I OZ 1004/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 266/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A.N. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia oddalić zażalenie. A.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Jednocześnie w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku podał, że skutki wykonania orzeczenia będą nieodwracalne, gdyż pozbawią skarżącego i jego rodzinę miejsca zamieszkania, przez co zostaną oni osobami bezdomnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 266/14 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W dalszej konsekwencji oznacza to zatem, że instytucja wstrzymania zaskarżonego aktu – jako gwarancja procesowa stron i uczestników postępowania – może dotyczyć tylko tej kategorii aktów, których wykonanie mogłoby wywołać te dwa, ściśle unormowane skutki. Innymi słowy, zastosowanie tej instytucji możliwe jest tylko wobec tych aktów, które podlegają wykonaniu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego należy do kategorii aktów, które nie podlegają wykonaniu. W przypadku tego postanowienia nie ma bowiem podmiotu, który na jego podstawie byłby zobowiązany do podjęcia jakiegoś działania, zaniechania działania, zniesienia zachowania innych podmiotów, czy też świadczenia. Postanowienie to nie kwalifikuje się zatem do wykonania i w związku z tym nie jest możliwe wstrzymanie jego wykonania przez Sąd. W tym zakresie to nie postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego może wywołać skutki, ale ewentualna, niekorzystna dla skarżącego decyzja administracyjna. Wobec tego oczywistym jest, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, mające ze swej istoty charakter incydentalny i ściśle procesowy, nie może, i to nawet pośrednio, wywołać skutków prawnych zastrzeżonych dla decyzji administracyjnej. O ile zatem wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania aktu mógłby dotyczyć takiej właśnie decyzji, to bez wątpienia nie może on odnieść postulowanego przez skarżącego skutku wobec postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Powyższe postanowienie z dnia 10 marca 2014 r. stało się przedmiotem zażalenia A.N. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o jego zmianę, lub jego uchylenie i wstrzymanie wykonania postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i nie zgodził się z zajętym przez Sąd pierwszej instancji stanowiskiem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., a są nimi – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Przedmiotem wstrzymania wykonania mogą być zatem jedynie takie akty, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez "wykonanie" aktu należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. W niniejszym postępowaniu przedmiotem sądowej kontroli jest postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Z akt sprawy wynika, że wobec strony przed organem Policji toczy się postępowanie administracyjne, na skutek którego może dojść w przyszłości do wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Samo jednak postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania nie przyznaje stronie żadnych uprawnień, ani nie nakłada na nią żadnych obowiązków podlegających wykonaniu. Postanowienie to wywołuje jedynie skutki procesowe – stwierdza bowiem brak przejściowej przeszkody uniemożliwiajacej prowadzenie postępowania. Nie można go zatem zaliczyć do kategorii aktów administracyjnych objętych zakresem postępowania o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności administracyjnej, przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a., dotyczy bowiem tylko takich aktów administracyjnych i czynności, których wykonanie może spowodować szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu z dnia 10 marca 2014 r. prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.