II OZ 456/14

Dnia 14 maja 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej A. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 253/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z [...] stycznia 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A. w P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 11 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił Spółdzielni Mieszkaniowej A. w P. (dalej jako " skarżąca") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki drogi wewnętrznej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji skarżąca nie wskazała przesłanek uzasadniających jej wstrzymanie, jak również w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że przesłanki te występują. Skarżąca nie wskazała nawet, że wykonanie decyzji może mieć dla niej negatywne skutki, które trudne będą do usunięcia, bądź też będą nieodwracalne. Nie wskazała również, czy i jakiego rodzaju niebezpieczeństwo grozi jej wskutek wykonania decyzji. W ocenie Sądu I instancji, brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego. Po pierwsze, art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") przez błędną wykładnię i brak przyjęcia, że nakazanie właścicielowi nieruchomości niebędącemu inwestorem, rozbiórki drogi wewnętrznej z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżącej, naruszenie tego przepisu polegało również na nieprawidłowym ustaleniu, że wniosek skarżącej był nieuzasadniony. Po drugie, art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak uzasadnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Skarżąca podkreśliła, że nie była inwestorem, a jest jedynie właścicielem nieruchomości. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, że skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Brak precyzyjnego wskazania przesłanek wymaganych przez przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwia Sądowi ocenę zasadności złożonego przez stronę skarżącą wniosku. Stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04, nie publ.). Tylko prawidłowo uzasadniony wniosek może zostać rozpoznany zgodnie z intencją strony, bowiem brak uzasadnienia czy też uzasadnienie niepełne, lakoniczne nie pozwala na ocenę, czy opisane powyżej przesłanki w danej sprawie zachodzą. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego formułowania argumentów uzasadniających wniosek o wstrzymanie, a obowiązek w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. W treści skargi skarżąca poprzestała na złożeniu wniosku nie uzasadniając go żadnym zakresie. W treści zażalenia wskazała na bliżej nieokreślone koszty wykonania nakazu rozbiórki. Podniosła ponadto, że wykonanie rozbiórki z reguły wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Pogląd ten jest oczywiście prawidłowy i powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku decyzja o nakazie rozbiórki podlega wstrzymaniu, bez konieczności uzasadnienia wniosku w tym zakresie. Tylko prawidłowe uzasadnienie wniosku umożliwia przeprowadzenie przez Sąd I instancji oceny okoliczności danej sprawy w kontekście złożonego wniosku. W niniejszej sprawie zabrakło prawidłowego uzasadnienia wniosku przez skarżącą spółkę, bowiem uzasadnienia takiego w żadnym wypadku nie mogą stanowić argumenty dotyczące legalności zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie skarżąca podkreśla, że obowiązek wykonania nakazu rozbiórki powinien zostać nałożony na inwestora, a nie na właściciela działek (a więc skarżącą). Są to argumenty, które podlegać będą ocenie na etapie rozpoznania skargi i w żadnym przypadku nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przyjęcie prezentowanego przez skarżącą sposobu zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. w odniesieniu do decyzji nakazującej rozbiórkę, prowadziłoby do niedopuszczalnego wniosku, że w każdym przypadku nałożenie na stronę obowiązku wykonania rozbiórki obiektu budowlanego, uzasadnia, niejako automatycznie wstrzymanie wykonania decyzji będącej przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jednocześnie pozwalałoby na ocenę legalności zaskarżonej decyzji na etapie postępowania incydentalnego, jakim jest postępowanie prowadzone w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu po wniesieniu skargi ma zawsze charakter wyjątkowy. Strona skarżąca powinna więc uprawdopodobnić, że w konkretnym stanie faktycznym wykonanie nakazu rozbiórki wiązać się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. To, że nakaz rozbiórki z reguły wywołuje trudne do odwrócenia skutki, nie oznacza, że wywołuje takie skutki w każdym przypadku. Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.