VI SA/Wa 2378/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-10
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy apteka ogólnodostępna może sprzedawać produkty lecznicze hurtowniom farmaceutycznym, czy takie działanie stanowi obrót hurtowy i wymaga odrębnego zezwolenia?Ratio decidendi
Apteka ogólnodostępna nie może sprzedawać produktów leczniczych hurtowniom farmaceutycznym, ponieważ takie działanie stanowi obrót hurtowy, który jest odrębnym rodzajem działalności wymagającym uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Ustawa Prawo farmaceutyczne wyraźnie rozróżnia obrót detaliczny prowadzony w aptekach od obrotu hurtowego prowadzonego przez hurtownie farmaceutyczne, a sprzedaż do hurtowni przez aptekę jest naruszeniem przepisów.Stan faktyczny
Spółka D. Sp. z o.o. prowadząca aptekę ogólnodostępną została zobowiązana decyzją organów farmaceutycznych do zaprzestania sprzedaży produktów leczniczych hurtowniom farmaceutycznym. Kontrola wykazała, że apteka sprzedawała produkty lecznicze do hurtowni. Spółka skarżyła decyzję, argumentując, że przepisy nie zakazują aptekom sprzedaży produktów leczniczych hurtowniom i powołując się na przepisy unijne. Sąd oddalił skargę, uznając działania organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2014 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zaprzestania sprzedaży produktów leczniczych hurtowniom farmaceutycznym oddala skargę
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga spółki "D." Sp. z o.o. z siedzibą w [...] - dalej także skarżącej, na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z [...] czerwca 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z [...] marca 2012 r., nakazującą zaprzestania sprzedaży produktów leczniczych hurtowniom farmaceutycznym.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z [...] października 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] udzielił Spółce "D." Sp. z o.o. z siedzibą
w [...] zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie [...]zlokalizowanej w [...]. W dniach [...]czerwca 2011 r. inspektorzy farmaceutyczni z Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...] przeprowadzili w aptece ogólnodostępnej [...]położonej w [...], kontrolę planową. Na okoliczność kontroli został sporządzony protokół. Z protokołu wynika, że na podstawie przedstawionych przez przedsiębiorcę dokumentów sprzedaży (faktur VAT), archiwizowanych przez bazę komputerową stwierdzono dokonywanie przez aptekę sprzedaży do następujących hurtowni farmaceutycznych:
[...]
[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w dniu [...] listopada
2011 r, wszczął postepowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia warunków udzielonego zezwolenia. Pismem z [...] grudnia 2011 r. strona przesłała wyjaśnienia, że – w jej ocenie – żaden przepis powszechnie obowiązującego prawa nie nakazuje aptekom ogólnodostępnym sprzedaży produktów leczniczych hurtowniom farmaceutycznym. Brak jest zatem podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] marca 2012 r., działając na podstawie art. 120 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r., nr 45, poz. 271 ze zm.), dalej p.f. nakazał od dnia doręczenia decyzji zaprzestania sprzedaży produktów leczniczych hurtowniom farmaceutycznym.
Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej także organ II instancji, GIF), decyzją z [...] czerwca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając stanowisko zajęte w niniejszej sprawie przez [...]Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w[...]. Podał, że ustawa Prawo farmaceutyczne przewiduje dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny i hurtowy. Zgodnie z art. 68 ust. 1 p.f. obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych,
z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1, zaś obrót hurtowy, stosownie do art. 72 ust. 3 p.f. to wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy
o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub z aptekami lub zakładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności. Obrót hurtowy produktami leczniczymi ma miejsce, jak podał organ II instancji, między innymi wtedy, gdy ich nabywcą jest którykolwiek
z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 p.f.
