II GZ 316/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. S. z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 marca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2299/13 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi ISAT Spółki z o.o. w G. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 2 sierpnia 2013 r. Nr . w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. odmówił I. Sp. z o.o. w G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 19 lutego 2014 r. wpłynął do Sądu sprzeciw I. Sp. z o.o. w G. (dalej: " skarżąca) od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd pierwszej instancji powołując się na treść art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., podkreślił, że prawo pomocy może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji przypominał, że skarżąca spółka złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, że kapitał zakładowy wynosi 6.000.000,00 zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok - 333.000,00 zł. Podano również, że wysokość straty za ostatni rok obrotowy wynosi 110.628,86 zł. Skarżąca podała, że zablokowano należące do niej konta bankowe uniemożliwiając jej dysponowanie środkami finansowymi. Ponadto wszystkie środki ruchome zostały zajęte przez komorników. Skarżąca nie posiada nieruchomości zaś bieżącą działalność finansuje z pożyczek inwestora zewnętrznego. Sąd pierwszej instancji po przeprowadzeniu analizy podanych przez skarżącą okoliczności przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych do których poniesienia będzie zobowiązana w toku postępowania sądowego (obecnie skarżąca zainicjowała 11 postępowań sądowoadministracyjnych i łączna kwota wpisów od skarg wynosi 1100 zł) stwierdził brak przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd podkreślił, że skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą oraz nie znajduje się w stanie likwidacji (odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 15 kwietnia 2013 r.). Z kolei finansowanie działalności spółki przez inwestora zewnętrznego umożliwia, zdaniem Sądu, uregulowanie wymaganych wpisów od skarg. I. Sp. z o.o. w G. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia i zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Natomiast uregulowana w art. 243 - 263 p.p.s.a. instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje w zakresie częściowym , gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powołanego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy ponieważ przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Z treści wniosku spółki wynika, że posiada on dosyć stabilną sytuację finansową umożliwiającą mu poniesienie kosztów związanych z wszczęciem a następnie z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego w swojej sprawie. Skarżąca podając informacje odnośnie do stanu posiadanego majątku nie wykazała więc, że spełnia przesłanki określone w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. czyli, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisów sądowych od skarg. W sytuacji gdy skarżąca nie spełniła kryteriów przyznania prawa pomocy to tym samym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Nie bez znaczenia, jak słusznie zauważa Sąd pierwszej instancji, jest okoliczność, że działalność gospodarcza spółki jest finansowana przez inwestora zagranicznego jak również to, że sytuacja spółki jest stabilna i nie jest wobec niej prowadzone postępowanie upadłościowe i likwidacyjne. Oznacza to, że skarżąca dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi jej uregulowanie wpisów sądowych od jedenastu skarg w łącznej kwocie 1100 zł. Ocena wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dokonana przez Sąd pierwszej instancji była więc prawidłowa. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.