V SA/Wa 2676/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. D., S. G. oraz Z.G. (spadkobierców J.G.) na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [ ...] stycznia 2013r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oddala skargę W dniu [...] grudnia 2004 r. J. G. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w O. wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2004 wraz z obligatoryjnymi załącznikami. Strona w ww. wniosku zadeklarowała do dopłat ogólną powierzchnię [...] ha, na której będzie realizowała plan zalesienia, w tym powierzchnię zgłoszoną do płatności z tytułu: 1. wsparcia na zalesienie: • na terenach o korzystnej konfiguracji - drzewa iglaste – [...] ha; • na terenach o korzystnej konfiguracji - drzewa liściaste – [...] ha; 2. premii pielęgnacyjnej: • na terenach o korzystnej konfiguracji – [...] ha; 3. premii zalesieniowej: • producent rolny uzyskujący co najmniej 20% dochodów z rolnictwa – [...] ha. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. w dniu [...] marca 2005 r. wydał postanowienie nr [...] o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, które zostało doręczone w dniu [...] kwietnia 2005 r. W dniu [...] maja 2005 r. J. G. złożył oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, do którego zostało dołączone zaświadczenie [...] o wykonaniu zalesienia na działce ewidencyjnej nr [...] zgodnie z planem zalesienia gruntów rolnych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. w dniu [...] sierpnia 2005 r. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych, która została doręczona beneficjentowi w dniu [...] sierpnia 2005 r. Ww. decyzja w całości uwzględniała żądanie strony. Płatność została przyznana do powierzchni zadeklarowanej przez J. G. we wniosku z dnia [...] grudnia 2004 r. w kwocie [...] zł, w tym z tytułu: 1) wsparcia na zalesianie w wysokości [...] zł - płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia; 2) premii pielęgnacyjnej w wysokości [...] zł - płatne corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; 3) premii zalesieniowej w wysokości [...] zł - płatne corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. W dniu [...] grudnia 2005 r. ww. płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. W latach [...] J. G. składał wnioski o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych, na podstawie których otrzymał płatności za lata [...] z tytułu premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej w łącznej wysokości [...] zł, przekazane na rachunek bankowy strony odpowiednio w dniu [...] grudnia 2006 r. w wysokości [...] zł (za [...] r.), w dniu [...] listopada 2007 r. w wysokości [...] zł (za [...] r.), w dniu [...] sierpnia 2008 r. w wysokości [...] zł (za [...] r.), w dniu [...] września 2009 r. w wysokości [...] zł (za [...]r.), w dniu [...] sierpnia 2010 r. w wysokości [...] zł (za [...] r.) oraz w dniu [...] sierpnia 2011 r. w wysokości [...] zł (za [...] r.). W dniu [...] lipca 2012 r. J. G. złożył pisemne oświadczenie wraz z aktem notarialnym repertorium A nr [...] w Biurze Powiatowym ARiMR w O.. Jak wynika z treści złożonych dokumentów strona w dniu [...] marca 2012 r. przekazała gospodarstwo rolne w związku z spełnieniem warunków do uzyskania świadczeń emerytalnych. W dokumencie z dnia [...] lipca 2012 r. J. G. oświadczył " (...) nie poinformowałem w terminie ARiMR w L. o przekazaniu zobowiązań w terminie oraz nie zostało przejęte zobowiązanie zalesieniowe w ramach pakietu PRO W 2004-2006 r." Mając na uwadze powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. w dniu [...] sierpnia 2012 r. wydał decyzję nr [...] o wstrzymaniu płatności na zalesianie J. G. Powyższa decyzja została doręczona beneficjentowi w dniu [...] sierpnia 2012 r. Strona nie złożyła odwołania od ww. decyzji. Następnie, zawiadomieniem nr [...], z dnia [...] listopada 2012 r., J. G. został poinformowany przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych stronie na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O., nr [...], z dnia [...] sierpnia 2005 r. Na mocy powyższego zawiadomienia skarżący został również poinformowany, że w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a. przysługuje mu prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi na powyższe skarżący w dniu [...] listopada 2012r. (data nadania pocztowego) przesłał do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. pisemne wyjaśnienia, w których opisuje swoją sytuację materialną i zdrowotną. Mając na uwadze całość dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w dniu [...] grudnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał decyzję, nr [...], o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych, ustalając do zwrotu kwotę płatności w wysokości [...] zł. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2012 r. Od przedmiotowej decyzji J. G. złożył w dniu [...] grudnia 2012 r. (data nadania pocztowego) odwołanie, z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] grudnia 2012 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przepisy, które mają w niniejszej sprawie zastosowanie. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie skarżący na podstawy umowy darowizny, sporządzonej w formie aktu notarialnego (repertorium A nr [...] z dnia [...] marca 2012 r.) przekazał na rzecz M. D. oraz S. G. własność zalesionej działki nr [...]. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie producent rolny nie wykonał obowiązku określonego w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187,poz. 1929 z późn. zm.) zwanego dalej rozporządzeniem zalesieniowym. Organ stwierdził, że okoliczności niniejszej sprawy wskazują zatem, iż J.G. nie wywiązał się w całości z podjętego, na mocy decyzji, nr [...], z dnia [...] sierpnia 2005 r., zobowiązania dotyczącego zalesienia gruntów rolnych. W takiej sytuacji, zgodnie § 13 ust. 3 pkt. 3 rozporządzenia zalesieniowego płatność na zalesianie podlega wstrzymaniu oraz zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania. Organ odnosząc się do kwestii poruszonej przez skarżącego w odwołaniu tj, że w dniu [...] marca 2012 r został sporządzony akt notarialny, przekazał gospodarstwo rolne na dzieci i był przekonany, że następcy wraz z nieruchomościami przejmują też zobowiązania wynikające ze wszystkich przepisów wskazał, że należy mieć na uwadze, iż strona składając wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2004, złożyła w rubryce XlI zatytułowanej "Oświadczenia i zobowiązania", podpis potwierdzający, że zna zasady przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz jest świadoma skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "zalesianie gruntów rolnych", tym samym była świadoma konieczności utrzymywania uprawy leśnej na działkach rolnych zgłoszonych do płatności. Ponadto strona zobowiązała się do prowadzenia uprawy leśnej na gruntach rolnych objętych wnioskiem przez okres 20 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności na zalesianie gruntów rolnych, przechowywania dowodów zakupu sadzonek i repelentów przez okres 5 lat od dnia zakończenia realizacji planu zalesienia oraz niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacenie płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz o każdej zmianie powstałej w okresie trwania złożonych zobowiązań, a w szczególności jeżeli zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia własności części albo wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem na rzecz innego producenta rolnego. Dalej organ wskazał, iż wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada ogólna , iż na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron, ma na celu chronić interesy strony w postępowaniu administracyjnym, aczkolwiek nie zwalnia strony od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej. Na organie administracyjnym nie ciąży obowiązek zawiadamiania strony z urzędu o powszechnie obowiązujących, opublikowanych aktach prawnych. Bowiem akty normatywne są publikowane na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2009 r., Nr 31, poz. 206). Organ podkreślił, że zakres wymaganej wiedzy o prawie jest zróżnicowany - lepsza znajomość prawa jest oczekiwana od osoby prowadzącej działalność zawodową w określonej dziedzinie. Tak, więc osoba przystępująca do prowadzenia działalności gospodarczej powinna być zorientowana w przepisach prawnych regulujących tę działalność w stopniu wystarczającym do poprawnego prowadzenia tej działalności. Odnosząc się do kwestii, iż "(...) następcy przejmując gospodarstwo rolne nie byli świadomi, że muszą złożyć oświadczenie w ciągu 35 dni od dnia przekazania (...) nie byli w stanie złożyć oświadczenia (...) nie byli poinformowani o tym podczas sporządzania aktu notarialnego (...)" zdaniem organu na uwagę zasługuje fakt, iż na podstawie regulacji zawartych w § 11 rozporządzenia zalesieniowego można twierdzić, że uprawnienie do płatności na zalesianie ma charakter publicznoprawny. Jest ono związane nie tylko z osobą wnioskodawcy, ale przede wszystkim z prawem własności gruntów objętych zalesieniem, służy bowiem realizacji celów związanych z zalesianiem, a nie tylko zaspokojeniu interesów uprawnionego właściciela gruntów. Dlatego też przepisy prawa przewidują przeniesienie takiego uprawnienia na inny podmiot w związku z przejściem na ten inny podmiot prawa własności gruntów objętych zalesieniem, uzależniając jednakże następstwo w zakresie uprawnienia do płatności na zalesianie od spełnienia dwóch przesłanek. Nabywca prawa własności działek, aby nabyć i kontynuować przysługujące zbywcy uprawnienie do płatności na zalesienie, musi: • w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tych działek złożyć wniosek o przyznanie płatności do kierownika biura powiatowego Agencji; • zobowiązać się do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia, złożonych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych działek. Organ wyjaśnił, że przesłanki te odnoszą się zarówno do przeniesienia własności działek w okresie między złożeniem wniosku o przyznanie płatności a wydaniem decyzji w tej sprawie, jak i w fazie po wydaniu decyzji w sprawie płatności na zalesianie. Prawodawca przewidział zatem możliwość kontynuowania zarówno zobowiązań, jak i uprawnień związanych z zalesianiem gruntów aby - po pierwsze - nie ograniczać właściciela gruntów objętych zalesianiem w zakresie rozporządzania nimi (gdyż ze zbyciem gruntów mógłby się wiązać rygor ewentualnego zwrotu otrzymanego wsparcia), po drugie zaś - aby nie uszczuplać sfery praw nabywcy takich gruntów (następcy prawnego wnioskodawcy) o uprawnienie do płatności na zalesianie (co pozwala przyznać takie wsparcie podmiotowi przejmującemu zobowiązanie). Mając powyższe na uwadze, zdaniem organu, podkreślenia wymaga fakt, iż strona nie dopełniła obowiązku wynikającego wprost z § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia zalesieniowego, co wiąże się z zwrotem płatności na zalesianie w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, w myśl § 13 ust. 3 pkt. 3 rozporządzenia zalesieniowego. Organ również zauważył, iż termin 35 dniowy wynikający z brzmienia rozporządzenia zalesieniowego jest terminem materialnym będącym okresem, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach materialnego stosunku administracyjnoprawnego. Skutkiem uchybienia terminu materialnego jest wygaśnięcie praw lub obowiązków o materialnym charakterze. Organ wyjaśnił, że terminy materialnoprawne, od których zachowania zależy możliwość dochodzenia przez stronę określonego uprawnienia nie podlegają przywróceniu. Ponadto organ wskazał, iż ustawodawca przewidział w art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004, str. 30, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 87), następujące kategorie siły wyższej, zwalniające stronę z obowiązku zwrotu płatności tj. • śmierć rolnika; • długoterminowa niezdolność rolnika do wykonywania zawodu; • wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeżeli wywłaszczenie to nie mogło być przewidziane w dniu podjęcia zobowiązania; • klęska żywiołowa poważnie dotykająca grunty rolne gospodarstwa; • wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; • choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należących do rolnika zwierząt gospodarskich. Zgodnie z ust 2 ww. przepisu o przypadkach siły wyższej zawiadamia się na piśmie właściwy organ, wraz z odpowiednimi dowodami zadowalającymi ten organ w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Dla zniesienia obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności niewystarczającym więc jest wystąpienie okoliczności określonych w art. 39 ww. rozporządzenia. Koniecznym jest bowiem, w przypadku wystąpienia tych okoliczności, powiadomienie o ich wystąpieniu na piśmie właściwego organu w określonym terminie. Jeżeli producent rolny nie dopełnił tego wymogu, ustalenie przez organ nie wywiązania się z całości podjętego zobowiązania obliguje do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności i nie ma żadnego znaczenia wówczas przyczyna, dla której producent rolny zaniechał uprawy leśnej. Zdaniem organu w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały również okoliczności skutkujące brakiem obowiązku zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności, wymienione w art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2004), w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2005-2009), art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 122/2009 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2010) oraz art. 5 ust. 3 rozporządzają, Komisji (WE) nr 65/2011 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2011). Ww. artykuły stanowią, że "Obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności." Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie płatności na zalesienie gruntów rolnych przekazane na rachunek bankowy wskazany przez J. G. we wniosku o wpis do ewidencji producentów nie wynikała z pomyłki ARiMR. Przedmiotowe płatności strona uzyskała na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O., nr [...], z dnia [...] sierpnia 2005 r. wydanej na podstawie złożonego przez stronę wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych na rok 2004 jak również wniosków o wypłatę składanych przez stronę w latach 2006-2011. Ww. płatności stały się płatnościami nienależnymi w wyniku ujawnienia, że J. G. nie dotrzymał zobowiązania przestrzegania warunków uczestnictwa w programie zalesieniowym w związku z wyzbyciem się działki ewidencyjnej objętej ww. wsparciem. Fakt ten miał miejsce po wydaniu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. ww. decyzji o przyznaniu płatności na zalesienie gruntów rolnych i po realizacji przedmiotowych płatności na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez J. G. kwoty nienależnie pobranych płatności na zalesianie gruntów rolnych określone w art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2004), w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796 2004 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2005-2009), art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 122/2009 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2010) oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2011). Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2004) oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. Zostało podkreślone, że w przypadku J. G. wypłata płatności na zalesianie gruntów rolnych uznanych następnie za nienależnie pobrane nastąpiła • w dniu [...] grudnia 2005 r. w wysokości [...], • w dniu [...] grudnia 2006 r. w wysokości [...], • w dniu [...] listopada 2007 r. w wysokości [...], • w dniu [...] sierpnia 2008 r. w wysokości [...], • w dniu [...] września 2009 r. w wysokości [...], • w dniu[...] sierpnia 2010 r. w wysokości [...], • w dniu [...] sierpnia 2011 r. w wysokości [...]. natomiast decyzja, nr [...], z dnia [...] grudnia 2012 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych została doręczona za potwierdzeniem odbioru w dniu [...] grudnia 2012 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Zatem w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że J. G.został zawiadomiony o nieuzasadnionym charakterze ww. płatności przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Natomiast od daty płatności zrealizowanych • w dniu [...] grudnia 2005 r. w wysokości [...], • w dniu [...] grudnia 2006 r. w wysokości [...], • w dniu [...] listopada 2007 r. w wysokości [...], • w dniu [...] sierpnia 2008 r. w wysokości [...], do daty pierwszego powiadomienia J. G. przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze płatności, upłynęło więcej niż cztery lata. Należy zatem rozważyć czy działanie J.G. nosiło cechy "działania w dobrej wierze", o której mowa w art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Organ wskazując na brak ustawowej definicji dobrej wiary odwołał się do istniejącego w tej kwestii orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Następnie stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie dobra wiara strony, o której mowa art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, nie wynika wprost z dokumentacji dostępnej organowi, jak również - w ocenie organu - strona nie wykazała, że jej działanie w tym zakresie nosiło cechy działania w dobrej wierze. J. G. był w pełni świadomy, iż zobowiązał się do uczestnictwa w programie zalesieniowym przez okres 20 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności na zalesienie gruntów rolnych. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, wydana w dniu [...] sierpnia 2012 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. decyzja, nr [...], wstrzymująca stronie płatności na zalesienie, z uwagi na utratę posiadania gruntów rolnych objętych tym programem, zawierała w swej treści pouczenie o możliwości złożenia odwołania do organu II instancji. Z przedmiotowego uprawnienia strona nie skorzystała, tym samym zdaniem organu uznać należy, iż J. G. zaakceptował rozstrzygnięcie organu w kwestii wstrzymania mu płatności na zalesienie co wiążę się z obowiązkiem zwrotu płatności otrzymanych w ramach realizowanego programu. Organ wskazał, że w świetle przytoczonego stanu faktycznego sprawy jak i powołanego orzecznictwa J. G. nie wykazał, że działał w dobrej wierze, a zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma dziesięcioletni termin przedawnienia. W konkluzji Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. stwierdził, że kwota płatności zalesieniowej wypłacona stronie w łącznej wysokości [...] zł jest płatnością nienależną jednak nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 49 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, w art. 73 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 122/2009 oraz art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Tym samym w zaskarżonej decyzji, nr [...], z dnia [...] grudnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. zasadnie ustalił J. G. kwotę nienależnie pobranych płatności na zalesienie gruntów rolnych w łącznej wysokości [...] zł. W skardze z 19 lutego 2013 r. na decyzję z [...] stycznia 2013 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 12 kwietnia 2013 r. pełnomocnik organu poinformował, że skarżący w dniu [...] kwietnia 2013 r. zmarł. Do ww. pisma został załączony odpis skrócony aktu zgonu z [...] kwietnia 22013 r., nr [...]. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt V SA/WA 854/13 zawiesił postępowanie sądowe. Pismem z dnia 23 października 2013 r. M. D. poinformowała, że postepowanie o stwierdzenie nabycia spadku zostało zakończone oraz że spadkobiercami po zmarłym J.G. są M. D., S.G. oraz Z. G.. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt V SA/WA 854/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie sądowe z udziałem spadkobierców zmarłego M. D., S.G. i Z. G.. Na rozprawie w dniu 11 marca 2014 r. S. G. złożyła załącznik do protokołu rozprawy, w którym wniosła o: • umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ewentualnie • uchylenie decyzji Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 k.p.a, art. 9 k.p.a., art. 77 i 107 k.p.a. Ponadto zarzuciła obrazę prawa materialnego w szczególności poprzez: • naruszenie § 13 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia zalesieniowego tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 187, poz. 1929 z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. Nr 42, poz. 386 i Nr 148, poz. 1551) poprzez jego błędne zastosowanie w przedmiotowej sprawie pomimo, iż nie nastąpiło przeniesienie własności na rzecz innego producenta rolnego jak również zastosowanie jego interpretacji niezgodnej z wykładnią funkcjonalną ustawy. • naruszenie art. 39 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, pomimo zaistnienia przesłanek ku temu. • art. 6 § 3a Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez nie uznanie że strona skarżąca działała w dobrej wierze (skarżący wykonywał nałożone obowiązki dotyczące zalesienia i mając zaufanie do organów, z które udzielały mu ustnych porad został zaskoczony treścią obowiązujących przepisów o 35 dniowym terminie). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W rozpoznawanym przypadku, który dotyczy zbadania legalności decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy na zalesienie gruntów, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem procesowym oraz prawem materialnym. W pierwszej kolejności odnosząc się wniosku S.G. o umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 2 p.p.s.a. należy stwierdzić, że wniosek ten jest niezasadny albowiem w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania sądowego. Jak już wyżej wskazano w niniejszej sprawie Sąd bada legalność decyzji wydanej w stosunku do J.G. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych. Przedmiotowa sprawa nie dotyczy oceny odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania J. G.. Zaznaczyć należy, że przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania po zmarłym przedsiębiorcy rolnym następuje w odrębnym postępowaniu, w którym organ ocenia kto jest odpowiedzialny za zobowiązanie i w jakim zakresie. Jest to zatem inna sprawa, która nie dotyczy kwestii ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Podkreślić należy, że nienależnie pobrane płatności wchodzą w skład długów spadkowych a zatem w sytuacji umorzenia niniejszego postępowania sądowego w obrocie prawnym pozostałaby decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy na zalesienie gruntów, która jest podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania po zmarłym skarżącym. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Przechodząc do zbadania legalności decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy na zalesienie gruntów wskazać należy, że zasadniczą, bezpośrednią podstawę prawną wydania takiej decyzji stanowi przepis § 13 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 Nr187, poz.1929 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem zalesieniowym), zgodnie z którym płatność na zalesianie podlega wstrzymaniu oraz zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, w przypadku przeniesienia przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a producent rolny, który przejął własność lub współwłasność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części, nie spełnił warunków, o których mowa w § 11. Według zaś § 11 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie nastąpi przeniesienie własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi rolnemu, jeżeli: 1) w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tych działek, złoży on wniosek o przyznanie płatności do kierownika biura powiatowego Agencji; 2) zobowiąże się do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3, złożonych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela tych działek. Cytowane przepisy ust. 1-2 stosuje się również, w przypadku gdy przeniesienie własności lub współwłasności działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności nastąpiło po dniu wydania decyzji w sprawie płatności na zalesianie (§ 11 ust. 4). W niniejszej sprawie nie jest kwestionowana okoliczność, że w dniu [...] marca 2012 r. doszło do przeniesienia w wyniku zawartej umowy darowizny prawa własności działek (objętych wnioskiem skarżącego z dnia [...] grudnia 2004 r., na zalesienie których przyznano mu płatność na mocy decyzji organu pierwszej instancji) na rzecz córek skarżącego tj. M. D. i S.G., które nie były producentami rolnymi, a w konsekwencji tego nie mogły wykonać obowiązku określonego w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia zalesieniowego tj. nie złożyły w terminie 35-dni wniosku o przyznanie płatności oraz nie zobowiązały się do kontynuowania realizacji zobowiązań uprzednio złożonych przez stronę skarżącą. W tej sytuacji trafnie organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przejęcie omawianego zobowiązania strony skarżącej przez nowych właścicieli i wobec tego doszło do spełnienia przesłanek opisanych w cytowanym wyżej § 13 ust. 3 pkt 3 rozporządzeniu zalesieniowym do wydania decyzji nakładającej obowiązek zwrotu przyznanej uprzednio płatności. Zdaniem Sądu S. G. zarzucając organowi naruszenie § 13 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia zalesieniowego dokonała błędnej wykładni ww. przepisu. S. G. wskazała, że żadna z osób obdarowanych nie jest producentem rolnym oraz, że żadna z nich nie była w stanie spełnić niezbędnych warunków wynikających z rozporządzenia zalesieniowego a co za tym idzie przejąć program. Wskazać należy, iż ustawodawca przewidział, że płatność na zalesianie podlega wstrzymaniu oraz zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, w przypadku przeniesienia przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich dziełek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a inny producent rolny, który przejął własność lub współwłasność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części, nie spełnił warunków, o których mowa w § 11. Oznacza to, że ustawodawca przewidział, iż płatność na zalesienia nie podlega zwrotowi w sytuacji przekazania własności działek jedynie w przypadku przekazania własności na producenta rolnego, który w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tych działek, złożył wniosek o przyznanie płatności do kierownika biura powiatowego Agencji oraz zobowiązał się do kontynuowania realizacji zobowiązań, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3, złożonych przez poprzedniego właściciela lub współwłaściciela działek. Nie jest zatem wystarczające samo przeniesienie własności działek na innego producenta. Należy stwierdzić, że skoro nie jest to wystarczający warunek braku obowiązku zwrotu płatności na zalesianie to tym bardziej taka płatność podlega zwrotowi gdy własność działki została przeniesiona na osoby, które nie są producentami rolnymi. Przytoczonych wyżej przepisów nie można interpretować w ten sposób, że jeśli osoba obdarowana nie jest producentem rolnym to producent rolny nie ma obowiązku zwrotu wypłaconych płatności. W niniejszej sprawie płatność na zalesienie podlega zwrotowi albowiem w dniu [...] marca 2012 r. doszło do przeniesienia w wyniku zawartej umowy darowizny prawa własności działek (objętych wnioskiem skarżącego z dnia [...] grudnia 2004 r., na zalesienie których przyznano mu płatność na mocy decyzji organu pierwszej instancji) na rzecz córek skarżącego tj. M. D. i S.G., które nie były producentami rolnymi, a w konsekwencji tego nie mogły wykonać obowiązku określonego w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia zalesieniowego tj. nie złożyły w terminie 35-dni wniosku o przyznanie płatności oraz nie zobowiązały się do kontynuowania realizacji zobowiązań uprzednio złożonych przez stronę skarżącą. Mając powyższe na uwadze za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia § 13 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia zalesieniowego. Należy stwierdzić, że organ zasadnie analizował zaistniały przypadek także na tle rozwiązań prawnych wprowadzonych w art. 49 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2004), w art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2005-2009), art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 122/2009 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2010) oraz art. 5 ust. 3 rozporządzają, Komisji (WE) nr 65/2011 (mającym zastosowanie dla płatności z kampanii 2011). Ww. artykuły stanowią, że "Obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności." Według art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 75 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat. Organ słusznie przyjął i wykazał w uzasadnieniu swej decyzji, że nie zaistniały ani przesłanki wyłączające rolnika z obowiązku zwrotu płatności określone w ww. przepisach, ani nie zaszły podstawy do przyjęcia, że skarżący działał w warunkach dobrej wiary, co pozwoliłoby na zastosowanie czteroletniego, zamiast dziesięcioletniego, okresu przedawnienia. Na tym tle należy podnieść, że przede wszystkim nie wystąpiła okoliczność zaistnienia pomyłki organu (co jest oczywiste) ani też takiego błędu, który nie mógłby zostać wykryty przez skarżącego. Podkreślić należy, że występując o przyznanie wsparcia finansowego ze środków publicznych dany beneficjent jednocześnie nakłada na siebie obowiązki, których niedochowanie obwarowane jest negatywnymi konsekwencjami. Zważyć trzeba, jak trafnie podkreślił organ, że we wniosku o zalesienie gruntów w dziale XII strona skarżąca oświadczyła, że zna zasady przyznawania płatności na zalesienie gruntów rolnych i jest świadoma skutków prawnych niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji tego działania. Nadto zobowiązała się do prowadzenia uprawy leśnej na gruntach objętych wnioskiem przez 20 lat, a przede wszystkim zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego, objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania złożonych zobowiązań, w szczególności jeżeli zmiana ta dotyczy przeniesienia własności części albo wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem na rzecz innego producenta rolnego. Obowiązki prawne wnioskodawcy zostały zatem wprost wyartykułowane w treści formularza wniosku, są jasno wyrażone, w sposób nie budzący wątpliwości co do ich zakresu nawet dla osoby nie posiadającej doświadczenia, w tym rolnika nieobeznanego z prawem, a ich znajomość strona skarżąca poświadczyła własnoręcznym podpisem. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 39 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, pomimo zaistnienia przesłanek ku temu, w pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawodawca w ust. 1 art. 39 rozporządzenia przewidział następujące kategorie siły wyższej, zwalniające stronę z obowiązku zwrotu płatności tj. • śmierć rolnika; • długoterminowa niezdolność rolnika do wykonywania zawodu; • wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeżeli wywłaszczenie to nie mogło być przewidziane w dniu podjęcia zobowiązania; • klęska żywiołowa poważnie dotykająca grunty rolne gospodarstwa; • wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; • choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należących do rolnika zwierząt gospodarskich. Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 o przypadkach siły wyższej zawiadamia się na piśmie właściwy organ, wraz z odpowiednimi dowodami zadowalającymi ten organ w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Dla zniesienia obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności niewystarczającym więc jest wystąpienie okoliczności określonych w art. 39 ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004. Koniecznym jest bowiem, w przypadku wystąpienia tych okoliczności, powiadomienie o ich wystąpieniu na piśmie właściwego organu w określonym terminie. Jeżeli producent rolny nie dopełnił tego wymogu, ustalenie przez organ nie wywiązania się z całości podjętego zobowiązania obliguje do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności i nie ma żadnego znaczenia wówczas przyczyna, dla której producent rolny zaniechał uprawy leśnej. W niniejsze sprawie skarżący nie wywiązał się z całości podjętego zobowiązania albowiem przekazał własność działek na rzecz córek skarżącego tj. M. D. i S.G., które nie były producentami rolnymi, a w konsekwencji tego nie mogły wykonać obowiązku określonego w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia zalesieniowego. Nawet jeśli powodem przekazania własności działek była ciężka choroba skarżącego to w przedmiotowej sprawie skarżący nie powiadomił organu o tych okolicznościach w terminie określonym w ust. 2 art. 39 ww. rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze za niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 39 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004. Zdaniem Sądu w przytoczonych okolicznościach sprawy, nie można dopatrzyć się naruszenia przez organ norm art. 6 § 3a Europejskiej Konwencji Praw Człowieka ani nie można przyjąć, że strona skarżąca działała w dobrej wierze albowiem, nie można przypisać staranności w jej działaniu, z przyczyn o których wyżej mowa. Jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1209/11 (Lex nr 1137853) generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo, czyli że działał zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest natomiast ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Zła wiara występuje, gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest "wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach stosowności". W złej wierze działa ten, kto nie wie o prawie, ale należy przyjąć, że wiedziałby, gdyby się zachował należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępował rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego. Skoro strona skarżąca mimo podpisanego oświadczenia oraz pouczenia organu o niezwłocznym informowaniu na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku, a w szczególności, jeżeli zmiana dotyczy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego – nie dopełniła tego wymogu - w konsekwencji nie działała w dobrej wierze. W toku prowadzonego postępowania organy obu instancji podjęły wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zgodnie z zasadą zaufania oraz informowania stron (art. 6, 7 k.p.a.) oraz zebrały wyczerpujący materiał dowodowy, dokonując jego oceny w sposób nie naruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 77 k.p.a.). Zapewniły również stronie skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania. Nie naruszono również zasad ogólnych postępowania w szczególności zasady wynikającej z art. 9 k.p.a. Nie naruszono ponadto innych przepisów postępowania. W tej sytuacji, wobec prawidłowo dokonanych przez organy ustaleń okoliczności faktycznych oraz ich oceny prawnej w świetle znajdujących zastosowanie przepisów europejskiego oraz krajowego prawa materialnego, skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.