II SA/Go 566/12

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-09-13

Skład orzekający: Michał Ruszyński, Marek Szumilas, Jacek Jaśkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję na rolnika z powodu nieutrzymywania gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co zostało stwierdzone podczas kontroli, a następnie świadomie zadeklarowane we wniosku o płatność?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję. Stwierdzono, że działka rolna nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co skutkuje trwałym wykluczeniem z płatności. Rolnik, świadomy tej sytuacji i poinformowany o konsekwencjach, ponownie zadeklarował tę działkę we wniosku, co stanowiło umyślne działanie i uzasadniało zastosowanie sankcji zgodnie z przepisami prawa UE.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej na rok 2011. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności i nałożył sankcję, stwierdzając, że jedna z deklarowanych działek (o pow. 0,49 ha) nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co zostało potwierdzone podczas kontroli w 2005 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Rolnik wniósł skargę do WSA, podnosząc, że organ pominął wcześniejszy wyrok sądu w podobnej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożenia sankcji oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (w skrócie nazywany Kierownikiem ARiMR), powołując się na przepis art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008r. Nr 170 poz. 1051ze zm.), art. 60 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz,. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009 r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 2011r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2011, odmówił przyznania L.K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2011 z tytułu: 1) jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 348,18 zł, która będzie potrącana z jednolitej płatności realizowanej przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu kolejnych trzech lat kalendarzowych 2) uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż dnia [...] maja 2011 r. L.K. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, w którym zadeklarował do płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej (UPO) 1,49 ha oraz do uzupełniającej płatności obszarowej (JPO) – 1 ha. Deklarowane działki rolne to: • A - o pow. 0,40 ha, położona na działce ewidencyjnej [...] (województwo [...], JPO, UPO), • B - o pow. 0,49 ha, położona na działce ewidencyjnej [...] (województwo [...], JPO, TUZ). • C – opow. 0,30 ha położna na działce ewidencyjnej [...] (województwo [...], JPO/UPO) • D – o pow. 0,30 ha położna na działce ewidencyjnej [...] (województwo [...], JPO/UPO). Jak wskazał Kierownik ARIMR przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku organ obowiązany był uwzględnić wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2005 r. Ze w względu na rozproszenie gospodarstwa wnioskodawcy wizytacja odbyła się w dwóch etapach tj. dnia [...] września 2005r. Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR skontrolowało część gospodarstwa leżącą w województwie, a pozostałą część - leżącą na terenie województwa - pracownicy Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego skontrolowali dnia [...] grudnia 2005 r., z których to czynności sporządzone zostały protokoły. Jak podkreślił organ dla niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie ma wyłącznie część protokołu sporządzonego z kontroli w województwie z dnia [...] grudnia 2005 r., który wskazuje na nieprawidłowości mające wpływ na wysokość płatności. Nieprawidłowość ta polega na nieutrzymywaniu gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co stwierdzono w stosunku do działki rolnej leżącej na działce ewid. [...], błąd oznaczono kodem DR10. Jak podkreślił organ potwierdzają to wykonane podczas kontroli zdjęcia nr 1 i 2. Ponadto stwierdzono, iż cała działka rolna leżąca na działce nr [...] w dniu kontroli nie była użytkowana rolniczo (kod DR18). Organ wskazał, iż w/w nieprawidłowość tj. nieutrzymywanie gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa skutkuje trwałym wykluczeniem z płatności obszaru, którego błąd dotyczy. Podstawą prawną w/w rozstrzygnięcia stanowi jak podał organ art. 124 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone zasady wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009 str. 16, który zgodnie z art. 146 ust. 1 i 2 tegoż rozporządzenia zastąpił obowiązujący w dniu kontroli art. 143 b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG)nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, |(WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. \WE 270 z 21 października 2003r.) Organ wskazał, iż przepisy art. 124 rozporządzenia nr 73/2009 nie wprowadziły nowych kryteriów jakie należy spełnić aby otrzymać płatności bezpośrednie gdyż stanowią one w istocie powtórzenie przepisów art. 143 b ust. 4,5,6 rozporządzenia nr 1782/2003, stąd sytuacja prawna wnioskodawcy nie uległa zmianie. Kierownik podał, iż zgodnie z art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki spełniające kryteria określone w ust. 1 wskazanego rozporządzenia tj. wykorzystywane powierzchnie użytków rolnych zajmowane przez grunty orne, trwałe użytki zielne, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe określone przez Komisję dla celów statystycznych, utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. bez względu na to czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji które utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Następnie organ wyjaśnił znaczenie pojęcia dobra kultura rolna obowiązującego w dacie złożenia wniosku przez stronę. Jak podał organ są to wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. nr 39 poz. 211). § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia stanowi, iż utrzymywanie gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest w przypadku łąk okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Organ kierując się ustaleniami dokonanymi podczas kontroli z dnia [...] grudnia 2005 r. uznał, iż działka [...] podlega wykluczeniu z płatności, z uwagi na stwierdzoną nieprawidłowość polegającą na nieprzestrzeganiu wymogów utrzymywania gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Organ wskazał, iż ze zdjęć z kontroli wynika, iż stan zagospodarowania działki [...] zgłoszonej jako łąka nie pokrywa się z deklaracją zawartą we wniosku. Obszar porośnięty pojedynczymi samosiewami drzew oraz wieloletnimi trawami wskazujący na brak koszenia i usuwania pokrywy roślinnej nie można uznać za łąkę spełniającą wymogi § 1 pkt 2 i § 4 rozporządzenia z 11 marca 2010 r. Powyższe uzasadniło zdaniem organu oznaczenie działki [...] jako nieużytku. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, iż strona nie kwestionowała treści dotyczącej przyznania płatności obszarowej za 2005 r. pomimo, iż oparta była na tym samym dowodzie z kontroli. Powyższe okoliczności stały się podstawą wyłączenia przez organ z płatności na rok 2011 działki [...] oznaczonej we wniosku jako działka B i zastosowania zmniejszenia wynikającego z zawyżenia deklaracji powierzchni. Organ wskazał, iż błąd uznany został za celowe działanie rolnika, gdyż wnioskodawca deklarując działkę [...] w 2010r. miał świadomość tego, iż działka ta nie może być zadeklarowana ze względu na nieprawidłowość – nieutrzymywanie jej w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Powyższe potwierdza w opinii organu też wezwanie organu z dnia [...] stycznia 2009 r. z innej sprawy i notatka służbowa Kierownika ARiMR z dnia [...] stycznia 2009 r. wskazująca na poinformowanie strony o w/w okolicznościach i ich konsekwencjach. W związku z powyższym organ obliczył, iż zawyżenie zadeklarowanego obszaru wynosi 49 % ustalając powierzchnie w oparciu o system informacji geograficznej o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Następnie organ wskazał na treść art. 7 ust. 1 a ustawy o płatnościach, w myśl którego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 określony w systemie indentyfikacji działek rolnych, o którym z kolei mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych i ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Różnica zadeklarowanej i stwierdzonej powierzchni wynosi 49%. W myśl art. 60 akapit drugi rozporządzenia Komisji 1122/2009 jeżeli taka różnica wynika z nieścisłości popełnionych umyślnie a przy tym przekracza 20% powierzchni stwierdzonej wówczas płatność zostaje odmówiona a na rolnika nakłada się sankcję w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną .Kwota sankcji podlegać zaś będzie odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji 885/2006, czyli będzie ona potrącona z płatności realizowanych przez ARIMR w ciągu 3 lat kalendarzowych. Uzasadnieniem odnowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej było zaś art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, który stanowi, iż przysługuje ona rolnikowi do powierzchni do której została przyznana JPO. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w wyniku którego decyzją z dnia [...] maja 2012r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W pierwszej kolejności organ wskazał na treść przepisów prawa będących podstawą przyznawania płatności objętych wnioskiem odwołującego, w tym art. 7 ust. 1,2 i 4 ustawy o płatnościach. Następnie organ wskazał na treść art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, myśl której Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu określone w przepisach Unii Europejskiej. Dyrektor podał, iż w zw. z art. 30 ustawy o płatnościach oraz art. 20 Rozporządzenia nr 73/2009 kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. W tym celu państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierająca listę gospodarstw rolnych i mogę korzystać z technik teledetekcji globalnego systemu i nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzenia kontroli działek rolnych. Dyrektor przytoczył brzmienie art. 26 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009, który stanowi, iż kontrole administracyjne i na miejscu przeprowadza się w taki sposób aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. W dalszej części uzasadnienia organ zacytował treść art. 124 rozporządzenia nr 73/2009. Organ wskazał następnie, iż główną kwestię stanowiącą rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie stanowi powierzchnia 0,49 ha na działce [...] i świadome zadeklarowanie jej we wniosku o płatność na rok 2011. Organ zaznaczył, iż deklarowanie do płatności gruntów nieutrzymywanych na dzień 30 czerwca 2003 r. w dobrej kulturze rolnej, o których rolnik wiedział i był informowany należy uznać za świadome i celowe działanie. Organ uznał iż w przedmiotowej sprawie powierzchnie trwale wykluczone z płatności z w/w względów były znane stronie w dniu składania wniosku o płatność za2011 r. Organ podał, iż w sprawie płatności gruntów objętych przedmiotowym wnioskiem skarżący miał świadomość, iż stan działki narusza przepis art. 124 cyt. rozporządzenia. Dyrektor wskazał, iż na podstawie doręczonych stronie decyzji: Prezesa ARiMR z [...] stycznia 2011 r. nr [...], decyzji Dyrektora LO RARiMR z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], decyzji Kierownika BP ARiMR z [...] lutego 2008 r. w sprawie przyznania płatności na rok 2007, decyzji Kierownika BP ARiMR z [...] listopada 2011 r. w sprawie przyznania płatności na rok 2008, decyzji Kierownika BP ARiMR z [...] grudnia 2011 r. w sprawie przyznania płatności na rok 2009, decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie przyznania płatności na rok 2010, uznał, iż strona była wielokrotnie informowana o powierzchni gruntów na działce [...] trwale wykluczonych z płatności w związku z jej nieutrzymywaniem w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Dodatkowym dowodem potwierdzającym w/w stwierdzenia jest w opinie organu notatka służbowa sporządzona przez Kierownika BP ARiMR w dniu [...] stycznia 2009 r. z rozmowy ze skarżącym (w ramach postępowania dotyczącego przyznania płatności na 2008 r.), z której wynika, iż strona została poinformowana o trwałym wykluczeniu z płatności działki oraz że zgłaszanie gruntów trwale wykluczonych interpretowane będzie jako zamierzony brak zgodności. Wobec powyższego zdaniem organu zadeklarowanie przez stronę ponownie działki [...] we wniosku o płatność za rok 2011 należało zakwalifikować jako celowe działanie wnioskodawcy, co uzasadnia zastosowanie art. 60 akapit pierwszy i drugi rozporządzenia 1122/2009, którego treść przytoczono wcześniej. Organ odwoławczy uznał za prawidłowe wyliczenia organu I instancji co do różnicy powierzchni zadeklarowanej we wniosku a stwierdzoną, oraz w zakresie wyliczenia kwoty potrąceń. Jako dodatkowy argument potwierdzający słuszność stanowiska organ podał, iż podpisując w dniu [...] maja 2011r. wniosek L.K. podpisał oświadczenie iż są mu znane zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem. Odnosząc się do stanowiska zawartego w odwołaniu Dyrektor stwierdził, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z 2 kwietnia 2008 r. wskazał na uchybienia formalne organów I i II instancji w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania płatności za 2006 r. Na powyższą decyzję L.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. domagając się jej uchylenia. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, gdyż sprowadza się do protokołu kontroli z [...] grudnia 2005 r. przy jednoczesnym pominięciu wyroku w sprawie II SA/Go 33/08 z 2 kwietnia 2008 r. Skarżący zwrócił się o przyjęcie uzasadnienia w/w wyroku jako uzasadnienia jego skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tym organami a organami administracji rządowej. Kontrola administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi prowadzi do uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności ewentualnie stwierdzenia jej nieważności, gdyż wymiar i konstrukcja sądowej kontroli stosowania prawa przez organy administracji wyklucza możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia o przedmiocie sprawy administracyjnej, zatem dokonania zmiany zaskarżonej decyzji. Dokonana przez Sąd w w/w zakresie kontrola wykazała, iż skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta uchybieniami, które skutkowałyby koniecznością usunięcia jej z obrotu prawnego. Organ administracji dokonał prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, należycie ocenił materiał dowodowy i prawidłowo zinterpretował i zastosował w sprawie przepisy stanowiące podstawę decyzji. Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Dyrektora Oddziału ARiMR odmawiająca przyznania skarżącemu płatności obszarowej i uzupełniającej za rok 2011 oraz nakładająca na niego sankcję. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007r. nr 35 poz. 217, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą" oraz szereg aktów prawa Unii Europejskiej, wymienionych w art. 1 ustawy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa (JPO) do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie, co wynika jednoznacznie z treści przytoczonego przepisu. W myśl art. 124 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 owierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Do celów niniejszego tytułu "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych. Do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Jednak w przypadku Bułgarii i Rumunii kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1, jak również działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41) – ust. 2. Pojęcie działek rolnych użyte w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, zdefiniowane zostało z kolei w art. 2 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z nim użyte w ustawie określenie działka rolna, oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, tj. zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Cytowany art. 7 ust. 1 pkt 1 w zakresie określenia łącznej powierzchni gruntów rolnych, posiadanych przez rolnika i uprawniających do uzyskania płatności odsyła do Załącznika Nr VII Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1121/2009, zgodnie z którym minimalna powierzchnia przypadającego na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej dla Rzeczypospolitej Polskiej wynosi 1 ha. Minimalne normy utrzymywania gruntów określone są w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. nr 39, poz. 211, ze zm.). Zgodnie z § 1 ust. 1 grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli: - w przypadku gruntów ornych - jest na nich prowadzona uprawa roślin lub ugorowanie, - w przypadku łąk i pastwisk - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające (UPO) do powierzchni upraw: 1) (uchylony), 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Warunkiem przyznania płatności uzupełniającej jest więc spełnienie warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej. Należy w tym miejscu podkreślić, iż powyższe dane zgłoszone przez wnioskodawcę podlegają weryfikacji za pomocą kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu przeprowadzanych przez właściwe władze. W obecnym stanie prawnym według art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Podstawą do przeprowadzenia kontroli w poprzednio obowiązującym stanie prawnym był art. 70 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153 z 30.04.2004 r. ze zm.) w zw. z art. 80, art. 32, art. 23, art. 25, art. 29 i art. 30 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Podkreślić należy, iż wpisanie niezgodnych z prawdą danych we wniosku o płatność – w postaci podania wyższej powierzchni działek niż rzeczywista powierzchnia kwalifikowana do płatności – skutkuje daleko idącymi negatywnymi dla wnioskodawcy konsekwencjami. Ich rodzaj uzależniony jest od rozmiarów stwierdzonych uchybień i może polegać albo tylko na pomniejszeniu przyznanej płatności, albo na pozbawieniu jej w ogóle, nawet do działek, które się do tego nie kwalifikują, albo nawet do zastosowania sankcji. Wskazać należy, iż w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku dotyczących przekroczenia powierzchni wnioskowanej do przyznania płatności w stosunku do powierzchni uprawnionej o przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316/65 z dnia 02.12.2009 r.) oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz. Urz. L 316 z dnia 02.12.2009 r. str. 27). W związku z tym, że płatności przyznawane są w drodze decyzji, zgodnie z art. 19 ustawy, w decyzji w sprawie przyznania płatności określa się również zmniejszenia płatności, w tym także w kolejnych latach, jeżeli zmniejszenia te wynikają z przepisów Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, tj. w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009. Podstawę nałożenia sankcji stanowi art. 60 akapit drugi rozporządzenia Komicji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. Kwota nałożonych sankcji podlegać będzie odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006, co oznacza, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. W rozpoznawanej sprawie L.K. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i uzupełaniających za 2011 r. wskazując we wniosku cztery działki: A (nr [...]), B (nr [...]), C (nr [...]), D (nr [...]). Zaskarżoną decyzją organ orzekł o odmowie przyznania skarżącemu płatności we wnioskowanym zakresie i nałożył dodatkowo na niego sankcję. W świetle przytoczonych wcześniej przepisów prawa Sąd uznał stanowisko zaskarżonego organu za uzasadnione. Zasadnicze znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie mają wyniki kontroli na miejscu jaka została przeprowadzona w gospodarstwie skarżącego w związku ze złożonym przez niego wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2005. Wyniki tejże kontroli z dnia [...] grudnia 2005 r. wskazują, że niewątpliwie kontrolowana działka o numerze ewidencyjnym [...], nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. w rozumieniu art. 124 Rozporządzenia nr 73/2009 (w związku z czym nałożono na nią kod DR 10). W ocenie Sądu załączona do protokołu dokumentacja fotograficzna (zdjęcia nr 1 i 2) obrazuje działkę porośniętą pojedynczymi drzewami i wysokimi trawami. Oznacza to, iż działka ta nie mogła na dzień 30 czerwca 2003 r. być utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, czyli zgodnie z normami, które nakazują w przypadku łąk, aby okrywa roślinna była na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do 31 lipca, lub były na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Wobec powyższego działka nr [...] podlega trwałemu wykluczeniu w zakresie składanych wniosków o płatności obszarowe. Na marginesie dodać należy, iż w poprzednim stanie faktycznym obowiązywał art. 143 b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG)nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, |(WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. \WE 270 z 21 października 2003r.), który zgodnie z art. 146 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Nr 73/2009 został zastąpiony przez art. 124 Rozporządzenia nr 73/2009, brzmienie przepisu poprzednioobowiązującego odpowiada brzmieniu przepisu obowiązującego aktualnie. Raport z w/w kontroli doręczony został stronie w dniu 26 stycznia 2006 r., co potwierdza znajdujące się aktach administracyjnych sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru w/w raportu. Dodać należy, iż do raportu tego strona nie zgłosiła zastrzeżeń. Sąd podziela stanowisko organu, iż strona nie spełniła warunku wynikającego z art. 7 ust. 1 ustawy zgodnie z którym, do płatności kwalifikują się działki spełniające wymagania określone w art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. Pomimo zaś powyższego trwałego wykluczenia działki nr [...] strona skarżąca ponownie zgłosiła w/w działkę we wniosku o przyznanie płatności na rok nie tylko 2011, ale też na wcześniejsze lata 2007,2008,2009 i 2010. Powyższego oznacza, iż skarżący złożył w przedmiotowej sprawie wniosek deklarując powierzchnię przekraczającą powierzchnię uprawnioną do płatności. Zatem prawidłowo organ wyliczył, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a uprawnioną do płatności obszarowej wynosi 49%. Powyższe stało się zaś podstawą do zastosowania sankcji, o której mowa w cyt. art. 60 Rozporządzenia nr 1122/2009. Dla zastosowania przewidzianej przez w/w przepis sankcji poza wystąpieniem powyżej 20 % różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez wnioskodawcę a uprawnioną do płatności, niezbędne jest stwierdzenie wystąpienia przesłanki ,,umyślności" popełnienia nieścisłości w zakresie zgłoszenia. Zdaniem Sądu przesłanka ta została spełniona. Jak wskazuje analiza akt administracyjnych sprawy po pierwsze skarżący powziął wiedzę na temat trwałego wykluczenia działki [...] do płatności wpierw z raportu z kontroli z dnia [...] grudnia 2005 r., który doręczony został mu w dniu 26 stycznia 2006 r. Następnie w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym dotyczącym płatności na rok 2008 r. skarżący został wezwany przez organ – Kierownika BP ARiMR do złożenia osobiście wyjaśnień w zakresie nieścisłości wykrytych w sprawie o przyznanie płatności do gruntów rolnych. W dniu [...] stycznia 2009 r. strona stawiła się osobiście w siedzibie organu, gdzie została poinformowana przez Kierownika, iż w związku z jego wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2008 i stwierdzonymi nieprawidłowościami polegającymi na świadomym zgłaszaniu we wniosku działki, co do której stwierdzono brak dobrej kultury rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. nie jest on uprawniony do płatności za 2008 r. Jednocześnie strona podała, iż świadomie zgłasza w/w działkę do płatności, gdyż uważa, że posiada wyrok Sądu, z którego wynika, że Sąd uznaje jego rację (notatka służbowa z w/w daty w aktach administracyjnych organu I instancji). Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, iż kwestia wykluczenia działki nr [...] płatności obszarowych z tych samych przyczyn została podniesiona w kolejno wydawanych decyzjach dotyczących płatności za 2006, 2007, 2008, 2009 i 2010 r.: decyzja Kierownika BP ARiMR z [...] lutego 2008 r. w sprawie przyznania płatności na rok 2007, decyzja Kierownika BP ARiMR z [...] listopada 2011 r. w sprawie przyznania płatności na rok 2008, decyzja Kierownika BP ARiMR z [...] grudnia 2011 r. w sprawie przyznania płatności na rok 2009, decyzja Kierownika BP ARiMR z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie przyznania płatności na rok 2010. W treści każdej z tych decyzji organ wskazywał na trwałe wykluczenie działki [...] z płatności obszarowej i konsekwencjach z tego wynikających. Wobec powyższego Sąd uznał, iż skarżący ponownie składając wniosek o płatność za rok 2011 i ponownie zgłaszając do w/w wniosku działkę nr [...] czynił to ze świadomością, iż deklaruje działkę podlegającą wykluczeniu, a zatem umyślnie zadeklarował powierzchnię działek niezgodnie z powierzchnią działek uprawnionych do płatności. Jako dodatkową okoliczność przemawiającą za przyjęciem, iż działanie strony spełnia przesłanki umyślności co do konsekwencji wypływających ze wskazania we wniosku powierzchni działek przekraczającą powierzchnię uprawnioną do płatności stanowi fakt, iż skarżący składając wniosek o przyznanie płatności oraz składając podpis na ostatniej stronie, podpisał oświadczenia i zobowiązania. Między innymi podpisał oświadczenie, że został znane są mu zasady przyznawania płatności i pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Skarżący był zatem świadomy obowiązków ciążących na nim w związku z otrzymaniem płatności. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności przemawiają za przyjęciem, iż działaniu skarżącego polegającemu na złożeniu deklaracji niezgodnej z stanem powierzchni uprawnionej do płatności przypisać można cechę umyślności, o której mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1122/2009. Uwzględniając zaś dokonane przez organ wyliczenia w zakresie stosunku powierzchni zadeklarowanej do uprawnionej do płatności (49% a zatem powyżej 20%) za uzasadnione uznać należy dokonane przez organ nałożenie na stronę sankcję. Odnosząc się do zawartego w skardze stanowiska skarżącego, który odesłał w tym zakresie do wyroku tutejszego Sądu sygn. akt II SA/Go 33/08, Sąd zwraca uwagę, iż wydany w w/w sprawie wyrok uchylający zaskarżoną decyzję związany został z uchybieniami proceduralnymi jakich dopuścił się organ w toku postępowania, w tym przede wszystkim z uwagi na brak dowodu doręczenia stronie raportu z kontroli z [...] grudnia 2005 r. Jak wynika z akta administracyjnych sprawy powyższe uchybienie zostało przez organ usunięte, w aktach znajduje się dowód doręczenia stronie w/w raportu z dnia [...] stycznia 2006 r., zatem zarzut skarżącego uznać należy za nieuzasadniony. Z wyżej omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło