IV SA/Wa 30/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2014 r. sprawy ze skargi N. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony - oddala skargę - IV SA/Wa 30/14 U Z A S A D N I E N I E I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szef Urzędu"), po rozpatrzeniu odwołania N. D. (N. D. – dalej "skarżący") od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], orzekającej o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał decyzję Wojewody w mocy. II. Zaskarżona decyzja Szefa Urzędu zapadła w następującym stanie faktycznym: 1. W dniu 24 maja 2013 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "zezwolenie"), powołując się na przesłanki z art.53 ust.1 pkt 1 w związku z art.57 ust.3 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz.U. z 2011 r. nr 264, z późn.zm.), dalej "ustawy"). We wniosku skarżący podał, że przebywa w Polsce od 2012 r., a w trakcie pobytu w Polsce, tj. w dniu 12 maja 2013 r. osiągnął pełnoletniość. W Polsce mieszka i pracuje również ojciec skarżącego, na którego utrzymaniu skarżący pozostaje. Skarżący zamierza pracować w Polsce razem ze swoim ojcem jako kucharz w firmie N. Q. 2. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wojewoda odmówił skarżącemu udzielenia zezwolenia. Uzasadniając odmowne rozpatrzenie wniosku skarżącego, Wojewoda stwierdził, co następuje: (1). Wprawdzie w toku postępowania skarżący przedłożył szereg wymaganych w sprawie dokumentów (w tym zezwolenie na pracę oraz oświadczenie pracodawcy o zamiarze zatrudnienia skarżącego), niemniej w związku z wygaśnięciem z dniem 18 sierpnia 2013 r. przedłożonej przez skarżącego umowy ubezpieczenia zdrowotnego uznać należy, że skarżący nie spełnia warunku przewidzianego w art.53b ust.1 ustawy, koniecznego do uzyskania zezwolenia na podstawie art.53 ust.1 pkt 1 ustawy. (2). Skarżący nie spełnia również przesłanek do uzyskania pozwolenia na podstawie art.53 ust.3 pkt 6 ustawy, albowiem nie wykazał szczególnie ważnego interesu w rozumieniu tego przepisu, który przemawiałaby za udzieleniem wnioskowanego zezwolenia pomimo tego, że skarżący przebywa na terytorium RP nielegalnie. Nie stanowi takiego szczególnie ważnego interesu zamiar podjęcia przez skarżącego pracy w Polsce – zamiar ten skarżący może zrealizować w ten sposób, że uda się do W. , aby tam uzyskać w polskiej placówce konsularnej stosowną wizę, uprawniającą do pobytu w Polsce w celu wykonywania pracy. Nie stanowi również szczególnie ważnego interesu, uzasadniającego udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie art.53 ust.3 pkt 6 ustawy chęć pozostania w Polsce ze swoim ojcem. Z zeznań skarżącego wynika, że od wielu lat skarżący utrzymywał z ojcem sporadyczny kontakt, a jednocześnie posiada w W. ie rodzinę, w której się wychowywał. (3). W świetle powyższych okoliczności rozpatrywanej sprawy uznać należy, że w odniesieniu do skarżącego wystąpiły jednocześnie dwie przesłanki, obligujące organ do odmownego rozpatrzenia jego wniosku, tj.: niespełnienie wymogów, o których mowa w art.53 - 53b ustawy (przesłanka do odmowy przewidziana w art.57 ust.1 pkt 1 ustawy) oraz przebywanie na terytorium RP nielegalnie (przesłanka do odmowy przewidziana w art.57 ust.1 pkt 1 ustawy). 3. Skarżący wniósł do Szefa Urzędu odwołanie od decyzji Wojewody. III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] października 2013 r. odwołanie skarżącego od decyzji Wojewody, Szef Urzędu utrzymał decyzję Wojewody w mocy. Uzasadniając zaskarżone orzeczenie, Szef Urzędu podzielił ocenę Wojewody, że skarżący nie wykazał szczególnie ważnego interesu, który w świetle art.57 ust.3 pkt 6 ustawy upoważniałby organ do udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony. Nie można w okolicznościach niniejszej sprawy uznać, że interes taki wynika z chęci skarżącego do przebywania w Polsce z ojcem. Szereg okoliczności przedmiotowej sprawy przemawia za uznaniem, że działania skarżącego motywowane są intencją obejścia przepisów, regulujących kwestię legalizacji pobytu cudzoziemców w Polsce. W świetle powyższego zastosowanie ma norma wynikająca z art.57 ust.1 pkt 9 ustawy, obligująca organ do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w sytuacji, w której przebywa on na terytorium RP nielegalnie. IV. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art.57 ust.3 pkt 6 ustawy, polegające na uznaniu, iż skarżący nie wykazał, że posiada szczególnie ważny interes w uzyskaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy skarżący wskazał, że interes ten wyraża się w chęci wspólnego zamieszkiwania w Polsce z ojcem. Potrzeba uzyskania przez skarżącego, mającego jedynie 18 lat, a zatem będącego osobą nie posiadającą niezbędnego życiowego doświadczenia, możliwości wspólnego zamieszkiwania z przebywającym w Polsce z ojcem, winna być traktowana jako szczególnie ważny interes skarżącego. Inną postacią takiego interesu skarżącego jest zamiar podjęcia pracy w Polsce. 2. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art.7 i 77 § 1 k.p.a., polegające na zaniechaniu przez Wojewodę przesłuchania ojca skarżącego na okoliczność łączących ich relacji rodzinnych, która to okoliczność ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny, czy w sprawie występuje "szczególnie ważny interes", uzasadniający udzielenie skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie. 3. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art.7 i 77 § 1 k.p.a., polegające na pominięciu przez Wojewodę istotnych okoliczności w sprawie, a mianowicie powodów, dla których skarżący przyjechał do Polski i chce tutaj pozostać oraz niewzięcie pod uwagę kluczowego dokumentu w niniejszej sprawie, którym jest zezwolenie na wykonywanie przez skarżącego pracy na terytorium Polski. Posiadanie tego pozwolenia uzasadnia udzielenie skarżącemu wnioskowanego przez niego zezwolenia. V. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. Sąd skargę oddalił, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób upoważniający Sąd do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu prowadzi do następujących wniosków: Przepis art.57 ust.1 pkt 9 ustawy nakłada na organ orzekający w przedmiocie wniosku cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na terytorium RP na czas oznaczony obowiązek odmówienia udzielenia takiego zezwolenia w sytuacji, w której cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie. Przepis art.57 ust.3 pkt 6 ustawy przewiduje wyjątek od tej zasady, w myśl którego nie można odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, który osiągnął pełnoletniość w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w ciągu roku od dnia osiągnięcia pełnoletniości, gdy przemawia za tym szczególnie ważny interes cudzoziemca, jeżeli wyłączną podstawą odmowy byłaby przyczyna, o której mowa w ust. 1 pkt 9. W sprawie niespornym jest, że skarżący osiągnął pełnoletniość w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a następnie we wskazanym w ustawie terminie złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Skarżący podnosi, że spełnia przesłanki do skorzystania z dobrodziejstwa art.57 ust.3 pkt 6 ustawy, albowiem jego szczególnie ważny interes przemawia za udzieleniem zgody na pobyt czasowy w Polsce pomimo faktu, że co do zasady, w myśl do art. 57 ust.1 pkt 9 ustawy wniosek skarżącego winien zostać rozpatrzony negatywnie z uwagi na nielegalne przebywanie skarżącego w Polsce. Skarżący upatruje szczególnie ważnego interesu, o którym mowa powyżej, w tym, że chciałby zamieszkać w Polsce wspólnie z przebywającym tu legalnie ojcem i podjąć pracę. Użyte przez ustawodawcę w art.57 ust.1 pkt 9 ustawy nieostre pojęcie "szczególnie ważny interes cudzoziemca" należy traktować jako swoistą klauzulę generalną odsyłającą do systemu ocen pozaprawnych. Stwierdzenie, czy interes, o którym mowa w przepisie, występuje w danej sprawie, ustawa pozostawia zatem uznaniu organów. Bezsprzecznie formułowanie ocen w tym zakresie winno być dokonywane po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga jednakże, że szczególnie ważnego interesu cudzoziemca nie można utożsamiać z samą korzyścią cudzoziemca, jaka będzie wynikała z faktu uzyskania przez niego zezwolenia, albowiem oznaczałoby to konieczność automatycznego uwzględniania wszystkich wniosków, powołujących się na art.57 ust.3 pkt 6 ustawy (co do zasady bowiem uwzględnienie wniosku cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie jest dla wnioskodawcy korzystne). Przez szczególnie ważny interes cudzoziemca należy zatem rozumieć istnienie okoliczności, które według zobiektywizowanych kryteriów, uzasadniają odstąpienie przez organ, na zasadzie wyjątku, od wynikającej z art.57 ust.1 pkt 9 ustawy zasady odmownego rozpatrywania wniosków o udzielanie zezwolenia na zamieszkanie, złożonych przez cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie. Podkreślenia wymaga przy tym, że w świetle zamysłu ustawodawcy przesłanką do zastosowania w stosunku do cudzoziemca wyjątku ma być kwalifikowana forma jego ważnego interesu (szczególnie ważny interes cudzoziemca). Mając na uwadze powyższe uwarunkowania należy stwierdzić, iż takie deklarowane przez skarżącego okoliczności, jak chęć wspólnego życia w Polsce z ojcem, legitymującym się prawem do legalnego pobytu oraz zamiar podjęcia pracy stanowią bezsprzecznie istotną, życiowo uzasadnioną motywację skarżącego do docelowego uzyskania prawa do zamieszkania w Polsce. Skarżący dąży bowiem do zapewnienia sobie odpowiedniego standardu życia poprzez podjęcie pracy w Polsce, a w oczywisty sposób wspólne zamieszkiwanie z przebywającym w Polsce legalnie ojcem w daleko idący sposób ułatwiłoby, czy wręcz umożliwiło realizację tego celu. Trafnie jednakże wskazano skarżącemu w postępowaniu administracyjnym, że zamiary te skarżący mógł i winien był (a w przyszłości również może) urzeczywistnić w drodze legalnej, tj. uzyskując przed przyjazdem do Polski stosowny tytuł prawny, tj. wizę. Skarżący z drogi tej nie skorzystał, w efekcie czego przebywa w Polsce nielegalnie. Niewątpliwie ewentualne podjęcie przez skarżącego obecnie działań, mających na celu uzyskanie prawa do pobytu w Polsce, tj. wyjazd do W. i uzyskanie polskiej wizy w palcówce konsularnej wiązałoby się zarówno z koniecznością poniesienia pewnych kosztów, jak też z czasową rozłąką z ojcem, jednakże dolegliwości tych nie można traktować jako przemawiające za uznaniem, że szczególnie ważny interes skarżącego (wiążący się z potrzebą uniknięcia tych dolegliwości) przemawia za odstąpieniem do zasady wyrażonej w art.57 ust.1 pkt 9 ustawy. Szczególnie ważnego interesu cudzoziemca, o którym mowa powyżej, nie można również dopatrywać się w czasowym pozbawieniu cudzoziemca możliwości wspólnego zamieszkiwania w Polsce z ojcem. Wprawdzie nie sposób negować całkowicie słusznych argumentów skargi, że wspólne zamieszkiwanie ojca i wchodzącego w dorosłość dziecka jest stanem pożądanym, niemniej podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie nie występuje sytuacja, w której miałoby dojść do przerwania utrwalonego, wieloletniego wspólnego zamieszkiwania całkowicie zależnych od siebie członków rodziny, w rezultacie czego skarżący zmuszony byłby do powrotu do kraju pochodzenia, w którym nie miałby warunków do życia, wsparcia rodziny, itp. Abstrahując od faktu, że skarżący jest osobą pełnoletnią, podkreślić należy bowiem, że w świetle materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym, w tym w szczególności w świetle zeznań samego skarżącego (k.34 – 34v akt Wojewody), okres wspólnego zamieszkiwania ojca i syna w Polsce, poprzedzony ich wieloletnią rozłąką, był krótki (od 2012 r.), a do momentu przyjazdu do Polski skarżący przebywał w W., gdzie zamieszkiwał z dziadkami i siostrą (która nadal tam przebywa). Ponownie podkreślić należy, że bezsprzecznie zrozumiała z życiowego punktu widzenia dążność skarżącego do wspólnego zamieszkiwania w Polsce z ojcem oraz podjęcia pracy musi być realizowana z poszanowaniem zasad, regulujących kwestię legalnego pobytu cudzoziemców w Polsce. W konkluzji stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, tj. 57 ust.1 pkt 9 ustawy, trafnie stwierdzając brak podstaw do udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony na podstawie art.57 ust.3 pkt 6 ustawy. Również wbrew zarzutom skargi uznać należy, że orzeczenia organów obu instancji wydane zostały na podstawie wyczerpująco i prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, tj. w zgodzie z art.7, 75, 77 § 1 k.p.a. W świetle powyższych okoliczności skargę, jako niezasadną należało oddalić. Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.