Z akt sprawy wynika, że apteka ogólnodostępna zlokalizowana w [...] prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi, który – zgodnie z art. 72 ust. 3 p. f. – mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych. Organ odwoławczy wskazał, że podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Strona takowego zezwolenia nie posiadała, co oznacza, że nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi. Organ II instancji podał również, że kryterium, według którego sprzedaż produktów leczniczych kwalifikowana jest jako sprzedaż detaliczna lub hurtowa nie jest ilość produktów leczniczych będących przedmiotem sprzedaży lecz podmioty, którym produkty lecznicze są sprzedawane. Z treści art. 72 ust. 3 p.f. jednoznacznie wynika, że sprzedaż hurtowa występuje wtedy, gdy produkty lecznicze są sprzedawane hurtowniom farmaceutycznym, aptekom i innym upoważnionym podmiotom. Materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie świadczy o tym, jak podał organ II instancji, że apteka ogólnodostępna prowadzona przez skarżącą spółkę sprzedawała produkty lecznicze hurtowniom farmaceutycznym, prowadziła zatem sprzedaż hurtową produktów leczniczych.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, skarżąca domagała się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie uchylenia obu decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
-art. 68 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 8, art. 87 ust. 2. art. 88 ust. 5 pkt 1 i pkt 5 oraz art. 96 ust. 1 p.f., poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepisy te zakazują aptekom sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych hurtowniom farmaceutycznym, a w konsekwencji uznanie, że strona dokonywała, niezgodnego z przepisami obrotu hurtowego produktami leczniczymi,
- art. 87 ust. 2 pkt 1 p.f., poprzez przyjęcie, iż wskazanie przez ustawodawcę, do czego są przeznaczone apteki oznacza tym samym, że zbędne jest wprowadzenie zapisu wprost zakazującego sprzedaży leków na rzecz podmiotów innych, niż ludność,
- art. 86 ust 9 p. f. w związku z art. 86 ust. 2, 5 i 8 p .f w związku z art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz w związku z art. 20 i 22 Konstytucji RP przy uwzględnieniu 72 ust. 5 p.f., poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż ww. przepisy stanowią numerus clausus usług, jakie mogą świadczyć apteki,
- art. 1 pkt 17 w zw. z pkt 36 preambuły Dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że farmaceuci oraz osoby uprawnione do dostaw produktów leczniczych dla ludności nie mogą dokonywać sprzedaży leków hurtowniom farmaceutycznym. Skarżąca powołując się na pkt 36 dyrektywy 2001/83/WE wskazała, że farmaceuci i osoby uprawnione do prowadzenia dostaw produktów leczniczych dla ludności, które ograniczają się jedynie do takiej działalności, powinny być zwolnione z obowiązku uzyskania specjalnego pozwolenia, wymaganego od osób zaangażowanych w hurtową dystrybucję produktów leczniczych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rozpoznając skargę Sąd uznał ją za pozbawioną podstaw. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia,
a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Materialnoprawną przesłanką wydania zaskarżonej decyzji stanowiły następujące przepisy: art. 65 ust. 1, 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1 art. 86 ust 1 i 2, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 96 ust. 1 p.f. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Należy zaznaczyć, że organ drugiej instancji utrzymując w mocy przedmiotowe rozstrzygnięcie winien również powołać jako podstawę prawną art. 120 ust. 1 pkt 2 p.f., czego zapewne przez przeoczenie nie uczynił. Jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Stosownie bowiem do treści art. 120 ust. 1 pkt 2 p.f. w razie stwierdzenia naruszenia wymagań dotyczących obrotu produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych naruszeń.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie. Stanowi o tym art. 65 ust. 1 p.f. Ustawa Prawo farmaceutyczne przewiduje dwie formy prowadzenia obrotu produktami leczniczymi: detaliczny i hurtowy. Zgodnie z art. 68 ust. 1 p.f., obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1 p.f. Inne przepisy ustawy określają obrót hurtowy i tak zgodnie z art. 72 ust. 1 p.f. obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych. Zatem działalność w zakresie obrotu hurtowego i detalicznego są odrębnymi rodzajami działalności i nie mogą być łączone.
Przepis art. 72 ust. 3 p.f. definiuje obrót hurtowy jako wszelkie działanie polegające na zaopatrywaniu się, przechowywaniu, dostarczaniu lub eksportowaniu produktów leczniczych lub produktów leczniczych weterynaryjnych, posiadających pozwolenie na dopuszczenie do obrotu wydane w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub pozwolenie, o którym mowa w art. 3 ust. 2, prowadzone z wytwórcami lub importerami w zakresie wytwarzanych lub importowanych przez nich produktów leczniczych, lub z przedsiębiorcami zajmującymi się obrotem hurtowym, lub
z aptekami lub zagładami leczniczymi dla zwierząt, lub z innymi upoważnionymi podmiotami, z wyłączeniem bezpośredniego zaopatrywania ludności. Obrót hurtowy produktami leczniczymi ma zatem miejsce m.in. wtedy, gdy ich nabywcą jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 p.f. Stosownie do art. 74 ust. 1 p.f. podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego.
Jak wyżej zostało wskazane, obrót detaliczny produktami leczniczymi odbywa się w aptekach ogólnodostępnych. Przepis art. 86 ust. 1 p.f. stanowi, że apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą
w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2. Użycie sformułowania "w szczególności" należy wiązać z treścią ust. 9 art. 86, zgodnie
z którym, Minister Zdrowia może określić inne rodzaje aptek niż wskazane w art. 86 ust. 2-5 i 8. Rozporządzenie takowe nie zostało wydane, co oznacza, ze apteki mogą świadczyć usługi tylko takie jakie wynikają z Prawa Farmaceutycznego. Z przepisu art. 87 ust. 2 p.f. wynika, że apteki ogólnodostępne przeznaczone są do:
1) zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8;
2) wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2;
Zatem nie może być prowadzona w nich działalność inna aniżeli określona
w art. 86 ust. 2, 5 i 8 p.f..
Stosownie natomiast do art. 96 ust. 1 p.f, produkty lecznicze i wyroby medyczne wydawane są z apteki ogólnodostępnej przez farmaceutę lub technika farmaceutycznego w ramach jego uprawnień zawodowych:
1) na podstawie recepty;
2) bez recepty;
3) na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.
Z powyżej przedstawionej regulacji prawnej zawartej w ustawie Prawo farmaceutyczne wynika, ze apteka ogólnodostępna jest prowadzona na zasadzie art. 86 p.f i uprawniona do wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych wyłącznie w trybie art. 96 ust. 1 p.f. Wydawanie z apteki produktów leczniczych
i wyrobów medycznych w innym trybie stanowi naruszenie powyższych przepisów.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organy w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że apteka ogólnodostępna zlokalizowana w [...] dokonywała sprzedaży z apteki hurtowych ilości produktów leczniczych, w szczególności refundowanych, do hurtowni farmaceutycznych. Wobec tego, że apteka ogólnodostępne zlokalizowana w [...] dokonywała sprzedaży produktów leczniczych w trybie nieprzewidzianym art. 96 ust. 1 p.f. to tym samym naruszała prawo. Cała systematyka ustawy Prawo farmaceutyczne wskazuje, że apteka ogólnodostępna jest przeznaczona do zaopatrywania ludności. Skarżąca dokonując sprzedaży do hurtowni farmaceutycznej w istocie prowadziła działalność gospodarczą w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi, czym przekroczyła swoje uprawnienia, a zezwolenia na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej nie posiadała. Skarżąca naruszyła zatem fundamentalne zasady działania apteki ogólnodostępnej.
Mając powyższe na uwadze, przede wszystkim jednak szczegółowe uregulowania ustawy Prawo farmaceutycznego, podkreślić należy, że w zakresie,
w jakim dana działalność ograniczona jest przepisami ustawowymi i wymaga uzyskania zezwolenia, wyłączona jest konstytucyjna zasada swobody działalności gospodarczej ujęta w art. 20 i 22 Konstytucji RP.
Za błędną Sąd uznał interpretację skarżącej dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych
u ludzi. (Dz. U. UE. L. 311.67 z dnia 28 listopada 2001 r.). Skarżąca odwołuje się jedynie do art. 1 pkt 17 w zw. z pkt 36 preambuły dyrektywy. Stosownie do treści art. 1 pkt 17 Dyrektywy przez "dystrybucje hurtową produktów leczniczych" należy rozumieć jakąkolwiek działalność obejmująca zaopatrzenie, przechowywanie, dostawę lub wywóz produktów leczniczych, oprócz dostaw dla ludności. Obszar takiej działalności obejmuje producentów lub ich składnice hurtowe, importerów, innych hurtowników, czy też farmaceutów i osoby uprawnione do dostaw produktów leczniczych dla ludności w danym Państwie Członkowskim". Punkt 36 preambuły brzmi: "każda osoba zaangażowana w hurtową dystrybucję produktów leczniczych powinna posiadać specjalne pozwolenie. Farmaceuci i osoby uprawnione do prowadzenia dostaw produktów leczniczych dla ludności, które ograniczają się jedynie do takiej działalności, powinny być zwolnione z obowiązku uzyskania tego specjalnego pozwolenia. Dla sprawowania kontroli nad całym łańcuchem dystrybucji produktów leczniczych jest jednakże koniecznym, aby farmaceuci i osoby uprawnione do prowadzenia zaopatrzenia ludności w zakresie produktów leczniczych prowadzili rejestry transakcji dotyczących otrzymanych produktów". Tymczasem stosownie do art. 77 ust. 2 Dyrektywy, w przypadku, gdy osoby upoważnione lub uprawnione do dostarczania produktów leczniczych dla ludności mogą także,
w ramach praw krajowego, zajmować się działalnością gospodarczą w zakresie handlu hurtowego, takie osoby podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia przewidzianego w ust. 1. Dyrektywa 2001/83/WE wprost pozostawia do decyzji krajowego ustawodawcy, czy apteka będzie mogła prowadzić obrót hurtowy. Polski ustawodawca w ustawie Prawo farmaceutyczne nie zdecydował się na takie rozwiązanie. Zatem, nie budzie żadnej wątpliwości, że zabronione jest dokonywanie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych na rzecz hurtowni farmaceutycznych. Biorąc pod uwagę już samą tylko definicję obrotu hurtowego, nie budzi wątpliwości, że ewentualna możliwość prowadzenia obrotu detalicznego - gdyby nawet istniała - byłaby uzależniona od uzyskania dwóch odrębnych zezwoleń.
W tym miejscu należy przywołać wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2012 r. C-7/11, którego przedmiotem rozważań były następujące pytania prejudycjalne:
1) Czy art. 77 ust. 2 [dyrektywy] należy interpretować w ten sposób, że również farmaceuci zobowiązani są uzyskać pozwolenie na dystrybucję hurtową produktów leczniczych, czy też intencją prawodawcy [Unii] było zwolnienie farmaceutów z wymogu uzyskania takiego pozwolenia, co wydaje się wynikać z treści motywu 36 tej dyrektywy?
2) Jak należy interpretować zasady dotyczące pozwoleń na dystrybucję produktów leczniczych zawarte w art. 76-84 [dyrektywy], ze szczególnym uwzględnieniem wymogów, do których spełnienia zobowiązany jest farmaceuta (rozumiany jako osoba fizyczna, nie zaś przedsiębiorstwo), który ze względu na tę właściwość ma już zgodnie z prawem krajowym pozwolenie na detaliczną sprzedaż produktów leczniczych, aby mógł on prowadzić dystrybucję [hurtową] produktów leczniczych?'
W odpowiedzi Trybunał wywiódł, że wykładni art. 77 ust. 2 dyrektywy należy dokonywać w ten sposób, że obowiązek posiadania pozwolenia na dystrybucję hurtową produktów leczniczych znajduje zastosowanie względem farmaceuty, który jako osoba fizyczna, na mocy prawa krajowego jest upoważniony również do prowadzenia działalności hurtownika produktów leczniczy Ponadto umożliwienie farmaceutom prowadzenie dystrybucji hurtowej produktów leczniczych bez szczególnego pozwolenia przyznawałoby im nieuzasadnioną przewagę konkurencyjną względem innych osób upoważnionych lub uprawnionych do dostarczenia produktów leczniczych dla ludności, które zgodnie z art. 77 ust. 2 muszą ubiegać się o takie pozwolenie. Trybunał stwierdził, że farmaceuci należą do szerszej kategorii osób upoważnionych lub uprawnionych do dostarczania produktów leczniczych dla ludności w rozumieniu art. 77 ust. 2 dyrektywy i powinni, jeżeli prawo krajowej umożliwia im prowadzenie dystrybucji hurtowej produktów leczniczych, posiadać pozwolenie, o którym mowa w ust. 1 tego artykułu. Wykładni tej nie podważa motyw 36 dyrektywy, który w zdaniu drugim stanowi, że 'farmaceuci i osoby uprawnione do prowadzenia dostaw produktów leczniczych dla ludności, które ograniczają się jedynie do takiej działalności, powinny być zwolnione z obowiązku uzyskania tego specjalnego pozwolenia. Z przytoczonego tekstu wynika bowiem, że z obowiązku posiadania szczególnego pozwolenia są zwolnieni wyłącznie farmaceuci i osoby uprawnione do prowadzenia dostaw produktów leczniczych dla ludności
i 'które ograniczają się jedynie do takiej działalności', to znaczy które nie prowadzą dystrybucji hurtowej produktów leczniczych. Nie ma zatem sprzeczności między motywem 36 i tym ostatnim przepisem. Preambuła aktu Unii, co podkreślił Trybunał, nie posiada wiążącej mocy prawnej i nie może być przywoływana w celu ustanowienia wyjątków wobec samych przepisów tego aktu ani w celu dokonania wykładni tych przepisów w sposób oczywiście sprzeczny z ich brzmieniem i przywołał wyroki: z dnia 25 listopada 1998 r. w sprawie C-308/97 Manfredi, Rec. s. I-7685, pkt 30; z dnia 24 listopada 2005 r. w sprawie C-136/04 Deutsches Milch-Kontor, Zb. Orz. s. I-10095, pkt 32; z dnia 2 kwietnia 2009 r. w sprawie C-134/08 Tyson Parketthandel, Zb. Orz. s. I-2875, pkt 16).
Orzeczenie należy uznać za istotne, ponieważ Trybunał jednoznacznie wyjaśnił, że obowiązek posiadania pozwolenia na dystrybucję hurtową produktów leczniczych znajduje również zastosowanie do farmaceuty (jako osoby fizycznej), nawet jeśli ten został upoważniony na mocy przepisów krajowych również do prowadzenia działalności hurtownika produktów leczniczych (bez potrzeby uzyskania odrębnego pozwolenia) oraz, że) samo spełnienie przesłanek wymaganych do uzyskania pozwolenia detalicznego (aptecznego) nie wystarcza, aby uzyskać pozwolenie hurtowe. Odmienna ocena przepisów dyrektywy 2001/83 w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych
u ludzi przez Trybunał - tj. uznanie, że farmaceuta może prowadzić obrót hurtowy - mogłyby potencjalnie prowadzić do zmiany przepisów tych państw członkowskich,
w tym Polski, które nie wprowadziły tak liberalnego podejścia, jak Włochy. Oznaczałoby to możliwość podejmowania działalności hurtowej przez farmaceutów, co mogłoby skutkować np. zwiększeniem ryzyka wywozu leków. Wyrok potwierdza słuszność regulacji zawartej w ustawie z 2001 r. Prawo farmaceutyczne, wyraźnie wyodrębniającej obrót hurtowy od obrotu detalicznego - Świerczyński M. glosa LEX/el. 2012 do wyroku TS z dnia 28 czerwca 2012 r., C-7/11. Teza 3.
Biorąc powyższe pod rozwagę, z braku uzasadnionych podstaw, na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło