonego terminu "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawierają natomiast przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która w art. 11 ust. 4 stanowi, że oznacza ono "nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności". Tajemnice te podlegają ochronie w zakresie, w jakim ich ujawnienie mogłoby zagrażać lub naruszać interes indywidualnego przedsiębiorcy (art. 11 ust. 1 powyższej ustawy). W doktrynie wskazuje się, że pojęcia te w istocie stanowią synonimy, a zatem dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 ustawy terminu "tajemnica przedsiębiorcy", należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 78). Powołanie się jednak na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie takie nie zostało wydane. Niezasadne są również pozostałe zarzuty Spółki. Żądane przez skarżących informacje zostały, w ocenie Sądu, wystarczająco określone. Skarżący wskazał, że wnosi o udostępnienie mu dokumentacji techniczno - prawnej, w tym decyzji administracyjnych, które dotyczą precyzyjnie określonych nieruchomości, na jakich posadowione są urządzenia przesyłowe. Treść wniosku skarżących pozwala więc na skonkretyzowanie zakresu jego żądania. Udostępnieniu żądanych przez skarżących dokumentów nie może również stać na przeszkodzie sam fakt, iż Spółka uznana została za przedsiębiorcę o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym na podstawie załącznika II pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym (Dz. U. Nr 198, poz. 1314 ze zm.). Z przepisów ustawy nie wynika, by tego rodzaju okoliczność stanowiła przesłankę wyłączającą udzielenie informacji publicznej. Odnosząc się do argumentacji Spółki, iż niedopuszczalne jest stosowanie przepisów ustawy wówczas, gdy żądane informacje osiągalne są w innym trybie lub też są w posiadaniu organu, który je wytworzył, podnieść należy, że nie zostało wykazane, by skarżący byli stroną ewentualnych postępowań w sprawie lokalizacji budowy linii energetycznych na wskazanych działkach, co umożliwiałoby mu taki dostęp na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. Ewentualna możliwość zwrócenia się przez skarżących o udostępnienie tych dokumentów do jakiegokolwiek innego podmiotu również w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie wyłącza uprawnienia do zwrócenia się z tym wnioskiem do Spółki, skoro jest ona podmiotem objętym regulacją tej ustawy. Z tych powodów należało uznać, że wskazana wyżej norma kolizyjna z art. 1 ust. 2 ustawy nie wykluczała w tym przypadku zastosowania przepisów ustawy. Zaaprobowanie odmiennego kierunku wykładni powołanych przepisów prowadziłoby bowiem do skutku rażąco niesprawiedliwego z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości. Reasumując, z akt sprawy wynika, że Spółka P. S.A. z siedzibą w K., nie załatwiła wniosku skarżących w sposób określony w ustawie. Spółka P. S.A. z siedzibą w K. pozostaje zatem w bezczynności co do wniosku z dnia 20 czerwca 2013 r. Wniosek skarżących z tego dnia powinien być rozpoznany przez Spółkę w trybie określonym w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żądane przez skarżących informacje mają charakter informacji publicznej, a podmiot, do którego się zwrócili jest zobowiązany do rozpatrzenia wniosku o jej udzielenie. O ile Spółka, jest w posiadaniu wskazanych przez skarżących dokumentów, winna zakończyć wszczęte tym wnioskiem postępowanie w sposób przewidziany prawem, udzielając informacji publicznej albo wydając decyzję o jej odmowie, gdyby zaistniały przesłanki do wydania takiej decyzji. Należy też zwrócić uwagę, że w przypadku, gdyby zachodziła konieczność wydania decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie, Spółka powinna rozważyć, czy ustanowienie w sprawie pełnomocnika w postaci Korporacji [...] Spółka Komandytowo-Akcyjna jest zgodne z regulacjami zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 33 ust. 1). Uznając skargę za zasadną, na podstawie art. 149 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., Sąd zobowiązał Spółkę P. S.A. z siedzibą w K., do załatwienia wniosku skarżących z dnia 20 czerwca 2013 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Spółki w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym fakt, iż zachowanie Spółki nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy ustawy. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło